Chapter 125

सूत उवाच- वेनस्याज्ञां सुसंप्राप्य पृथुः परमधार्मिकः । संबभ्रे सर्वसंभारान्नानापुण्यान्नृपात्मजः १। निमंत्र्य ब्राह्मणान्सर्वान्नानादेशोद्भवानपि । अथ वेन इयाजासावश्वमेधेन भूपतिः २। दानान्यदाद्ब्राह्मणेभ्यो नानारूपाण्यनेकशः । जगाम वैष्णवं लोकं सकायो जगतीपतिः ३। विष्णुना सह धर्मात्मा नित्यमेव प्रवर्तते । एतद्वः सर्वमाख्यातं चरित्रं तस्य भूपतेः ४। सर्वपापप्रशमनं सर्वदुःखविनाशनम् । पृथुरेव स धर्मात्मा राजा पृथ्वीं प्रशासति ५। त्रैलोक्येन समं पृथ्वीं दुदोह नृपसत्तमः । प्रजास्तु रंजितास्तेन पुण्यधर्मानुकर्मभिः ६। एतत्ते सर्वमाख्यातं भूमिखण्डमनुत्तमम् । प्रथमं सृष्टिखंडं तु द्वितीयं भूमिखंडकम् ७। भूमिखंडस्यमाहात्म्यं कथयिष्याम्यहं पुनः । अस्य खंडस्य वै श्लोकं यः शृणोति नरोत्तमः ८। दिनस्यैकस्य वै पापं तस्य चैव प्रणश्यति । यो नरो भावसंयुक्तोऽध्यायं संशृणुते सुधीः ९। तस्य पुण्यं प्रवक्ष्यामि श्रूयतां द्विजसत्तमाः । दत्तस्य गोसहस्रस्य ब्राह्मणेभ्यः सुपर्वणि १०। यत्फलं तत्प्रजायेत विष्णुस्तस्य प्रसीदति । अस्य पद्मपुराणस्य पठमानस्य नित्यशः ११। कलौयुगे तु विघ्नाश्च न जायंते नरस्य वै । व्यास उवाच- कस्मात्कलौ न जायंते शृण्वानस्य च पद्मज १२। नरस्य पुण्ययुक्तस्य नाना विघ्नाः सुदारुणाः । ब्रह्मोवाच- मखस्याप्यश्वमेधस्य यत्फलं परिकथ्यते १३। तत्फलं दृश्यते तात पुराणे पद्मसंज्ञके । अश्वमेधमखः पुण्यः कलौ नैव प्रवर्तते १४। पुराणं चापि यत्तद्वदश्वमेधसमं किल । अश्वमेधस्य यत्पुण्यं स्वर्गमोक्षफलप्रदम् १५। न भुंजंति नराः पापाः पापमार्गेषु संस्थिताः । पुराणस्यास्य पुण्यस्य पद्मसंज्ञस्य सत्तम १६। अश्वमेधसमं पुण्यं न भुंजंति कलौ नराः । कलौ युगे नरैः पापैर्गंतव्यं नरकार्णवम् १७। कस्माच्छ्रोष्यंति तत्पुण्यं चतुर्वर्गप्रसाधनम् । येन श्रुतमिदं पुण्यं पुराणं पद्मसंज्ञकम् १८। सर्वं हि साधितं तेन चतुर्वर्गस्य साधनम् । अश्वमेधादयो यज्ञास्तस्मान्नष्टा महामते १९। कलौ युगे गताः स्वर्गे सवेदाः सांगसस्वराः । यः कोपि सत्वसंपन्नः श्रद्धावान्भगवत्परः २०। श्रोतुमिच्छति धर्मात्मा सपुत्रो भार्यया सह । श्रवणार्थं महाश्रद्धा पूर्वं तस्य प्रजायते २१। शृण्वानस्य नरस्यापि महाविघ्नो न संचरेत् । अश्रद्धा जायते पूर्वं पाठकस्य नरस्य च २२। लोभश्च जायते तस्य शृण्वानस्य द्विजोत्तम । प्रेषितो विष्णुदेवेन महामोहः स दारुणः २३। अकरोत्स विनाशं तु शृण्वतश्चास्य नित्यशः । दूषकाः कुत्सकाः पापाः संभवंति दिने दिने २४। ज्ञातव्यं तु सुबुद्धेन विघ्नरूपं ममाधुना । संजातं दृश्यते व्यास तथा होमं समाचरेत् २५। वैष्णवैश्च महामंत्रैर्विष्णुसूक्तैः सुपुण्यदैः । विष्णोरराटमंत्रेण सहस्रशीर्षकेण च २६। इदं विष्णु सुमंत्रेण आब्रह्मेण पुनः पुनः । त्र्यंबकेन च मंत्रेण होममेवं समाचरेत् २७। बृहत्साम्ना सुमंत्रेण द्वादशाक्षरकेण च । यस्य देवस्य यो होमस्तस्य मंत्रेण होमयेत् २८। अष्टोत्तरतिलाज्यैश्च पालाशैः समिधैरपि । ग्रहाणामपि कर्त्तव्यं स्थापनं पूजनं द्विज २९। विघ्नेशं पूजयेत्तत्र शारदां च सुरेश्वरीम् । जातवेदां महामायां चंडिकां क्षेत्रनायकम् ३०। तिलैश्च तंदुलैराज्यैस्तेषां मंत्रसमुद्यतैः । एवं होमः प्रकर्त्तव्यो ब्राह्मणेभ्यो ददेद्धनम् ३१। यथासंभाविकां तात दक्षिणां धेनुसंयुताम् । ततो विघ्नाः प्रणश्यंति पुराणं सिद्धिमाप्नुयात् ३२। एवं न कुरुते यो हि तस्य विघ्नं वदाम्यहम् । तस्यांगे जायते रोगो बहुपीडाप्रदायकः ३३। भार्या शोकः पुत्रशोको धनहानिः प्रजायते । नानाविधान्महारोगान्भुंजते नात्र संशयः ३४। यस्य गेहे नास्ति वित्तमुपवासं समाचरेत् । एकादशीं सुसंप्राप्य पूजयेन्मधुसूदनम् ३५। षोडशैश्चोपचारैश्च भावयुक्तेन चेतसा । ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाद्यथावित्तानुसारतः ३६। केशवाय ततो दत्वा संकल्पं हविषान्वितम् । स्वयं कुर्यात्ततः प्राज्ञो भोजनं सह बांधवैः ३७। पुत्रैस्तु भार्यया युक्तस्ततः सिद्धिमवाप्नुयात् । पुराणसंहितापूर्णा श्रोतव्या धर्मतत्परैः ३८। चतुर्वर्गस्य वै सिद्धिर्जायते तस्य नान्यथा । सपादं लक्षमेकं तु ब्रह्माख्यं पुष्करं शृणु ३९। कृते युगे तु निष्पापाः शृण्वंति मनुजा द्विज । लक्षस्यार्द्धं ततः कृत्स्नं पुराणं पद्मसंज्ञकम् ४०। श्लोकानां तु सहस्राभ्यां द्वाभ्यामेव तथाधिकम् । त्रेतायुगे तथा प्राप्ते यदा श्रोष्यंति मानवाः ४१। चतुर्वर्गफलं भुक्त्वा ते यास्यंति हरिं पुनः । द्वाविंशतिसहस्राणि संहितापद्मसंज्ञिता ४२। द्वापरे कथिता विप्र ब्रह्मणा परमात्मना । द्वादशैव सहस्राणां पद्माख्या सा तु संहिता ४३। कलौ युगे पठिष्यंति मानवा विष्णुतत्पराः । एकोर्थश्चैकभावश्च चतुर्ष्वपि प्रवर्तितः ४४। संहितास्वेव विप्रेंद्र शेषाख्यानप्रविस्तरः । द्वादशैव सहस्राणि नाशं यास्यंति सत्तम ४५। कलौ युगे तु संप्राप्ते प्रथमं हि भविष्यति । भूमिखंडं नरः श्रुत्वासर्वपापैः प्रमुच्यते ४६। मुच्यते सर्वदुःखेभ्यः सर्वरोगैः प्रमुच्यते । अन्यत्सर्वं परित्यज्य जपं दानं तथा श्रुतम् ४७। श्रोतव्यं हि प्रयत्नेन पद्माख्यं पापनाशनम् । प्रथमं सृष्टिखंडं तु द्वितीयं भूमिखंडकम् ४८। तृतीयं स्वर्गखंडं च पातालं तु चतुर्थकम् । पंचमं चोत्तरं खंडं सर्वपापप्रणाशनम् ४९। यः शृणोति नरो भक्त्या पंचखंडान्यनुक्रमात् । गोप्रदानसहस्रस्य मानवो लभते फलम् ५०। महाभाग्येन लभ्यंते पंचखंडानि भूसुराः । श्रुतानि मोक्षदानि स्युः सत्यं सत्यं न संशयः ५१। इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां वेनोपाख्याने पंचविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः १२५।

sūta uvāca- venasyājñāṃ susaṃprāpya pṛthuḥ paramadhārmikaḥ | saṃbabhre sarvasaṃbhārānnānāpuṇyānnṛpātmajaḥ 1| nimaṃtrya brāhmaṇānsarvānnānādeśodbhavānapi | atha vena iyājāsāvaśvamedhena bhūpatiḥ 2| dānānyadādbrāhmaṇebhyo nānārūpāṇyanekaśaḥ | jagāma vaiṣṇavaṃ lokaṃ sakāyo jagatīpatiḥ 3| viṣṇunā saha dharmātmā nityameva pravartate | etadvaḥ sarvamākhyātaṃ caritraṃ tasya bhūpateḥ 4| sarvapāpapraśamanaṃ sarvaduḥkhavināśanam | pṛthureva sa dharmātmā rājā pṛthvīṃ praśāsati 5| trailokyena samaṃ pṛthvīṃ dudoha nṛpasattamaḥ | prajāstu raṃjitāstena puṇyadharmānukarmabhiḥ 6| etatte sarvamākhyātaṃ bhūmikhaṇḍamanuttamam | prathamaṃ sṛṣṭikhaṃḍaṃ tu dvitīyaṃ bhūmikhaṃḍakam 7| bhūmikhaṃḍasyamāhātmyaṃ kathayiṣyāmyahaṃ punaḥ | asya khaṃḍasya vai ślokaṃ yaḥ śṛṇoti narottamaḥ 8| dinasyaikasya vai pāpaṃ tasya caiva praṇaśyati | yo naro bhāvasaṃyukto'dhyāyaṃ saṃśṛṇute sudhīḥ 9| tasya puṇyaṃ pravakṣyāmi śrūyatāṃ dvijasattamāḥ | dattasya gosahasrasya brāhmaṇebhyaḥ suparvaṇi 10| yatphalaṃ tatprajāyeta viṣṇustasya prasīdati | asya padmapurāṇasya paṭhamānasya nityaśaḥ 11| kalauyuge tu vighnāśca na jāyaṃte narasya vai | vyāsa uvāca- kasmātkalau na jāyaṃte śṛṇvānasya ca padmaja 12| narasya puṇyayuktasya nānā vighnāḥ sudāruṇāḥ | brahmovāca- makhasyāpyaśvamedhasya yatphalaṃ parikathyate 13| tatphalaṃ dṛśyate tāta purāṇe padmasaṃjñake | aśvamedhamakhaḥ puṇyaḥ kalau naiva pravartate 14| purāṇaṃ cāpi yattadvadaśvamedhasamaṃ kila | aśvamedhasya yatpuṇyaṃ svargamokṣaphalapradam 15| na bhuṃjaṃti narāḥ pāpāḥ pāpamārgeṣu saṃsthitāḥ | purāṇasyāsya puṇyasya padmasaṃjñasya sattama 16| aśvamedhasamaṃ puṇyaṃ na bhuṃjaṃti kalau narāḥ | kalau yuge naraiḥ pāpairgaṃtavyaṃ narakārṇavam 17| kasmācchroṣyaṃti tatpuṇyaṃ caturvargaprasādhanam | yena śrutamidaṃ puṇyaṃ purāṇaṃ padmasaṃjñakam 18| sarvaṃ hi sādhitaṃ tena caturvargasya sādhanam | aśvamedhādayo yajñāstasmānnaṣṭā mahāmate 19| kalau yuge gatāḥ svarge savedāḥ sāṃgasasvarāḥ | yaḥ kopi satvasaṃpannaḥ śraddhāvānbhagavatparaḥ 20| śrotumicchati dharmātmā saputro bhāryayā saha | śravaṇārthaṃ mahāśraddhā pūrvaṃ tasya prajāyate 21| śṛṇvānasya narasyāpi mahāvighno na saṃcaret | aśraddhā jāyate pūrvaṃ pāṭhakasya narasya ca 22| lobhaśca jāyate tasya śṛṇvānasya dvijottama | preṣito viṣṇudevena mahāmohaḥ sa dāruṇaḥ 23| akarotsa vināśaṃ tu śṛṇvataścāsya nityaśaḥ | dūṣakāḥ kutsakāḥ pāpāḥ saṃbhavaṃti dine dine 24| jñātavyaṃ tu subuddhena vighnarūpaṃ mamādhunā | saṃjātaṃ dṛśyate vyāsa tathā homaṃ samācaret 25| vaiṣṇavaiśca mahāmaṃtrairviṣṇusūktaiḥ supuṇyadaiḥ | viṣṇorarāṭamaṃtreṇa sahasraśīrṣakeṇa ca 26| idaṃ viṣṇu sumaṃtreṇa ābrahmeṇa punaḥ punaḥ | tryaṃbakena ca maṃtreṇa homamevaṃ samācaret 27| bṛhatsāmnā sumaṃtreṇa dvādaśākṣarakeṇa ca | yasya devasya yo homastasya maṃtreṇa homayet 28| aṣṭottaratilājyaiśca pālāśaiḥ samidhairapi | grahāṇāmapi karttavyaṃ sthāpanaṃ pūjanaṃ dvija 29| vighneśaṃ pūjayettatra śāradāṃ ca sureśvarīm | jātavedāṃ mahāmāyāṃ caṃḍikāṃ kṣetranāyakam 30| tilaiśca taṃdulairājyaisteṣāṃ maṃtrasamudyataiḥ | evaṃ homaḥ prakarttavyo brāhmaṇebhyo dadeddhanam 31| yathāsaṃbhāvikāṃ tāta dakṣiṇāṃ dhenusaṃyutām | tato vighnāḥ praṇaśyaṃti purāṇaṃ siddhimāpnuyāt 32| evaṃ na kurute yo hi tasya vighnaṃ vadāmyaham | tasyāṃge jāyate rogo bahupīḍāpradāyakaḥ 33| bhāryā śokaḥ putraśoko dhanahāniḥ prajāyate | nānāvidhānmahārogānbhuṃjate nātra saṃśayaḥ 34| yasya gehe nāsti vittamupavāsaṃ samācaret | ekādaśīṃ susaṃprāpya pūjayenmadhusūdanam 35| ṣoḍaśaiścopacāraiśca bhāvayuktena cetasā | brāhmaṇānbhojayetpaścādyathāvittānusārataḥ 36| keśavāya tato datvā saṃkalpaṃ haviṣānvitam | svayaṃ kuryāttataḥ prājño bhojanaṃ saha bāṃdhavaiḥ 37| putraistu bhāryayā yuktastataḥ siddhimavāpnuyāt | purāṇasaṃhitāpūrṇā śrotavyā dharmatatparaiḥ 38| caturvargasya vai siddhirjāyate tasya nānyathā | sapādaṃ lakṣamekaṃ tu brahmākhyaṃ puṣkaraṃ śṛṇu 39| kṛte yuge tu niṣpāpāḥ śṛṇvaṃti manujā dvija | lakṣasyārddhaṃ tataḥ kṛtsnaṃ purāṇaṃ padmasaṃjñakam 40| ślokānāṃ tu sahasrābhyāṃ dvābhyāmeva tathādhikam | tretāyuge tathā prāpte yadā śroṣyaṃti mānavāḥ 41| caturvargaphalaṃ bhuktvā te yāsyaṃti hariṃ punaḥ | dvāviṃśatisahasrāṇi saṃhitāpadmasaṃjñitā 42| dvāpare kathitā vipra brahmaṇā paramātmanā | dvādaśaiva sahasrāṇāṃ padmākhyā sā tu saṃhitā 43| kalau yuge paṭhiṣyaṃti mānavā viṣṇutatparāḥ | ekorthaścaikabhāvaśca caturṣvapi pravartitaḥ 44| saṃhitāsveva vipreṃdra śeṣākhyānapravistaraḥ | dvādaśaiva sahasrāṇi nāśaṃ yāsyaṃti sattama 45| kalau yuge tu saṃprāpte prathamaṃ hi bhaviṣyati | bhūmikhaṃḍaṃ naraḥ śrutvāsarvapāpaiḥ pramucyate 46| mucyate sarvaduḥkhebhyaḥ sarvarogaiḥ pramucyate | anyatsarvaṃ parityajya japaṃ dānaṃ tathā śrutam 47| śrotavyaṃ hi prayatnena padmākhyaṃ pāpanāśanam | prathamaṃ sṛṣṭikhaṃḍaṃ tu dvitīyaṃ bhūmikhaṃḍakam 48| tṛtīyaṃ svargakhaṃḍaṃ ca pātālaṃ tu caturthakam | paṃcamaṃ cottaraṃ khaṃḍaṃ sarvapāpapraṇāśanam 49| yaḥ śṛṇoti naro bhaktyā paṃcakhaṃḍānyanukramāt | gopradānasahasrasya mānavo labhate phalam 50| mahābhāgyena labhyaṃte paṃcakhaṃḍāni bhūsurāḥ | śrutāni mokṣadāni syuḥ satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ 51| iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe paṃcapaṃcāśatsahasrasaṃhitāyāṃ venopākhyāne paṃcaviṃśatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ 125|