Chapter 82

सुकर्मोवाच- एवं चिंतयते यावद्राजा परमधार्मिकः । तावत्प्रोवाच सा देवी रतिपुत्री वरानना १। किमु चिंतयसे राजंस्त्वमिहैव महामते । प्रायेणापि स्त्रियः सर्वाश्चपलाः स्युर्न संशयः २। नाहं चापल्यभावेन त्वामेवं प्रविचालये । नाहं हि कारयाम्यद्य भवत्पार्श्वं नृपोत्तम ३। अन्यस्त्रियो यथा लोके चपलत्वाद्वदंति च । अकार्यं राजराजेंद्र लोभान्मोहाच्च लंपटाः ४। लोकानां दर्शनायैव जाता श्रद्धा ममोरसि । देवानां दर्शनं पुण्यं दुर्लभं हि सुमानुषैः ५। तेषां च दर्शनं राजन्कारयामि वदस्व मे । दोषं पापकरं यत्तु मत्संगादिह चेद्भवेत् ६। एवं चिंतयसे दुःखं यथान्यः प्राकृतो जनः । महाभयाद्यथाभीतो मोहगर्ते गतो यथा ७। त्यज चिंतां महाराज न गंतव्यं त्वया दिवि । येन ते जायते दुःखं तन्न कार्यं मया कदा ८। एवमुक्तस्तथा राजा तामुवाच वराननाम् । चिंतितं यन्मया देवि तच्छृणुष्व हि सांप्रतम् ९। मानभंगो मया दृष्टो नैव स्वस्य मनःप्रिये । मयि स्वर्गं गते कांते प्रजा दीना भविष्यति १०। त्रासयिष्यति दुष्टात्मा यमस्तु व्याधिभिः प्रजाः । त्वया सार्धं प्रयास्यामि स्वर्गलोकं वरानने ११। एवमाभाष्य तां राजा समाहूय सुतोत्तमम् । पूरुं तं सर्वधर्मज्ञं जरायुक्तं महामतिम् १२। एह्येहि सर्वधर्मज्ञ धर्मं जानासि निश्चितम् । ममाज्ञया हि धर्मात्मन्धर्मः संपालितस्त्वया १३। जरा मे दीयतां तात तारुण्यं गृह्यतां पुनः । राज्यं कुरु ममेदं त्वं सकोशबलवाहनम् १४। आसमुद्रां प्रभुंक्ष्व त्वं रत्नपूर्णां वसुंधराम् । मया दत्तां महाभाग सग्रामवनपत्तनाम् १५। प्रजानां पालनं पुण्यं कर्तव्यं च सदानघ । दुष्टानां शासनं नित्यं साधूनां परिपालनम् १६। कर्तव्यं च त्वया वत्स धर्मशास्त्रप्रमाणतः । ब्राह्मणानां महाभाग विधिनापि स्वकर्मणा १७। भक्त्या च पालनं कार्यं यस्मात्पूज्या जगत्त्रये । पंचमे सप्तमे घस्रे कोशं पश्य विपश्चितः १८। बलं च नित्यं संपूज्यं प्रसादधनभोजनैः । चारचक्षुर्भवस्व त्वं नित्यं दानपरो भव १९। भव स्वनियतो मंत्रे सदा गोप्यः सुपंडितैः । नियतात्मा भव स्वत्वं मा गच्छ मृगयां सुत २०। विश्वासः कस्य नो कार्यः स्त्रीषु कोशे महाबले । पात्राणां त्वं तु सर्वेषां कलानां कुरु संग्रहम् २१। यज यज्ञैर्हृषीकेशं पुण्यात्मा भव सर्वदा । प्रजानां कंटकान्सर्वान्मर्दयस्व दिने दिने २२। प्रजानां वांछितं सर्वमर्पयस्व दिने दिने । प्रजासौख्यं प्रकर्तव्यं प्रजाः पोषय पुत्रक २३। स्वको वंशः प्रकर्तव्यः परदारेषु मा कृथाः । मतिं दुष्टां परस्वेषु पूर्वानन्वेहि सर्वदा २४। वेदानां हि सदा चिंता शास्त्राणां हि च सर्वदा । कुरुष्वैवं सदा वत्स शस्त्राभ्यासरतो भव २५। संतुष्टः सर्वदा वत्स स्वशय्या निरतो भव । गजस्य वाजिनोभ्यासं स्यंदनस्य च सर्वदा २६। एवमादिश्य तं पुत्रमाशीर्भिरभिनंद्य च । स्वहस्तेन च संस्थाप्य करे दत्तं स्वमायुधम् २७। स्वां जरां तु समागृह्य दत्त्वा तारुण्यमस्य च । गंतुकामस्ततः स्वर्गं ययातिः पृथिवीपतिः २८। इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थवर्णने ययातिचरित्रे द्व्यशीतितमोऽध्यायः ८२।

sukarmovāca- evaṃ ciṃtayate yāvadrājā paramadhārmikaḥ | tāvatprovāca sā devī ratiputrī varānanā 1| kimu ciṃtayase rājaṃstvamihaiva mahāmate | prāyeṇāpi striyaḥ sarvāścapalāḥ syurna saṃśayaḥ 2| nāhaṃ cāpalyabhāvena tvāmevaṃ pravicālaye | nāhaṃ hi kārayāmyadya bhavatpārśvaṃ nṛpottama 3| anyastriyo yathā loke capalatvādvadaṃti ca | akāryaṃ rājarājeṃdra lobhānmohācca laṃpaṭāḥ 4| lokānāṃ darśanāyaiva jātā śraddhā mamorasi | devānāṃ darśanaṃ puṇyaṃ durlabhaṃ hi sumānuṣaiḥ 5| teṣāṃ ca darśanaṃ rājankārayāmi vadasva me | doṣaṃ pāpakaraṃ yattu matsaṃgādiha cedbhavet 6| evaṃ ciṃtayase duḥkhaṃ yathānyaḥ prākṛto janaḥ | mahābhayādyathābhīto mohagarte gato yathā 7| tyaja ciṃtāṃ mahārāja na gaṃtavyaṃ tvayā divi | yena te jāyate duḥkhaṃ tanna kāryaṃ mayā kadā 8| evamuktastathā rājā tāmuvāca varānanām | ciṃtitaṃ yanmayā devi tacchṛṇuṣva hi sāṃpratam 9| mānabhaṃgo mayā dṛṣṭo naiva svasya manaḥpriye | mayi svargaṃ gate kāṃte prajā dīnā bhaviṣyati 10| trāsayiṣyati duṣṭātmā yamastu vyādhibhiḥ prajāḥ | tvayā sārdhaṃ prayāsyāmi svargalokaṃ varānane 11| evamābhāṣya tāṃ rājā samāhūya sutottamam | pūruṃ taṃ sarvadharmajñaṃ jarāyuktaṃ mahāmatim 12| ehyehi sarvadharmajña dharmaṃ jānāsi niścitam | mamājñayā hi dharmātmandharmaḥ saṃpālitastvayā 13| jarā me dīyatāṃ tāta tāruṇyaṃ gṛhyatāṃ punaḥ | rājyaṃ kuru mamedaṃ tvaṃ sakośabalavāhanam 14| āsamudrāṃ prabhuṃkṣva tvaṃ ratnapūrṇāṃ vasuṃdharām | mayā dattāṃ mahābhāga sagrāmavanapattanām 15| prajānāṃ pālanaṃ puṇyaṃ kartavyaṃ ca sadānagha | duṣṭānāṃ śāsanaṃ nityaṃ sādhūnāṃ paripālanam 16| kartavyaṃ ca tvayā vatsa dharmaśāstrapramāṇataḥ | brāhmaṇānāṃ mahābhāga vidhināpi svakarmaṇā 17| bhaktyā ca pālanaṃ kāryaṃ yasmātpūjyā jagattraye | paṃcame saptame ghasre kośaṃ paśya vipaścitaḥ 18| balaṃ ca nityaṃ saṃpūjyaṃ prasādadhanabhojanaiḥ | cāracakṣurbhavasva tvaṃ nityaṃ dānaparo bhava 19| bhava svaniyato maṃtre sadā gopyaḥ supaṃḍitaiḥ | niyatātmā bhava svatvaṃ mā gaccha mṛgayāṃ suta 20| viśvāsaḥ kasya no kāryaḥ strīṣu kośe mahābale | pātrāṇāṃ tvaṃ tu sarveṣāṃ kalānāṃ kuru saṃgraham 21| yaja yajñairhṛṣīkeśaṃ puṇyātmā bhava sarvadā | prajānāṃ kaṃṭakānsarvānmardayasva dine dine 22| prajānāṃ vāṃchitaṃ sarvamarpayasva dine dine | prajāsaukhyaṃ prakartavyaṃ prajāḥ poṣaya putraka 23| svako vaṃśaḥ prakartavyaḥ paradāreṣu mā kṛthāḥ | matiṃ duṣṭāṃ parasveṣu pūrvānanvehi sarvadā 24| vedānāṃ hi sadā ciṃtā śāstrāṇāṃ hi ca sarvadā | kuruṣvaivaṃ sadā vatsa śastrābhyāsarato bhava 25| saṃtuṣṭaḥ sarvadā vatsa svaśayyā nirato bhava | gajasya vājinobhyāsaṃ syaṃdanasya ca sarvadā 26| evamādiśya taṃ putramāśīrbhirabhinaṃdya ca | svahastena ca saṃsthāpya kare dattaṃ svamāyudham 27| svāṃ jarāṃ tu samāgṛhya dattvā tāruṇyamasya ca | gaṃtukāmastataḥ svargaṃ yayātiḥ pṛthivīpatiḥ 28| iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe venopākhyāne mātāpitṛtīrthavarṇane yayāticaritre dvyaśītitamo'dhyāyaḥ 82|