Chapter 26

सूत उवाच- तं पुत्रं निहतं श्रुत्वा सा दितिर्दुःखपीडिता । पुत्रशोकेन तेनैव संदग्धा द्विजसत्तमाः १। पुनरूचे महात्मानं कश्यपं मुनिपुंगवम् । इंद्रस्यापि सुदुष्टस्य वधार्थं द्विजसत्तम २। ब्रह्मतेजोमयं तीव्रं दुःसहं सर्वदैवतैः । पुत्रैकं दीयतां कांत सुप्रियाहं यदा विभो ३। कश्यप उवाच- निहतौ बलवृत्रौ च मम पुत्रौ महाबलौ । अघमाश्रित्य देवेन इंद्रेणापि दुरात्मना ४। तस्यैव च वधार्थाय पुत्रमेकं ददाम्यहम् । वर्षाणां तु शतैकं त्वं शुचिर्भव यशस्विनि ५। एवमुक्त्वा स योगींद्रो हस्तं शिरसि वै तदा । दत्त्वादित्या सहैवासौ गतो मेरुं तपोवनम् ६। तपस्तताप सा देवी तपोवननिवासिनी । शुचिष्मती सदा भूत्वा पुत्रार्था द्विजसत्तम ७। ततो देवः सहस्राक्षो ज्ञात्वा उद्यममेव च । दित्याश्चैव महाभाग अंतरप्रेक्षकोऽभवत् ८। पंचविंशाब्दिको भूत्वा देवराड्दैवतोपमः । ब्राह्मणस्य च रूपेण तस्याश्चांतिकमागतः ९। स तां प्रणम्य धर्मात्मा मातरं तपसान्विताम् । तयोक्तस्तु सहस्राक्षो भवान्को द्विजसत्तम १०। तामुवाच सहस्राक्षः पुत्रोऽहं तव शोभने । ब्राह्मणो वेदविद्वांश्च धर्मं जानामि भामिनि ११। तपसस्तव साहाय्यं करिष्ये नात्र संशयः । शुश्रूषति स तां देवीं मातरं तपसान्विताम् १२। तमिंद्रं सा न जानाति आगतं दुष्टकारिणम् । धर्मपुत्रं विजानाति शुश्रूषंतं दिने दिने १३। अंगं संवाहयेद्देव्याः पादौ प्रक्षालयेत्ततः । पत्रं मूलं फलं तत्र वल्कलाजिनमेव च १४। ददात्येवं स धर्मात्मा तस्यै दित्यै सदैव हि । भक्त्या संतोषिता तस्य संतुष्टा तमभाषत १५। पुत्रे जाते महापुण्ये इंद्रे च निहते सति । कुरु राज्यं महाभाग पुत्रेण मम दैवकम् १६। एवमस्तु महाभागे ते प्रसादाद्भविष्यति । तस्याश्चैवांतरं प्रेप्सुरभवत्पाकशासनः १७। ऊने वर्षशते चास्या ददर्शांतरमच्युतः । अकृत्वा पादयोः शौचं दितिः शयनमाविशत् १८। शय्यांते सा शिरः कृत्वा मुक्तकेशातिविह्वला । निद्रामाहारयामास तस्याः कुक्षिं प्रविश्य ह १९। वज्रपाणिस्ततो गर्भं सप्तधा तं न्यकृंतत । वज्रेण तीक्ष्णधारेण रुरोद उदरे स्थितः २०। स गर्भस्तत्र विप्रेंद्रा इंद्रहस्तगतेन वै । रोदमानं महागर्भं तमुवाच पुनः पुनः २१। शतक्रतुर्महातेजा मा रोदीरित्यभाषत । सप्तधा कृतवाञ्छक्रस्तं गर्भं दितिजं पुनः २२। एकैकं सप्तधा च्छित्त्वा रुदमानं स देवराट् । एवं वै मरुतो जातास्ते तु देवा महौजसः २३। यथा इंद्रेण ते प्रोक्ता बभूवुर्नामभिस्ततः । अतिवीर्य महाकायास्तीव्र तेजः पराक्रमाः २४। एकोना वै बभूवुस्ते पंचाशन्मरुतस्ततः । मरुतो नाम ते ख्याता इंद्रमेव समाश्रिताः २५। भूतानामेव सर्वेषां रोचयंति गणं महत् । निकायेषु निकायेषु हरिः प्रादात्प्रजापतिः २६। क्रमशस्तानि राज्यानि पृथुपूर्वाणि तानि वै । स देवः पुरुषः कृष्णः सर्वव्यापी जगद्गुरुः २७। तपोजिष्णुर्महातेजाः सर्व एकः प्रजापतिः । पर्जन्यः पावकः पुण्यः सर्वात्मा सर्व एव हि २८। तस्य सर्वमिदं पुण्यं जगत्स्थावरजंगमम् । भूतसर्गमिमं सम्यग्जानतो द्विजसत्तम २९। नावृत्तिभयमस्तीह परलोकभयं कुतः । इमां सृष्टिं महापुण्यां सर्वपापहरां शुभाम् ३०। यः शृणोति नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते । स हि धन्यश्च पुण्यश्च स हि सत्यसमन्वितः ३१। यः शृणोति इमां सृष्टिं स याति परमां गतिम् । सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकं स गच्छति ३२। इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे मरुदुत्पत्तिर्नाम षड्विंशोऽध्यायः २६।

sūta uvāca- taṃ putraṃ nihataṃ śrutvā sā ditirduḥkhapīḍitā | putraśokena tenaiva saṃdagdhā dvijasattamāḥ 1| punarūce mahātmānaṃ kaśyapaṃ munipuṃgavam | iṃdrasyāpi suduṣṭasya vadhārthaṃ dvijasattama 2| brahmatejomayaṃ tīvraṃ duḥsahaṃ sarvadaivataiḥ | putraikaṃ dīyatāṃ kāṃta supriyāhaṃ yadā vibho 3| kaśyapa uvāca- nihatau balavṛtrau ca mama putrau mahābalau | aghamāśritya devena iṃdreṇāpi durātmanā 4| tasyaiva ca vadhārthāya putramekaṃ dadāmyaham | varṣāṇāṃ tu śataikaṃ tvaṃ śucirbhava yaśasvini 5| evamuktvā sa yogīṃdro hastaṃ śirasi vai tadā | dattvādityā sahaivāsau gato meruṃ tapovanam 6| tapastatāpa sā devī tapovananivāsinī | śuciṣmatī sadā bhūtvā putrārthā dvijasattama 7| tato devaḥ sahasrākṣo jñātvā udyamameva ca | dityāścaiva mahābhāga aṃtaraprekṣako'bhavat 8| paṃcaviṃśābdiko bhūtvā devarāḍdaivatopamaḥ | brāhmaṇasya ca rūpeṇa tasyāścāṃtikamāgataḥ 9| sa tāṃ praṇamya dharmātmā mātaraṃ tapasānvitām | tayoktastu sahasrākṣo bhavānko dvijasattama 10| tāmuvāca sahasrākṣaḥ putro'haṃ tava śobhane | brāhmaṇo vedavidvāṃśca dharmaṃ jānāmi bhāmini 11| tapasastava sāhāyyaṃ kariṣye nātra saṃśayaḥ | śuśrūṣati sa tāṃ devīṃ mātaraṃ tapasānvitām 12| tamiṃdraṃ sā na jānāti āgataṃ duṣṭakāriṇam | dharmaputraṃ vijānāti śuśrūṣaṃtaṃ dine dine 13| aṃgaṃ saṃvāhayeddevyāḥ pādau prakṣālayettataḥ | patraṃ mūlaṃ phalaṃ tatra valkalājinameva ca 14| dadātyevaṃ sa dharmātmā tasyai dityai sadaiva hi | bhaktyā saṃtoṣitā tasya saṃtuṣṭā tamabhāṣata 15| putre jāte mahāpuṇye iṃdre ca nihate sati | kuru rājyaṃ mahābhāga putreṇa mama daivakam 16| evamastu mahābhāge te prasādādbhaviṣyati | tasyāścaivāṃtaraṃ prepsurabhavatpākaśāsanaḥ 17| ūne varṣaśate cāsyā dadarśāṃtaramacyutaḥ | akṛtvā pādayoḥ śaucaṃ ditiḥ śayanamāviśat 18| śayyāṃte sā śiraḥ kṛtvā muktakeśātivihvalā | nidrāmāhārayāmāsa tasyāḥ kukṣiṃ praviśya ha 19| vajrapāṇistato garbhaṃ saptadhā taṃ nyakṛṃtata | vajreṇa tīkṣṇadhāreṇa ruroda udare sthitaḥ 20| sa garbhastatra vipreṃdrā iṃdrahastagatena vai | rodamānaṃ mahāgarbhaṃ tamuvāca punaḥ punaḥ 21| śatakraturmahātejā mā rodīrityabhāṣata | saptadhā kṛtavāñchakrastaṃ garbhaṃ ditijaṃ punaḥ 22| ekaikaṃ saptadhā cchittvā rudamānaṃ sa devarāṭ | evaṃ vai maruto jātāste tu devā mahaujasaḥ 23| yathā iṃdreṇa te proktā babhūvurnāmabhistataḥ | ativīrya mahākāyāstīvra tejaḥ parākramāḥ 24| ekonā vai babhūvuste paṃcāśanmarutastataḥ | maruto nāma te khyātā iṃdrameva samāśritāḥ 25| bhūtānāmeva sarveṣāṃ rocayaṃti gaṇaṃ mahat | nikāyeṣu nikāyeṣu hariḥ prādātprajāpatiḥ 26| kramaśastāni rājyāni pṛthupūrvāṇi tāni vai | sa devaḥ puruṣaḥ kṛṣṇaḥ sarvavyāpī jagadguruḥ 27| tapojiṣṇurmahātejāḥ sarva ekaḥ prajāpatiḥ | parjanyaḥ pāvakaḥ puṇyaḥ sarvātmā sarva eva hi 28| tasya sarvamidaṃ puṇyaṃ jagatsthāvarajaṃgamam | bhūtasargamimaṃ samyagjānato dvijasattama 29| nāvṛttibhayamastīha paralokabhayaṃ kutaḥ | imāṃ sṛṣṭiṃ mahāpuṇyāṃ sarvapāpaharāṃ śubhām 30| yaḥ śṛṇoti naro bhaktyā sarvapāpaiḥ pramucyate | sa hi dhanyaśca puṇyaśca sa hi satyasamanvitaḥ 31| yaḥ śṛṇoti imāṃ sṛṣṭiṃ sa yāti paramāṃ gatim | sarvapāpaviśuddhātmā viṣṇulokaṃ sa gacchati 32| iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe marudutpattirnāma ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ 26|