Chapter 87

महेश्वर उवाच- चैत्रे तु चंपकेनैव जातीपुष्पेण वा पुनः । पूजनीयः प्रयत्नेन केशवः क्लेशनाशनः १। दमनकैर्मरुकैश्चैव बिल्वपुष्पैरथापि वा । पूजयेज्जगतामीशं विष्णुं सर्वेश्वरेश्वरम् २। शतपत्रैस्तथादिव्यै रक्तैर्वा सुसमाहितः । पूजयंति नरा विष्णुं चैत्रमासे सुरेश्वरि ३। वैशाखे तु सदा देवि ह्यर्चनीयो महत्प्रभुः । केतकीपत्रमादाय वृषस्थे च दिवाकरे ४। येनार्चितो हरिर्भक्त्या प्रीतो मन्वंतरं शतम् । ज्येष्ठे मासे तु संप्राप्ते नानापुष्पैः प्रपूजयेत् ५। पूजिते देवदेवेशे सर्वे देवाः सुपूजिताः । कृत्वा पापसहस्राणि महापापशतानि च ६। तेपि यास्यंति भो देवि यत्र विष्णुः श्रिया सह । आषाढे मासि संप्राप्ते पूजां कुर्याद्विशेषतः ७। करवीरैरक्तपुष्पैस्तथाब्जैर्वा सदा नराः । पूजां कुर्वंति ये विष्णोस्ते ज्ञेयाः पुण्यभागिनः ८। जातरूपनिभैर्विष्णुं कदंबकुसुमैस्तथा । येऽर्चयिष्यंति गोविंदं न तेषां सौरिजं भयम् ९। घनागमे घनश्यामः कदंबकुसुमार्चितः । ददाति वांछितान्कामान्यावदिंद्राश्चतुर्दश १०। यथा पद्मालयां प्राप्य प्रीतो भवति माधवः । कदंबकुसुमं लब्ध्वा प्रीतो भवति लोककृत् ११। तुलसी कृष्णतुलसी वंजुलैर्वा सुरेश्वरि । सर्वदा पूजितो विष्णुः कष्टं हरति नित्यशः १२। श्रावणे मासि संप्राप्ते येऽर्चयंति जनार्दनम् । अतसीपुष्पमादाय तथा दूर्वादलेन तु १३। नानापुष्पैर्विशेषेण पूजनीयः प्रयत्नतः । ददाति विपुलान्कामान्यावदाभूतसंप्लवम् १४। भाद्र मासे तु संप्राप्ते शृणु त्वं नगनंदिनि । चंपकैर्वा श्वेतपुष्पैरक्तसिंदूरकैस्तथा १५। कह्लारैर्वा महादेवि सर्वकामफलं लभेत् । आश्विने वै शुभेमासे कर्त्तव्यं विष्णुपूजनम् १६। यूथिकानवजातीभिस्तथा नानाविधैः शुभैः । पूजनीयः प्रयत्नेन भक्तिपूर्वं सदा जनैः १७। पद्मान्येव समानीय येऽर्चयंति जनार्दनम् । धर्मार्थकाममोक्षांस्ते लभंते मानवा भुवि १८। कार्तिकेमासि संप्राप्ते पूजनीयो महेश्वरः । यावंति ऋतुपुष्पाणि देयानि माधवस्य च १९। तिलानि तिलपुष्पाणि तैर्वा ह्यर्चनकं चरेत् । पूजिते सति देवेशि अनंतफलमश्नुते २०। बकुलपुष्पैः पुन्नागैश्चंपकैर्वा जनार्दनम् । कार्तिके पूजयिष्यंति ते देवा न हि मानवाः २१। मार्गशीर्षे प्रयत्नेन पूजनीयः सदा प्रभुः । नानापुष्पैः सनैवेद्यैर्धूपैर्नीराजनैस्तथा २२। मार्गशीर्षे विशेषेण दिव्यैः पुष्पैः प्रपूजयेत् । पौषमासे महादेवि स्वर्चनं शुभदं स्मृतम् २३। नानातुलसिपत्रैश्च मृगनाभिजलैस्तथा । माघमासे तु संप्राप्ते नानापुष्पैः प्रपूजयेत् २४। पूजिते देवदेवेशे वांछितं लभते ध्रुवम् । कर्पूरजा तथा पूजा नानानैवेद्यमोदकैः २५। फाल्गुने चैव संप्राप्ते ह्यर्चनं माधवस्य च । कृत्वा वासंतिकीं पूजां पुष्पाण्यादाय सर्वशः २६। नवीनैर्वाथ देवेशि सर्वैर्वा पूजयेत्ततः । पूजिते तु जगन्नाथे वैकुंठपदमव्ययम् । प्राप्नोति पुरुषो नित्यं श्रीविष्णोश्च प्रसादतः २७। इति श्रीपाद्मे महापुराणेपंचपंचाशत्सहस्रसंहितायामुत्तरखंडे उमामहेश्वरसंवादे मासिकपुष्पोनाम सप्ताशीतितमोऽध्यायः ८७।

maheśvara uvāca- caitre tu caṃpakenaiva jātīpuṣpeṇa vā punaḥ | pūjanīyaḥ prayatnena keśavaḥ kleśanāśanaḥ 1| damanakairmarukaiścaiva bilvapuṣpairathāpi vā | pūjayejjagatāmīśaṃ viṣṇuṃ sarveśvareśvaram 2| śatapatraistathādivyai raktairvā susamāhitaḥ | pūjayaṃti narā viṣṇuṃ caitramāse sureśvari 3| vaiśākhe tu sadā devi hyarcanīyo mahatprabhuḥ | ketakīpatramādāya vṛṣasthe ca divākare 4| yenārcito harirbhaktyā prīto manvaṃtaraṃ śatam | jyeṣṭhe māse tu saṃprāpte nānāpuṣpaiḥ prapūjayet 5| pūjite devadeveśe sarve devāḥ supūjitāḥ | kṛtvā pāpasahasrāṇi mahāpāpaśatāni ca 6| tepi yāsyaṃti bho devi yatra viṣṇuḥ śriyā saha | āṣāḍhe māsi saṃprāpte pūjāṃ kuryādviśeṣataḥ 7| karavīrairaktapuṣpaistathābjairvā sadā narāḥ | pūjāṃ kurvaṃti ye viṣṇoste jñeyāḥ puṇyabhāginaḥ 8| jātarūpanibhairviṣṇuṃ kadaṃbakusumaistathā | ye'rcayiṣyaṃti goviṃdaṃ na teṣāṃ saurijaṃ bhayam 9| ghanāgame ghanaśyāmaḥ kadaṃbakusumārcitaḥ | dadāti vāṃchitānkāmānyāvadiṃdrāścaturdaśa 10| yathā padmālayāṃ prāpya prīto bhavati mādhavaḥ | kadaṃbakusumaṃ labdhvā prīto bhavati lokakṛt 11| tulasī kṛṣṇatulasī vaṃjulairvā sureśvari | sarvadā pūjito viṣṇuḥ kaṣṭaṃ harati nityaśaḥ 12| śrāvaṇe māsi saṃprāpte ye'rcayaṃti janārdanam | atasīpuṣpamādāya tathā dūrvādalena tu 13| nānāpuṣpairviśeṣeṇa pūjanīyaḥ prayatnataḥ | dadāti vipulānkāmānyāvadābhūtasaṃplavam 14| bhādra māse tu saṃprāpte śṛṇu tvaṃ naganaṃdini | caṃpakairvā śvetapuṣpairaktasiṃdūrakaistathā 15| kahlārairvā mahādevi sarvakāmaphalaṃ labhet | āśvine vai śubhemāse karttavyaṃ viṣṇupūjanam 16| yūthikānavajātībhistathā nānāvidhaiḥ śubhaiḥ | pūjanīyaḥ prayatnena bhaktipūrvaṃ sadā janaiḥ 17| padmānyeva samānīya ye'rcayaṃti janārdanam | dharmārthakāmamokṣāṃste labhaṃte mānavā bhuvi 18| kārtikemāsi saṃprāpte pūjanīyo maheśvaraḥ | yāvaṃti ṛtupuṣpāṇi deyāni mādhavasya ca 19| tilāni tilapuṣpāṇi tairvā hyarcanakaṃ caret | pūjite sati deveśi anaṃtaphalamaśnute 20| bakulapuṣpaiḥ punnāgaiścaṃpakairvā janārdanam | kārtike pūjayiṣyaṃti te devā na hi mānavāḥ 21| mārgaśīrṣe prayatnena pūjanīyaḥ sadā prabhuḥ | nānāpuṣpaiḥ sanaivedyairdhūpairnīrājanaistathā 22| mārgaśīrṣe viśeṣeṇa divyaiḥ puṣpaiḥ prapūjayet | pauṣamāse mahādevi svarcanaṃ śubhadaṃ smṛtam 23| nānātulasipatraiśca mṛganābhijalaistathā | māghamāse tu saṃprāpte nānāpuṣpaiḥ prapūjayet 24| pūjite devadeveśe vāṃchitaṃ labhate dhruvam | karpūrajā tathā pūjā nānānaivedyamodakaiḥ 25| phālgune caiva saṃprāpte hyarcanaṃ mādhavasya ca | kṛtvā vāsaṃtikīṃ pūjāṃ puṣpāṇyādāya sarvaśaḥ 26| navīnairvātha deveśi sarvairvā pūjayettataḥ | pūjite tu jagannāthe vaikuṃṭhapadamavyayam | prāpnoti puruṣo nityaṃ śrīviṣṇośca prasādataḥ 27| iti śrīpādme mahāpurāṇepaṃcapaṃcāśatsahasrasaṃhitāyāmuttarakhaṃḍe umāmaheśvarasaṃvāde māsikapuṣponāma saptāśītitamo'dhyāyaḥ 87|