Chapter 25

श्रीनारद उवाच - एवं विचिन्त्य मनसा शिवो वाऽऽसुरिणा सह । तौ कृष्णदर्शनार्थाय जग्मतुर्व्रजमण्डलम् ॥ १ ॥ दिव्यद्रुमलताकुञ्जतोलिकापुंजशोभिताम् । पश्यन्तौ तौ दिव्यभूमिं कालिन्दीनिकटे गतौ ॥ २ ॥ गोलोकवासिन्यो नार्यो वेत्रहस्ता महाबलाः । चक्रुर्बलात्तन्निषेधं मार्गस्था द्वारपालिकाः ॥ ३ ॥ तावूचतुश्चागतौ स्वः कृष्णदर्शनलालसौ । तावाहुर्नृपशार्दूल मार्गस्था द्वारपालिकाः ॥ ४ ॥ द्वारपालिका ऊचुः - सर्वतो वृंदकारिण्यं कोटिशः कोटिशो वयम् । रासरक्षां सदा कुर्मो न्यस्ता कृष्णेन भो द्विजौ ॥ ५ ॥ एकोऽस्ति पुरुषः कृष्णो निर्जने रासमण्डले । अन्यो न याति रहसि गोपीयूथं विना क्वचित् ॥ ६ ॥ चेद्दिदृक्षू युवां तस्य स्नानं मानसरोवरे । कुरुतं तत्र गोपीत्वं प्राप्याशु व्रजतं मुनी ॥ ७ ॥ श्रीनारद उवाच - इत्युक्तौ तौ मुनिशिवौ स्नात्वा मानसरोवरे । गोपीत्वं प्राप्य सहसा जग्मतू रासमण्डले ॥ ८ ॥ सौवर्णप्रखचित्पद्मरागभूमि मनोहरे । माधवीलतिकावृन्दकदंबाच्छादिते शुभे ॥ ९ ॥ वसंतचंद्रकौमुद्या प्रदीप्ते सर्वकौशले । यमुनारत्‍नसोपानतोलिकाभिर्विराजिते ॥ १० ॥ मयूरहंसदात्यूहकोकिलैः कूजिते परे । यमुनानिलनीलैजत्तरुपल्लवशोभिते ॥ ११ ॥ सभामण्डपवीथीभिः प्रांगणस्तम्भपंक्तिभिः । पतत्पताकैर्दिव्याभैः सौवर्णैः कलशैर्वृते ॥ १२ ॥ श्वेतारुणैः पुष्पसंघैः पुष्पमंदिरवर्त्मभिः । अलिकोलाहलैर्व्याप्ते वादित्रमधुरध्वनौ ॥ १३ ॥ सहस्रदलपद्मानां वायुना मंदगामिना । शीतलेन सुपुण्येन सर्वतः सुरभीकृते ॥ १४ ॥ तस्मिन्निकुंजे श्रीकृष्णं कोटिचंद्रप्रकाशया । पद्मिन्या हंसगामिन्या राधया समलंकृतम् ॥ १५ ॥ स्त्रीरत्‍नैरावृतं शश्वद्‌रासमण्डलमध्यगम् । कोटिमन्मथलावण्यं श्यामसुंदरविग्रहम् ॥ १६ ॥ वंशीधरं पीतपटं वेत्रपाणिं मनोहरम् । श्रीवत्सांकं कौस्तुभिनं वनमालाविराजितम् ॥ १७ ॥ क्वणन्नूपुरमंजीर कांचिकेयूरभूषितम् । हारकंकण बालार्क कुंडलद्वयमंडितम् ॥ १८ ॥ कोटिचंद्रप्रतीकाशमौलिनं नंदनंदनम् । दानदक्षैः कटाक्षैश्च हरन्तं योषितां मनः ॥ १९ ॥ दूरादपश्यतां राजन् आसुरीशौ कृतांजली । गोपीजनानां सर्वेषां पश्यतां नृपसत्तम ॥ २० ॥ नत्वा श्रीकृष्णपादाब्जमूचतुर्हर्षविह्वलौ । द्वावूचतुः - कृष्ण कृष्ण महायोगिन् देवदेव जगत्पते ॥ २१ ॥ पुण्डरीकाक्ष गोविंद गरुडध्वज ते नमः । जनार्दन जगन्नाथ पद्मनाभ त्रिविक्रम । दामोदर हृषीकेश वासुदेव नमोऽस्तु ते ॥ २२ ॥ अद्यैव देव परिपूर्णतमस्तु साक्षा- द्‌भूभूरिभारहरणाय सतां शुभाय । प्राप्तोऽसि नंदभवने परतः परस्त्वं कृत्वा हि सर्वनिजलोकमशेषशून्यम् ॥ २३ ॥ अंशांशकांशकलयाभिरुताभिराम- मावेशपूर्णनिचयाभिरतीव युक्तः । विश्वं बिभर्षि रसरासमलंकरोषि वृंदावनं च परिपूर्णतमः स्वयं त्वम् ॥ २४ ॥ गोलोकनाथ गिरिराजपते परेश वृंदावनेश कृतनित्यविहारलील । राधापते व्रजवधूजनगीतकीर्ते गोविंद गोकुलपते किल ते जयोऽस्तु ॥ २५ ॥ श्रीमन्निकुंजलतिका कुसुमाकरस्त्वं श्रीराधिकाहृदयकंठ विभूषणस्त्वम् । श्रीरासमंडलपतिर्व्रजमंडलेशो ब्रह्मांडमंडलमहीपरिपालकोऽसि ॥ २६ ॥ श्रीनारद उवाच - तदा प्रसन्नो भगवान् राधया सहोतो हरिः । मन्दस्मितो मुनिं प्राह मेघगंभीरया गिरा ॥ २७ ॥ षष्टिवर्षसहस्राणि युवयोस्तपतोस्तपः । मद्दर्शनं तेन जातं सर्वतो नैरपेक्षयोः ॥ २८ ॥ निष्किंचनो यः शान्तश्चाजातशत्रुः स मत्सखा । तस्माद्‌युवाभ्यां मनसा व्रियतामीप्सितो वरः ॥ २९ ॥ शिवासुरी ऊचतुः - नमोऽस्तु भूमन्युवयोः पदाब्जे सदैव वृंदावनमध्यवास । न रोचते नोऽन्यमतस्त्वदंघ्रे- र्नमो युवाभ्यां हरिराधिकाभ्याम् ॥ ३० ॥ श्रीनारद उवाच - तथाऽस्तु चोक्त्वा भगवान् वृंदारण्ये मनोहरे । कालिंदीनिकटे राजन् रासमंडलमंडिते ॥ ३१ ॥ निकुञ्जपार्श्वे पुलिने वंशीवटसमीपतः । शिवोऽपि चासुरिमुनिर्नित्यं वासं चकार ह ॥ ३२ ॥ अथ कृष्णो रासलीलां चक्रे पद्माकरे वने । पतत्सुगंधिरजसि गोपीभिर्भ्रमराकुले ॥ ३३ ॥ एवं षाण्मासिकी रात्रिः कृता कृष्णेन मैथिल । गोपीनां रासलीलायां व्यतीता क्षणवत्सुखैः ॥ ३४ ॥ अरुणोदयवेलायां स्वगृहान् व्रजयोषितः । यूथीभूत्त्वा ययू राजन् सर्वाः पूर्णमनोरथाः ॥ ३५ ॥ श्रीनंदमंदिरं साक्षात्प्रययौ नंदनंदनः । वृषभानुपुरं प्रागाद्‌वृषभानुसुता त्वरम् ॥ ३६ ॥ एवं श्रीकृष्णचंद्रस्य रासाख्यानं मनोहरम् । सर्वपापहरं पुण्यं कामदं मंगलायनम् ॥ ३७ ॥ त्रिवर्ग्यदं जनानां तु मुमुक्षुणां सुमुक्तिदम् । मया तवाग्रे कथितं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ ३८ ॥

śrīnārada uvāca - evaṃ vicintya manasā śivo vā''suriṇā saha | tau kṛṣṇadarśanārthāya jagmaturvrajamaṇḍalam || 1 || divyadrumalatākuñjatolikāpuṃjaśobhitām | paśyantau tau divyabhūmiṃ kālindīnikaṭe gatau || 2 || golokavāsinyo nāryo vetrahastā mahābalāḥ | cakrurbalāttanniṣedhaṃ mārgasthā dvārapālikāḥ || 3 || tāvūcatuścāgatau svaḥ kṛṣṇadarśanalālasau | tāvāhurnṛpaśārdūla mārgasthā dvārapālikāḥ || 4 || dvārapālikā ūcuḥ - sarvato vṛṃdakāriṇyaṃ koṭiśaḥ koṭiśo vayam | rāsarakṣāṃ sadā kurmo nyastā kṛṣṇena bho dvijau || 5 || eko'sti puruṣaḥ kṛṣṇo nirjane rāsamaṇḍale | anyo na yāti rahasi gopīyūthaṃ vinā kvacit || 6 || ceddidṛkṣū yuvāṃ tasya snānaṃ mānasarovare | kurutaṃ tatra gopītvaṃ prāpyāśu vrajataṃ munī || 7 || śrīnārada uvāca - ityuktau tau muniśivau snātvā mānasarovare | gopītvaṃ prāpya sahasā jagmatū rāsamaṇḍale || 8 || sauvarṇaprakhacitpadmarāgabhūmi manohare | mādhavīlatikāvṛndakadaṃbācchādite śubhe || 9 || vasaṃtacaṃdrakaumudyā pradīpte sarvakauśale | yamunārat‍nasopānatolikābhirvirājite || 10 || mayūrahaṃsadātyūhakokilaiḥ kūjite pare | yamunānilanīlaijattarupallavaśobhite || 11 || sabhāmaṇḍapavīthībhiḥ prāṃgaṇastambhapaṃktibhiḥ | patatpatākairdivyābhaiḥ sauvarṇaiḥ kalaśairvṛte || 12 || śvetāruṇaiḥ puṣpasaṃghaiḥ puṣpamaṃdiravartmabhiḥ | alikolāhalairvyāpte vāditramadhuradhvanau || 13 || sahasradalapadmānāṃ vāyunā maṃdagāminā | śītalena supuṇyena sarvataḥ surabhīkṛte || 14 || tasminnikuṃje śrīkṛṣṇaṃ koṭicaṃdraprakāśayā | padminyā haṃsagāminyā rādhayā samalaṃkṛtam || 15 || strīrat‍nairāvṛtaṃ śaśvad‌rāsamaṇḍalamadhyagam | koṭimanmathalāvaṇyaṃ śyāmasuṃdaravigraham || 16 || vaṃśīdharaṃ pītapaṭaṃ vetrapāṇiṃ manoharam | śrīvatsāṃkaṃ kaustubhinaṃ vanamālāvirājitam || 17 || kvaṇannūpuramaṃjīra kāṃcikeyūrabhūṣitam | hārakaṃkaṇa bālārka kuṃḍaladvayamaṃḍitam || 18 || koṭicaṃdrapratīkāśamaulinaṃ naṃdanaṃdanam | dānadakṣaiḥ kaṭākṣaiśca harantaṃ yoṣitāṃ manaḥ || 19 || dūrādapaśyatāṃ rājan āsurīśau kṛtāṃjalī | gopījanānāṃ sarveṣāṃ paśyatāṃ nṛpasattama || 20 || natvā śrīkṛṣṇapādābjamūcaturharṣavihvalau | dvāvūcatuḥ - kṛṣṇa kṛṣṇa mahāyogin devadeva jagatpate || 21 || puṇḍarīkākṣa goviṃda garuḍadhvaja te namaḥ | janārdana jagannātha padmanābha trivikrama | dāmodara hṛṣīkeśa vāsudeva namo'stu te || 22 || adyaiva deva paripūrṇatamastu sākṣā- d‌bhūbhūribhāraharaṇāya satāṃ śubhāya | prāpto'si naṃdabhavane parataḥ parastvaṃ kṛtvā hi sarvanijalokamaśeṣaśūnyam || 23 || aṃśāṃśakāṃśakalayābhirutābhirāma- māveśapūrṇanicayābhiratīva yuktaḥ | viśvaṃ bibharṣi rasarāsamalaṃkaroṣi vṛṃdāvanaṃ ca paripūrṇatamaḥ svayaṃ tvam || 24 || golokanātha girirājapate pareśa vṛṃdāvaneśa kṛtanityavihāralīla | rādhāpate vrajavadhūjanagītakīrte goviṃda gokulapate kila te jayo'stu || 25 || śrīmannikuṃjalatikā kusumākarastvaṃ śrīrādhikāhṛdayakaṃṭha vibhūṣaṇastvam | śrīrāsamaṃḍalapatirvrajamaṃḍaleśo brahmāṃḍamaṃḍalamahīparipālako'si || 26 || śrīnārada uvāca - tadā prasanno bhagavān rādhayā sahoto hariḥ | mandasmito muniṃ prāha meghagaṃbhīrayā girā || 27 || ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi yuvayostapatostapaḥ | maddarśanaṃ tena jātaṃ sarvato nairapekṣayoḥ || 28 || niṣkiṃcano yaḥ śāntaścājātaśatruḥ sa matsakhā | tasmād‌yuvābhyāṃ manasā vriyatāmīpsito varaḥ || 29 || śivāsurī ūcatuḥ - namo'stu bhūmanyuvayoḥ padābje sadaiva vṛṃdāvanamadhyavāsa | na rocate no'nyamatastvadaṃghre- rnamo yuvābhyāṃ harirādhikābhyām || 30 || śrīnārada uvāca - tathā'stu coktvā bhagavān vṛṃdāraṇye manohare | kāliṃdīnikaṭe rājan rāsamaṃḍalamaṃḍite || 31 || nikuñjapārśve puline vaṃśīvaṭasamīpataḥ | śivo'pi cāsurimunirnityaṃ vāsaṃ cakāra ha || 32 || atha kṛṣṇo rāsalīlāṃ cakre padmākare vane | patatsugaṃdhirajasi gopībhirbhramarākule || 33 || evaṃ ṣāṇmāsikī rātriḥ kṛtā kṛṣṇena maithila | gopīnāṃ rāsalīlāyāṃ vyatītā kṣaṇavatsukhaiḥ || 34 || aruṇodayavelāyāṃ svagṛhān vrajayoṣitaḥ | yūthībhūttvā yayū rājan sarvāḥ pūrṇamanorathāḥ || 35 || śrīnaṃdamaṃdiraṃ sākṣātprayayau naṃdanaṃdanaḥ | vṛṣabhānupuraṃ prāgād‌vṛṣabhānusutā tvaram || 36 || evaṃ śrīkṛṣṇacaṃdrasya rāsākhyānaṃ manoharam | sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ kāmadaṃ maṃgalāyanam || 37 || trivargyadaṃ janānāṃ tu mumukṣuṇāṃ sumuktidam | mayā tavāgre kathitaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi || 38 ||