Chapter 34

नारद उवाच- तत्रेदं विमलं लिगमोंकारंनाम शोभनम् । यस्य स्मरणमात्रेण मुच्यते सर्वपातकैः १। एतत्परतरं ज्ञानं पंचायतनमुत्तमम् । सेवितं मुनिर्भिर्नित्यं वाराणस्यां विमोक्षणम् २। तत्र साक्षान्महादेवः पंचायतनविग्रहः । रमते भगवान्रुद्रो जंतूनामपवर्गदः ३। एतत्पाशुपतं ज्ञानं पंचायतनमुच्यते । तदेतद्विमलं लिगमोंकारं समुपस्थितम् ४। शांत्यतीता तथा शांतिर्विद्या चैवापरा वरा । प्रतिष्ठा च निवृत्तिश्च पंचात्मं लिंगमैश्वरम् ५। पंचानामपि लिंगानां ब्रह्मादीनां समाश्रयम् । ॐकारबोधकं लिंगं पंचायतनमुच्यते ६। संस्मरेदीश्वरं लिंगं पंचायतनमव्ययम् । देहांते परमं ज्योतिरानंदं विशते बुधः ७। तत्र देवर्षयः पूर्वं सिद्धाब्रह्मर्षयस्तथा । उपास्य देवमीशानमापुरंतः परं पदम् ८। मत्स्योदर्यास्तटे पुण्ये स्थानं गुह्यतमं शुभम् । गोचर्ममात्रं राजेंद्र ॐकारेश्वरमुत्तमम् ९। कृत्तिवासेश्वरं लिंगं मध्यमेश्वरमुत्तमम् । विश्वेश्वरं तथोंकारंकंदर्पेश्वरमेव च १०। एतानि गुह्यलिंगानि वाराणस्यां युधिष्ठिर । न कश्चिदिह जानाति विना शंभोरनुग्रहात् ११। कृत्तिवासेश्वरस्यैव माहात्म्यं शृणु पार्थिव । तस्मिन्स्थाने पुरा दैत्यो हस्ती भूत्वा शिवांतिकम् १२। ब्राह्मणान्हंतुमायातो यत्र नित्यमुपासते । तेषां लिंगान्महादेवः प्रादुरासीत्त्रिलोचनः १३। रक्षणार्थं महादेवो भक्तानां भक्तवत्सलः । हत्वा गजाकृतिं दैत्यं शूलेनावज्ञया हरः १४। वासस्तस्याकरोत्कृत्तिं कृत्तिवासेश्वरस्ततः । तत्र सिद्धिं परां प्राप्ता मुनयो हि युधिष्ठिर १५। तेनैव च शरीरेण प्राप्तास्तत्परमं पदम् । विद्याविद्येश्वरा रुद्राः शिवा ये च प्रकीर्त्तिताः १६। कृत्तिवासेश्वरं लिंगं नित्यमाश्रित्य संस्थिताः । ज्ञात्वा कलियुगं घोरमधर्मबहुलं जनाः १७। कृत्तिवासं न मुंचंति कृतार्थास्ते न संशयः । जन्मांतरसहस्रेण मोक्षो यत्राप्यते न वा १८। एकेन जन्मना मोक्षः कृत्तिवासेऽत्र लभ्यते । आलयं सर्वसिद्धानामेतत्स्थानं वदंति हि १९। गोपितं देवदेवेन महादेवेन शंभुना । युगेयुगे ह्यत्र दांता ब्राह्मणा वेदपारगाः २०। उपासंते महात्मानं जपंति शतरुद्रियम् । स्तुवंति सततं देवं त्र्यंबकं कृत्तिवाससम् । ध्यायंति हृदये देवं स्थाणुं सर्वांतरं शिवम् २१। गायंति सिद्धाः किल गीतकानि वाराणसीं ये निवसंति विप्राः । तेषामथैकेन भवेद्विमुक्तिर्ये कृत्तिवासं शरणं प्रपन्नाः २२। संप्राप्य लोके जगतामभीष्टं सुदुर्लभं विप्रकुलेषु जन्म । ध्याने समाधाय जपंति रुद्रं ध्यायंति चित्ते यतयो महेशम् २३। आराधयंति प्रभुमीशितारं वाराणसीमध्यगता मुनींद्राः । यजंति यज्ञैरभिसंधिहीनाः स्तुवंति रुद्रं प्रणमंति शंभुम् २४। नमो भवायामलयोगधाम्ने स्थाणुं प्रपद्ये गिरिशं पुराणम् । स्मरामि रुद्रं हृदये निविष्टं जाने महादेवमनेकरूपम् २५। इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे चतुस्त्रिंशोऽध्यायः ३४। ।

nārada uvāca- tatredaṃ vimalaṃ ligamoṃkāraṃnāma śobhanam | yasya smaraṇamātreṇa mucyate sarvapātakaiḥ 1| etatparataraṃ jñānaṃ paṃcāyatanamuttamam | sevitaṃ munirbhirnityaṃ vārāṇasyāṃ vimokṣaṇam 2| tatra sākṣānmahādevaḥ paṃcāyatanavigrahaḥ | ramate bhagavānrudro jaṃtūnāmapavargadaḥ 3| etatpāśupataṃ jñānaṃ paṃcāyatanamucyate | tadetadvimalaṃ ligamoṃkāraṃ samupasthitam 4| śāṃtyatītā tathā śāṃtirvidyā caivāparā varā | pratiṣṭhā ca nivṛttiśca paṃcātmaṃ liṃgamaiśvaram 5| paṃcānāmapi liṃgānāṃ brahmādīnāṃ samāśrayam | oṃkārabodhakaṃ liṃgaṃ paṃcāyatanamucyate 6| saṃsmaredīśvaraṃ liṃgaṃ paṃcāyatanamavyayam | dehāṃte paramaṃ jyotirānaṃdaṃ viśate budhaḥ 7| tatra devarṣayaḥ pūrvaṃ siddhābrahmarṣayastathā | upāsya devamīśānamāpuraṃtaḥ paraṃ padam 8| matsyodaryāstaṭe puṇye sthānaṃ guhyatamaṃ śubham | gocarmamātraṃ rājeṃdra oṃkāreśvaramuttamam 9| kṛttivāseśvaraṃ liṃgaṃ madhyameśvaramuttamam | viśveśvaraṃ tathoṃkāraṃkaṃdarpeśvarameva ca 10| etāni guhyaliṃgāni vārāṇasyāṃ yudhiṣṭhira | na kaścidiha jānāti vinā śaṃbhoranugrahāt 11| kṛttivāseśvarasyaiva māhātmyaṃ śṛṇu pārthiva | tasminsthāne purā daityo hastī bhūtvā śivāṃtikam 12| brāhmaṇānhaṃtumāyāto yatra nityamupāsate | teṣāṃ liṃgānmahādevaḥ prādurāsīttrilocanaḥ 13| rakṣaṇārthaṃ mahādevo bhaktānāṃ bhaktavatsalaḥ | hatvā gajākṛtiṃ daityaṃ śūlenāvajñayā haraḥ 14| vāsastasyākarotkṛttiṃ kṛttivāseśvarastataḥ | tatra siddhiṃ parāṃ prāptā munayo hi yudhiṣṭhira 15| tenaiva ca śarīreṇa prāptāstatparamaṃ padam | vidyāvidyeśvarā rudrāḥ śivā ye ca prakīrttitāḥ 16| kṛttivāseśvaraṃ liṃgaṃ nityamāśritya saṃsthitāḥ | jñātvā kaliyugaṃ ghoramadharmabahulaṃ janāḥ 17| kṛttivāsaṃ na muṃcaṃti kṛtārthāste na saṃśayaḥ | janmāṃtarasahasreṇa mokṣo yatrāpyate na vā 18| ekena janmanā mokṣaḥ kṛttivāse'tra labhyate | ālayaṃ sarvasiddhānāmetatsthānaṃ vadaṃti hi 19| gopitaṃ devadevena mahādevena śaṃbhunā | yugeyuge hyatra dāṃtā brāhmaṇā vedapāragāḥ 20| upāsaṃte mahātmānaṃ japaṃti śatarudriyam | stuvaṃti satataṃ devaṃ tryaṃbakaṃ kṛttivāsasam | dhyāyaṃti hṛdaye devaṃ sthāṇuṃ sarvāṃtaraṃ śivam 21| gāyaṃti siddhāḥ kila gītakāni vārāṇasīṃ ye nivasaṃti viprāḥ | teṣāmathaikena bhavedvimuktirye kṛttivāsaṃ śaraṇaṃ prapannāḥ 22| saṃprāpya loke jagatāmabhīṣṭaṃ sudurlabhaṃ viprakuleṣu janma | dhyāne samādhāya japaṃti rudraṃ dhyāyaṃti citte yatayo maheśam 23| ārādhayaṃti prabhumīśitāraṃ vārāṇasīmadhyagatā munīṃdrāḥ | yajaṃti yajñairabhisaṃdhihīnāḥ stuvaṃti rudraṃ praṇamaṃti śaṃbhum 24| namo bhavāyāmalayogadhāmne sthāṇuṃ prapadye giriśaṃ purāṇam | smarāmi rudraṃ hṛdaye niviṣṭaṃ jāne mahādevamanekarūpam 25| iti śrīpādme mahāpurāṇe svargakhaṃḍe catustriṃśo'dhyāyaḥ 34| |