Chapter 124

सूत उवाच- अंतर्द्धानं गते विष्णौ वेनो राजा महामतिः । क्व गतो देवदेवेश इति चिंतापरोऽभवत् १। हर्षेण महताविष्टश्चिंतयित्वा नृपोत्तमः । समाहूय नृपश्रेष्ठं तं पृथुं मधुराक्षरैः २। तमुवाच महात्मानं हर्षेण महता तदा । त्वया पुत्रेण भूर्लोके तारितोस्मि सुपातकात् ३। नीत उज्ज्वलतां वत्स वंशो मे सांप्रतं पृथो । मया विनाशितो दोषैस्त्वया गुणैः प्रकाशितः ४। यजेहमश्वमेधेन दास्ये दानान्यनेकशः । विष्णुलोकं व्रजाम्यद्य सकायस्ते प्रसादतः ५। संभरस्व महाभाग संभारांस्त्वं नृपोत्तम । आमंत्रय महाभाग ब्राह्मणान्वेदपारगान् ६। एवं पृथुः समादिष्टो वेनेनापि महात्मना । प्रत्युवाच महात्मा स वेनं पितरमादरात् ७। कुरु राज्यं महाराज भुंक्ष्व भोगान्मनोनुगान् । दिव्यान्वा मानुषान्पुण्यान्यज्ञैर्यज जनार्दनम् ८। एवमुक्त्वा प्रणम्यैव पितरं ज्ञानतत्परम् । धनुरादाय पृथ्वीशः सबाणं यत्नपूर्वकम् ९। आदिदेश भटान्सर्वान्घोषध्वं भूतले मम । पापमेव न कर्तव्यं कर्मणा त्रिविधेन वै १०। करिष्यंति च यत्पापं आज्ञां वेनस्य भूपतेः । उल्लंघ्य वध्यतां सो हि यास्यते नात्र संशयः ११। दानमेव प्रदातव्यं यज्ञैश्चैव जनार्दनम् । यजध्वं मानवाः सर्वे तन्मनस्का विमत्सराः १२। एवं शिक्षां प्रदत्वासौ राज्यं भृत्येषु वेनजः । निःक्षिप्य च गतो विप्रास्तपसोर्थे तपोवनम् १३। सर्वान्दोषान्परित्यज्य संयम्य विषयेन्द्रियान् । शतवर्षप्रमाणं वै निराहारो बभूव ह १४। तपसा तस्य वै तुष्टो ब्रह्मा पृथुमुवाच ह । तपस्तपसि कस्मात्त्वं तन्मे त्वं कारणं वद १५। पृथुरुवाच- वेन एष महाप्राज्ञः पिता मे कीर्तिवर्द्धनः । समाचरति यः पापमस्य राज्ये नराधमः १६। शिरश्छेत्ता भवत्वेष तस्य देवो जनार्दनः । अदृष्टैश्च महाचक्रैर्हरिः शास्ता भवेत्स्वयम् १७। मनसा कर्मणा वाचा कर्तुं वांछति पातकम् । तेषां शिरांसि त्रुट्यंतु फलं पक्वं यथा द्रुमात् १८। एतदेव वरं मन्ये त्वत्तः शृणु सुरेश्वर । प्रजानां दोषभावेन न लिप्यति पिता मम १९। तथा कुरुष्व देवेश वरं दातुं यदीच्छसि । ददस्व उत्तमं कामं चतुर्मुखनमोऽस्तु ते २०। ब्रह्मोवाच- एवमस्तु महाभाग पिता ते पूततां गतः । विष्णुना शासितो वत्स पुत्रेणापि त्वया पृथो २१। एवं पृथुं समुद्दिश्य वरं दत्वा गतो विभुः । पृथुरेव समायातो राज्यकर्मणि संस्थितः २२। वैन्यस्य राज्ये विप्रेन्द्राः पापं कश्चिन्न चाचरेत् । यस्तु चिंतयते पापं त्रिविधेनापि कर्मणा २३। शिरश्छेदो भवेत्तस्य यथाचक्रैर्निकृंतितः । तदाप्रभृति वै पापं नैव कोपि समाचरेत् २४। इत्याज्ञा वर्तते तस्य वैन्यस्यापि महात्मनः । सर्वलोकाः समाचारैः परिवर्तंति नित्यशः २५। दानभोगैः प्रवर्तंते सर्वधर्मपरायणाः । सर्वसौख्यैः प्रवर्द्धंते प्रसादात्तस्य भूपतेः २६। इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने चतुर्विंशत्यधिक शततमोऽध्यायः १२४।

sūta uvāca- aṃtarddhānaṃ gate viṣṇau veno rājā mahāmatiḥ | kva gato devadeveśa iti ciṃtāparo'bhavat 1| harṣeṇa mahatāviṣṭaściṃtayitvā nṛpottamaḥ | samāhūya nṛpaśreṣṭhaṃ taṃ pṛthuṃ madhurākṣaraiḥ 2| tamuvāca mahātmānaṃ harṣeṇa mahatā tadā | tvayā putreṇa bhūrloke tāritosmi supātakāt 3| nīta ujjvalatāṃ vatsa vaṃśo me sāṃprataṃ pṛtho | mayā vināśito doṣaistvayā guṇaiḥ prakāśitaḥ 4| yajehamaśvamedhena dāsye dānānyanekaśaḥ | viṣṇulokaṃ vrajāmyadya sakāyaste prasādataḥ 5| saṃbharasva mahābhāga saṃbhārāṃstvaṃ nṛpottama | āmaṃtraya mahābhāga brāhmaṇānvedapāragān 6| evaṃ pṛthuḥ samādiṣṭo venenāpi mahātmanā | pratyuvāca mahātmā sa venaṃ pitaramādarāt 7| kuru rājyaṃ mahārāja bhuṃkṣva bhogānmanonugān | divyānvā mānuṣānpuṇyānyajñairyaja janārdanam 8| evamuktvā praṇamyaiva pitaraṃ jñānatatparam | dhanurādāya pṛthvīśaḥ sabāṇaṃ yatnapūrvakam 9| ādideśa bhaṭānsarvānghoṣadhvaṃ bhūtale mama | pāpameva na kartavyaṃ karmaṇā trividhena vai 10| kariṣyaṃti ca yatpāpaṃ ājñāṃ venasya bhūpateḥ | ullaṃghya vadhyatāṃ so hi yāsyate nātra saṃśayaḥ 11| dānameva pradātavyaṃ yajñaiścaiva janārdanam | yajadhvaṃ mānavāḥ sarve tanmanaskā vimatsarāḥ 12| evaṃ śikṣāṃ pradatvāsau rājyaṃ bhṛtyeṣu venajaḥ | niḥkṣipya ca gato viprāstapasorthe tapovanam 13| sarvāndoṣānparityajya saṃyamya viṣayendriyān | śatavarṣapramāṇaṃ vai nirāhāro babhūva ha 14| tapasā tasya vai tuṣṭo brahmā pṛthumuvāca ha | tapastapasi kasmāttvaṃ tanme tvaṃ kāraṇaṃ vada 15| pṛthuruvāca- vena eṣa mahāprājñaḥ pitā me kīrtivarddhanaḥ | samācarati yaḥ pāpamasya rājye narādhamaḥ 16| śiraśchettā bhavatveṣa tasya devo janārdanaḥ | adṛṣṭaiśca mahācakrairhariḥ śāstā bhavetsvayam 17| manasā karmaṇā vācā kartuṃ vāṃchati pātakam | teṣāṃ śirāṃsi truṭyaṃtu phalaṃ pakvaṃ yathā drumāt 18| etadeva varaṃ manye tvattaḥ śṛṇu sureśvara | prajānāṃ doṣabhāvena na lipyati pitā mama 19| tathā kuruṣva deveśa varaṃ dātuṃ yadīcchasi | dadasva uttamaṃ kāmaṃ caturmukhanamo'stu te 20| brahmovāca- evamastu mahābhāga pitā te pūtatāṃ gataḥ | viṣṇunā śāsito vatsa putreṇāpi tvayā pṛtho 21| evaṃ pṛthuṃ samuddiśya varaṃ datvā gato vibhuḥ | pṛthureva samāyāto rājyakarmaṇi saṃsthitaḥ 22| vainyasya rājye viprendrāḥ pāpaṃ kaścinna cācaret | yastu ciṃtayate pāpaṃ trividhenāpi karmaṇā 23| śiraśchedo bhavettasya yathācakrairnikṛṃtitaḥ | tadāprabhṛti vai pāpaṃ naiva kopi samācaret 24| ityājñā vartate tasya vainyasyāpi mahātmanaḥ | sarvalokāḥ samācāraiḥ parivartaṃti nityaśaḥ 25| dānabhogaiḥ pravartaṃte sarvadharmaparāyaṇāḥ | sarvasaukhyaiḥ pravarddhaṃte prasādāttasya bhūpateḥ 26| iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe venopākhyāne caturviṃśatyadhika śatatamo'dhyāyaḥ 124|