Chapter 27

सूत उवाच- स प्रभुः सर्वलोकेशो ह्यभिषिच्य ततो नृपम् । पृथुं वेनस्य तनयं सर्वराज्ये महाप्रभुम् १। महाबाहुं महाकायं यथेंद्रं च सुरेश्वरम् । क्रमेणापि ततो ब्रह्मा राज्यानि च विचार्य वै २। यद्यस्यापि भवेद्योग्यं दातुं तदुपचक्रमे । वृक्षाणां ब्राह्मणानां च ग्रहर्क्षाणां तथैव च ३। सोमं राज्ये सोभ्यषिंचत्तपसां च महामतिः । धर्माणां धर्मयज्ञानां पुण्यानां पुण्यतेजसाम् ४। अपां मध्ये तथा देवं तीर्थानां हि तथैव च । वरुणं सोभिषिच्यैव रत्नानां च द्विजोत्तम ५। अन्येषां सर्वयक्षाणां राज्ये वैश्रवणं पुनः । विष्णुमेव महाप्राज्ञमादित्यानां पितामहः ६। राज्ये संस्थापयामास जनता हितहेतवे । सर्वेषामेव पुण्यानां दक्षमेव प्रजापतिम् ७। समर्थं सर्वधर्मज्ञं प्रजापतिगणेश्वरम् । प्रह्रादं सर्वधर्मज्ञं स हि राज्ये न्यरूपयत् ८। दैत्यानां दानवानां च विष्णुतेजः समन्वितम् । यमं वैवस्वतं धर्मं पैत्र्ये राज्येभिषिच्य च ९। यक्षराक्षसभूतानां पिशाचोरगसर्पिणाम् । योगिनीनां च सर्वासां वैतालानां महात्मनाम् १०। कंकालानां हि सर्वेषां कूष्मांडानां तथैव च । पार्थिवानां च सर्वेषां गिरिशं शूलपाणिनम् ११। पर्वतानां हि सर्वेषां हिमवंतं महागिरिम् । नदीनां च तडागानां वापिकानां तथैव च १२। कुंडानां कूपराज्ये हि दिव्येषु च सुरेश्वरः । सागरं स्थापितं पुण्यं सर्वतीर्थमनुत्तमम् १३। गंधर्वाणां तु सर्वेषां राज्ये पुण्ये तथैव च । चित्ररथं ततो ब्रह्मा अभिषिच्य सुरेश्वरः १४। नागानां पुण्यवीर्याणां वासुकिं च चतुर्मुखः । सर्पाणां तु तथा राज्ये अभिषिच्य स तक्षकम् १५। वारणानां ततो राज्ये ऐरावणमसिंचत । अश्वानां चैव सर्वेषामुच्चैःश्रवसमेव च १६। पक्षिणां चैव सर्वेषां वैनतेयमथापि सः । मृगाणां च ततो राज्ये ब्रह्मा सिंहमथादिशत् १७। गोवृषं तु गवां मध्ये अभिषिच्य प्रजापतिः । वनस्पतीनां सर्वेषां प्लक्षमेव पितामहः १८। एवं राज्यानि सर्वाणि संस्थाप्य च पितामहः । दिशापालांस्ततो ब्रह्मा स्थापयामास सत्तमः १९। वैराजस्य तथा पुत्रं पूर्वस्यां दिशि सत्तमः । सुधन्वानं दिशःपालं राजानं सोभ्यषिंचत २०। दक्षिणस्यां महात्मानं कर्दमस्य प्रजापतेः । पुत्रं शंखपदं नाम राजानं सोभ्यषिंचत २१। पश्चिमायां तथा ब्रह्मा वरुणस्य प्रजापतेः । पुत्रं च पुष्करं नाम सोऽभ्यषिंचत्प्रजापतिः २२। उत्तरस्यां दिशि ब्रह्म नलकूबरमेव च । एवं चैवाभ्यषिंचच्च दिक्पालान्समहौजसः २३। यैरियं पृथिवी सर्वा सप्तद्वीपा सपत्तना । यथाप्रदेशमद्यापि धर्मेण प्रतिपाल्यते २४। पृथुश्चैवं महाभागः सोभिषिक्तो नराधिपः । राजसूयादिभिः सर्वैरभिषिक्तो महामखैः २५। विधिना वेददृष्टेन राजराज्ये महीपतिः । चाक्षुषे नाम्नि संपुण्ये अतीते च महौजसि २६। मन्वंतरे महाभाग देवपुण्यहितैषिणि । ततो वैवस्वतायैव मनवे राज्यमादिशत् २७। विस्तरं चापि व्याख्यास्ये पृथोश्चैव महात्मनः । यदि मामेव विप्रेन्द्र शुश्रूषसि अतंद्रितः २८। एतदेवमधिष्ठानं महत्पुण्यं प्रकीर्तितम् । सर्वेष्वेव पुराणेषु एतद्धि निश्चितं सदा २९। पुण्यं यशस्यमायुष्यं स्वर्गवासकरं शुभम् । धन्यं पवित्रमायुष्यं पुत्रदं वृद्धिदायकम् ३०। यः शृणोति नरो भक्त्या भावध्यानसमन्वितः । अश्वमेधफलं तस्य जायते नात्र संशयः ३१। इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे राज्याभिषेकोनाम सप्तविंशोऽध्यायः २७।

sūta uvāca- sa prabhuḥ sarvalokeśo hyabhiṣicya tato nṛpam | pṛthuṃ venasya tanayaṃ sarvarājye mahāprabhum 1| mahābāhuṃ mahākāyaṃ yatheṃdraṃ ca sureśvaram | krameṇāpi tato brahmā rājyāni ca vicārya vai 2| yadyasyāpi bhavedyogyaṃ dātuṃ tadupacakrame | vṛkṣāṇāṃ brāhmaṇānāṃ ca graharkṣāṇāṃ tathaiva ca 3| somaṃ rājye sobhyaṣiṃcattapasāṃ ca mahāmatiḥ | dharmāṇāṃ dharmayajñānāṃ puṇyānāṃ puṇyatejasām 4| apāṃ madhye tathā devaṃ tīrthānāṃ hi tathaiva ca | varuṇaṃ sobhiṣicyaiva ratnānāṃ ca dvijottama 5| anyeṣāṃ sarvayakṣāṇāṃ rājye vaiśravaṇaṃ punaḥ | viṣṇumeva mahāprājñamādityānāṃ pitāmahaḥ 6| rājye saṃsthāpayāmāsa janatā hitahetave | sarveṣāmeva puṇyānāṃ dakṣameva prajāpatim 7| samarthaṃ sarvadharmajñaṃ prajāpatigaṇeśvaram | prahrādaṃ sarvadharmajñaṃ sa hi rājye nyarūpayat 8| daityānāṃ dānavānāṃ ca viṣṇutejaḥ samanvitam | yamaṃ vaivasvataṃ dharmaṃ paitrye rājyebhiṣicya ca 9| yakṣarākṣasabhūtānāṃ piśācoragasarpiṇām | yoginīnāṃ ca sarvāsāṃ vaitālānāṃ mahātmanām 10| kaṃkālānāṃ hi sarveṣāṃ kūṣmāṃḍānāṃ tathaiva ca | pārthivānāṃ ca sarveṣāṃ giriśaṃ śūlapāṇinam 11| parvatānāṃ hi sarveṣāṃ himavaṃtaṃ mahāgirim | nadīnāṃ ca taḍāgānāṃ vāpikānāṃ tathaiva ca 12| kuṃḍānāṃ kūparājye hi divyeṣu ca sureśvaraḥ | sāgaraṃ sthāpitaṃ puṇyaṃ sarvatīrthamanuttamam 13| gaṃdharvāṇāṃ tu sarveṣāṃ rājye puṇye tathaiva ca | citrarathaṃ tato brahmā abhiṣicya sureśvaraḥ 14| nāgānāṃ puṇyavīryāṇāṃ vāsukiṃ ca caturmukhaḥ | sarpāṇāṃ tu tathā rājye abhiṣicya sa takṣakam 15| vāraṇānāṃ tato rājye airāvaṇamasiṃcata | aśvānāṃ caiva sarveṣāmuccaiḥśravasameva ca 16| pakṣiṇāṃ caiva sarveṣāṃ vainateyamathāpi saḥ | mṛgāṇāṃ ca tato rājye brahmā siṃhamathādiśat 17| govṛṣaṃ tu gavāṃ madhye abhiṣicya prajāpatiḥ | vanaspatīnāṃ sarveṣāṃ plakṣameva pitāmahaḥ 18| evaṃ rājyāni sarvāṇi saṃsthāpya ca pitāmahaḥ | diśāpālāṃstato brahmā sthāpayāmāsa sattamaḥ 19| vairājasya tathā putraṃ pūrvasyāṃ diśi sattamaḥ | sudhanvānaṃ diśaḥpālaṃ rājānaṃ sobhyaṣiṃcata 20| dakṣiṇasyāṃ mahātmānaṃ kardamasya prajāpateḥ | putraṃ śaṃkhapadaṃ nāma rājānaṃ sobhyaṣiṃcata 21| paścimāyāṃ tathā brahmā varuṇasya prajāpateḥ | putraṃ ca puṣkaraṃ nāma so'bhyaṣiṃcatprajāpatiḥ 22| uttarasyāṃ diśi brahma nalakūbarameva ca | evaṃ caivābhyaṣiṃcacca dikpālānsamahaujasaḥ 23| yairiyaṃ pṛthivī sarvā saptadvīpā sapattanā | yathāpradeśamadyāpi dharmeṇa pratipālyate 24| pṛthuścaivaṃ mahābhāgaḥ sobhiṣikto narādhipaḥ | rājasūyādibhiḥ sarvairabhiṣikto mahāmakhaiḥ 25| vidhinā vedadṛṣṭena rājarājye mahīpatiḥ | cākṣuṣe nāmni saṃpuṇye atīte ca mahaujasi 26| manvaṃtare mahābhāga devapuṇyahitaiṣiṇi | tato vaivasvatāyaiva manave rājyamādiśat 27| vistaraṃ cāpi vyākhyāsye pṛthoścaiva mahātmanaḥ | yadi māmeva viprendra śuśrūṣasi ataṃdritaḥ 28| etadevamadhiṣṭhānaṃ mahatpuṇyaṃ prakīrtitam | sarveṣveva purāṇeṣu etaddhi niścitaṃ sadā 29| puṇyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ svargavāsakaraṃ śubham | dhanyaṃ pavitramāyuṣyaṃ putradaṃ vṛddhidāyakam 30| yaḥ śṛṇoti naro bhaktyā bhāvadhyānasamanvitaḥ | aśvamedhaphalaṃ tasya jāyate nātra saṃśayaḥ 31| iti śrīpadmapurāṇe paṃcapaṃcāśatsahasrasaṃhitāyāṃ bhūmikhaṃḍe rājyābhiṣekonāma saptaviṃśo'dhyāyaḥ 27|