Chapter 9

तत्रैकदा श्रीमथुरापुरे वरे पुरोहितः सर्वयदूत्तमैः कृतः । शूरेच्छया गर्ग इति प्रमाणिकः समाययौ सुन्दरराजमन्दिरम् ॥ १ ॥ हीराखचिद्धेमलसत्कपाटकं द्विपेन्द्रकर्णाहतभृङ्गनादितम् । इभस्रवन्निर्झरगण्डधारया समावृतं मण्डपखण्डमण्डितम् ॥ २ ॥ महोद्‌भटैर्धीरजनैः सकञ्चुकै- र्धनुर्धरैश्चर्म कृपाणपाणिभिः । रथद्विपाश्वध्वजिनीबलादिभिः सुरक्षितं मण्डलमण्डलीभिः ॥ ३ ॥ ददर्श गर्भो नृपदेवमाहुकं श्वाफल्किना देवककंससेवितम् । श्रीशक्रसिंहासन उन्नते परे स्थितं वृतं छत्रवितानचामरैः ॥ ४ ॥ दृष्ट्वा मुनिं तं सहसाऽऽसनाश्रया- दुत्थाय राजा प्रणनाम यादवैः । संस्थाप्य सम्पूज्य सुभद्रपीठके स्तुत्वा परिक्रम्य नतः स्थितोऽभवत् ॥ ५ ॥ दत्त्वाऽऽशिषं गर्गमुनिर्नृपाय वै पप्रच्छ सर्वं कुशलं नृपादिषु । श्रीदेवकं प्राह महामना ऋषि- र्महौजसं नीतिविदं यदूत्तमम् ॥ ६ ॥ श्रीगर्ग उवाच - शौरीं विना भुवि नृपेषु वरस्तु नास्ति चिन्त्यो मया बहुदिनैः किल यत्र तत्र । तस्मान्नृदेव वसुदेववराय देहि श्रीदेवकीं निजसुतां विधिनोद्‌वहस्व ॥ ७ ॥ श्रीनारद उवाच - कृत्वा तदैव पुरि निश्चयनागवल्लीं श्रीदेवकं सकलधर्मभृतां वरिष्ठः । गर्गेच्छया तु वसुदेववराय पुत्रीं कृत्वाथ मङ्गलमलं प्रददौ विवाहे ॥ ८ ॥ कृतोद्‌वहः शौरिरतीव सुन्दरं रथं प्रयाणे समलङ्कृतं हयैः । सार्द्धं तया देवकराजकन्यया समारुहत्कांचनरत्‍नशोभया ॥ ९ ॥ स्वसुः प्रियं कर्तुमतीव कंसो जग्राह रश्मींश्चलतां हयानाम् । उवाह वाहांश्चतुरंगिणीभि- र्वृतः कृपास्नेहपरोऽथ शौरौ ॥ १० ॥ दासीसहस्रं त्वयुतं गजानां सत्पारिबर्हं नियुतं हयानाम् । लक्षं रथानां च गवां द्विलक्षं प्रादाद्‌दुहित्रे नृप देवको वै ॥ ११ ॥ भेरीमृदंगोद्धरगोमुखानां धुन्धुर्यवीणानकवेणुकानाम् । महत्स्वनोऽभूच्चलतां यदुनां प्रयाणकाले पथि मङ्गलं च ॥ १२ ॥ आकाशवागाह तदैव कंसं त्वामष्टमो हि प्रसवोऽञ्जसास्याः । हन्ता न जानासि च यां रथस्थां रश्मीन् गृहीत्वा वहसेऽबुधस्त्वम् ॥ १३ ॥ कुसंगनिष्ठोऽतिखलो हि कंसो हंतुं स्वसारं धिषणां चकार । कचे गृहीत्वा शितखड्‍गपाणि- र्गतत्रपो निर्दय उग्रकर्मा ॥ १४ ॥ वादित्रकारा रहिता बभूवु- रग्रे स्थिताः स्युश्चकिता हि पश्चात् । सर्वेषु वा श्वेतमुखेषु सत्सु शौरिस्तमाहाऽऽशु सतां वरिष्ठः ॥ १५ ॥ श्रीवसुदेव उवाच - भोजेन्द्र भोजकुलकीर्तिकरस्त्वमेव भौमादिमागधबकासुरवत्सबाणैः । श्लाघ्या गुणास्तव युधि प्रतियोद्धुकामैः स त्वं कथं तु भगिनीमसिनात्र हन्याः ॥ १६ ॥ ज्ञात्वा स्त्रियं किल बकीं प्रतियोद्धुकामां युद्धं कृतं न भवता नृपनीतिवृत्त्या । सा तु त्वयापि भगिनीव कृता प्रशांत्यै साक्षादियं तु भगिनी किमु ते विचारात् ॥ १७ ॥ उद्‌वाहपर्वणि गता च तवानुजा च बाला सुतेव कृपणा शुभदा सदैषा । योग्योऽसि नात्र मथुराधिप हंतुमेनां त्वं दीनदुःखहरणे कृतचित्तवृत्तिः ॥ १८ ॥ श्रीनारद उवाच - नामन्यतेत्थं प्रतिबोधितोऽपि कुसङ्गनिष्ठोऽतिखलो हि कंसः । तदा हरेः कालगतिं विचार्य शौरिः प्रपन्नं पुनराह कंसम् ॥ १९ ॥ श्रीवसुदेव उवाच - नास्यास्तु ते देव भयं कदाचि- द्यद्‌देववाण्या कथितं च तच्छृणु । पुत्रान् ददामीति यतो भयं स्या- न्मा ते व्यथाऽस्याः प्रसवप्रजातात् ॥ २० ॥ श्रीनारद उवाच - श्रुत्वा स निश्चित्य वचोऽथ शौरेः कंसः प्रशंस्याऽऽशु गृहं गतोऽभूत् । शौरिस्तदा देवकराजपुत्र्या भयावृतः सन् गृहमाजगाम ॥ २१ ॥

tatraikadā śrīmathurāpure vare purohitaḥ sarvayadūttamaiḥ kṛtaḥ | śūrecchayā garga iti pramāṇikaḥ samāyayau sundararājamandiram || 1 || hīrākhaciddhemalasatkapāṭakaṃ dvipendrakarṇāhatabhṛṅganāditam | ibhasravannirjharagaṇḍadhārayā samāvṛtaṃ maṇḍapakhaṇḍamaṇḍitam || 2 || mahod‌bhaṭairdhīrajanaiḥ sakañcukai- rdhanurdharaiścarma kṛpāṇapāṇibhiḥ | rathadvipāśvadhvajinībalādibhiḥ surakṣitaṃ maṇḍalamaṇḍalībhiḥ || 3 || dadarśa garbho nṛpadevamāhukaṃ śvāphalkinā devakakaṃsasevitam | śrīśakrasiṃhāsana unnate pare sthitaṃ vṛtaṃ chatravitānacāmaraiḥ || 4 || dṛṣṭvā muniṃ taṃ sahasā''sanāśrayā- dutthāya rājā praṇanāma yādavaiḥ | saṃsthāpya sampūjya subhadrapīṭhake stutvā parikramya nataḥ sthito'bhavat || 5 || dattvā''śiṣaṃ gargamunirnṛpāya vai papraccha sarvaṃ kuśalaṃ nṛpādiṣu | śrīdevakaṃ prāha mahāmanā ṛṣi- rmahaujasaṃ nītividaṃ yadūttamam || 6 || śrīgarga uvāca - śaurīṃ vinā bhuvi nṛpeṣu varastu nāsti cintyo mayā bahudinaiḥ kila yatra tatra | tasmānnṛdeva vasudevavarāya dehi śrīdevakīṃ nijasutāṃ vidhinod‌vahasva || 7 || śrīnārada uvāca - kṛtvā tadaiva puri niścayanāgavallīṃ śrīdevakaṃ sakaladharmabhṛtāṃ variṣṭhaḥ | gargecchayā tu vasudevavarāya putrīṃ kṛtvātha maṅgalamalaṃ pradadau vivāhe || 8 || kṛtod‌vahaḥ śauriratīva sundaraṃ rathaṃ prayāṇe samalaṅkṛtaṃ hayaiḥ | sārddhaṃ tayā devakarājakanyayā samāruhatkāṃcanarat‍naśobhayā || 9 || svasuḥ priyaṃ kartumatīva kaṃso jagrāha raśmīṃścalatāṃ hayānām | uvāha vāhāṃścaturaṃgiṇībhi- rvṛtaḥ kṛpāsnehaparo'tha śaurau || 10 || dāsīsahasraṃ tvayutaṃ gajānāṃ satpāribarhaṃ niyutaṃ hayānām | lakṣaṃ rathānāṃ ca gavāṃ dvilakṣaṃ prādād‌duhitre nṛpa devako vai || 11 || bherīmṛdaṃgoddharagomukhānāṃ dhundhuryavīṇānakaveṇukānām | mahatsvano'bhūccalatāṃ yadunāṃ prayāṇakāle pathi maṅgalaṃ ca || 12 || ākāśavāgāha tadaiva kaṃsaṃ tvāmaṣṭamo hi prasavo'ñjasāsyāḥ | hantā na jānāsi ca yāṃ rathasthāṃ raśmīn gṛhītvā vahase'budhastvam || 13 || kusaṃganiṣṭho'tikhalo hi kaṃso haṃtuṃ svasāraṃ dhiṣaṇāṃ cakāra | kace gṛhītvā śitakhaḍ‍gapāṇi- rgatatrapo nirdaya ugrakarmā || 14 || vāditrakārā rahitā babhūvu- ragre sthitāḥ syuścakitā hi paścāt | sarveṣu vā śvetamukheṣu satsu śauristamāhā''śu satāṃ variṣṭhaḥ || 15 || śrīvasudeva uvāca - bhojendra bhojakulakīrtikarastvameva bhaumādimāgadhabakāsuravatsabāṇaiḥ | ślāghyā guṇāstava yudhi pratiyoddhukāmaiḥ sa tvaṃ kathaṃ tu bhaginīmasinātra hanyāḥ || 16 || jñātvā striyaṃ kila bakīṃ pratiyoddhukāmāṃ yuddhaṃ kṛtaṃ na bhavatā nṛpanītivṛttyā | sā tu tvayāpi bhaginīva kṛtā praśāṃtyai sākṣādiyaṃ tu bhaginī kimu te vicārāt || 17 || ud‌vāhaparvaṇi gatā ca tavānujā ca bālā suteva kṛpaṇā śubhadā sadaiṣā | yogyo'si nātra mathurādhipa haṃtumenāṃ tvaṃ dīnaduḥkhaharaṇe kṛtacittavṛttiḥ || 18 || śrīnārada uvāca - nāmanyatetthaṃ pratibodhito'pi kusaṅganiṣṭho'tikhalo hi kaṃsaḥ | tadā hareḥ kālagatiṃ vicārya śauriḥ prapannaṃ punarāha kaṃsam || 19 || śrīvasudeva uvāca - nāsyāstu te deva bhayaṃ kadāci- dyad‌devavāṇyā kathitaṃ ca tacchṛṇu | putrān dadāmīti yato bhayaṃ syā- nmā te vyathā'syāḥ prasavaprajātāt || 20 || śrīnārada uvāca - śrutvā sa niścitya vaco'tha śaureḥ kaṃsaḥ praśaṃsyā''śu gṛhaṃ gato'bhūt | śauristadā devakarājaputryā bhayāvṛtaḥ san gṛhamājagāma || 21 ||