Chapter 94

अंबरीष उवाच- पापप्रशमनं स्तोत्रं श्रोतुमिच्छामि तद्विभो । यस्य श्रवणमात्रेण पापराशिर्विलीयते १। धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि श्रावितोऽस्मि शुभं विधिम् । विकर्मोपार्जितं यस्य श्रवणादेव हीयते २। चित्रं किमत्र मधुसूदन दैवतस्य मासस्य पुण्यसवनैरिह माधवस्य । स्नानैरवश्यविहितैरघराशिनाशः स्याद्यस्य नामपठनादपि तस्य लोकः ३। तदेव पुण्यं परमं पवित्रं हृद्यं च लोके सुकृतैकलभ्यम् । यदुच्यते केशवनामधेयं मन्ये मुने माधवमासि भव्यम् ४। धन्यास्तु ते माधवमासि नाम स्मरंति येऽहो मधुसूदनस्य । तस्यैव मे किंचिदहो चरित्रं पुनः पवित्रं वद विश्वजन्यम् ५। सूत उवाच- वचः समाकर्ण्य हरिप्रियस्य प्रीतो मुनिस्तस्य नृपोत्तमस्य । स माधवस्नानसमुत्सुकोऽपि कथारसेनाह स माधवस्य ६। नारद उवाच- सत्यं महीपाल मिथो मुकुंदकथारसालापविधिर्विशुद्धः । त्वया समं माधवमासधर्मस्नानाधिकोऽयं हरिदैवतेन ७। जीवितं यस्य धर्मार्थं धर्मो हर्यर्थमेव च । अहोरात्राणि पुण्यार्थं तं मन्ये वैष्णवं भुवि ८। किंचिद्वक्ष्यामि ते राजन्वैशाखस्नानजं फलम् । अस्मत्पितापि नो वक्तुमलं विस्तरतोऽखिलम् ९। यत्र मज्जनमात्रेण प्रेता मुक्तिमुपागताः । माधवे मासि ते पापा नर्मदासलिले परे १०। पुरातीर्थप्रसंगेन भ्रमन्कोपि महीसुरः । मुनिशर्मेति विख्यातो धर्मात्मा सत्यवाञ्छुचिः ११। युक्तः शमदमाभ्यां च क्षांतिसंतोषसंयुतः । युक्तः स पितृकार्येषु श्रुतिस्मृतिविधानवान् १२। युक्तो मधुरवाक्येषु संयुक्तो हरिपूजने । युक्तो वैष्णवसंसर्गे त्रिकालज्ञानवान्मुनिः १३। स्वकर्मणि रतो धीरो हृदयालुः प्रियाप्रियः । दयालुरतिमेधावी तत्त्वविद्ब्राह्मणप्रियः १४। माधवे मासि रेवायां स्नानार्थं प्रतिसंचरन् । अग्रतः पंचपुरुषान्ददर्शातीव दुःखितान् १५। परस्परमसंसर्गकारिणः कृष्णविग्रहान् । वटच्छायामुपाश्रित्य समासीनानवस्थितान् १६। पश्यंतो दिक्षु सर्वासु दुरितोद्विग्नचेतसः । तानालोक्य द्विजश्रेष्ठश्चिंतयामास विस्मितः १७। अत्रैते के नरा भीता विपिने दीनचेष्टिताः । चौरा वा विकृताकारा दृश्यंते संगभागिनः १८। परस्परं च भाषंतः कृशाः कृष्णवपुः श्रियः । यावदेवं स विप्राग्र्यो विचारयति धीरधीः १९। तावदागम्यते सर्वे दूरस्था मुनिमादरात् । बद्धांजलिपुटा भूत्वा प्रणम्योचुरिति स्फुटम् २०। पंचपुरुषा ऊचुः - भव्यं भवंतं पुरुषोत्तमं वै विभ्राजमानं चरितेन मान्यम् । मन्यामहे विप्र दयालुमुख्यं वाचं समाकर्णय नोसि मैत्रः २१। संतः प्रतिष्ठा दीनानां दैवादुद्भूतपापिनाम् । आर्तानामार्तिहंतारो दर्शनादेव साधवः २२। अहं पांचालदेशीयः क्षत्रियो वीरवाहनः । ब्राह्मणं हतवान्मोहाच्छरेण शब्दवेधिना २३। शिखासूत्रविहीनस्तु तिलकेन विवर्जितः । अटामि जगतीमेनां ब्रह्मघ्नोऽहमिति ब्रुवन् २४। ब्रह्मघ्नायातिपापाय भिक्षा मह्यं प्रदीयताम् । एवं सर्वेषु तीर्थेषु भ्रमन्नत्रास्मि चागतः २५। ब्रह्महत्या न मेद्यापि प्रयाति मुनिसत्तम । एवं मे वर्षमेकं हि व्यतीतं कुर्वतो विभो २६। दह्यमानस्य पापेन शोकाकुलितचेतसः । चंद्रशर्मापरो विप्रो योयं संलक्ष्यते द्विज २७। गुरुघाती स तु ब्रह्मन्मोहाकुलितमानसः । मोहाकुलितचित्तत्वाद्गुरुघातक उच्यते २८। निवसन्मागधेदेशे संत्यक्तः स्वजनैस्ततः । दैवादसावपि मुने भ्रमन्निह समागतः २९। शिखासूत्रविहीनस्तु विप्रलिंगविवर्जितः । मया पृष्टस्तु वृत्तांतं सत्यमेवावदद्द्विजः ३०। वसता यद्गुरोर्गेहे क्रोधाकुलितचेतसा । महामोहगतेनापि यथा वै घातितो गुरुः ३१। तेन पापेन दग्धोऽसौ वर्तते शोकपीडितः । तृतीयोऽयं पुनः स्वामिन्वेदशर्मासमाहितः ३२। सुरापो ब्राह्मणो जातो मोहाद्वेश्याप्रसंगतः । पृष्टो मयायमपि मे यथावृत्तं तथाब्रवीत् ३३। आत्मनश्चेष्टितं सर्वं मनस्तापेन पीडितः । निरस्तः सर्वलोकैश्च भार्याबंधुजनैरपि ३४। तेन पापेन संलिप्तो भ्रमन्नत्रायमागतः । चतुर्थो विधुरो नाम वैश्योऽयं गुरुतल्पगः ३५। मोहान्मासत्रयं यावद्वेश्याभूतां च मातरम् । बुभुजे स विदेहस्थां ज्ञाततत्त्वस्ततश्चरन् ३६। दुःखितोऽभ्यागमद्भूमिं भ्रमन्निह मुने पुनः । पंचमोऽयं महापापी पापिसंसर्गकारकः ३७। प्रत्यहं धनलोभेन स्तेयादिकृतवानघम् । वैश्योतिपातकैः क्रांतस्ततस्त्यक्तो जनैः स्वयम् ३८। निर्विण्णमानसो दैवान्नंदनामेह संगतः । एवं पंचापि पापिष्ठाः स्थानमेकमुपागताः ३९। कः कस्यापि न संपर्कं भोजनाच्छादनादिभिः । न करोति महाभाग विना वार्तां द्विजोत्तम ४०। विशंत्येकासने नैव न स्वपंत्येकसंस्तरे । एवं दुःखसमाक्रांता नानातीर्थेषु वै गताः ४१। नास्माकं पातकं घोरं प्रयाति मुनिसत्तम । दृष्ट्वा भवंतं दीप्यंतं प्रसन्नानि मनांसि नः ४२। वदंति दुरितप्रांतं साधोस्ते पुण्यदर्शनात् । उपायं वद नः स्वामिन्यथा पापक्षयो हि नः ४३। ज्ञायते करुणोऽस्माभिर्विप्र वेदार्थवित्प्रभो । आर्तानां मार्गमाणानां पश्चात्तापमुपेयुषाम् ४४। मोहादवाप्तपापानां त्वमुद्धर्तासि निश्चितम् । नारद उवाच- तेषामिति वचः श्रुत्वा मुनिशर्मा मुनिस्ततः ४५। इदमाह विचार्येति करुणावरुणालयः । मुनिशर्मोवाच- यूयमज्ञानतः प्राप्तपातकाः सत्यभाषिणः ४६। अनुतापयुतास्तस्मादनुग्राह्या मयाधुना । शृणुध्वं मे वचः सत्यमूर्ध्वबाहुर्वदाम्यहम् ४७। यन्मयांगिरसः पूर्वं श्रुतं मुनिसमागमे । दृष्टं वेदेषु शास्त्रेषु श्रुतं गुरुमुखात्तथा ४८। विष्णुनाराधितेनादौ स्वयमुक्तं च तत्त्वतः । न तृप्तिरशनादन्या न गुरुर्जनकादपि ४९। न पात्रमन्यद्विप्रेभ्यो न देवः केशवात्परः । न गंगया समं तीर्थं न दानं सुरभीसमम् ५०। न गायत्र्या समं जाप्यं न द्वादश्यासमं व्रतम् । न भार्यया समं मित्रं न धर्मो दयया समः ५१। न स्वातंत्र्यसमं सौख्यं गार्हस्थ्यान्नाश्रमो वरः । न सत्यात्परआचारो न संतोषात्परं सुखम् ५२। न माधवसमो मासो महापापहरः परः । विधिनानुष्ठितो भक्त्या मधुसूदनवल्लभः ५३। गंगादिषु च तीर्थेषु विशेषेण सुदुर्लभः । प्रायश्चित्तानि सर्वाणि द्वादशाब्दमुखानि च ५४। तावद्गर्जंति पापानि यावन्नायाति माधवः । वैशाखमखिलं मासं यः स्नाति हरितत्परः ५५। हरिपादसमुद्भूते सलिले विमलाशयः । स एव सर्वपापानां हंता दृष्टस्तु पापिभिः ५६। निजपापौघनिष्कृत्यै वक्तव्यं तस्य किन्नरैः ५७। मासे तु वै माधवसंज्ञकेऽस्मिन्यः स्नाति पापैः स विमुच्यते हि । मेषस्थिते संप्रति नर्मदायाः शर्मप्रदे वारिणि वारिताघे ५८। दुर्लभा हि महानद्यो माधवे मासि सर्वशः । ततोऽपि दुर्लभा गंगा रेवा च यमुना तथा ५९। एतासु तिसृषु प्रायः प्राप्यैकामपि सादरम् । यः स्नाति माधवे मासि विपापः स हरिं व्रजेत् ६०। तस्मादहो सह मया सुकृतैकसारे वैशाखमासि च भवंत उपेत्य रेवाम् । मज्जंतु पातककृतो मुनिवृंदजुष्टे रेवाजले निखिलपापभयापहत्यै ६१। एवमुक्तास्ततः सर्वे मुदिता मुनिना सह । जग्मुस्ते पापिनो रेवां शंसंतोऽद्भुतकारिणीम् ६२। मुनिशर्मा ततो गच्छंस्तैस्तथानुगतो नरैः । ददर्श पथिसंत्रस्तान्पिशाचानष्ट भीषणान् ६३। कुर्वंतो विविधाञ्छब्दान्भ्रमंतोऽपि ततस्ततः । ऊर्द्ध्वकेशोर्द्ध्वरक्तांश्च कृष्णदंतकृशोदरान् ६४। अरण्ये कंटकाक्रांते वृक्षपानीयवर्जिते । सम्मुखं धावतो दृष्ट्वा भयसंविग्नमानसः ६५। नमोनारायणायेति रक्षरक्षेति चाब्रवीत् ६६। नारायणायेति नमोभिधानमाकर्ण्य धर्मैकनिधानमुच्चैः । भवांतरे ते मनसा पिशाचा ययुर्निजादृष्टवशेन लब्धाः ६७। विनयान्वितमनसो मुनिशर्मा विलोक्य तान् । उवाच मधुराभाषी के यूयं विकृता नराः ६८। किं वा केन कृतं कर्म येन प्राप्ता च वैकृतिः । कथमेवं विधाः सर्वे दुःखिनोऽतीव भीषणाः ६९। प्रेता ऊचुः - क्षुत्पिपासार्दिता नित्यं नानादुःखचयाकुलाः । कृतबुद्धे हृदि क्रूरा नष्टसंज्ञा विचेतसः ७०। न जानीमो दिशः क्वापि मूढा मानवघातिनः । तदेतद्दुःखमाख्यातमेतदेवासुखं पुनः ७१। प्रभातमिव संभाति भास्करोदयदर्शनात् । श्रुत्वा नारायणेत्युच्चैर्भाषितं तव कोमलम् ७२। दृष्ट्वा च दर्शनं विप्र शुद्धभावं गता वयम् । दर्शनेनैव ते विप्र नामश्रवणतो हरेः ७३। भवांतरमनुप्राप्ता वयं प्राप्ता दयालवः । विनाशयत्यपयशो बुद्धिं विशदयत्यपि ७४। प्रतिष्ठापयति प्रायो नृणां वैष्णवदर्शनम् । अहं पर्युषितो नाम सूचकोऽयं द्वितीयकः ७५। शीघ्रगो रोधकश्चान्यः पंचमोयं च लेखकः । षष्ठोयमिति वाग्दुष्टः सप्तमोयं विदैवतः ७६। नित्यंयाजनकश्चायमष्टमः कष्टदायकः । मुनिशर्मोवाच- प्रेतानां कर्मजातानां नामानि भवतां कुतः ७७। किं तत्कारणमुद्दिश्य येन यूयं सनामकाः । प्रेता ऊचुः - मया स्वादु सदा भुक्तं दत्तं पर्युषितं द्विजे ७८। आज्ये सति निराज्यं च तेन पर्य्युषितोऽस्म्यहम् । मिथ्यामिथ्यापरच्छिद्र मर्म्मान्वेषी स्वभावतः ७९। सूचयामास तेनासौ सूचकोऽशुचिरातुरः । शीघ्रं नश्यति विप्रेण याचितः क्षुभितेन वै ८०। एतत्कारणमुद्दिश्य शीघ्रगो द्विजसत्तम । गृहोपरि सदा स्वादुभुक्तमेतेन पापिना ८१। एकाकिना कुमनसा तेनासौ रोधकः स्मृतः । मौनेनापि स्थितो नित्यं पादेन लिखते महीम् ८२। अस्माकमपि पापिष्ठो लेखको लोकसंगतः । गुणिनोयं गुणान्द्वेष्टि निर्गुणे च गुणज्ञताम् ८३। असंज्ञे ज्ञानयोगी च वाग्दुष्टोसौ ततः स्मृतः । नास्तिक्यभावादनिशं पितृदैवत मानवान् ८४। न मन्यते च सत्कर्म पापस्तेन विदैवतः । सदा याचनको मिथ्या मिथ्यादौर्गत्यदर्शकः ८५। सभूतोद्वेजको लुब्धस्तेन याचनकस्त्वयम् । एभिः पूर्वकृतैः पापैर्भुक्त्वा नरकयातनाम् ८६। प्रेतास्ते दर्शनादद्य पुनर्जाताः स्म सुस्थिताः । एतत्ते सर्वमाख्यातमात्मवृत्तांतसंभवम् ८७। प्रश्नं च यदि ते श्रद्धा पृच्छान्यत्कथयामि ते । ब्राह्मण उवाच- ये जीवा भुवि तिष्ठंति सर्वआहारमूलकाः ८८। युष्माकमपि आहारं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः । प्रेता ऊचुः - शृणुष्वाहारमस्माकं सर्वसत्वविगर्हितम् ८९। यं श्रुत्वा निंदसे ब्रह्मन्भूयोभूयश्च नित्यशः । श्लेष्ममूत्रपुरीषेण योषिदंगमलेन च ९०। गृहाणित्यक्तशौचानि तानि भुंजंति तत्र वै । स्त्रीदग्धानि प्रकीर्णानि प्रकीर्णायस्कराणि च ९१। कुत्सितानि मलेनापि प्रेता वै तत्र भुंजते । माधवं यत्र नार्चंति स्त्रीजितानि गृहाणि च ९२। दया क्षांतिविहीनानि प्रेतास्तत्रैव भुंजते । यत्राभद्रा गृहे वाचः शौचहीनाश्च योषितः ९३। कलहो यत्र सततं प्रेतास्ते तत्र भुंजते । न यत्र जामयो गेहे पूज्यंते न वराः स्त्रियः ९४। यत्र दुर्जनसंसर्गस्तत्र भोक्ष्यामहे वयम् । न यत्र हरिसेवा वा न कथा यत्र वैष्णवी ९५। न यत्र वैष्णवी प्रीतिः प्रेता वै तत्र भुंजते । येषामेवं गृहे प्रीता भुंजते तेऽपि सत्वरम् ९६। प्रेता भवंति पापेन निजवंशविनाशकाः । तस्य मे जायते ब्रह्मन्वदतो भोजनं निजम् ९७। अस्मात्पापतरं चान्यत्किंचिद्वक्तुं न शक्यते । निर्विण्णः प्रेतभावेन पृच्छामि त्वां दृढव्रतम् ९८। यथा न जायते प्रेतो मुक्तिः प्रेतत्वतो यथा । ब्राह्मण उवाच- एकादश्यादिभिः पुण्यैर्व्रतैरच्युतकीर्तनैः ९९। देवतातिथिपूजाभिर्गुरुपूजादिभिस्तथा । आचारैः साधुचरितैः श्रुतिस्मृत्युदितैर्दिनैः १००। एवं श्राद्धक्रियादानैर्यथाविधिविनिर्मितैः । दयादानदमक्षांतिशीलशिष्टाभिवादनैः १०१। इत्येवमादिभिर्धर्मैः प्रेता न स्युः कुलेऽपि वै । गोविप्रतीर्थामरपर्वताग्र्य नदीनदाश्वत्थतरूननेकशः १०२। यो वंदते बंधुजने विनीतः प्रेतो न लोके भवतीह नूनम् । क्रमादर्च्चयते युक्तो विशेषादपि मानवः १०३। गंगादिपुण्यतीर्थेषु तस्य पुण्यमनंतकम् । नाहं वर्षसहस्रेषु वक्तुं शक्तः स्वयं विभुः १०४। दर्शनादेव तस्यापि मुक्तः प्रेतत्वतो भवेत् । ऊर्जमूर्जस्वलं मासमथ दामोदरप्रियम् १०५। तपसामुत्तमं मासं तपो माधववल्लभम् । वैशाखं माधवं मासं मधुसूदनदैवतम् १०६। उत्तमं सर्वमासानां यमेकं मुनयो विदुः । येनैव साधनेन स्यात्सर्वं कृत्यं हि साधितम् १०७। ब्रह्मविद्यामताभ्येति सा लक्ष्मीर्विश्वकारिणी । तस्या वासो यतो मासो माधवोऽसौ ततः स्मृतः १०८। न माधवसमो देवो यथा देवेषु निश्चितम् । तथा मासेषु सर्वेषु न मासो माधवप्रियः १०९। तस्य माधवमासस्य माहात्म्यमपि भक्तितः । श्रुत्वा विमुच्यते प्रेतयोनितः किं विधानतः ११०। सतां संभाषणादेव पुण्यतीर्थनिषेवणात् । नारायणेति पठनात्तन्नामश्रवणादपि १११। मुच्यते पातकैः सर्वैर्जनो भक्तिपरायणः । यतिष्ये तदहं प्रेता भवतामपि मुक्तये ११२। परोपकारजं पुण्यं यतो न स्यान्मखैरपि । प्रेता यामि ततः स्नातुं रेवावारिणि माधवे ११३। मासि मेषस्थिते भानावेतैरनुगतो नरैः । पंचैव ते पुनर्मोहाज्जातपातकसंचयाः ११४। स्नातुमायांति वचसा ममैव करुणावतः ११५। तावद्भवंतस्तु निदेशतो मे तिष्ठंतु तत्रैव वने विशोकाः । श्रीनर्मदावारिणि यावदेव गत्वा निजस्नानविधिं विहाय ११६। निर्माय पुरुषानपि नाम तस्मात्कुशस्वरूपानिह नर्मदा के । विधानतो माधवमासि दीनान्निमज्जयामीति दया निबद्धः ११७। एवं दिनत्रयेणैव मुक्तिर्वः प्रेतयोनितः । न दर्भबटुकस्नानमात्रेणैव न संशयः ११८। नारद उवाच- एवमुक्तस्ततस्तैस्तु प्रतीतैरपि पूजितः । मुनिशर्मा ययावेतैरनुयातस्तु पंचभिः ११९। तत्र गत्वा ततः प्रातः स्नात्वा कृत्वा तथाविधिम् । स्नापयामास तान्प्रेतान्नामतो दर्भनिर्मितान् १२०। स्मृताश्च मुनिना तीर्थे स्नापिता नामतस्तथा । प्रेताः पुण्यवता तेन सद्यो मुक्ता दिवं ययुः १२१। ते पापिनः पंच यदैव रेवाजले निमग्ना वचसैव तस्य । श्रीमाधवे मासि विवर्णदेहाः सद्यः सुवर्णैकरुचो बभूवुः १२२। पापप्रशमनं स्तोत्रं श्राविता मुनिशर्मणा । समक्षं सर्वलोकानां जातास्ते वरकांतयः १२३। तत्रस्था मानवास्तांस्तु विरजान्स्नानमात्रतः । न स्पृशंति च राजेंद्र पापिसंसर्गशंकथा १२४। मुनिशर्मानुरोधेन ततो धर्मप्रमाणतः । सद्यो दिव्याभवद्वाणी यदेते विगतैनसः १२५। स्नातानां माधवेमासि मुकुंदहृदयात्मनाम् । पापप्रशमनं स्तोत्रं शृण्वतामिह सादरम् १२६। चित्रं किमत्र या शुद्धिर्जायते पापसंचयात् । सर्वेषामेव पापानां प्रायश्चित्तमिदं परम् १२७। यत्प्रातर्माधवे मासि भक्त्या तीर्थेऽवगाहनम् । यतः प्रेतास्तु ते पापाः स्नापिता नाममात्रतः १२८। स्मृताः पुण्यवता तेन मोचिता मुनिशर्मणा १२९। इत्येवमाकर्ण्य गिरं नभःस्थामत्यद्भुतामाशु ततो मनुष्याः । शशंसुरेतानपि पंचपुण्यान्वैशाखमासं च मुनिं च रेवाम् १३०। अथ चाकर्ण्य भूपालः स्तवं दुरितनाशनम् । यदाकर्ण्य नरो भक्त्या मुच्यते पापराशिभिः १३१। यस्य श्रवणमात्रेण पापिनः शुद्धिमागताः । अन्येऽपि बहवो मुक्ताः पापादज्ञानसंभवात् १३२। परदार परद्रव्य जीवहिंसादिके यदा । प्रवर्तते नृणां चित्तं प्रायश्चित्तं स्तुतिस्तदा १३३। विष्णवे विष्णवे नित्यं विष्णवे विष्णवे नमः । नमामि विष्णुं चित्तस्थमहंकारगतं हरिम् १३४। चित्तस्थमीशमव्यक्तमनंतमपराजितम् । विष्णुमीड्यमशेषाणामनादिनिधनं विभुम् १३५। विष्णुश्चित्तगतो यन्मे विष्णुर्बुद्धिगतश्च यत् । यच्चाहंकारको विष्णुर्यो विष्णुर्मयि संस्थितः १३६। करोति कर्तृभूतोऽसौ स्थावरस्य चरस्य च । तत्पापं नाशमायाति तस्मिन्नेव हि चिंतिते १३७। ध्यातो हरति यत्पापं स्वप्ने दृष्टस्तु भावनात् । तमुपेंद्रंमहं विष्णुं प्रणमामि नतिप्रियम् १३८। जगत्यस्मिन्निरालंबे मधुसूदनमच्युतम् । हस्तावलंबनं स्तोत्रं विष्णुं वंदे परात्परम् १३९। सर्वेश्वरेश्वरविभो परमात्मन्नधोक्षज । हृषीकेश हृषीकेश हृषीकेश नमोस्तु ते १४०। नृसिंहानंत गोविंद भूतभावन केशव । दुरुक्तं दुष्कृतं ध्यातं शम पापं नमोस्तु ते १४१। यन्मया चिंतितं दुष्टं स्वचित्तवशवर्तिना । अकार्य्यमघमत्युग्रं तच्छमं नय केशव १४२। ब्रह्मण्यदेव गोविंद परमार्थपरायण । जगन्नाथ जगद्धातः पापं शमय मेऽच्युत १४३। यच्चापराह्णे सायाह्ने मध्याह्ने च तथा निशि । कायेन मनसा वाचा कृतं पापमजानता १४४। जानता च हृषीकेश पुंडरीकाक्ष माधव । नामत्रयोच्चारणतः सर्वे यांतु मम क्षयम् १४५। शारीरं मे हृषीकेश पुंडरीकाक्ष मानसम् । पापं प्रशममायातु वाक्कृतं मम माधव १४६। यद्भुंजानः पिबंस्तिष्ठन्स्वपञ्जाग्रद्यदास्थितः । अकार्षं पापमर्थार्थं कायेन मनसा गिरा १४७। महदल्पमपि प्रायो दुर्योनि नरकावहम् । तत्पापं प्रशमं यातु वासुदेवस्य कीर्तनात् १४८। परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं च यत् । तस्मिन्प्रकीर्तिते विष्णौ यत्पापं तत्प्रणश्यतु १४९। यत्प्राप्य न निवर्त्तंते गंधस्पर्शादिवर्जिताः । सूरयस्तत्पदं विष्णोस्तत्सर्वं शमयत्वयम् १५०। पापप्रशमनं स्तोत्रं यः पठेच्छृणुयान्नरः । शारीरैर्मानसैर्वाग्जैः कृतैः पापैः स मुच्यते १५१। मुक्तः पापग्रहादिभ्यो याति विष्णोः परं पदम् । तस्मात्पापे कृतं जप्यं स्तोत्रं सर्वाघमर्दनम् १५२। प्रायश्चित्तमघौघानां पठितव्यं नरोत्तमैः । प्रायश्चित्तैः स्तोत्रवरैर्व्रतैर्नश्यति पातकम् १५३। ततः कार्याणि संसिद्ध्यै तानि वै भुक्तिमुक्तये । पूर्वजन्मार्जितं पापमैहिकं च नरेश्वर १५४। स्तवस्य श्रवणादस्य सद्य एव विलीयते । पापद्रुमकुठारोऽयं पापेंधनदवानलः १५५। पापराशितमः स्तोम भानुरेष स्तवो नृप । मया प्रकाशितस्तुभ्यं तथा लोकानुकंपया १५६। स्तवो योऽयं मया प्राप्तो रहस्यं पितुरादरात् । इतिहासमिमं पुण्यं यः शृणोति नराधिप १५७। तस्यापि पुण्यमाहात्म्यं वक्तुं शक्तः स्वयं हरिः । स्वस्ति तेस्तु महाराज गंगायामथ सत्वरम् १५८। स्नातुं यामि समायातो मासोऽयं माधवो महान् १५९। इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे नारदांबरीषसंवादे वैशाखमाहात्म्ये प्रेतोपाख्याने पापप्रशमनंनाम चतुर्नवतितमोऽध्यायः ९४।

aṃbarīṣa uvāca- pāpapraśamanaṃ stotraṃ śrotumicchāmi tadvibho | yasya śravaṇamātreṇa pāparāśirvilīyate 1| dhanyo'smyanugṛhīto'smi śrāvito'smi śubhaṃ vidhim | vikarmopārjitaṃ yasya śravaṇādeva hīyate 2| citraṃ kimatra madhusūdana daivatasya māsasya puṇyasavanairiha mādhavasya | snānairavaśyavihitairagharāśināśaḥ syādyasya nāmapaṭhanādapi tasya lokaḥ 3| tadeva puṇyaṃ paramaṃ pavitraṃ hṛdyaṃ ca loke sukṛtaikalabhyam | yaducyate keśavanāmadheyaṃ manye mune mādhavamāsi bhavyam 4| dhanyāstu te mādhavamāsi nāma smaraṃti ye'ho madhusūdanasya | tasyaiva me kiṃcidaho caritraṃ punaḥ pavitraṃ vada viśvajanyam 5| sūta uvāca- vacaḥ samākarṇya haripriyasya prīto munistasya nṛpottamasya | sa mādhavasnānasamutsuko'pi kathārasenāha sa mādhavasya 6| nārada uvāca- satyaṃ mahīpāla mitho mukuṃdakathārasālāpavidhirviśuddhaḥ | tvayā samaṃ mādhavamāsadharmasnānādhiko'yaṃ haridaivatena 7| jīvitaṃ yasya dharmārthaṃ dharmo haryarthameva ca | ahorātrāṇi puṇyārthaṃ taṃ manye vaiṣṇavaṃ bhuvi 8| kiṃcidvakṣyāmi te rājanvaiśākhasnānajaṃ phalam | asmatpitāpi no vaktumalaṃ vistarato'khilam 9| yatra majjanamātreṇa pretā muktimupāgatāḥ | mādhave māsi te pāpā narmadāsalile pare 10| purātīrthaprasaṃgena bhramankopi mahīsuraḥ | muniśarmeti vikhyāto dharmātmā satyavāñchuciḥ 11| yuktaḥ śamadamābhyāṃ ca kṣāṃtisaṃtoṣasaṃyutaḥ | yuktaḥ sa pitṛkāryeṣu śrutismṛtividhānavān 12| yukto madhuravākyeṣu saṃyukto haripūjane | yukto vaiṣṇavasaṃsarge trikālajñānavānmuniḥ 13| svakarmaṇi rato dhīro hṛdayāluḥ priyāpriyaḥ | dayāluratimedhāvī tattvavidbrāhmaṇapriyaḥ 14| mādhave māsi revāyāṃ snānārthaṃ pratisaṃcaran | agrataḥ paṃcapuruṣāndadarśātīva duḥkhitān 15| parasparamasaṃsargakāriṇaḥ kṛṣṇavigrahān | vaṭacchāyāmupāśritya samāsīnānavasthitān 16| paśyaṃto dikṣu sarvāsu duritodvignacetasaḥ | tānālokya dvijaśreṣṭhaściṃtayāmāsa vismitaḥ 17| atraite ke narā bhītā vipine dīnaceṣṭitāḥ | caurā vā vikṛtākārā dṛśyaṃte saṃgabhāginaḥ 18| parasparaṃ ca bhāṣaṃtaḥ kṛśāḥ kṛṣṇavapuḥ śriyaḥ | yāvadevaṃ sa viprāgryo vicārayati dhīradhīḥ 19| tāvadāgamyate sarve dūrasthā munimādarāt | baddhāṃjalipuṭā bhūtvā praṇamyocuriti sphuṭam 20| paṃcapuruṣā ūcuḥ - bhavyaṃ bhavaṃtaṃ puruṣottamaṃ vai vibhrājamānaṃ caritena mānyam | manyāmahe vipra dayālumukhyaṃ vācaṃ samākarṇaya nosi maitraḥ 21| saṃtaḥ pratiṣṭhā dīnānāṃ daivādudbhūtapāpinām | ārtānāmārtihaṃtāro darśanādeva sādhavaḥ 22| ahaṃ pāṃcāladeśīyaḥ kṣatriyo vīravāhanaḥ | brāhmaṇaṃ hatavānmohācchareṇa śabdavedhinā 23| śikhāsūtravihīnastu tilakena vivarjitaḥ | aṭāmi jagatīmenāṃ brahmaghno'hamiti bruvan 24| brahmaghnāyātipāpāya bhikṣā mahyaṃ pradīyatām | evaṃ sarveṣu tīrtheṣu bhramannatrāsmi cāgataḥ 25| brahmahatyā na medyāpi prayāti munisattama | evaṃ me varṣamekaṃ hi vyatītaṃ kurvato vibho 26| dahyamānasya pāpena śokākulitacetasaḥ | caṃdraśarmāparo vipro yoyaṃ saṃlakṣyate dvija 27| gurughātī sa tu brahmanmohākulitamānasaḥ | mohākulitacittatvādgurughātaka ucyate 28| nivasanmāgadhedeśe saṃtyaktaḥ svajanaistataḥ | daivādasāvapi mune bhramanniha samāgataḥ 29| śikhāsūtravihīnastu vipraliṃgavivarjitaḥ | mayā pṛṣṭastu vṛttāṃtaṃ satyamevāvadaddvijaḥ 30| vasatā yadgurorgehe krodhākulitacetasā | mahāmohagatenāpi yathā vai ghātito guruḥ 31| tena pāpena dagdho'sau vartate śokapīḍitaḥ | tṛtīyo'yaṃ punaḥ svāminvedaśarmāsamāhitaḥ 32| surāpo brāhmaṇo jāto mohādveśyāprasaṃgataḥ | pṛṣṭo mayāyamapi me yathāvṛttaṃ tathābravīt 33| ātmanaśceṣṭitaṃ sarvaṃ manastāpena pīḍitaḥ | nirastaḥ sarvalokaiśca bhāryābaṃdhujanairapi 34| tena pāpena saṃlipto bhramannatrāyamāgataḥ | caturtho vidhuro nāma vaiśyo'yaṃ gurutalpagaḥ 35| mohānmāsatrayaṃ yāvadveśyābhūtāṃ ca mātaram | bubhuje sa videhasthāṃ jñātatattvastataścaran 36| duḥkhito'bhyāgamadbhūmiṃ bhramanniha mune punaḥ | paṃcamo'yaṃ mahāpāpī pāpisaṃsargakārakaḥ 37| pratyahaṃ dhanalobhena steyādikṛtavānagham | vaiśyotipātakaiḥ krāṃtastatastyakto janaiḥ svayam 38| nirviṇṇamānaso daivānnaṃdanāmeha saṃgataḥ | evaṃ paṃcāpi pāpiṣṭhāḥ sthānamekamupāgatāḥ 39| kaḥ kasyāpi na saṃparkaṃ bhojanācchādanādibhiḥ | na karoti mahābhāga vinā vārtāṃ dvijottama 40| viśaṃtyekāsane naiva na svapaṃtyekasaṃstare | evaṃ duḥkhasamākrāṃtā nānātīrtheṣu vai gatāḥ 41| nāsmākaṃ pātakaṃ ghoraṃ prayāti munisattama | dṛṣṭvā bhavaṃtaṃ dīpyaṃtaṃ prasannāni manāṃsi naḥ 42| vadaṃti duritaprāṃtaṃ sādhoste puṇyadarśanāt | upāyaṃ vada naḥ svāminyathā pāpakṣayo hi naḥ 43| jñāyate karuṇo'smābhirvipra vedārthavitprabho | ārtānāṃ mārgamāṇānāṃ paścāttāpamupeyuṣām 44| mohādavāptapāpānāṃ tvamuddhartāsi niścitam | nārada uvāca- teṣāmiti vacaḥ śrutvā muniśarmā munistataḥ 45| idamāha vicāryeti karuṇāvaruṇālayaḥ | muniśarmovāca- yūyamajñānataḥ prāptapātakāḥ satyabhāṣiṇaḥ 46| anutāpayutāstasmādanugrāhyā mayādhunā | śṛṇudhvaṃ me vacaḥ satyamūrdhvabāhurvadāmyaham 47| yanmayāṃgirasaḥ pūrvaṃ śrutaṃ munisamāgame | dṛṣṭaṃ vedeṣu śāstreṣu śrutaṃ gurumukhāttathā 48| viṣṇunārādhitenādau svayamuktaṃ ca tattvataḥ | na tṛptiraśanādanyā na gururjanakādapi 49| na pātramanyadviprebhyo na devaḥ keśavātparaḥ | na gaṃgayā samaṃ tīrthaṃ na dānaṃ surabhīsamam 50| na gāyatryā samaṃ jāpyaṃ na dvādaśyāsamaṃ vratam | na bhāryayā samaṃ mitraṃ na dharmo dayayā samaḥ 51| na svātaṃtryasamaṃ saukhyaṃ gārhasthyānnāśramo varaḥ | na satyātparaācāro na saṃtoṣātparaṃ sukham 52| na mādhavasamo māso mahāpāpaharaḥ paraḥ | vidhinānuṣṭhito bhaktyā madhusūdanavallabhaḥ 53| gaṃgādiṣu ca tīrtheṣu viśeṣeṇa sudurlabhaḥ | prāyaścittāni sarvāṇi dvādaśābdamukhāni ca 54| tāvadgarjaṃti pāpāni yāvannāyāti mādhavaḥ | vaiśākhamakhilaṃ māsaṃ yaḥ snāti haritatparaḥ 55| haripādasamudbhūte salile vimalāśayaḥ | sa eva sarvapāpānāṃ haṃtā dṛṣṭastu pāpibhiḥ 56| nijapāpaughaniṣkṛtyai vaktavyaṃ tasya kinnaraiḥ 57| māse tu vai mādhavasaṃjñake'sminyaḥ snāti pāpaiḥ sa vimucyate hi | meṣasthite saṃprati narmadāyāḥ śarmaprade vāriṇi vāritāghe 58| durlabhā hi mahānadyo mādhave māsi sarvaśaḥ | tato'pi durlabhā gaṃgā revā ca yamunā tathā 59| etāsu tisṛṣu prāyaḥ prāpyaikāmapi sādaram | yaḥ snāti mādhave māsi vipāpaḥ sa hariṃ vrajet 60| tasmādaho saha mayā sukṛtaikasāre vaiśākhamāsi ca bhavaṃta upetya revām | majjaṃtu pātakakṛto munivṛṃdajuṣṭe revājale nikhilapāpabhayāpahatyai 61| evamuktāstataḥ sarve muditā muninā saha | jagmuste pāpino revāṃ śaṃsaṃto'dbhutakāriṇīm 62| muniśarmā tato gacchaṃstaistathānugato naraiḥ | dadarśa pathisaṃtrastānpiśācānaṣṭa bhīṣaṇān 63| kurvaṃto vividhāñchabdānbhramaṃto'pi tatastataḥ | ūrddhvakeśorddhvaraktāṃśca kṛṣṇadaṃtakṛśodarān 64| araṇye kaṃṭakākrāṃte vṛkṣapānīyavarjite | sammukhaṃ dhāvato dṛṣṭvā bhayasaṃvignamānasaḥ 65| namonārāyaṇāyeti rakṣarakṣeti cābravīt 66| nārāyaṇāyeti namobhidhānamākarṇya dharmaikanidhānamuccaiḥ | bhavāṃtare te manasā piśācā yayurnijādṛṣṭavaśena labdhāḥ 67| vinayānvitamanaso muniśarmā vilokya tān | uvāca madhurābhāṣī ke yūyaṃ vikṛtā narāḥ 68| kiṃ vā kena kṛtaṃ karma yena prāptā ca vaikṛtiḥ | kathamevaṃ vidhāḥ sarve duḥkhino'tīva bhīṣaṇāḥ 69| pretā ūcuḥ - kṣutpipāsārditā nityaṃ nānāduḥkhacayākulāḥ | kṛtabuddhe hṛdi krūrā naṣṭasaṃjñā vicetasaḥ 70| na jānīmo diśaḥ kvāpi mūḍhā mānavaghātinaḥ | tadetadduḥkhamākhyātametadevāsukhaṃ punaḥ 71| prabhātamiva saṃbhāti bhāskarodayadarśanāt | śrutvā nārāyaṇetyuccairbhāṣitaṃ tava komalam 72| dṛṣṭvā ca darśanaṃ vipra śuddhabhāvaṃ gatā vayam | darśanenaiva te vipra nāmaśravaṇato hareḥ 73| bhavāṃtaramanuprāptā vayaṃ prāptā dayālavaḥ | vināśayatyapayaśo buddhiṃ viśadayatyapi 74| pratiṣṭhāpayati prāyo nṛṇāṃ vaiṣṇavadarśanam | ahaṃ paryuṣito nāma sūcako'yaṃ dvitīyakaḥ 75| śīghrago rodhakaścānyaḥ paṃcamoyaṃ ca lekhakaḥ | ṣaṣṭhoyamiti vāgduṣṭaḥ saptamoyaṃ vidaivataḥ 76| nityaṃyājanakaścāyamaṣṭamaḥ kaṣṭadāyakaḥ | muniśarmovāca- pretānāṃ karmajātānāṃ nāmāni bhavatāṃ kutaḥ 77| kiṃ tatkāraṇamuddiśya yena yūyaṃ sanāmakāḥ | pretā ūcuḥ - mayā svādu sadā bhuktaṃ dattaṃ paryuṣitaṃ dvije 78| ājye sati nirājyaṃ ca tena paryyuṣito'smyaham | mithyāmithyāparacchidra marmmānveṣī svabhāvataḥ 79| sūcayāmāsa tenāsau sūcako'śucirāturaḥ | śīghraṃ naśyati vipreṇa yācitaḥ kṣubhitena vai 80| etatkāraṇamuddiśya śīghrago dvijasattama | gṛhopari sadā svādubhuktametena pāpinā 81| ekākinā kumanasā tenāsau rodhakaḥ smṛtaḥ | maunenāpi sthito nityaṃ pādena likhate mahīm 82| asmākamapi pāpiṣṭho lekhako lokasaṃgataḥ | guṇinoyaṃ guṇāndveṣṭi nirguṇe ca guṇajñatām 83| asaṃjñe jñānayogī ca vāgduṣṭosau tataḥ smṛtaḥ | nāstikyabhāvādaniśaṃ pitṛdaivata mānavān 84| na manyate ca satkarma pāpastena vidaivataḥ | sadā yācanako mithyā mithyādaurgatyadarśakaḥ 85| sabhūtodvejako lubdhastena yācanakastvayam | ebhiḥ pūrvakṛtaiḥ pāpairbhuktvā narakayātanām 86| pretāste darśanādadya punarjātāḥ sma susthitāḥ | etatte sarvamākhyātamātmavṛttāṃtasaṃbhavam 87| praśnaṃ ca yadi te śraddhā pṛcchānyatkathayāmi te | brāhmaṇa uvāca- ye jīvā bhuvi tiṣṭhaṃti sarvaāhāramūlakāḥ 88| yuṣmākamapi āhāraṃ śrotumicchāmi tattvataḥ | pretā ūcuḥ - śṛṇuṣvāhāramasmākaṃ sarvasatvavigarhitam 89| yaṃ śrutvā niṃdase brahmanbhūyobhūyaśca nityaśaḥ | śleṣmamūtrapurīṣeṇa yoṣidaṃgamalena ca 90| gṛhāṇityaktaśaucāni tāni bhuṃjaṃti tatra vai | strīdagdhāni prakīrṇāni prakīrṇāyaskarāṇi ca 91| kutsitāni malenāpi pretā vai tatra bhuṃjate | mādhavaṃ yatra nārcaṃti strījitāni gṛhāṇi ca 92| dayā kṣāṃtivihīnāni pretāstatraiva bhuṃjate | yatrābhadrā gṛhe vācaḥ śaucahīnāśca yoṣitaḥ 93| kalaho yatra satataṃ pretāste tatra bhuṃjate | na yatra jāmayo gehe pūjyaṃte na varāḥ striyaḥ 94| yatra durjanasaṃsargastatra bhokṣyāmahe vayam | na yatra harisevā vā na kathā yatra vaiṣṇavī 95| na yatra vaiṣṇavī prītiḥ pretā vai tatra bhuṃjate | yeṣāmevaṃ gṛhe prītā bhuṃjate te'pi satvaram 96| pretā bhavaṃti pāpena nijavaṃśavināśakāḥ | tasya me jāyate brahmanvadato bhojanaṃ nijam 97| asmātpāpataraṃ cānyatkiṃcidvaktuṃ na śakyate | nirviṇṇaḥ pretabhāvena pṛcchāmi tvāṃ dṛḍhavratam 98| yathā na jāyate preto muktiḥ pretatvato yathā | brāhmaṇa uvāca- ekādaśyādibhiḥ puṇyairvratairacyutakīrtanaiḥ 99| devatātithipūjābhirgurupūjādibhistathā | ācāraiḥ sādhucaritaiḥ śrutismṛtyuditairdinaiḥ 100| evaṃ śrāddhakriyādānairyathāvidhivinirmitaiḥ | dayādānadamakṣāṃtiśīlaśiṣṭābhivādanaiḥ 101| ityevamādibhirdharmaiḥ pretā na syuḥ kule'pi vai | govipratīrthāmaraparvatāgrya nadīnadāśvatthatarūnanekaśaḥ 102| yo vaṃdate baṃdhujane vinītaḥ preto na loke bhavatīha nūnam | kramādarccayate yukto viśeṣādapi mānavaḥ 103| gaṃgādipuṇyatīrtheṣu tasya puṇyamanaṃtakam | nāhaṃ varṣasahasreṣu vaktuṃ śaktaḥ svayaṃ vibhuḥ 104| darśanādeva tasyāpi muktaḥ pretatvato bhavet | ūrjamūrjasvalaṃ māsamatha dāmodarapriyam 105| tapasāmuttamaṃ māsaṃ tapo mādhavavallabham | vaiśākhaṃ mādhavaṃ māsaṃ madhusūdanadaivatam 106| uttamaṃ sarvamāsānāṃ yamekaṃ munayo viduḥ | yenaiva sādhanena syātsarvaṃ kṛtyaṃ hi sādhitam 107| brahmavidyāmatābhyeti sā lakṣmīrviśvakāriṇī | tasyā vāso yato māso mādhavo'sau tataḥ smṛtaḥ 108| na mādhavasamo devo yathā deveṣu niścitam | tathā māseṣu sarveṣu na māso mādhavapriyaḥ 109| tasya mādhavamāsasya māhātmyamapi bhaktitaḥ | śrutvā vimucyate pretayonitaḥ kiṃ vidhānataḥ 110| satāṃ saṃbhāṣaṇādeva puṇyatīrthaniṣevaṇāt | nārāyaṇeti paṭhanāttannāmaśravaṇādapi 111| mucyate pātakaiḥ sarvairjano bhaktiparāyaṇaḥ | yatiṣye tadahaṃ pretā bhavatāmapi muktaye 112| paropakārajaṃ puṇyaṃ yato na syānmakhairapi | pretā yāmi tataḥ snātuṃ revāvāriṇi mādhave 113| māsi meṣasthite bhānāvetairanugato naraiḥ | paṃcaiva te punarmohājjātapātakasaṃcayāḥ 114| snātumāyāṃti vacasā mamaiva karuṇāvataḥ 115| tāvadbhavaṃtastu nideśato me tiṣṭhaṃtu tatraiva vane viśokāḥ | śrīnarmadāvāriṇi yāvadeva gatvā nijasnānavidhiṃ vihāya 116| nirmāya puruṣānapi nāma tasmātkuśasvarūpāniha narmadā ke | vidhānato mādhavamāsi dīnānnimajjayāmīti dayā nibaddhaḥ 117| evaṃ dinatrayeṇaiva muktirvaḥ pretayonitaḥ | na darbhabaṭukasnānamātreṇaiva na saṃśayaḥ 118| nārada uvāca- evamuktastatastaistu pratītairapi pūjitaḥ | muniśarmā yayāvetairanuyātastu paṃcabhiḥ 119| tatra gatvā tataḥ prātaḥ snātvā kṛtvā tathāvidhim | snāpayāmāsa tānpretānnāmato darbhanirmitān 120| smṛtāśca muninā tīrthe snāpitā nāmatastathā | pretāḥ puṇyavatā tena sadyo muktā divaṃ yayuḥ 121| te pāpinaḥ paṃca yadaiva revājale nimagnā vacasaiva tasya | śrīmādhave māsi vivarṇadehāḥ sadyaḥ suvarṇaikaruco babhūvuḥ 122| pāpapraśamanaṃ stotraṃ śrāvitā muniśarmaṇā | samakṣaṃ sarvalokānāṃ jātāste varakāṃtayaḥ 123| tatrasthā mānavāstāṃstu virajānsnānamātrataḥ | na spṛśaṃti ca rājeṃdra pāpisaṃsargaśaṃkathā 124| muniśarmānurodhena tato dharmapramāṇataḥ | sadyo divyābhavadvāṇī yadete vigatainasaḥ 125| snātānāṃ mādhavemāsi mukuṃdahṛdayātmanām | pāpapraśamanaṃ stotraṃ śṛṇvatāmiha sādaram 126| citraṃ kimatra yā śuddhirjāyate pāpasaṃcayāt | sarveṣāmeva pāpānāṃ prāyaścittamidaṃ param 127| yatprātarmādhave māsi bhaktyā tīrthe'vagāhanam | yataḥ pretāstu te pāpāḥ snāpitā nāmamātrataḥ 128| smṛtāḥ puṇyavatā tena mocitā muniśarmaṇā 129| ityevamākarṇya giraṃ nabhaḥsthāmatyadbhutāmāśu tato manuṣyāḥ | śaśaṃsuretānapi paṃcapuṇyānvaiśākhamāsaṃ ca muniṃ ca revām 130| atha cākarṇya bhūpālaḥ stavaṃ duritanāśanam | yadākarṇya naro bhaktyā mucyate pāparāśibhiḥ 131| yasya śravaṇamātreṇa pāpinaḥ śuddhimāgatāḥ | anye'pi bahavo muktāḥ pāpādajñānasaṃbhavāt 132| paradāra paradravya jīvahiṃsādike yadā | pravartate nṛṇāṃ cittaṃ prāyaścittaṃ stutistadā 133| viṣṇave viṣṇave nityaṃ viṣṇave viṣṇave namaḥ | namāmi viṣṇuṃ cittasthamahaṃkāragataṃ harim 134| cittasthamīśamavyaktamanaṃtamaparājitam | viṣṇumīḍyamaśeṣāṇāmanādinidhanaṃ vibhum 135| viṣṇuścittagato yanme viṣṇurbuddhigataśca yat | yaccāhaṃkārako viṣṇuryo viṣṇurmayi saṃsthitaḥ 136| karoti kartṛbhūto'sau sthāvarasya carasya ca | tatpāpaṃ nāśamāyāti tasminneva hi ciṃtite 137| dhyāto harati yatpāpaṃ svapne dṛṣṭastu bhāvanāt | tamupeṃdraṃmahaṃ viṣṇuṃ praṇamāmi natipriyam 138| jagatyasminnirālaṃbe madhusūdanamacyutam | hastāvalaṃbanaṃ stotraṃ viṣṇuṃ vaṃde parātparam 139| sarveśvareśvaravibho paramātmannadhokṣaja | hṛṣīkeśa hṛṣīkeśa hṛṣīkeśa namostu te 140| nṛsiṃhānaṃta goviṃda bhūtabhāvana keśava | duruktaṃ duṣkṛtaṃ dhyātaṃ śama pāpaṃ namostu te 141| yanmayā ciṃtitaṃ duṣṭaṃ svacittavaśavartinā | akāryyamaghamatyugraṃ tacchamaṃ naya keśava 142| brahmaṇyadeva goviṃda paramārthaparāyaṇa | jagannātha jagaddhātaḥ pāpaṃ śamaya me'cyuta 143| yaccāparāhṇe sāyāhne madhyāhne ca tathā niśi | kāyena manasā vācā kṛtaṃ pāpamajānatā 144| jānatā ca hṛṣīkeśa puṃḍarīkākṣa mādhava | nāmatrayoccāraṇataḥ sarve yāṃtu mama kṣayam 145| śārīraṃ me hṛṣīkeśa puṃḍarīkākṣa mānasam | pāpaṃ praśamamāyātu vākkṛtaṃ mama mādhava 146| yadbhuṃjānaḥ pibaṃstiṣṭhansvapañjāgradyadāsthitaḥ | akārṣaṃ pāpamarthārthaṃ kāyena manasā girā 147| mahadalpamapi prāyo duryoni narakāvaham | tatpāpaṃ praśamaṃ yātu vāsudevasya kīrtanāt 148| paraṃ brahma paraṃ dhāma pavitraṃ paramaṃ ca yat | tasminprakīrtite viṣṇau yatpāpaṃ tatpraṇaśyatu 149| yatprāpya na nivarttaṃte gaṃdhasparśādivarjitāḥ | sūrayastatpadaṃ viṣṇostatsarvaṃ śamayatvayam 150| pāpapraśamanaṃ stotraṃ yaḥ paṭhecchṛṇuyānnaraḥ | śārīrairmānasairvāgjaiḥ kṛtaiḥ pāpaiḥ sa mucyate 151| muktaḥ pāpagrahādibhyo yāti viṣṇoḥ paraṃ padam | tasmātpāpe kṛtaṃ japyaṃ stotraṃ sarvāghamardanam 152| prāyaścittamaghaughānāṃ paṭhitavyaṃ narottamaiḥ | prāyaścittaiḥ stotravarairvratairnaśyati pātakam 153| tataḥ kāryāṇi saṃsiddhyai tāni vai bhuktimuktaye | pūrvajanmārjitaṃ pāpamaihikaṃ ca nareśvara 154| stavasya śravaṇādasya sadya eva vilīyate | pāpadrumakuṭhāro'yaṃ pāpeṃdhanadavānalaḥ 155| pāparāśitamaḥ stoma bhānureṣa stavo nṛpa | mayā prakāśitastubhyaṃ tathā lokānukaṃpayā 156| stavo yo'yaṃ mayā prāpto rahasyaṃ piturādarāt | itihāsamimaṃ puṇyaṃ yaḥ śṛṇoti narādhipa 157| tasyāpi puṇyamāhātmyaṃ vaktuṃ śaktaḥ svayaṃ hariḥ | svasti testu mahārāja gaṃgāyāmatha satvaram 158| snātuṃ yāmi samāyāto māso'yaṃ mādhavo mahān 159| iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe nāradāṃbarīṣasaṃvāde vaiśākhamāhātmye pretopākhyāne pāpapraśamanaṃnāma caturnavatitamo'dhyāyaḥ 94|