Chapter 2

बहुलाश्व उवाच - कथं चकार विधिवद्‌राजसूयाध्वरं नृप ॥ श्रीकृष्णेन सहायेन वदैतन्नितरां मुने ॥१॥ श्रीनारद उवाच - उग्रसेनः सुधर्मायां कृष्णं संपूज्य चैकदा ॥ नत्वा प्राह प्रसन्नात्मा कृतांजलिपुटः शनैः ॥२॥ उग्रसेन उवाच - भगवान्नारदमुखाच्छ्रुतं यस्य महत्फलम् ॥ तं यज्ञं राजसूयाख्यं करिष्यामि तवाज्ञया ॥३॥ त्वत्पादसेवया पूर्वे मनोरथमहार्णवे ॥ तेरुर्जगत्तृणीकृत्य निर्भयाः पुरुषोत्तम ॥४॥ श्रीभगवानुवाच - सम्यग्व्यवसितं राजन्भवता यादवेश्वर ॥ यज्ञेन ते जगत्कीर्तिस्त्रिलोक्यां संभविष्यति ॥५॥ आहूय यादवान्साक्षात्सभां कृत्वथ सर्वतः ॥ तांबूलबीटिकां धृत्वा प्रतिज्ञां कारय प्रभो ॥६॥ ममांशा यादवाः सर्वे लोकद्वयजिगीषवः ॥ जित्वारीनागमिष्यंति हरिष्यंति बलिं दिशाम् ॥७॥ श्रीनारद उवाच - अथांधकादीनाहूय शक्रसिंहासने स्थितः ॥ सुधर्मायां प्राह नृपो धृत्वा तांबूलबीटिकाम् ॥८॥ उग्रसेन उवाच - यो जयेत्समरे सर्वाञ्जंबूद्वीपस्थितान्नृपान् ॥ मनस्वी शक्रकोदण्डी सोऽत्ति तांबूलबीटिकाम् ॥९॥ श्रीनारद उवाच - नृपेषु तूष्णीं प्रगतेषु सत्सु श्रीरुक्मिणीनंदन एव चागात् ॥ जग्राह ताम्बूलचयं महात्मा नत्वा नृपं मैथिल शंबरारिः ॥१०॥ प्रद्मुम्न उवाच - विजित्य समरे सर्वाञ्जंबूद्वीपस्थितान्नृपान् ॥ गृहीत्वा च बलिं तेभ्य आगमिष्याम्यहं बलात् ॥११॥ अगम्यागमनं बभ्रोर्ब्राह्मणस्य गुरोस्तथा ॥ हत्या भ्रूणस्य मे भूयान्न कुर्यां कर्म चेदिदम् ॥१२॥ श्रीनारद उवाच - श्रुत्वा वचः शंबरारेः साधु साध्विति यूथपाः ॥ ऊचुस्तेषां पश्यतां च तं जग्राह यदूत्तमः ॥१३॥ गर्गाद्यदुकुलाचार्यान्मुहूर्तं बोध्य यत्‍नतः ॥ तत्स्नानं कारयामास मुनिभिर्वेदसूक्तिभिः ॥१४॥ उग्रसेनोऽथ तिलकं प्रद्युम्नस्य चकार ह ॥ बलिं दत्वा नमश्चक्रुः सर्वे यादवयूथपाः ॥१५॥ उग्रसेनो ददौ खड्गं प्रद्युम्नाय महात्मने ॥ कवचं प्रददौ साक्षाद्‌बलदेवो महाबलः ॥१६॥ स्वतूणाभ्यां विनिष्कृष्य तूणावक्षयसायकौ ॥ धनुश्च शार्ङ्‌गधनुषः समुत्पाद्य ददौ हरिः ॥१७॥ किरीटकुंडले दिव्ये पीतं वासो मनोहरम् ॥ छत्रं च चामरे साक्षाच्छूरो वृद्धो ददौ पुनः ॥१८॥ शतचन्द्रं ददौ तस्मै वसुदेवो महामनाः ॥ उद्धवः प्रददौ साक्षान्मालां किंजल्किनीं शुभाम् ॥१९॥ अक्रूरो दक्षिणावर्तं शंखं विजयदं ददौ ॥ श्रीकृष्णकवचं यंत्रं गर्गाचार्यो ददौ मुनिः ॥२०॥ तदैव ह्यागतः शक्रो लोकपालैः सकौतुकः ॥ आजग्मतुर्ब्रह्मशिवौ देवर्षिगणसंवृतौ ॥२१॥ प्रद्युम्नाय ददौ शूली त्रिशूलं ज्वलनप्रभम् ॥ ब्रह्मा ददौ महाराज पद्मरागं शिरोमणिम् ॥ २२॥ पाशी पाशं शक्तिधरः शक्तिं शत्रुविमर्दिनीम् ॥ वायुश्च व्यजने दिव्ये यमो दंडं ददौ पुनः ॥२३॥ रविर्गदां महागुर्वीं कुबेरो रत्‍नमालिकाम् ॥ चन्द्रकांतमणिं चन्द्रः परिघं च तनूनपात् ॥२४॥ क्षितिश्च पादुके प्रादाद्दिवे योगमये परे ॥ प्रद्युम्नाय ददौ कुंतं भद्रकाली तरस्विनी ॥२५॥ हेमाढ्यमुच्चशिखरं सहस्रहयसंयुतम् ॥ विश्वकर्मकृतं साक्षाद्‍ब्रह्मांडांतर्बहिर्गतम् ॥२६॥ सहस्रचक्रसंयुक्तं मनोवेगं घनस्वनम् ॥ मंजीरकिंकिणीजालं घंटाटंकारभूषणम् ॥२७॥ रथं ददौ महादिव्यं सहस्रध्वजशोभितम् ॥ जैत्रं रत्‍नमयं शुक्रः प्रद्युम्नाय महात्मने ॥२८॥ शंखदुंदुभयो नेदुस्तालवीणादयस्तदा ॥ मृदंगवेणूसन्नादैर्जयध्वनिसमाकुलैः ॥२९॥ वेदघोषैर्लाजपुष्पैर्मुक्तावर्षसमन्वितैः ॥ प्रद्युम्नस्योपरि सुराः पुष्पवर्षं प्रचक्रिरे ॥३०॥

bahulāśva uvāca - kathaṃ cakāra vidhivad‌rājasūyādhvaraṃ nṛpa || śrīkṛṣṇena sahāyena vadaitannitarāṃ mune ||1|| śrīnārada uvāca - ugrasenaḥ sudharmāyāṃ kṛṣṇaṃ saṃpūjya caikadā || natvā prāha prasannātmā kṛtāṃjalipuṭaḥ śanaiḥ ||2|| ugrasena uvāca - bhagavānnāradamukhācchrutaṃ yasya mahatphalam || taṃ yajñaṃ rājasūyākhyaṃ kariṣyāmi tavājñayā ||3|| tvatpādasevayā pūrve manorathamahārṇave || terurjagattṛṇīkṛtya nirbhayāḥ puruṣottama ||4|| śrībhagavānuvāca - samyagvyavasitaṃ rājanbhavatā yādaveśvara || yajñena te jagatkīrtistrilokyāṃ saṃbhaviṣyati ||5|| āhūya yādavānsākṣātsabhāṃ kṛtvatha sarvataḥ || tāṃbūlabīṭikāṃ dhṛtvā pratijñāṃ kāraya prabho ||6|| mamāṃśā yādavāḥ sarve lokadvayajigīṣavaḥ || jitvārīnāgamiṣyaṃti hariṣyaṃti baliṃ diśām ||7|| śrīnārada uvāca - athāṃdhakādīnāhūya śakrasiṃhāsane sthitaḥ || sudharmāyāṃ prāha nṛpo dhṛtvā tāṃbūlabīṭikām ||8|| ugrasena uvāca - yo jayetsamare sarvāñjaṃbūdvīpasthitānnṛpān || manasvī śakrakodaṇḍī so'tti tāṃbūlabīṭikām ||9|| śrīnārada uvāca - nṛpeṣu tūṣṇīṃ pragateṣu satsu śrīrukmiṇīnaṃdana eva cāgāt || jagrāha tāmbūlacayaṃ mahātmā natvā nṛpaṃ maithila śaṃbarāriḥ ||10|| pradmumna uvāca - vijitya samare sarvāñjaṃbūdvīpasthitānnṛpān || gṛhītvā ca baliṃ tebhya āgamiṣyāmyahaṃ balāt ||11|| agamyāgamanaṃ babhrorbrāhmaṇasya gurostathā || hatyā bhrūṇasya me bhūyānna kuryāṃ karma cedidam ||12|| śrīnārada uvāca - śrutvā vacaḥ śaṃbarāreḥ sādhu sādhviti yūthapāḥ || ūcusteṣāṃ paśyatāṃ ca taṃ jagrāha yadūttamaḥ ||13|| gargādyadukulācāryānmuhūrtaṃ bodhya yat‍nataḥ || tatsnānaṃ kārayāmāsa munibhirvedasūktibhiḥ ||14|| ugraseno'tha tilakaṃ pradyumnasya cakāra ha || baliṃ datvā namaścakruḥ sarve yādavayūthapāḥ ||15|| ugraseno dadau khaḍgaṃ pradyumnāya mahātmane || kavacaṃ pradadau sākṣād‌baladevo mahābalaḥ ||16|| svatūṇābhyāṃ viniṣkṛṣya tūṇāvakṣayasāyakau || dhanuśca śārṅ‌gadhanuṣaḥ samutpādya dadau hariḥ ||17|| kirīṭakuṃḍale divye pītaṃ vāso manoharam || chatraṃ ca cāmare sākṣācchūro vṛddho dadau punaḥ ||18|| śatacandraṃ dadau tasmai vasudevo mahāmanāḥ || uddhavaḥ pradadau sākṣānmālāṃ kiṃjalkinīṃ śubhām ||19|| akrūro dakṣiṇāvartaṃ śaṃkhaṃ vijayadaṃ dadau || śrīkṛṣṇakavacaṃ yaṃtraṃ gargācāryo dadau muniḥ ||20|| tadaiva hyāgataḥ śakro lokapālaiḥ sakautukaḥ || ājagmaturbrahmaśivau devarṣigaṇasaṃvṛtau ||21|| pradyumnāya dadau śūlī triśūlaṃ jvalanaprabham || brahmā dadau mahārāja padmarāgaṃ śiromaṇim || 22|| pāśī pāśaṃ śaktidharaḥ śaktiṃ śatruvimardinīm || vāyuśca vyajane divye yamo daṃḍaṃ dadau punaḥ ||23|| ravirgadāṃ mahāgurvīṃ kubero rat‍namālikām || candrakāṃtamaṇiṃ candraḥ parighaṃ ca tanūnapāt ||24|| kṣitiśca pāduke prādāddive yogamaye pare || pradyumnāya dadau kuṃtaṃ bhadrakālī tarasvinī ||25|| hemāḍhyamuccaśikharaṃ sahasrahayasaṃyutam || viśvakarmakṛtaṃ sākṣād‍brahmāṃḍāṃtarbahirgatam ||26|| sahasracakrasaṃyuktaṃ manovegaṃ ghanasvanam || maṃjīrakiṃkiṇījālaṃ ghaṃṭāṭaṃkārabhūṣaṇam ||27|| rathaṃ dadau mahādivyaṃ sahasradhvajaśobhitam || jaitraṃ rat‍namayaṃ śukraḥ pradyumnāya mahātmane ||28|| śaṃkhaduṃdubhayo nedustālavīṇādayastadā || mṛdaṃgaveṇūsannādairjayadhvanisamākulaiḥ ||29|| vedaghoṣairlājapuṣpairmuktāvarṣasamanvitaiḥ || pradyumnasyopari surāḥ puṣpavarṣaṃ pracakrire ||30||