Chapter 6

श्रीनारद उवाच - एवमुक्त्वा गते साक्षाद्याज्ञवल्क्ये महामुनौ ॥ अतीव हर्षमापन्नौ विमलश्चम्पकापतिः ॥ १ ॥ अयोध्यापुरवासिन्यः श्रीरामस्य वराच्च याः ॥ बभूवुस्तस्य भार्यासु ताः सर्वाः कन्यकाः शुभाः ॥ २ ॥ विवाहयोग्यास्ता दृष्ट्वा चिन्तयन् चम्पकापतिः ॥ याज्ञवल्क्यवचः स्मृत्वा दूतमाह नृपेश्वरः ॥ ३ ॥ विमल उवाच - मथुरां गच्छ दूत त्वं गत्वा शौरिगृहं शुभम् ॥ दर्शनीयस्त्वया पुत्रो वसुदेवस्य सुन्दरः ॥ ४ ॥ श्रीवत्सांको घनश्यामो वनमाली चतुर्भुजः ॥ यदि स्यात्तर्हि दास्यामि तस्मै सर्वाः सुकन्यकाः ॥ ५ ॥ श्रीनारद उवाच - इति वाक्यं ततः श्रुत्वा दूतोऽसौ मथुरां गतः । पप्रच्छ सर्वाभिप्रायं माथुरांश्च महाजनान् ॥ ६ ॥ तद्वाक्यं माथुराः श्रुत्वा कंसभीताः सुबुद्धयः । तं दूतं रहसि प्राहुः कर्णांते मंदवाग्यथा ॥ ७ ॥ माथुरा ऊचुः वसुदेवस्य ये पुत्राः कंसेन बहवो हताः । एकाऽवशिष्टावरजा कन्या साऽपि दिवं गता ॥ ८ ॥ वसुदेवोऽस्ति चात्रैव ह्यपुत्रो दीनमानसः । इदं न कथनीयं हि त्वया कंसभयं पुरे ॥ ९ ॥ शौरिसंतानवार्तां यो वक्ति चेन्मथुरापुरे । तं दंडयति कंसोऽसौ शौर्यष्टमशिशो रिपुः ॥ १० ॥ श्रीनारद उवाच - जनवाक्यं ततः श्रुत्वा दूतो वै चम्पकापुरीम् । गत्वाऽथ कथयामास राज्ञे कारणमद्‌भुतम् ॥ ११ ॥ दूत उवाच - मथुरायामस्ति शौरिरनपत्योऽतिदीनवत् । तत्पुत्रास्तु पुरा जाताः कंसेन निहताः श्रुतम् ॥ १२ ॥ एकावशिष्टा कन्याऽपि खं गता कंसहस्ततः । एवं शृत्वा यदुपुरान्निर्गतोऽहं शनैः शनैः ॥ १३ ॥ चरन् वृन्दावने रम्ये कालिन्दीनिकटे शुभे । अकस्माल्लतिकावृन्दे दृष्टः कश्चिच्छिशुर्मया ॥ १४ ॥ तल्लक्षणसमो राजन् गोगोपगणमध्यतः । श्रीवत्सांको घनश्यामो वनमाल्यतिसुन्दरः ॥ १५ ॥ द्विभुजो गोपसूनुश्च परं त्वेतद्विलक्षणम् । त्वया चतुर्भुजश्चोक्तो वसुदेवात्मजो हरिः ॥ १६ ॥ किं कर्तव्यं वद नृप मुनिवाक्यं मृषा न हि । यत्र यत्र यथेच्छा ते तत्र मां प्रेषय प्रभो ॥ १७ ॥ श्रीनारद उवाच - इति चिन्तयतस्तस्य विस्मितस्य नृपस्य च । गजाह्वयात्सिन्धुदेशान् जेतुं भीष्मः समागतः ॥ १८ ॥ तं पूज्य विमलो राजा दत्वा तस्मै बलिं बहु । पप्रच्छ सर्वाभिप्रायं भीष्मं धर्मभृतां वरम् ॥ १९ ॥ विमल उवाच - याज्ञवल्क्येन पूर्वोक्तो मथुरायां हरिः स्वयम् । वसुदेवस्य देवक्यां भविष्यति न संशयः ॥ २० ॥ न जातो वसुदेवस्य सकाशेऽद्य हरिः परः । ऋषिवाक्यं मृषा न स्यात्कस्मै दास्यामि कन्यकाः ॥ २१ ॥ महाभागवतः साक्षात्त्वं परावरवित्तमः । जितेन्द्रियो बाल्यभावाद्‌वीरो धन्वी वसूत्तमः । एतद्वद महाबुद्धे किं कर्तव्यं मयाऽत्र वै ॥ २२ ॥ श्रीनारद उवाच - विमलं प्राह गांगेयो महाभागवतः कविः । दिव्यदृग्धर्मतत्वज्ञः श्रीकृष्णस्य प्रभाववित् ॥ २३ ॥ भीष्म उवाच - हे राजन् गुप्तमाख्यानं वेदव्यासमुखाच्छ्रुतम् । सर्वपापहरं पुण्यं शृणु हर्षविवर्द्धनम् ॥ २४ ॥ देवानां रक्षणार्थाय दैत्यानां हि वधाय च । वसुदेवगृहे जातः परिपूर्णतमो हरिः ॥ २५ ॥ अर्धरात्रे कंसभयान्नीत्वा शौरिश्च तं त्वरम् । गत्वा च गोकुले पुत्रं निधाय शयने नृप ॥ २६ ॥ यशोदानन्दयोः पुत्रीं मायां नीत्वा पुरं ययौ । ववृधे गोकुले कृष्णो गुप्तो ज्ञातो न कैर्नृभिः ॥ २७ ॥ सोऽद्यैव वृदकारण्ये हरिर्गोपालवेषधृक् । एकादश समास्तत्र गूढो वासं करिष्यति । दैत्यं कंसं घातयित्वा प्रकटः स भविष्यति ॥ २८ ॥ अयोध्यापुरवासिन्यः श्रीरामस्य वराच्च याः । ताः सर्वास्तव भार्यासु बभूवुः कन्यकाः शुभाः ॥ २९ ॥ गूढाय देवदेवाय देयाः कन्यास्त्वया खलु । न विलम्बः क्वचित्कार्यो देहः कालवशो ह्ययम् ॥ ३० ॥ इत्युक्त्वाऽथ गते भीष्मे सर्वज्ञे हस्तिनापुरम् । दूतं स्वं प्रेषयामास विमलो नन्दसूनवे ॥ ३१ ॥ इति श्रीगर्गसंहितायां माधुर्यखण्डे श्रीनारदबहुलाश्वसंवादे अयोध्यापुरवासिन्युपाख्यानं नाम षष्ठोऽध्यायः ॥ ६ ॥ हरिः ॐ तत्सच्छ्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥

śrīnārada uvāca - evamuktvā gate sākṣādyājñavalkye mahāmunau || atīva harṣamāpannau vimalaścampakāpatiḥ || 1 || ayodhyāpuravāsinyaḥ śrīrāmasya varācca yāḥ || babhūvustasya bhāryāsu tāḥ sarvāḥ kanyakāḥ śubhāḥ || 2 || vivāhayogyāstā dṛṣṭvā cintayan campakāpatiḥ || yājñavalkyavacaḥ smṛtvā dūtamāha nṛpeśvaraḥ || 3 || vimala uvāca - mathurāṃ gaccha dūta tvaṃ gatvā śaurigṛhaṃ śubham || darśanīyastvayā putro vasudevasya sundaraḥ || 4 || śrīvatsāṃko ghanaśyāmo vanamālī caturbhujaḥ || yadi syāttarhi dāsyāmi tasmai sarvāḥ sukanyakāḥ || 5 || śrīnārada uvāca - iti vākyaṃ tataḥ śrutvā dūto'sau mathurāṃ gataḥ | papraccha sarvābhiprāyaṃ māthurāṃśca mahājanān || 6 || tadvākyaṃ māthurāḥ śrutvā kaṃsabhītāḥ subuddhayaḥ | taṃ dūtaṃ rahasi prāhuḥ karṇāṃte maṃdavāgyathā || 7 || māthurā ūcuḥ vasudevasya ye putrāḥ kaṃsena bahavo hatāḥ | ekā'vaśiṣṭāvarajā kanyā sā'pi divaṃ gatā || 8 || vasudevo'sti cātraiva hyaputro dīnamānasaḥ | idaṃ na kathanīyaṃ hi tvayā kaṃsabhayaṃ pure || 9 || śaurisaṃtānavārtāṃ yo vakti cenmathurāpure | taṃ daṃḍayati kaṃso'sau śauryaṣṭamaśiśo ripuḥ || 10 || śrīnārada uvāca - janavākyaṃ tataḥ śrutvā dūto vai campakāpurīm | gatvā'tha kathayāmāsa rājñe kāraṇamad‌bhutam || 11 || dūta uvāca - mathurāyāmasti śauriranapatyo'tidīnavat | tatputrāstu purā jātāḥ kaṃsena nihatāḥ śrutam || 12 || ekāvaśiṣṭā kanyā'pi khaṃ gatā kaṃsahastataḥ | evaṃ śṛtvā yadupurānnirgato'haṃ śanaiḥ śanaiḥ || 13 || caran vṛndāvane ramye kālindīnikaṭe śubhe | akasmāllatikāvṛnde dṛṣṭaḥ kaścicchiśurmayā || 14 || tallakṣaṇasamo rājan gogopagaṇamadhyataḥ | śrīvatsāṃko ghanaśyāmo vanamālyatisundaraḥ || 15 || dvibhujo gopasūnuśca paraṃ tvetadvilakṣaṇam | tvayā caturbhujaścokto vasudevātmajo hariḥ || 16 || kiṃ kartavyaṃ vada nṛpa munivākyaṃ mṛṣā na hi | yatra yatra yathecchā te tatra māṃ preṣaya prabho || 17 || śrīnārada uvāca - iti cintayatastasya vismitasya nṛpasya ca | gajāhvayātsindhudeśān jetuṃ bhīṣmaḥ samāgataḥ || 18 || taṃ pūjya vimalo rājā datvā tasmai baliṃ bahu | papraccha sarvābhiprāyaṃ bhīṣmaṃ dharmabhṛtāṃ varam || 19 || vimala uvāca - yājñavalkyena pūrvokto mathurāyāṃ hariḥ svayam | vasudevasya devakyāṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ || 20 || na jāto vasudevasya sakāśe'dya hariḥ paraḥ | ṛṣivākyaṃ mṛṣā na syātkasmai dāsyāmi kanyakāḥ || 21 || mahābhāgavataḥ sākṣāttvaṃ parāvaravittamaḥ | jitendriyo bālyabhāvād‌vīro dhanvī vasūttamaḥ | etadvada mahābuddhe kiṃ kartavyaṃ mayā'tra vai || 22 || śrīnārada uvāca - vimalaṃ prāha gāṃgeyo mahābhāgavataḥ kaviḥ | divyadṛgdharmatatvajñaḥ śrīkṛṣṇasya prabhāvavit || 23 || bhīṣma uvāca - he rājan guptamākhyānaṃ vedavyāsamukhācchrutam | sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ śṛṇu harṣavivarddhanam || 24 || devānāṃ rakṣaṇārthāya daityānāṃ hi vadhāya ca | vasudevagṛhe jātaḥ paripūrṇatamo hariḥ || 25 || ardharātre kaṃsabhayānnītvā śauriśca taṃ tvaram | gatvā ca gokule putraṃ nidhāya śayane nṛpa || 26 || yaśodānandayoḥ putrīṃ māyāṃ nītvā puraṃ yayau | vavṛdhe gokule kṛṣṇo gupto jñāto na kairnṛbhiḥ || 27 || so'dyaiva vṛdakāraṇye harirgopālaveṣadhṛk | ekādaśa samāstatra gūḍho vāsaṃ kariṣyati | daityaṃ kaṃsaṃ ghātayitvā prakaṭaḥ sa bhaviṣyati || 28 || ayodhyāpuravāsinyaḥ śrīrāmasya varācca yāḥ | tāḥ sarvāstava bhāryāsu babhūvuḥ kanyakāḥ śubhāḥ || 29 || gūḍhāya devadevāya deyāḥ kanyāstvayā khalu | na vilambaḥ kvacitkāryo dehaḥ kālavaśo hyayam || 30 || ityuktvā'tha gate bhīṣme sarvajñe hastināpuram | dūtaṃ svaṃ preṣayāmāsa vimalo nandasūnave || 31 || iti śrīgargasaṃhitāyāṃ mādhuryakhaṇḍe śrīnāradabahulāśvasaṃvāde ayodhyāpuravāsinyupākhyānaṃ nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ || 6 || hariḥ oṃ tatsacchrīkṛṣṇārpaṇamastu ||