Chapter 78

महादेव उवाच- अथातः संप्रवक्ष्यामि अपामार्जनमुत्तमम् । पुलस्त्येन यथोक्तं तु दालभ्याय महात्मने १। सर्वेषां रोगदोषाणां नाशनं मंगलप्रदम् । तत्तेऽहं तु प्रवक्ष्यामि शृणु त्वं नगनंदिनि २। श्रीदालभ्य उवाच- भगवन्प्राणिनः सर्वे विषरोगाद्युपद्रवैः । कुष्ठग्रहाभिभूताश्च सर्वकाले ह्युपद्रुताः ३। आभिचारिककृत्याद्या बहुरोगाश्च दारुणाः । न भवंति मुनिश्रेष्ठ तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि ४। पुलस्त्य उवाच- व्रतोपवासनियमैर्विष्णुर्वै तोषितस्तु यैः । ते नरा नैव रोगार्त्ता जायंते मुनिसत्तम ५। यैर्न कृतं व्रतं पुण्यं न दानं न तपस्तदा । न तीर्थं देवपूजा च नान्नं दत्तं तु भूरिशः ६। ते वै लोकास्तदा ज्ञेया रोगदोषैः प्रपीडिताः । आरोग्यं परमामृद्धिं मनसा यद्यदिच्छति ७। तत्तदाप्नोत्यसंदिग्धं विष्णोः सेवी विशेषतः । नाधिं प्राप्नोति न व्याधिं न विषग्रहबंधनम् ८। कृत्यास्पर्शभयं नापि तोषिते मधुसूदने । समस्तदोषनाशश्च सर्वदा च शुभा ग्रहाः ९। देवानामप्यधृष्योऽसौ तोषिते च जनार्दने । यः सर्वेषु च भूतेषु यथात्मनि तथापरे १०। उपवासादिना तेन तोषितो मधुसूदनः । तोषिते तत्र जायंते नराः पूर्णमनोरथाः ११। अरोगाः सुखिनो भोगभोक्तारो मुनिसत्तम । तेषां च शत्रवो नैव न च रोगाभिचारिकम् १२। ग्रहरोगादिकं चैव पापकार्यं न जायते । अव्याहतानि कृष्णस्य चक्रादीन्यायुधानि वै । रक्षंति सकलापद्भ्यो येन विष्णुरुपासितः १३। श्रीदालभ्य उवाच- अनाराधितगोविंदा ये नरा दुःखभागिनः । तेषां दुःखाभिभूतानां यत्कर्त्तव्यं दयालुभिः १४। पश्यद्भिः सर्वभूतस्थं वासुदेवं सनातनम् । समदृष्टिभिरप्यत्र तन्मे ब्रूहि विशेषतः १५। श्रीपुलस्त्य उवाच-। तद्वक्ष्यामि मुनिश्रेष्ठ समाहितमनाः शृणु । रोगदोषाशुभहरं विज्वरादि विनाशनम् १६। शिखायां श्रीधरं न्यस्य शिखाधः श्रीकरं तथा । हृषीकेशं तु केशेषु मूर्ध्नि नारायणं परम् १७। ऊर्ध्वश्रोत्रे न्यसेद्विष्णुं ललाटे जलशायिनम् । विभुं वै भ्रूयुगे न्यस्य भ्रूमध्ये हरिमेव च १८। नरसिंहं नासिकाग्रे कर्णयोरर्णवेशयम् । चक्षुषोः पुंडरीकाक्षं तदधो भूधरं न्यसेत् १९। कपोलयोः कल्किनाथं वामनं कर्णमूलयोः । शंखिनं शंखयोर्न्यस्य गोविंदं वदने तथा २०। मुकुंदं दंतपंक्तौ तु जिह्वायां वाक्पतिं तथा । रामं हनौ तु विन्यस्य कंठे वैकुंठमेव च २१। बलघ्नं बाहुमूलाधश्चांसयोः कंसघातिनम् । अजं भुजद्वये न्यस्य शार्ङ्गपाणिं करद्वये २२। संकर्षणं करांगुष्ठे गोपमंगुलिपंक्तिषु । वक्षस्यधोक्षजं न्यस्य श्रीवत्सं तस्य मध्यतः २३। स्तनयोस्त्वनिरुद्धं च दामोदरमथोदरे । पद्मनाभं तथा नाभौ नाभ्यधश्चापि केशवम् २४। मेढ्रे धराधरं देवं गुदे चैव गदाग्रजम् । पीतांबरधरं कट्यामूरुयुग्मे मधोर्द्विषम् २५। मुरद्विषं पिंडकयोर्जानुयुग्मे जनार्दनम् । फणीशं गुल्फयोर्न्यस्य क्रमयोश्च त्रिविक्रमम् २६। पादांगुष्ठे श्रीपतिं च पादाधो धरणीधरम् । रोमकूपेषु सर्वेषु विष्वक्सेनं न्यसेद्बुधः २७। मत्स्यं मांसे तु विन्यस्य कूर्मं मेदसि विन्यसेत् । वाराहं तु वसामध्ये सर्वास्थिषु तथाच्युतम् २८। द्विजप्रियं तु मज्जायां शुक्रे श्वेतपतिं तथा । सर्वांगे यज्ञपुरुषं परमात्मानमात्मनि २९। एवं न्यासविधिं कृत्वा साक्षान्नारायणो भवेत् । यावन्न व्याहरेत्किंचित्तावद्विष्णुमयः स्थितः ३०। गृहीत्वा तु समूलाग्रान्कुशान्शुद्धान्समाहितः । मार्जयेत्सर्वगात्राणि कुशाग्रैरिह शांतिकृत् ३१। विष्णुभक्तो विशेषेण रोगग्रहविषार्दिते । विषार्त्तानां रोगिणां च कुर्याच्छांतिमिमां शुभाम् ३२। जायते तेन भो विप्र सर्वरोगप्रणाशनम् । ॐनमः श्रीपरमार्थाय पुरुषाय महात्मने ३३। अरूपबहुरूपाय व्यापिने परमात्मने । वाराहं नारसिंहं च वामनं च सुखप्रदम् ३४। ध्यात्वा कृत्वा नमो विष्णोर्नामान्यंगेषु विन्यसेत् । निष्कल्मषाय शुद्धाय व्याधिपापहराय वै ३५। गोविंदपद्मनाभाय वासुदेवाय भूभृते । नमस्कृत्वा प्रवक्ष्यामि यत्तत्सिध्यतु मे वचः ३६। त्रिविक्रमाय रामाय वैकुंठाय नराय च । श्रीवाराहनृसिंहाय वामनाय महात्मने ३७। हयग्रीवाय शुभ्राय हृषीकेश हराशुभम् । परोपतापमहितं प्रमुक्तं चाभिचारिकम् ३८। गरस्पर्शमहारोगप्रयोगं जरयाजर । नमोऽस्तु वासुदेवाय नमः कृष्णाय खड्गिने ३९। नमः पुष्करनेत्राय केशवायादिचक्रिणे । नमः किंजल्कवर्णाग्र्य पीतनिर्मलवाससे ४०। महादेव वपुष्कंध धृतचक्राय चक्रिणे । दंष्ट्रोद्धृतक्षितितलत्रिमूर्तिपतये नमः ४१। महायज्ञवराहाय श्रीवल्लभ नमोस्तु ते । तप्तहाटककेशांत ज्वलत्पावकलोचनः ४२। वज्राधिकनखस्पर्श दिव्यसिंह नमोऽस्तु ते । कश्यपायातिह्स्वाय ऋग्यजुः सामलक्षण ४३। तुभ्यं वामनरूपाय क्रमते गां नमोनमः । वाराहाशेषदुःखानि सर्वपापफलानि च ४४। मर्दमर्द महादंष्ट्र मर्दमर्द च तत्फलम् । नृसिंहकुलिशस्पर्श दंतप्रांत नखोज्वल ४५। भंजभंज निनादेन दुःखान्यस्यार्त्तिनाशन । ऋग्यजुःसामभिर्वाग्भिः कामरूपधरादिधृक् ४६। प्रशमं सर्वदुःखानि नयत्वस्य जनार्दनः । एकाहिकं द्व्याहिकं च तथा त्रिदिवसज्वरम् ४७। चातुर्थिकं तथात्युग्रं तथा वै सततज्वरम् । दोषोत्थं सन्निपातोत्थं तथैवागंतुकज्वरम् ४८। शमं नयतु गोविंदो भित्वा छित्वास्य वेदनाम् । नेत्रदुःखं शिरोदुःखं दुःखं तूदरसंभवम् ४९। अनुच्छ्वासं महाश्वासं परितापं सवेपथुम् । गुदघ्राणांघ्रिरोगांश्च कुष्ठरोगं तथाक्षयम् 6.78.५०। कामलादींस्तथारोगान्प्रमेहादींश्च दारुणान् । ये वातप्रभवा रोगा लूताविस्फोटकादयः ५१। ते सर्वे विलयं यांतु वासुदेवापमार्जिताः । विलयं यांति ते सर्वे विष्णोरुच्चारणेन वा ५२। क्षयं गच्छंतु चाशेषास्ते चक्राभिहता हरेः । अच्युतानंतगोविंद नामोच्चारणभेषजात् ५३। नश्यंति सकला रोगाः सत्यं सत्यं वदाम्यहम् । स्थावरं जंगमं यच्च कृत्रिमं चापि यद्विषम् ५४। दंतोद्भवं नखोद्भूतमाकाशप्रभवं च यत् । भूतादिप्रभवं यच्च विषमत्यंतदुःसहम् ५५। शमं नयतु तत्सर्वं कीर्तितोऽस्य जनार्दनः । ग्रहान्प्रेतग्रहांश्चैव तथान्याञ्छाकिनीग्रहान् ५६। मुखमंडलिकान्क्रूरान्रेवतीं वृद्धिरेवतीम् । वृद्धिकाख्यान्ग्रहांश्चोग्रांस्तथा मातृग्रहानपि ५७। बालस्य विष्णोश्चरितं हंतु बालग्रहानपि । वृद्धानां ये ग्रहाः केचिद्बालानां चापि ये ग्रहाः ५८। नृसिंहदर्शनादेव नश्यंते तत्क्षणादपि । दंष्ट्राकरालवदनो नृसिंहो दैत्यभीषणः ५९। तं दृष्ट्वा ते ग्रहाः सर्वे दूरं यांति विशेषतः । श्रीनृसिंहमहासिंहज्वालामालोज्ज्वलानन ६०। ग्रहानशेषान्सर्वेश नुदस्वास्य विलोचन । ये रोगा ये महोत्पाता ये द्विषो ये महाग्रहाः ६१। यानि च क्रूरभूतानि ग्रहपीडाश्च दारुणाः । शस्त्रक्षतेषु ये रोगा ज्वालगर्दभिकादयः ६२। विस्फोटकादयो ये च ग्रहा गात्रेषु संस्थिताः । त्रैलोक्यरक्षाकर्त्तस्त्वं दुष्टदानववारण ६३। सुदर्शनमहातेजश्छिंधि छिंधि महाज्वरम् । छिंधि वातं च लूतां च छिंधि घोरं महाविषम् ६४। उद्दंडामरशूलं च विषज्वालासगर्दभम् । ॐ हांहांहूंहूं प्रधारेण कुठारेण हनद्दिवषः ६५। ॐ नमो भगवते सुदर्शनाय दुःखदारणविग्रह । यानि चान्यानि दुष्टानि प्राणिपीडाकराणि वै ६६। तानि सर्वाणि सर्वात्मा परमात्मा जनार्दनः । किंचिद्रूपं समास्थाय वासुदेव नमोस्तु ते ६७। क्षिप्त्वा सुदर्शनं चक्रं ज्वालमालाविभीषणम् । सर्वदुष्टोपशमनं कुरु देव वराच्युत ६८। सुदर्शनमहाचक्र गोविंदस्य वरायुध । तीक्ष्णधार महावेग सूर्यकोटिसमद्युते ६९। सुदर्शनमहाज्वाल छिंधि छिंधि महारव । सर्वदुःखानि रक्षांसि पापानि च विभीषण ७०। दुरितं हन चारोग्यं कुरु त्वं भो सुदर्शन । प्राच्यां चैव प्रतीच्यां च दक्षिणोत्तरतस्तथा ७१। रक्षां करोतु विश्वात्मा नरसिंहः स्वगर्जितैः । भूम्यांतरिक्षे च तथा पृष्ठतः पार्श्वतोऽग्रतः । रक्षां करोतु भगवान्बहुरूपी जनार्दनः ७२। यथा विष्णुमयं सर्वं सदेवासुरमानुषम् । तेन सत्येन सकलं दुःखमस्य प्रणश्यतु ७३। यथा योगेश्वरो विष्णुः सर्वदेवेषु गीयते । तेन सत्येन सकलं दुःखमस्य प्रणश्यतु ७४। परमात्मा यथा विष्णुर्वेदांगेषु च गीयते । तेन सत्येन विश्वात्मा सुखदोऽस्त्वस्य केशवः ७५। शांतिरस्तु शिवं चास्तु प्रणाशं यातु चासुखम् । वासुदेवशरीरोत्थैः कुशैः संमार्जितं मया ७६। अपामार्जितगोविंद नमो नारायणस्तथा । तथापि सर्वदुःखानां प्रशमो वचनाद्धरेः ७७। शांताः समस्तदोषास्ते ग्रहाः सर्वे विषाणि च । भूतानि च प्रशाम्यंति संस्मृते मधुसूदने ७८। एते कुशा विष्णुशरीरसंभवा जनार्दनोऽहं स्वयमेव चाग्रतः । हतं मया दुःखमशेषमस्य वै स्वस्थो भवत्वेष वचो यथा हरेः ७९। शांतिरस्तु शिवं चास्तु प्रणश्यतु सुखं च यत् । यदस्य दुरितं किंचित्क्षिप्तं तल्लवणांभसि ८०। स्वास्थ्यमस्य सदैवास्तु हृषीकेशस्य कीर्तनात् । यद्यतोऽत्रागतं पापं तत्तु तत्र प्रगच्छतु ८१। एतद्रोगेषु पीडासु जंतूनां हितमिच्छुभिः । विष्णुभक्तैश्च कर्त्तव्यमपामार्जनकं परम् ८२। अनेन सर्वदुःखानि विलयं यांत्यशेषतः । सर्वपापविशुध्यर्थं विष्णोश्चैवापमार्जनम् ८३। आर्द्रं शुष्कं लघुस्थूलं ब्रह्महत्यादिकं तु यत् । तत्सर्वं नश्यते तूर्णं तमोवद्रविदर्शनात् ८४। नश्यंति रोगा दोषाश्च सिंहात्क्षुद्रमृगा यथा । ग्रहभूतपिशाचादि श्रवणादेव नश्यतु ८५। द्रव्यार्थं लोभपरमैर्न कर्त्तव्यं कदाचन । कृतेपामार्जने किंचिन्न ग्राह्यं हितकाम्यया ८६। निरपेक्षैः प्रकर्तव्यमादिमध्यांतबोधकैः । विष्णुभक्तैः सदा शांतैरन्यथा सिद्धिदं भवेत् ८७। अतुलेयं नृणां सिद्धिरियं रक्षा परा नृणाम् । भेषजं परमं ह्येतद्विष्णोर्यदपमार्जनम् ८८। उक्तं हि ब्रह्मणा पूर्वं पुलस्त्याय सुताय वै । एतत्पुलस्त्यमुनिदालभ्यायोतं स्वयम् ८९। सर्वभूतहितार्थाय दालभ्येन प्रकाशितम् । त्रैलोक्ये तदिदं विष्णोः समाप्तं चापमार्जनम् ९०। तवाग्रे कथितं देवि यतो भक्तासि मे सदा । श्रुत्वा तु सर्वं भक्त्या च रोगान्दोषान्व्यपोहति ९१। इति श्रीपाद्मे महापुराणे पंचपंचाशत्साहस्र्यां संहितायामुत्तरखंडे उमापतिनारदसंवादे अपामार्जनस्तोत्रंनाम अष्टसप्ततितमोऽध्यायः ७८।

mahādeva uvāca- athātaḥ saṃpravakṣyāmi apāmārjanamuttamam | pulastyena yathoktaṃ tu dālabhyāya mahātmane 1| sarveṣāṃ rogadoṣāṇāṃ nāśanaṃ maṃgalapradam | tatte'haṃ tu pravakṣyāmi śṛṇu tvaṃ naganaṃdini 2| śrīdālabhya uvāca- bhagavanprāṇinaḥ sarve viṣarogādyupadravaiḥ | kuṣṭhagrahābhibhūtāśca sarvakāle hyupadrutāḥ 3| ābhicārikakṛtyādyā bahurogāśca dāruṇāḥ | na bhavaṃti muniśreṣṭha tanme tvaṃ vaktumarhasi 4| pulastya uvāca- vratopavāsaniyamairviṣṇurvai toṣitastu yaiḥ | te narā naiva rogārttā jāyaṃte munisattama 5| yairna kṛtaṃ vrataṃ puṇyaṃ na dānaṃ na tapastadā | na tīrthaṃ devapūjā ca nānnaṃ dattaṃ tu bhūriśaḥ 6| te vai lokāstadā jñeyā rogadoṣaiḥ prapīḍitāḥ | ārogyaṃ paramāmṛddhiṃ manasā yadyadicchati 7| tattadāpnotyasaṃdigdhaṃ viṣṇoḥ sevī viśeṣataḥ | nādhiṃ prāpnoti na vyādhiṃ na viṣagrahabaṃdhanam 8| kṛtyāsparśabhayaṃ nāpi toṣite madhusūdane | samastadoṣanāśaśca sarvadā ca śubhā grahāḥ 9| devānāmapyadhṛṣyo'sau toṣite ca janārdane | yaḥ sarveṣu ca bhūteṣu yathātmani tathāpare 10| upavāsādinā tena toṣito madhusūdanaḥ | toṣite tatra jāyaṃte narāḥ pūrṇamanorathāḥ 11| arogāḥ sukhino bhogabhoktāro munisattama | teṣāṃ ca śatravo naiva na ca rogābhicārikam 12| graharogādikaṃ caiva pāpakāryaṃ na jāyate | avyāhatāni kṛṣṇasya cakrādīnyāyudhāni vai | rakṣaṃti sakalāpadbhyo yena viṣṇurupāsitaḥ 13| śrīdālabhya uvāca- anārādhitagoviṃdā ye narā duḥkhabhāginaḥ | teṣāṃ duḥkhābhibhūtānāṃ yatkarttavyaṃ dayālubhiḥ 14| paśyadbhiḥ sarvabhūtasthaṃ vāsudevaṃ sanātanam | samadṛṣṭibhirapyatra tanme brūhi viśeṣataḥ 15| śrīpulastya uvāca-| tadvakṣyāmi muniśreṣṭha samāhitamanāḥ śṛṇu | rogadoṣāśubhaharaṃ vijvarādi vināśanam 16| śikhāyāṃ śrīdharaṃ nyasya śikhādhaḥ śrīkaraṃ tathā | hṛṣīkeśaṃ tu keśeṣu mūrdhni nārāyaṇaṃ param 17| ūrdhvaśrotre nyasedviṣṇuṃ lalāṭe jalaśāyinam | vibhuṃ vai bhrūyuge nyasya bhrūmadhye harimeva ca 18| narasiṃhaṃ nāsikāgre karṇayorarṇaveśayam | cakṣuṣoḥ puṃḍarīkākṣaṃ tadadho bhūdharaṃ nyaset 19| kapolayoḥ kalkināthaṃ vāmanaṃ karṇamūlayoḥ | śaṃkhinaṃ śaṃkhayornyasya goviṃdaṃ vadane tathā 20| mukuṃdaṃ daṃtapaṃktau tu jihvāyāṃ vākpatiṃ tathā | rāmaṃ hanau tu vinyasya kaṃṭhe vaikuṃṭhameva ca 21| balaghnaṃ bāhumūlādhaścāṃsayoḥ kaṃsaghātinam | ajaṃ bhujadvaye nyasya śārṅgapāṇiṃ karadvaye 22| saṃkarṣaṇaṃ karāṃguṣṭhe gopamaṃgulipaṃktiṣu | vakṣasyadhokṣajaṃ nyasya śrīvatsaṃ tasya madhyataḥ 23| stanayostvaniruddhaṃ ca dāmodaramathodare | padmanābhaṃ tathā nābhau nābhyadhaścāpi keśavam 24| meḍhre dharādharaṃ devaṃ gude caiva gadāgrajam | pītāṃbaradharaṃ kaṭyāmūruyugme madhordviṣam 25| muradviṣaṃ piṃḍakayorjānuyugme janārdanam | phaṇīśaṃ gulphayornyasya kramayośca trivikramam 26| pādāṃguṣṭhe śrīpatiṃ ca pādādho dharaṇīdharam | romakūpeṣu sarveṣu viṣvaksenaṃ nyasedbudhaḥ 27| matsyaṃ māṃse tu vinyasya kūrmaṃ medasi vinyaset | vārāhaṃ tu vasāmadhye sarvāsthiṣu tathācyutam 28| dvijapriyaṃ tu majjāyāṃ śukre śvetapatiṃ tathā | sarvāṃge yajñapuruṣaṃ paramātmānamātmani 29| evaṃ nyāsavidhiṃ kṛtvā sākṣānnārāyaṇo bhavet | yāvanna vyāharetkiṃcittāvadviṣṇumayaḥ sthitaḥ 30| gṛhītvā tu samūlāgrānkuśānśuddhānsamāhitaḥ | mārjayetsarvagātrāṇi kuśāgrairiha śāṃtikṛt 31| viṣṇubhakto viśeṣeṇa rogagrahaviṣārdite | viṣārttānāṃ rogiṇāṃ ca kuryācchāṃtimimāṃ śubhām 32| jāyate tena bho vipra sarvarogapraṇāśanam | oṃnamaḥ śrīparamārthāya puruṣāya mahātmane 33| arūpabahurūpāya vyāpine paramātmane | vārāhaṃ nārasiṃhaṃ ca vāmanaṃ ca sukhapradam 34| dhyātvā kṛtvā namo viṣṇornāmānyaṃgeṣu vinyaset | niṣkalmaṣāya śuddhāya vyādhipāpaharāya vai 35| goviṃdapadmanābhāya vāsudevāya bhūbhṛte | namaskṛtvā pravakṣyāmi yattatsidhyatu me vacaḥ 36| trivikramāya rāmāya vaikuṃṭhāya narāya ca | śrīvārāhanṛsiṃhāya vāmanāya mahātmane 37| hayagrīvāya śubhrāya hṛṣīkeśa harāśubham | paropatāpamahitaṃ pramuktaṃ cābhicārikam 38| garasparśamahārogaprayogaṃ jarayājara | namo'stu vāsudevāya namaḥ kṛṣṇāya khaḍgine 39| namaḥ puṣkaranetrāya keśavāyādicakriṇe | namaḥ kiṃjalkavarṇāgrya pītanirmalavāsase 40| mahādeva vapuṣkaṃdha dhṛtacakrāya cakriṇe | daṃṣṭroddhṛtakṣititalatrimūrtipataye namaḥ 41| mahāyajñavarāhāya śrīvallabha namostu te | taptahāṭakakeśāṃta jvalatpāvakalocanaḥ 42| vajrādhikanakhasparśa divyasiṃha namo'stu te | kaśyapāyātihsvāya ṛgyajuḥ sāmalakṣaṇa 43| tubhyaṃ vāmanarūpāya kramate gāṃ namonamaḥ | vārāhāśeṣaduḥkhāni sarvapāpaphalāni ca 44| mardamarda mahādaṃṣṭra mardamarda ca tatphalam | nṛsiṃhakuliśasparśa daṃtaprāṃta nakhojvala 45| bhaṃjabhaṃja ninādena duḥkhānyasyārttināśana | ṛgyajuḥsāmabhirvāgbhiḥ kāmarūpadharādidhṛk 46| praśamaṃ sarvaduḥkhāni nayatvasya janārdanaḥ | ekāhikaṃ dvyāhikaṃ ca tathā tridivasajvaram 47| cāturthikaṃ tathātyugraṃ tathā vai satatajvaram | doṣotthaṃ sannipātotthaṃ tathaivāgaṃtukajvaram 48| śamaṃ nayatu goviṃdo bhitvā chitvāsya vedanām | netraduḥkhaṃ śiroduḥkhaṃ duḥkhaṃ tūdarasaṃbhavam 49| anucchvāsaṃ mahāśvāsaṃ paritāpaṃ savepathum | gudaghrāṇāṃghrirogāṃśca kuṣṭharogaṃ tathākṣayam 6.78.50| kāmalādīṃstathārogānpramehādīṃśca dāruṇān | ye vātaprabhavā rogā lūtāvisphoṭakādayaḥ 51| te sarve vilayaṃ yāṃtu vāsudevāpamārjitāḥ | vilayaṃ yāṃti te sarve viṣṇoruccāraṇena vā 52| kṣayaṃ gacchaṃtu cāśeṣāste cakrābhihatā hareḥ | acyutānaṃtagoviṃda nāmoccāraṇabheṣajāt 53| naśyaṃti sakalā rogāḥ satyaṃ satyaṃ vadāmyaham | sthāvaraṃ jaṃgamaṃ yacca kṛtrimaṃ cāpi yadviṣam 54| daṃtodbhavaṃ nakhodbhūtamākāśaprabhavaṃ ca yat | bhūtādiprabhavaṃ yacca viṣamatyaṃtaduḥsaham 55| śamaṃ nayatu tatsarvaṃ kīrtito'sya janārdanaḥ | grahānpretagrahāṃścaiva tathānyāñchākinīgrahān 56| mukhamaṃḍalikānkrūrānrevatīṃ vṛddhirevatīm | vṛddhikākhyāngrahāṃścogrāṃstathā mātṛgrahānapi 57| bālasya viṣṇoścaritaṃ haṃtu bālagrahānapi | vṛddhānāṃ ye grahāḥ kecidbālānāṃ cāpi ye grahāḥ 58| nṛsiṃhadarśanādeva naśyaṃte tatkṣaṇādapi | daṃṣṭrākarālavadano nṛsiṃho daityabhīṣaṇaḥ 59| taṃ dṛṣṭvā te grahāḥ sarve dūraṃ yāṃti viśeṣataḥ | śrīnṛsiṃhamahāsiṃhajvālāmālojjvalānana 60| grahānaśeṣānsarveśa nudasvāsya vilocana | ye rogā ye mahotpātā ye dviṣo ye mahāgrahāḥ 61| yāni ca krūrabhūtāni grahapīḍāśca dāruṇāḥ | śastrakṣateṣu ye rogā jvālagardabhikādayaḥ 62| visphoṭakādayo ye ca grahā gātreṣu saṃsthitāḥ | trailokyarakṣākarttastvaṃ duṣṭadānavavāraṇa 63| sudarśanamahātejaśchiṃdhi chiṃdhi mahājvaram | chiṃdhi vātaṃ ca lūtāṃ ca chiṃdhi ghoraṃ mahāviṣam 64| uddaṃḍāmaraśūlaṃ ca viṣajvālāsagardabham | oṃ hāṃhāṃhūṃhūṃ pradhāreṇa kuṭhāreṇa hanaddivaṣaḥ 65| oṃ namo bhagavate sudarśanāya duḥkhadāraṇavigraha | yāni cānyāni duṣṭāni prāṇipīḍākarāṇi vai 66| tāni sarvāṇi sarvātmā paramātmā janārdanaḥ | kiṃcidrūpaṃ samāsthāya vāsudeva namostu te 67| kṣiptvā sudarśanaṃ cakraṃ jvālamālāvibhīṣaṇam | sarvaduṣṭopaśamanaṃ kuru deva varācyuta 68| sudarśanamahācakra goviṃdasya varāyudha | tīkṣṇadhāra mahāvega sūryakoṭisamadyute 69| sudarśanamahājvāla chiṃdhi chiṃdhi mahārava | sarvaduḥkhāni rakṣāṃsi pāpāni ca vibhīṣaṇa 70| duritaṃ hana cārogyaṃ kuru tvaṃ bho sudarśana | prācyāṃ caiva pratīcyāṃ ca dakṣiṇottaratastathā 71| rakṣāṃ karotu viśvātmā narasiṃhaḥ svagarjitaiḥ | bhūmyāṃtarikṣe ca tathā pṛṣṭhataḥ pārśvato'grataḥ | rakṣāṃ karotu bhagavānbahurūpī janārdanaḥ 72| yathā viṣṇumayaṃ sarvaṃ sadevāsuramānuṣam | tena satyena sakalaṃ duḥkhamasya praṇaśyatu 73| yathā yogeśvaro viṣṇuḥ sarvadeveṣu gīyate | tena satyena sakalaṃ duḥkhamasya praṇaśyatu 74| paramātmā yathā viṣṇurvedāṃgeṣu ca gīyate | tena satyena viśvātmā sukhado'stvasya keśavaḥ 75| śāṃtirastu śivaṃ cāstu praṇāśaṃ yātu cāsukham | vāsudevaśarīrotthaiḥ kuśaiḥ saṃmārjitaṃ mayā 76| apāmārjitagoviṃda namo nārāyaṇastathā | tathāpi sarvaduḥkhānāṃ praśamo vacanāddhareḥ 77| śāṃtāḥ samastadoṣāste grahāḥ sarve viṣāṇi ca | bhūtāni ca praśāmyaṃti saṃsmṛte madhusūdane 78| ete kuśā viṣṇuśarīrasaṃbhavā janārdano'haṃ svayameva cāgrataḥ | hataṃ mayā duḥkhamaśeṣamasya vai svastho bhavatveṣa vaco yathā hareḥ 79| śāṃtirastu śivaṃ cāstu praṇaśyatu sukhaṃ ca yat | yadasya duritaṃ kiṃcitkṣiptaṃ tallavaṇāṃbhasi 80| svāsthyamasya sadaivāstu hṛṣīkeśasya kīrtanāt | yadyato'trāgataṃ pāpaṃ tattu tatra pragacchatu 81| etadrogeṣu pīḍāsu jaṃtūnāṃ hitamicchubhiḥ | viṣṇubhaktaiśca karttavyamapāmārjanakaṃ param 82| anena sarvaduḥkhāni vilayaṃ yāṃtyaśeṣataḥ | sarvapāpaviśudhyarthaṃ viṣṇoścaivāpamārjanam 83| ārdraṃ śuṣkaṃ laghusthūlaṃ brahmahatyādikaṃ tu yat | tatsarvaṃ naśyate tūrṇaṃ tamovadravidarśanāt 84| naśyaṃti rogā doṣāśca siṃhātkṣudramṛgā yathā | grahabhūtapiśācādi śravaṇādeva naśyatu 85| dravyārthaṃ lobhaparamairna karttavyaṃ kadācana | kṛtepāmārjane kiṃcinna grāhyaṃ hitakāmyayā 86| nirapekṣaiḥ prakartavyamādimadhyāṃtabodhakaiḥ | viṣṇubhaktaiḥ sadā śāṃtairanyathā siddhidaṃ bhavet 87| atuleyaṃ nṛṇāṃ siddhiriyaṃ rakṣā parā nṛṇām | bheṣajaṃ paramaṃ hyetadviṣṇoryadapamārjanam 88| uktaṃ hi brahmaṇā pūrvaṃ pulastyāya sutāya vai | etatpulastyamunidālabhyāyotaṃ svayam 89| sarvabhūtahitārthāya dālabhyena prakāśitam | trailokye tadidaṃ viṣṇoḥ samāptaṃ cāpamārjanam 90| tavāgre kathitaṃ devi yato bhaktāsi me sadā | śrutvā tu sarvaṃ bhaktyā ca rogāndoṣānvyapohati 91| iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsāhasryāṃ saṃhitāyāmuttarakhaṃḍe umāpatināradasaṃvāde apāmārjanastotraṃnāma aṣṭasaptatitamo'dhyāyaḥ 78|