Chapter 18

नारद उवाच-। तदाप्रभृति ब्रह्माद्या ऋषयश्च तपोधनाः । सेवंते नर्मदां राजन्कामक्रोधविवर्जिताः १। तस्मिन्निपति तं दृष्ट्वा शूलं देवस्य भूतले । तस्य पुण्यं समाख्यातं शंकरेण महात्मना २। शूलभेदेति विख्यातं तीर्थं पुण्यतमं महत् । तत्र स्नात्वार्च्चयेद्देवं गोसहस्रफलं लभेत् ३। त्रिरात्रं कारयेद्यस्तु तस्मिन्तीर्थे नराधिप । अर्चयित्वा महादेवं पुनर्जन्म न विद्यते ४। भीमेश्वरं ततो गच्छेन्नर्मदेश्वरमुत्तमम् । आदित्येश्वरं महापुण्यं तथाऽज्यमधुना सह ५। मल्लिकेश्वरमभ्यर्च्य पर्याप्तं जन्मनः फलम् । वरुणेश्वरं ततः पश्येन्नीराजेश्वरमुत्तमम् ६। सर्वतीर्थफलं तस्य पंचायतनदर्शनात् । ततोगच्छेत राजेंद्र युद्धं वै यत्र साधितम् ७। कोटितीर्थं तु विख्यातमसुरा यत्र योधिताः । यत्र ते निहता राजन्दानवा बलदर्पिताः ८। तेषां शिरांसि गृह्यंते निहतास्ते समागताः । तैस्तु संस्थापितो देवः शूलपाणिर्महेश्वरः ९। कोटिर्विनिहता तत्र तेन कोटीश्वरः स्मृतः । दर्शनात्तस्य तीर्थस्य सदेहः स्वर्गमावहेत् १०। तदा इंद्रेण क्षुद्रत्वाद्वज्रकीलेन यंत्रितः । तदाप्रभृति लोकानां स्वर्गमत्वं निवारितम् ११। सघृतं श्रीफलं दत्वा दत्वा चांते प्रदक्षिणम् । सर्वतः सह देवेन शिरसादाय धारयेत् । सर्वकामेन संपूर्णो राजा भवति पांडव १२। मृतो रुद्रत्वमाप्नोति न चेह जायते पुनः । स्वर्गं गत्वा ततो राज्यं कृत्वागत्य ततो दिवम् १३। महादेवं तथोपास्य त्रयोदश्यां हि मानवः । स्नातमात्रो नरस्तत्र सर्वयज्ञफलं लभेत् १४। ततो गच्छेत राजेंद्र तीर्थं परमशोभनम् । नराणां पापनाशाय अगस्त्येश्वरमुत्तमम् १५। तत्र स्नात्वा नरो राजन्मुच्यते ब्रह्महत्यया । कार्तिकस्य तु मासस्य कृष्णपक्षचतुर्दशी १६। घृतेन स्नापयेद्देवं समाधिस्थो जितेंद्रियः । एकविंशकुलोपेतो न मुच्येदैश्वरात्पदात् १७। धेनवोपानहंच्छत्रं तथा दद्याच्च कंबलम् । भोजनं चैव विप्राणां सर्वं कोटिगुणं भवेत् १८। ततो गच्छेत राजेंद्र रविस्तवमनुत्तमम् । तत्र स्नात्वा नरो राजन्सिंहासनगतिर्भवेत् १९। नर्मदा दक्षिणे कूले तीर्थं शक्रस्य विश्रुतम् । उपोष्य रजनीमेकां स्नानं तत्र समाचरेत् २०। स्नानं कृत्वा यथान्यायमर्च्चयेत्तु जनार्दनम् । गोसहस्रफलं तस्य विष्णुलोकं स गच्छति २१। ऋषितीर्थं ततो गच्छेत्सर्वपापहरं नृणाम् । स्नातमात्रो नरस्तत्र शिवलोके महीयते २२। नारदस्य च तत्रैव तीर्थं परमशोभनम् । स्नातमात्रो नरस्तत्र गोसहस्रफलं लभेत् २३। देवतीर्थं ततो गच्छेद्ब्रह्मणा निर्मितं पुरा । तत्र स्नात्वा नरो राजन्ब्रह्मलोके महीयते २४। अमरकंटकं ततो गच्छेदमरस्थापितं पुरा । स्नातमात्रो नरस्तत्र गोसहस्रफलं लभेत् २५। ततो गच्छेत राजेंद्र वामनेश्वरमुत्तमम् । तत्र वामनकं दृष्ट्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया २६। ऋषितीर्थं ततो गच्छेदीशानेशं पुमान्ध्रुवम् । वटेश्वरं ततो दृष्ट्वा पर्य्याप्तं जन्मनः फलम् २७। भीमेश्वरं ततो गच्छेत्सर्वव्याधिविनाशनम् । स्नातमात्रो नरो राजन्सर्वदुःखात्प्रमुच्यते २८। ततो गच्छेत राजेंद्र वारणेश्वरमुत्तमम् । तत्र स्नात्वा नरो राजन्सर्वदुःखात्प्रमुच्यते २९। सोमतीर्थं ततो गच्छेत्पश्येच्चंद्रमनुत्तमम् । तत्र स्नात्वा नरो राजन्भक्त्या परमया युतः ३०। तत्क्षणाद्दिव्यदेहस्थः शिववन्मोदते चिरम् । षष्टिवर्षसहस्राणि शिवलोके महीयते ३१। ततो गच्छेत राजेंद्र पिंगलेश्वरमुत्तमम् । अहोरात्रोपवासेन त्रिरात्रफलमाप्नुयात् ३२। तस्मिंस्तीर्थे तु राजेंद्र कपिलां यः प्रयच्छति । यावंति तस्या रोमाणि तत्प्रसूतकुलस्य च ३३। तावद्वर्षसहस्राणि रुद्रलोके महीयते । यस्तुप्राणपरित्यागं तत्र कुर्य्यान्नराधिप ३४। अक्षयं मोदते कालं यावच्चंद्रदिवाकरौ । नर्मदातटमाश्रित्य तिष्ठंति ये तु मानवाः ३५। ते मृताः स्वर्गमायांति तथा सुकृतिनो यथा । सुरभिकेश्वरं गच्छेन्नारकं कोटिकेश्वरम् ३६। गंगावतरणे तत्र दिने पुण्यो न संशयः । नंदितीर्थं ततो गच्छेत्स्नानं तत्र समाचरेत् ३७। तुष्यते तं तु नंदीशः सोमलोके महीयते । ततो द्वीपेश्वरं गच्छेद्व्यासतीर्थं तपोवनम् ३८। निवर्तिता पुरा तत्र व्यासभीता महानदी । हुंकारिता तु व्यासेन दक्षिणेन ततो गता ३९। प्रदक्षिणं तु यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । व्यासस्तस्य भवेत्प्रीतो वांछितं लभते फलम् ४०। सूत्रेण वेष्टयेद्यस्तु दीप्तं देवं सवेदिकम् । क्रीडते ह्यक्षयं कालं यथा रुद्रस्तथैव सः ४१। ततो गच्छेत राजेंद्र एरंडीतीर्थमुत्तमम् । संगमे तु नरः स्नात्वा मुच्यते सर्वपातकैः ४२। एरंडी त्रिषु लोकेषु विख्याता पापनाशिनी । अथवाश्वयुजे मासे शुक्लपक्षस्य चाष्टमी ४३। शुचिर्भूत्वा नरः स्नात्वा सोपवासपरायणः ४४। ब्राह्मणं भोजयेदेकं कोटिर्भवति भोजिता । एरंडीसंगमे स्नात्वा भक्तिभावानुरंजितः ४५। शुक्तिकां शिरसि स्थाप्य अवगाह्य च वै जलम् । नर्मदोदकसंमिश्रं मुच्यते सर्वकिल्बषैः ४६। प्रदक्षिणं तु यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । प्रदक्षिणीकृता तेन सप्तद्वीपा वसुंधरा ४७। ततः सुवर्णतिलके स्नात्वा दत्वा च कांचनम् । कांचनेन विमानेन रुद्रलोके महीयते ४८। ततः स्वर्गच्युतः कालाद्राजा भवति वीर्यवान् । ततो गच्छेत राजेंद्र इक्षुनद्यास्तु संगमम् ४९। त्रैलोक्ये विश्रुतं दिव्यं तत्र संनिहितः शिवः । तत्र स्नात्वा नरो राजन्गाणपत्यमवाऽप्नुयात् ५०। स्कंदतीर्थं ततो गच्छेत्सर्वपापप्रणाशनम् । आजन्मनः कृतं पापं स्नानमात्राद्व्यपोहति ५१। आंगिरसं ततो गच्छेत्स्नानं तत्र समाचरेत् । गोसहस्रफलं तस्य रुद्रलोके महीयते ५२। लांगलतीर्थं ततो गच्छेत्सर्वपापप्रणाशनम् । तत्र गत्वा तु राजेंद्र स्नानं तत्र समाचरेत् ५३। सप्तजन्मकृतैः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः । वटेश्वरं ततो गच्छेत्सर्वतीर्थमनुत्तमम् ५४। तत्र स्नात्वा नरो राजन्गोसहस्रफलं लभेत् । संगमेश्वरं ततो गच्छेत्सर्वपापहरं परम् ५५। तत्र स्नात्वा नरो राज्यं लभते नात्र संशयः । भद्रतीर्थं समासाद्य दानं दद्यात्तु यो नरः ५६। तस्य तीर्थप्रभावेण सर्वं कोटिगुणं भवेत् । अथ नारी भवेत्कापि तत्र स्नानं समाचरेत् ५७। गौरीतुल्या भवेत्सा तु इंद्रं याति न संशयः । अंगारेश्वरं ततो गच्छेत्स्नानं तत्र समाचरेत् ५८। स्नातमात्रो नरस्तत्र रुद्रलोके महीयते । अंगारक्यां चतुर्थ्यां तु स्नानं तत्र समाचरेत् ५९। अक्षयं मोदते कालं मुरारिकृतशासनः । अयोनिसंगमे स्नात्वा न पश्येद्योनिमंदिरम् ६०। पांडवेश्वरकं गत्वा स्नानं तत्र समाचरेत् । अक्षयं मोदते कालमवध्यस्तु सुरासुरैः ६१। विष्णुलोकं ततो गत्वा क्रीडाभोगसमन्वितः । तत्र भुक्त्वा महाभोगान्मर्त्ये राजाभिजायते ६२। कंबोतिकेश्वरं गच्छेत्स्नानं तत्र समाचरेत् । उत्तरायणे तु संप्राप्ते यदिच्छेत्तस्य तद्भवेत् ६३। चंद्रभागां ततो गच्छेत्स्नानं तत्र समाचरेत् । स्नातमात्रो नरस्तत्र सोमलोके महीयते ६४। ततो गच्छेत राजेंद्र तीर्थं शक्रस्य विश्रुतम् । पूजितं देवराजेन देवैरपि नमस्कृतम् ६५। तत्र स्नात्वा नरो राजन्दानं दत्वा च कांचनम् । अथवा नीलवर्णाभं वृषभं यः समुत्सृजेत् ६६। वृषभस्य तु रोमाणि तत्प्रसूतिकुलेषु च । तावद्वर्षसहस्राणि नरो हरपुरे वसेत् ६७। ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो राजा भवति वीर्यवान् । अश्वानां श्वेतवर्णानां सहस्रेषु नराधिप ६८। स्वामी भवति मर्त्येषु तस्य तीर्थ प्रभावतः । ततो गच्छेत राजेंद्र ब्रह्मावर्त्तमनुत्तमम् ६९। तत्र स्नात्वा नरो राजंस्तर्पयेत्पितृदेवताः । उपोष्य रजनीमेकां पिंडं दत्वा यथाविधि ७०। कन्यागते यथाऽदित्ये अक्षयं संचितं भवेत् । ततो गच्छेत राजेंद्र कपिलातीर्थमुत्तमम् ७१। तत्र स्नात्वा नरो राजन्कपिलां यः प्रयच्छति । संपूर्णां पृथिवीं दत्वा यत्फलं तदवाप्नुयात् ७२। नर्मदेश्वरं परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । तत्र स्नात्वा नरो राजन्नश्वमेधफलं लभेत् ७३। तत्र सर्वगतो राजा पृथिव्यामभिजायते । सर्वलक्षणसंपूर्णः सर्वव्याधिविवर्जितः ७४। नार्मदीयोत्तरेकूले तीर्थं परमशोभनम् । आदित्यायतनं रम्यमीश्वरेण तु भावितम् ७५। तत्र स्नात्वा तु राजेंद्र दानं दत्वा च शक्तितः । तस्य तीर्थप्रभावेण दत्तं भवति चाक्षयम् ७६। दरिद्रा व्याधिता ये तु ये च दुष्कृतकर्मणः । मुच्यंते सर्वपापेभ्यः सूर्यलोकं प्रयांति च ७७। माघमासे तु संप्राप्ते शुक्लपक्षस्य सप्तमीम् । वसेदायतने यस्तु निरात्मा यो जितेंद्रियः ७८। न जायते व्याधितश्च कालेंधो बधिरस्तथा । सुभगो रूपसंपन्नः स्त्रीणां भवति वल्लभः ७९। इदं तीर्थं महापुण्यं मार्कंडेयेन भाषितम् । ये प्रयांति न राजेंद्र वंचितास्ते न संशयः ८०। मासेश्वरं ततो गच्छेत्स्नानं तत्र समाचरेत् । स्नातमात्रो नरस्तत्र स्वर्गलोकमवाप्नुयात् ८१। मोदते सर्वलोकस्थो यावदिंद्राश्चतुर्दश । ततः समीपतः स्थित्वा नागेश्वरं तपोवनम् ८२। तत्र स्नात्वा तु राजेंद्र शुचिर्भूत्वा समाहितः । बहुभिर्नागकन्याभिः क्रीडते कालमक्षयम् ८३। कुबेरभवनं गच्छेत्कुबेरो यत्र संस्थितः । कालेश्वरं परं तीर्थं कुबेरो यत्र तोषितः ८४। यत्र स्नात्वा तु राजेंद्र सर्वसंपदमाप्नुयात् । ततः पश्चिमतो गच्छेन्मरुतालयमुत्तमम् ८५। तत्र स्नात्वा तु राजेंद्र शुचिर्भूत्वा समाहितः । कांचनं तु ततो दद्यादन्नशक्त्या तु बुद्धिमान् ८६। पुष्पकेण विमानेन वायुलोकं स गच्छति । मम तीर्थं ततो गच्छेन्माघमासे युधिष्ठिर ८७। कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां स्नानं तत्र समाचरेत् । नक्तं भोज्यं ततः कुर्यान्न गच्छेद्योनिसंकटम् ८८। अहल्यातीर्थं ततो गच्छेत्स्नानं तत्र समाचरेत् । स्नातमात्रो नरस्तत्र अप्सरोभिः प्रमोदते ८९। पारमेश्वरे तपस्तप्त्वा अहल्या मुक्तिमागमत् । चैत्रमासे तु संप्राप्ते शुक्लपक्षे त्रयोदशी ९०। कामदेवदिने तस्मिन्नहल्यां तु प्रपूजयेत् । यत्र तत्र समुत्पन्नो नरस्तत्र प्रियो भवेत् ९१। स्त्रीवल्लभो भवेच्छ्रीमान्कामदेव इवापरः । अयोध्यां तु समासाद्य तीर्थं शक्रस्य विश्रुतम् ९२। स्नातमात्रो नरस्तत्र गोसहस्र फलं लभेत् । सोमतीर्थं ततो गच्छेत्स्नानमात्रं समाचरेत् ९३। स्नातमात्रो नरस्तत्र सर्वपापैः प्रमुच्यते । सोमग्रहे तु राजेंद्र पापक्षयकरं भवेत् ९४। त्रैलोक्यविश्रुतं राजन्सोमतीर्थं महाफलम् । यस्तु चांद्रायणं कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप ९५। सर्वपापविशुद्धात्मा सोमलोकं स गच्छति । अग्निप्रवेशे तु जलेप्यथवापि ह्यनाशने ९६। सोमतीर्थे मृतो यस्तु नासौ मर्त्येभिजायते । स्तंभतीर्थं ततो गच्छेत्स्नानं तत्र समाचरेत् ९७। स्नातमात्रो नरस्तत्र सोमलोके महीयते । ततो गच्छेत राजेंद्र विष्णुतीर्थमनुत्तमम् ९८। योधनीपुरविख्यातं विष्णुतीर्थमनुत्तमम् । असुरा योधितास्तत्र वासुदेवेन कोटिशः ९९। तत्र तीर्थं समुत्पन्नं विष्णुः प्रीतो भवेदिह । अहोरात्रोपवासेन ब्रह्महत्यां व्यपोहति १००। ततो गच्छेत्तु राजेंद्र तापसेश्वरमुत्तमम् । अमोहकमिति ख्यातं पितॄन्यस्तत्र तर्पयेत् १०१। पौर्णमास्याममावास्यां श्राद्धं कुर्याद्यथाविधि । तत्र स्नात्वा नरो राजन्पितृपिंडं तु दापयेत् १०२। गजरूपाः शिलास्तत्र तोयमध्ये प्रतिष्ठिताः । तस्मिंस्तु दापयेत्पिंडं वैशाखे तु विशेषतः १०३। तृप्यंति पितरस्तावद्यावत्तिष्ठति मेदिनी । ततो गच्छेत राजेंद्र सिद्धेश्वरमनुत्तमम् १०४। तत्र गत्वा तु राजेंद्र गणपत्यंतिकं व्रजेत् । ततो गच्छेत राजेंद्र लिंगो यत्र जनार्दनः १०५। तत्र स्नात्वा तु राजेंद्र विष्णुलोके महीयते । नर्मदादक्षिणेकूले तीर्थं परमशोभनम् १०६। कामदेवः स्वयं तत्र तपस्तप्यत्यसौ महान् । दिव्यं वर्षसहस्रं तु शंकरं पर्युपासते १०७। समाधिपर्वदग्धस्तु शंकरेण महात्मना । श्वेतपर्वोपमश्चैव हुताशः शुक्लपर्वणि १०८। एते दग्धास्तु ते सर्वे कुसुमेश्वरसंस्थिताः । दिव्यवर्षसहस्रेण तुष्टस्तेषां महेश्वरः १०९। उमया सहितो रुद्रस्तेषां तुष्टो वरप्रदः । विमोक्षयित्वा तान्सर्वान्नर्म्मदातटमास्थितान् ११०। तस्य तीर्थप्रभावेण पुनर्देवत्वमागतः । त्वत्प्रसादान्महादेव तीर्थं च भवतूत्तमम् १११। अर्धयोजनविस्तीर्णं तीर्थं दिक्षु समंततः । तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा उपवासपरायणः ११२। कुसुमायुधरूपेण रुद्रलोके महीयते । वैश्वानरे यमेनैव कामदेवेन वायवे ११३। तपस्तप्त्वा तु राजेंद्र तत्रैव च पुरागतैः । अंधोनस्य समीपे तु नातिदूरे तु तस्य वै ११४। स्नानं दानं च तत्रैव भोजनं पिंडपातनम् । अग्निवेशे जले वापि अथवापि अनाशने ११५। अनिवर्तिका गतिस्तस्य मृतस्याप्यर्द्धयोजने । त्रैयंबकेण तोयेन स्नापयेन्नरपुंगवः ११६। अंधोनमूले दत्वा तु पिंडं चैव यथाविधि । पितरस्तस्य तृप्यंति यावच्चंद्र दिवाकरौ ११७। उत्तरायणे तु संप्राप्ते तत्र स्नानं करोति यः । पुरुषो वापि स्त्री वापि वसेदायतने शुचिः ११८। सिद्धेश्वरस्य देवस्य प्रभाते पूजनान्नरः । स तां गतिमवाप्नोति न तां सर्वैर्महामखैः ११९। यदा च तीर्थकालेन रूपवान्सुभगो भवेत् । मर्त्ये भवति राजासावासमुद्रांतगोचरे १२०। क्षेत्रपालं न पश्येच्च दंडपालं महाबलम् । वृथा तस्य भवेद्यात्रा अदृष्ट्वा कर्णकुंडलम् १२१। एतत्तीर्थफलं ज्ञात्वा सर्वेदेवाः समागताः । मुंचंति पुष्पवृष्टिं तु स्तुवंति कुसुमेश्वरम् १२२। इति श्रीपाद्मेमहापुराणे स्वर्गखंडे अष्टादशोऽध्यायः १८।

nārada uvāca-| tadāprabhṛti brahmādyā ṛṣayaśca tapodhanāḥ | sevaṃte narmadāṃ rājankāmakrodhavivarjitāḥ 1| tasminnipati taṃ dṛṣṭvā śūlaṃ devasya bhūtale | tasya puṇyaṃ samākhyātaṃ śaṃkareṇa mahātmanā 2| śūlabhedeti vikhyātaṃ tīrthaṃ puṇyatamaṃ mahat | tatra snātvārccayeddevaṃ gosahasraphalaṃ labhet 3| trirātraṃ kārayedyastu tasmintīrthe narādhipa | arcayitvā mahādevaṃ punarjanma na vidyate 4| bhīmeśvaraṃ tato gacchennarmadeśvaramuttamam | ādityeśvaraṃ mahāpuṇyaṃ tathā'jyamadhunā saha 5| mallikeśvaramabhyarcya paryāptaṃ janmanaḥ phalam | varuṇeśvaraṃ tataḥ paśyennīrājeśvaramuttamam 6| sarvatīrthaphalaṃ tasya paṃcāyatanadarśanāt | tatogaccheta rājeṃdra yuddhaṃ vai yatra sādhitam 7| koṭitīrthaṃ tu vikhyātamasurā yatra yodhitāḥ | yatra te nihatā rājandānavā baladarpitāḥ 8| teṣāṃ śirāṃsi gṛhyaṃte nihatāste samāgatāḥ | taistu saṃsthāpito devaḥ śūlapāṇirmaheśvaraḥ 9| koṭirvinihatā tatra tena koṭīśvaraḥ smṛtaḥ | darśanāttasya tīrthasya sadehaḥ svargamāvahet 10| tadā iṃdreṇa kṣudratvādvajrakīlena yaṃtritaḥ | tadāprabhṛti lokānāṃ svargamatvaṃ nivāritam 11| saghṛtaṃ śrīphalaṃ datvā datvā cāṃte pradakṣiṇam | sarvataḥ saha devena śirasādāya dhārayet | sarvakāmena saṃpūrṇo rājā bhavati pāṃḍava 12| mṛto rudratvamāpnoti na ceha jāyate punaḥ | svargaṃ gatvā tato rājyaṃ kṛtvāgatya tato divam 13| mahādevaṃ tathopāsya trayodaśyāṃ hi mānavaḥ | snātamātro narastatra sarvayajñaphalaṃ labhet 14| tato gaccheta rājeṃdra tīrthaṃ paramaśobhanam | narāṇāṃ pāpanāśāya agastyeśvaramuttamam 15| tatra snātvā naro rājanmucyate brahmahatyayā | kārtikasya tu māsasya kṛṣṇapakṣacaturdaśī 16| ghṛtena snāpayeddevaṃ samādhistho jiteṃdriyaḥ | ekaviṃśakulopeto na mucyedaiśvarātpadāt 17| dhenavopānahaṃcchatraṃ tathā dadyācca kaṃbalam | bhojanaṃ caiva viprāṇāṃ sarvaṃ koṭiguṇaṃ bhavet 18| tato gaccheta rājeṃdra ravistavamanuttamam | tatra snātvā naro rājansiṃhāsanagatirbhavet 19| narmadā dakṣiṇe kūle tīrthaṃ śakrasya viśrutam | upoṣya rajanīmekāṃ snānaṃ tatra samācaret 20| snānaṃ kṛtvā yathānyāyamarccayettu janārdanam | gosahasraphalaṃ tasya viṣṇulokaṃ sa gacchati 21| ṛṣitīrthaṃ tato gacchetsarvapāpaharaṃ nṛṇām | snātamātro narastatra śivaloke mahīyate 22| nāradasya ca tatraiva tīrthaṃ paramaśobhanam | snātamātro narastatra gosahasraphalaṃ labhet 23| devatīrthaṃ tato gacchedbrahmaṇā nirmitaṃ purā | tatra snātvā naro rājanbrahmaloke mahīyate 24| amarakaṃṭakaṃ tato gacchedamarasthāpitaṃ purā | snātamātro narastatra gosahasraphalaṃ labhet 25| tato gaccheta rājeṃdra vāmaneśvaramuttamam | tatra vāmanakaṃ dṛṣṭvā mucyate brahmahatyayā 26| ṛṣitīrthaṃ tato gacchedīśāneśaṃ pumāndhruvam | vaṭeśvaraṃ tato dṛṣṭvā paryyāptaṃ janmanaḥ phalam 27| bhīmeśvaraṃ tato gacchetsarvavyādhivināśanam | snātamātro naro rājansarvaduḥkhātpramucyate 28| tato gaccheta rājeṃdra vāraṇeśvaramuttamam | tatra snātvā naro rājansarvaduḥkhātpramucyate 29| somatīrthaṃ tato gacchetpaśyeccaṃdramanuttamam | tatra snātvā naro rājanbhaktyā paramayā yutaḥ 30| tatkṣaṇāddivyadehasthaḥ śivavanmodate ciram | ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi śivaloke mahīyate 31| tato gaccheta rājeṃdra piṃgaleśvaramuttamam | ahorātropavāsena trirātraphalamāpnuyāt 32| tasmiṃstīrthe tu rājeṃdra kapilāṃ yaḥ prayacchati | yāvaṃti tasyā romāṇi tatprasūtakulasya ca 33| tāvadvarṣasahasrāṇi rudraloke mahīyate | yastuprāṇaparityāgaṃ tatra kuryyānnarādhipa 34| akṣayaṃ modate kālaṃ yāvaccaṃdradivākarau | narmadātaṭamāśritya tiṣṭhaṃti ye tu mānavāḥ 35| te mṛtāḥ svargamāyāṃti tathā sukṛtino yathā | surabhikeśvaraṃ gacchennārakaṃ koṭikeśvaram 36| gaṃgāvataraṇe tatra dine puṇyo na saṃśayaḥ | naṃditīrthaṃ tato gacchetsnānaṃ tatra samācaret 37| tuṣyate taṃ tu naṃdīśaḥ somaloke mahīyate | tato dvīpeśvaraṃ gacchedvyāsatīrthaṃ tapovanam 38| nivartitā purā tatra vyāsabhītā mahānadī | huṃkāritā tu vyāsena dakṣiṇena tato gatā 39| pradakṣiṇaṃ tu yaḥ kuryāttasmiṃstīrthe narādhipa | vyāsastasya bhavetprīto vāṃchitaṃ labhate phalam 40| sūtreṇa veṣṭayedyastu dīptaṃ devaṃ savedikam | krīḍate hyakṣayaṃ kālaṃ yathā rudrastathaiva saḥ 41| tato gaccheta rājeṃdra eraṃḍītīrthamuttamam | saṃgame tu naraḥ snātvā mucyate sarvapātakaiḥ 42| eraṃḍī triṣu lokeṣu vikhyātā pāpanāśinī | athavāśvayuje māse śuklapakṣasya cāṣṭamī 43| śucirbhūtvā naraḥ snātvā sopavāsaparāyaṇaḥ 44| brāhmaṇaṃ bhojayedekaṃ koṭirbhavati bhojitā | eraṃḍīsaṃgame snātvā bhaktibhāvānuraṃjitaḥ 45| śuktikāṃ śirasi sthāpya avagāhya ca vai jalam | narmadodakasaṃmiśraṃ mucyate sarvakilbaṣaiḥ 46| pradakṣiṇaṃ tu yaḥ kuryāttasmiṃstīrthe narādhipa | pradakṣiṇīkṛtā tena saptadvīpā vasuṃdharā 47| tataḥ suvarṇatilake snātvā datvā ca kāṃcanam | kāṃcanena vimānena rudraloke mahīyate 48| tataḥ svargacyutaḥ kālādrājā bhavati vīryavān | tato gaccheta rājeṃdra ikṣunadyāstu saṃgamam 49| trailokye viśrutaṃ divyaṃ tatra saṃnihitaḥ śivaḥ | tatra snātvā naro rājangāṇapatyamavā'pnuyāt 50| skaṃdatīrthaṃ tato gacchetsarvapāpapraṇāśanam | ājanmanaḥ kṛtaṃ pāpaṃ snānamātrādvyapohati 51| āṃgirasaṃ tato gacchetsnānaṃ tatra samācaret | gosahasraphalaṃ tasya rudraloke mahīyate 52| lāṃgalatīrthaṃ tato gacchetsarvapāpapraṇāśanam | tatra gatvā tu rājeṃdra snānaṃ tatra samācaret 53| saptajanmakṛtaiḥ pāpairmucyate nātra saṃśayaḥ | vaṭeśvaraṃ tato gacchetsarvatīrthamanuttamam 54| tatra snātvā naro rājangosahasraphalaṃ labhet | saṃgameśvaraṃ tato gacchetsarvapāpaharaṃ param 55| tatra snātvā naro rājyaṃ labhate nātra saṃśayaḥ | bhadratīrthaṃ samāsādya dānaṃ dadyāttu yo naraḥ 56| tasya tīrthaprabhāveṇa sarvaṃ koṭiguṇaṃ bhavet | atha nārī bhavetkāpi tatra snānaṃ samācaret 57| gaurītulyā bhavetsā tu iṃdraṃ yāti na saṃśayaḥ | aṃgāreśvaraṃ tato gacchetsnānaṃ tatra samācaret 58| snātamātro narastatra rudraloke mahīyate | aṃgārakyāṃ caturthyāṃ tu snānaṃ tatra samācaret 59| akṣayaṃ modate kālaṃ murārikṛtaśāsanaḥ | ayonisaṃgame snātvā na paśyedyonimaṃdiram 60| pāṃḍaveśvarakaṃ gatvā snānaṃ tatra samācaret | akṣayaṃ modate kālamavadhyastu surāsuraiḥ 61| viṣṇulokaṃ tato gatvā krīḍābhogasamanvitaḥ | tatra bhuktvā mahābhogānmartye rājābhijāyate 62| kaṃbotikeśvaraṃ gacchetsnānaṃ tatra samācaret | uttarāyaṇe tu saṃprāpte yadicchettasya tadbhavet 63| caṃdrabhāgāṃ tato gacchetsnānaṃ tatra samācaret | snātamātro narastatra somaloke mahīyate 64| tato gaccheta rājeṃdra tīrthaṃ śakrasya viśrutam | pūjitaṃ devarājena devairapi namaskṛtam 65| tatra snātvā naro rājandānaṃ datvā ca kāṃcanam | athavā nīlavarṇābhaṃ vṛṣabhaṃ yaḥ samutsṛjet 66| vṛṣabhasya tu romāṇi tatprasūtikuleṣu ca | tāvadvarṣasahasrāṇi naro harapure vaset 67| tataḥ svargātparibhraṣṭo rājā bhavati vīryavān | aśvānāṃ śvetavarṇānāṃ sahasreṣu narādhipa 68| svāmī bhavati martyeṣu tasya tīrtha prabhāvataḥ | tato gaccheta rājeṃdra brahmāvarttamanuttamam 69| tatra snātvā naro rājaṃstarpayetpitṛdevatāḥ | upoṣya rajanīmekāṃ piṃḍaṃ datvā yathāvidhi 70| kanyāgate yathā'ditye akṣayaṃ saṃcitaṃ bhavet | tato gaccheta rājeṃdra kapilātīrthamuttamam 71| tatra snātvā naro rājankapilāṃ yaḥ prayacchati | saṃpūrṇāṃ pṛthivīṃ datvā yatphalaṃ tadavāpnuyāt 72| narmadeśvaraṃ paraṃ tīrthaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati | tatra snātvā naro rājannaśvamedhaphalaṃ labhet 73| tatra sarvagato rājā pṛthivyāmabhijāyate | sarvalakṣaṇasaṃpūrṇaḥ sarvavyādhivivarjitaḥ 74| nārmadīyottarekūle tīrthaṃ paramaśobhanam | ādityāyatanaṃ ramyamīśvareṇa tu bhāvitam 75| tatra snātvā tu rājeṃdra dānaṃ datvā ca śaktitaḥ | tasya tīrthaprabhāveṇa dattaṃ bhavati cākṣayam 76| daridrā vyādhitā ye tu ye ca duṣkṛtakarmaṇaḥ | mucyaṃte sarvapāpebhyaḥ sūryalokaṃ prayāṃti ca 77| māghamāse tu saṃprāpte śuklapakṣasya saptamīm | vasedāyatane yastu nirātmā yo jiteṃdriyaḥ 78| na jāyate vyādhitaśca kāleṃdho badhirastathā | subhago rūpasaṃpannaḥ strīṇāṃ bhavati vallabhaḥ 79| idaṃ tīrthaṃ mahāpuṇyaṃ mārkaṃḍeyena bhāṣitam | ye prayāṃti na rājeṃdra vaṃcitāste na saṃśayaḥ 80| māseśvaraṃ tato gacchetsnānaṃ tatra samācaret | snātamātro narastatra svargalokamavāpnuyāt 81| modate sarvalokastho yāvadiṃdrāścaturdaśa | tataḥ samīpataḥ sthitvā nāgeśvaraṃ tapovanam 82| tatra snātvā tu rājeṃdra śucirbhūtvā samāhitaḥ | bahubhirnāgakanyābhiḥ krīḍate kālamakṣayam 83| kuberabhavanaṃ gacchetkubero yatra saṃsthitaḥ | kāleśvaraṃ paraṃ tīrthaṃ kubero yatra toṣitaḥ 84| yatra snātvā tu rājeṃdra sarvasaṃpadamāpnuyāt | tataḥ paścimato gacchenmarutālayamuttamam 85| tatra snātvā tu rājeṃdra śucirbhūtvā samāhitaḥ | kāṃcanaṃ tu tato dadyādannaśaktyā tu buddhimān 86| puṣpakeṇa vimānena vāyulokaṃ sa gacchati | mama tīrthaṃ tato gacchenmāghamāse yudhiṣṭhira 87| kṛṣṇapakṣe caturdaśyāṃ snānaṃ tatra samācaret | naktaṃ bhojyaṃ tataḥ kuryānna gacchedyonisaṃkaṭam 88| ahalyātīrthaṃ tato gacchetsnānaṃ tatra samācaret | snātamātro narastatra apsarobhiḥ pramodate 89| pārameśvare tapastaptvā ahalyā muktimāgamat | caitramāse tu saṃprāpte śuklapakṣe trayodaśī 90| kāmadevadine tasminnahalyāṃ tu prapūjayet | yatra tatra samutpanno narastatra priyo bhavet 91| strīvallabho bhavecchrīmānkāmadeva ivāparaḥ | ayodhyāṃ tu samāsādya tīrthaṃ śakrasya viśrutam 92| snātamātro narastatra gosahasra phalaṃ labhet | somatīrthaṃ tato gacchetsnānamātraṃ samācaret 93| snātamātro narastatra sarvapāpaiḥ pramucyate | somagrahe tu rājeṃdra pāpakṣayakaraṃ bhavet 94| trailokyaviśrutaṃ rājansomatīrthaṃ mahāphalam | yastu cāṃdrāyaṇaṃ kuryāttasmiṃstīrthe narādhipa 95| sarvapāpaviśuddhātmā somalokaṃ sa gacchati | agnipraveśe tu jalepyathavāpi hyanāśane 96| somatīrthe mṛto yastu nāsau martyebhijāyate | staṃbhatīrthaṃ tato gacchetsnānaṃ tatra samācaret 97| snātamātro narastatra somaloke mahīyate | tato gaccheta rājeṃdra viṣṇutīrthamanuttamam 98| yodhanīpuravikhyātaṃ viṣṇutīrthamanuttamam | asurā yodhitāstatra vāsudevena koṭiśaḥ 99| tatra tīrthaṃ samutpannaṃ viṣṇuḥ prīto bhavediha | ahorātropavāsena brahmahatyāṃ vyapohati 100| tato gacchettu rājeṃdra tāpaseśvaramuttamam | amohakamiti khyātaṃ pitṝnyastatra tarpayet 101| paurṇamāsyāmamāvāsyāṃ śrāddhaṃ kuryādyathāvidhi | tatra snātvā naro rājanpitṛpiṃḍaṃ tu dāpayet 102| gajarūpāḥ śilāstatra toyamadhye pratiṣṭhitāḥ | tasmiṃstu dāpayetpiṃḍaṃ vaiśākhe tu viśeṣataḥ 103| tṛpyaṃti pitarastāvadyāvattiṣṭhati medinī | tato gaccheta rājeṃdra siddheśvaramanuttamam 104| tatra gatvā tu rājeṃdra gaṇapatyaṃtikaṃ vrajet | tato gaccheta rājeṃdra liṃgo yatra janārdanaḥ 105| tatra snātvā tu rājeṃdra viṣṇuloke mahīyate | narmadādakṣiṇekūle tīrthaṃ paramaśobhanam 106| kāmadevaḥ svayaṃ tatra tapastapyatyasau mahān | divyaṃ varṣasahasraṃ tu śaṃkaraṃ paryupāsate 107| samādhiparvadagdhastu śaṃkareṇa mahātmanā | śvetaparvopamaścaiva hutāśaḥ śuklaparvaṇi 108| ete dagdhāstu te sarve kusumeśvarasaṃsthitāḥ | divyavarṣasahasreṇa tuṣṭasteṣāṃ maheśvaraḥ 109| umayā sahito rudrasteṣāṃ tuṣṭo varapradaḥ | vimokṣayitvā tānsarvānnarmmadātaṭamāsthitān 110| tasya tīrthaprabhāveṇa punardevatvamāgataḥ | tvatprasādānmahādeva tīrthaṃ ca bhavatūttamam 111| ardhayojanavistīrṇaṃ tīrthaṃ dikṣu samaṃtataḥ | tasmiṃstīrthe naraḥ snātvā upavāsaparāyaṇaḥ 112| kusumāyudharūpeṇa rudraloke mahīyate | vaiśvānare yamenaiva kāmadevena vāyave 113| tapastaptvā tu rājeṃdra tatraiva ca purāgataiḥ | aṃdhonasya samīpe tu nātidūre tu tasya vai 114| snānaṃ dānaṃ ca tatraiva bhojanaṃ piṃḍapātanam | agniveśe jale vāpi athavāpi anāśane 115| anivartikā gatistasya mṛtasyāpyarddhayojane | traiyaṃbakeṇa toyena snāpayennarapuṃgavaḥ 116| aṃdhonamūle datvā tu piṃḍaṃ caiva yathāvidhi | pitarastasya tṛpyaṃti yāvaccaṃdra divākarau 117| uttarāyaṇe tu saṃprāpte tatra snānaṃ karoti yaḥ | puruṣo vāpi strī vāpi vasedāyatane śuciḥ 118| siddheśvarasya devasya prabhāte pūjanānnaraḥ | sa tāṃ gatimavāpnoti na tāṃ sarvairmahāmakhaiḥ 119| yadā ca tīrthakālena rūpavānsubhago bhavet | martye bhavati rājāsāvāsamudrāṃtagocare 120| kṣetrapālaṃ na paśyecca daṃḍapālaṃ mahābalam | vṛthā tasya bhavedyātrā adṛṣṭvā karṇakuṃḍalam 121| etattīrthaphalaṃ jñātvā sarvedevāḥ samāgatāḥ | muṃcaṃti puṣpavṛṣṭiṃ tu stuvaṃti kusumeśvaram 122| iti śrīpādmemahāpurāṇe svargakhaṃḍe aṣṭādaśo'dhyāyaḥ 18|