Chapter 25

सूत उवाच- इयं हि का गायति चारुलोचना विलासभावैः परिविश्वमेव । अतीव बाला शुशुभे मनोहरा संपूर्णभावैः परिमोहयेज्जनम् १। दृष्ट्वा स रंभां कमलायताक्षीं पीनस्तनीं चर्चितकुंकुमांगीम् । पद्माननां कामगृहं ममैषा नो वा रतिश्चारुमनोहरेयम् २। संपूर्णभावां परिरूपयुक्तां कामांगशीलामतिशीलभावाम् । यास्याम्यहं वश्यमिहैव अस्या मनोभवेनाद्य इहैव प्रेषितः ३। इतीव दैत्यः सुविचिंतयान्वितः कामेन मुग्धो बहुकालनोदितः । समातुरस्तत्र जगाम सत्वरमुवाच तां दीनमनाः सुलोचनाम् ४। कस्यासि वा सुंदरि केन प्रेषिता किं नाम ते पुण्यतमं वदस्व मे । तवैव रूपेण महातितेजसा मुग्धोस्मि बाले मम वश्यतां व्रज ५। एवमुक्ता विशालाक्षी वृत्रं कामाकुलं प्रति । अहं रंभा महाभाग क्रीडार्थं वनमुत्तमम् ६। सखीसार्धं समायाता नंदनं वनमुत्तमम् । त्वं तु को वा किमर्थं हि मम पार्श्वं समागतः ७। वृत्र उवाच- श्रूयतामभिधास्यामि योहं बाले समागतः । हुताशनात्समुत्पन्नः कश्यपस्य सुतः शुभे ८। सखाहं देवदेवस्य इंद्र स्यापि वरानने । ऐंद्रं पदं वरारोहे अर्धं मे भुक्तिमागतम् ९। अहं वृत्रः कथं देवि मामेवं न तु विंदसि । त्रैलोक्यं वशमायातं यस्यैव वरवर्णिनि १०। अहं शरणमायातः कामाद्रक्ष वरानने । भजस्व मां विशालाक्षि कामेनाकुलितं प्रिये ११। रंभोवाच- वशगा हं तवैवाद्य भविष्यामि न संशयः । यं यं वदाम्यहं वीर तं तं कार्यं त्वयैव हि १२। एवमस्तु महाभागे तं तं सर्वं करोम्यहम् । एवं संबंधकं कृत्वा तया सह महाबलः १३। तस्मिन्वने महापुण्ये रेमे दानवसत्तमः । तस्या गीतेन नृत्येन हास्येन ललितेन च १४। अतिमुग्धो महादैत्यः स तस्याः सुरतेन च । तमुवाच महाभागं वृत्रं दानवसत्तमम् १५। सुरापानं कुरुष्वेह पिबस्व मधुमाधवीम् । तामुवाच विशालाक्षीं रंभां शशिनिभाननाम् १६। पुत्रोहं ब्राह्मणस्यापि वेदवेदांगपारगः । सुरापानं कथं भद्रे करिष्यमि विनिंदितम् १७। तया तु रंभया देव्या प्रीत्या दत्ता सुरा हठात् । तस्या दाक्षिण्यभावेन सुरापानं कृतं तदा १८। अतीवमुग्धं सुरया ज्ञानभ्रष्टो यदाभवत् । तदंतरे सुरेंद्रेण वज्रेण निहतस्तदा १९। ब्रह्महत्यादिकैः पापैः स लिप्तो वृत्रहा ततः । ब्राह्मणास्तु ततः प्रोचुरिंद्र पापं कृतं त्वया २०। अस्माद्वाक्यात्तु विश्वस्तो वृत्रो नाम महाबलः । हतो विश्वासभावेन एवं पापं त्वया कृतम् २१। इंद्र उवाच- येन केनाप्युपायेन हंतव्योरिः सदैव हि । देवब्राह्मणहंतारं यज्ञानां धर्मकंटकम् २२। निहतं दानवं दुष्टं त्रैलोक्यस्यापि नायकम् । तदर्थं कुपिता यूयमेतन्न्यायस्य लक्षणम् २३। विचारमेवं कर्त्तव्यं भवद्भिर्द्विजसत्तमाः । पश्चात्कोपं प्रकर्त्तव्यमन्यायं मम चिंत्यताम् २४। एवं संबोधिता विप्रा इंद्रेणापि महात्मना । ब्रह्मादिभिः सुरैः सर्वैर्बोधितास्ते च सत्तमाः २५। जग्मुः स्वस्थानमेवं हि निहते धर्मकंटके २६। इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वृत्रासुरवधोनाम पंचविंशोऽध्यायः २५।

sūta uvāca- iyaṃ hi kā gāyati cārulocanā vilāsabhāvaiḥ pariviśvameva | atīva bālā śuśubhe manoharā saṃpūrṇabhāvaiḥ parimohayejjanam 1| dṛṣṭvā sa raṃbhāṃ kamalāyatākṣīṃ pīnastanīṃ carcitakuṃkumāṃgīm | padmānanāṃ kāmagṛhaṃ mamaiṣā no vā ratiścārumanohareyam 2| saṃpūrṇabhāvāṃ parirūpayuktāṃ kāmāṃgaśīlāmatiśīlabhāvām | yāsyāmyahaṃ vaśyamihaiva asyā manobhavenādya ihaiva preṣitaḥ 3| itīva daityaḥ suviciṃtayānvitaḥ kāmena mugdho bahukālanoditaḥ | samāturastatra jagāma satvaramuvāca tāṃ dīnamanāḥ sulocanām 4| kasyāsi vā suṃdari kena preṣitā kiṃ nāma te puṇyatamaṃ vadasva me | tavaiva rūpeṇa mahātitejasā mugdhosmi bāle mama vaśyatāṃ vraja 5| evamuktā viśālākṣī vṛtraṃ kāmākulaṃ prati | ahaṃ raṃbhā mahābhāga krīḍārthaṃ vanamuttamam 6| sakhīsārdhaṃ samāyātā naṃdanaṃ vanamuttamam | tvaṃ tu ko vā kimarthaṃ hi mama pārśvaṃ samāgataḥ 7| vṛtra uvāca- śrūyatāmabhidhāsyāmi yohaṃ bāle samāgataḥ | hutāśanātsamutpannaḥ kaśyapasya sutaḥ śubhe 8| sakhāhaṃ devadevasya iṃdra syāpi varānane | aiṃdraṃ padaṃ varārohe ardhaṃ me bhuktimāgatam 9| ahaṃ vṛtraḥ kathaṃ devi māmevaṃ na tu viṃdasi | trailokyaṃ vaśamāyātaṃ yasyaiva varavarṇini 10| ahaṃ śaraṇamāyātaḥ kāmādrakṣa varānane | bhajasva māṃ viśālākṣi kāmenākulitaṃ priye 11| raṃbhovāca- vaśagā haṃ tavaivādya bhaviṣyāmi na saṃśayaḥ | yaṃ yaṃ vadāmyahaṃ vīra taṃ taṃ kāryaṃ tvayaiva hi 12| evamastu mahābhāge taṃ taṃ sarvaṃ karomyaham | evaṃ saṃbaṃdhakaṃ kṛtvā tayā saha mahābalaḥ 13| tasminvane mahāpuṇye reme dānavasattamaḥ | tasyā gītena nṛtyena hāsyena lalitena ca 14| atimugdho mahādaityaḥ sa tasyāḥ suratena ca | tamuvāca mahābhāgaṃ vṛtraṃ dānavasattamam 15| surāpānaṃ kuruṣveha pibasva madhumādhavīm | tāmuvāca viśālākṣīṃ raṃbhāṃ śaśinibhānanām 16| putrohaṃ brāhmaṇasyāpi vedavedāṃgapāragaḥ | surāpānaṃ kathaṃ bhadre kariṣyami viniṃditam 17| tayā tu raṃbhayā devyā prītyā dattā surā haṭhāt | tasyā dākṣiṇyabhāvena surāpānaṃ kṛtaṃ tadā 18| atīvamugdhaṃ surayā jñānabhraṣṭo yadābhavat | tadaṃtare sureṃdreṇa vajreṇa nihatastadā 19| brahmahatyādikaiḥ pāpaiḥ sa lipto vṛtrahā tataḥ | brāhmaṇāstu tataḥ procuriṃdra pāpaṃ kṛtaṃ tvayā 20| asmādvākyāttu viśvasto vṛtro nāma mahābalaḥ | hato viśvāsabhāvena evaṃ pāpaṃ tvayā kṛtam 21| iṃdra uvāca- yena kenāpyupāyena haṃtavyoriḥ sadaiva hi | devabrāhmaṇahaṃtāraṃ yajñānāṃ dharmakaṃṭakam 22| nihataṃ dānavaṃ duṣṭaṃ trailokyasyāpi nāyakam | tadarthaṃ kupitā yūyametannyāyasya lakṣaṇam 23| vicāramevaṃ karttavyaṃ bhavadbhirdvijasattamāḥ | paścātkopaṃ prakarttavyamanyāyaṃ mama ciṃtyatām 24| evaṃ saṃbodhitā viprā iṃdreṇāpi mahātmanā | brahmādibhiḥ suraiḥ sarvairbodhitāste ca sattamāḥ 25| jagmuḥ svasthānamevaṃ hi nihate dharmakaṃṭake 26| iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe vṛtrāsuravadhonāma paṃcaviṃśo'dhyāyaḥ 25|