Chapter 2

महेश उवाच- एकलक्षं पंचविंशत्सहस्रा पर्वतास्तथा । तेषां मध्ये महत्पुण्यं बद्रिकाश्रममुत्तमम् १। नरनारायणो देवो यत्र तिष्ठति नारद । तस्य स्वरूपं तेजश्च वक्ष्यामीह च सांप्रतम् २। हिमपर्वतशृंगे च कृष्णाकारतया द्विज । द्वौ पुरुषौ तत्र वर्तेते नरनारायणावुभौ ३। श्वेत एकस्तु पुरुषः कृष्णो ह्येकतमः पुनः । तेन मार्गेण ये यांति हिमाचलकृतोद्यमाः ४। पिंगलश्वेतवर्णश्च जटाधारी महाप्रभुः । कृष्णो नारायणो ह्येष जगदादिर्महाप्रभुः ५। चतुर्बाहुर्महान्श्रीमान्व्यक्तोऽव्यक्तः सनातनः । उत्तरायणे महापूजा जायते तत्र सुव्रत ६। षण्मासादिकपर्यंतं पूजा नैव च जायते । हिमव्याप्तं तदा जातं यावद्वै दक्षिणं भवेत् ७। अत एतादृशो देवो न भूतो न भविष्यति । तत्र देवा वसंतीह ऋषीणां चाश्रमास्तथा ८। अग्निहोत्राणि वेदाश्च ध्वनिः प्रश्रूयते सदा । तस्य वै दर्शनं कार्यं कोटिहत्याविनाशनम् ९। अलकनंदा यत्र गंगा तत्र स्नानं समाचरेत् । कृत्वा स्नानं तु वै तत्र महापापात्प्रमुच्यते १०। यत्र विश्वेश्वरो देवस्तिष्ठत्येव न संशयः । एकस्मिन्नवसरे ब्रह्मन्सुतपस्तप्तवानहम् ११। तदा नारायणो देवो भक्तानां हि कृपाकरः । अव्ययः पुरुषः साक्षादीश्वरो गरुडध्वजः । सुप्रसन्नोऽब्रवीन्मां वै वरं वरय सुव्रत १२। श्रीनारायण उवाच-। यद्यदीप्ससि देव त्वं तं तं कामं ददाम्यहम् । त्वं कैलासविभुः साक्षाद्रुद्रो वै विश्वपालकः १३। रुद्र उवाच-। अलं गृह्णामि भो देव सुप्रसन्नो जनार्दन । द्वौ वरौ मम दीयेतां यदि दातुं त्वमिच्छसि १४। तव भक्तिः सदैवास्तु भक्तराजो भवाम्यहम् । सर्वे लोका ब्रुवंत्वेवमयं भक्तः सदैव हि १५। तव प्रसादाद्देवेश मुक्तिदाता भवाम्यहम् । ये लोका मां भजिष्यंति तेषां दाता न संशयः १६। विष्णुभक्त इति ख्यातो लोके चैव भवाम्यहम् । यस्याहं वरदाता तु तस्य मुक्तिर्भवेत्प्रभो १७। जटिलो भस्मलिप्तांगो ह्यहं वै तव संनिधौ । तव चरणप्रसादेन लोके ख्यातो भवाम्यहम् १८। इति श्रीपाद्मेमहापुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां नारदोमापतिसंवादे बदरीनारायणमाहात्म्ये रुद्रप्रसादोनाम द्वितीयोऽध्यायः २।

maheśa uvāca- ekalakṣaṃ paṃcaviṃśatsahasrā parvatāstathā | teṣāṃ madhye mahatpuṇyaṃ badrikāśramamuttamam 1| naranārāyaṇo devo yatra tiṣṭhati nārada | tasya svarūpaṃ tejaśca vakṣyāmīha ca sāṃpratam 2| himaparvataśṛṃge ca kṛṣṇākāratayā dvija | dvau puruṣau tatra vartete naranārāyaṇāvubhau 3| śveta ekastu puruṣaḥ kṛṣṇo hyekatamaḥ punaḥ | tena mārgeṇa ye yāṃti himācalakṛtodyamāḥ 4| piṃgalaśvetavarṇaśca jaṭādhārī mahāprabhuḥ | kṛṣṇo nārāyaṇo hyeṣa jagadādirmahāprabhuḥ 5| caturbāhurmahānśrīmānvyakto'vyaktaḥ sanātanaḥ | uttarāyaṇe mahāpūjā jāyate tatra suvrata 6| ṣaṇmāsādikaparyaṃtaṃ pūjā naiva ca jāyate | himavyāptaṃ tadā jātaṃ yāvadvai dakṣiṇaṃ bhavet 7| ata etādṛśo devo na bhūto na bhaviṣyati | tatra devā vasaṃtīha ṛṣīṇāṃ cāśramāstathā 8| agnihotrāṇi vedāśca dhvaniḥ praśrūyate sadā | tasya vai darśanaṃ kāryaṃ koṭihatyāvināśanam 9| alakanaṃdā yatra gaṃgā tatra snānaṃ samācaret | kṛtvā snānaṃ tu vai tatra mahāpāpātpramucyate 10| yatra viśveśvaro devastiṣṭhatyeva na saṃśayaḥ | ekasminnavasare brahmansutapastaptavānaham 11| tadā nārāyaṇo devo bhaktānāṃ hi kṛpākaraḥ | avyayaḥ puruṣaḥ sākṣādīśvaro garuḍadhvajaḥ | suprasanno'bravīnmāṃ vai varaṃ varaya suvrata 12| śrīnārāyaṇa uvāca-| yadyadīpsasi deva tvaṃ taṃ taṃ kāmaṃ dadāmyaham | tvaṃ kailāsavibhuḥ sākṣādrudro vai viśvapālakaḥ 13| rudra uvāca-| alaṃ gṛhṇāmi bho deva suprasanno janārdana | dvau varau mama dīyetāṃ yadi dātuṃ tvamicchasi 14| tava bhaktiḥ sadaivāstu bhaktarājo bhavāmyaham | sarve lokā bruvaṃtvevamayaṃ bhaktaḥ sadaiva hi 15| tava prasādāddeveśa muktidātā bhavāmyaham | ye lokā māṃ bhajiṣyaṃti teṣāṃ dātā na saṃśayaḥ 16| viṣṇubhakta iti khyāto loke caiva bhavāmyaham | yasyāhaṃ varadātā tu tasya muktirbhavetprabho 17| jaṭilo bhasmaliptāṃgo hyahaṃ vai tava saṃnidhau | tava caraṇaprasādena loke khyāto bhavāmyaham 18| iti śrīpādmemahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsahasrasaṃhitāyāṃ nāradomāpatisaṃvāde badarīnārāyaṇamāhātmye rudraprasādonāma dvitīyo'dhyāyaḥ 2|