Chapter 1

बहुलाश्व उवाच - हरेः श्रीकृष्णचंद्रस्य भक्तिमार्गस्तु यः परः ॥ तं वदाशु मुने मह्यं येन भक्तो भवाम्यहम् ॥१॥ श्रीनारद उवाच - भक्तिमार्गं वदिष्यामि वेदव्यासमुखाच्छ्रुतम् ॥ येन प्रसन्नो भवति भगवान् भक्तवत्सलः ॥२॥ शङ्खं विजित्य कृष्णेन भुजदंडबलोद्‍धृतम् ॥ द्वारावत्यां सभा दिव्या सुधर्मा नाम मैथिल ॥३॥ यत्र मंडपदेशस्य वैदूर्यस्तंभपंक्तयः ॥ राजंते कोटिशो राजन् विश्वकर्मविनिर्मिताः ॥४॥ पद्मरागखचिद्‌भूमौ श्रेण्यो वै विद्रुमाचिताः ॥ यत्र चित्रवितानानि भ्राजन्ते मौक्तिकालिभिः ॥५॥ सिंहासनानि कुड्यानि कालमेघतडिद्द्युभिः ॥ जांबूनदसुवर्णानां स्फुरत्कुण्डलकोटिभिः ॥६॥ बालार्करत्‍नकेयुरकांचीकंकणनूपुरैः ॥ शतचंद्रप्रतीकाशाः स्फुरत्कुण्डलमण्डिताः ॥७॥ गायंति यत्र गंधर्व्यो विद्याधर्यो मुदान्विताः ॥ नृत्यंत्यः कलवादित्रैः स्पर्द्धावत्यः परस्परम् ॥८॥ यस्याश्चतुर्षु कोणेषु देववृक्षैर्मनोरमैः ॥ नंदनं सर्वतोभद्रं ध्रौव्यं चैत्ररथं वनम् ॥९॥ लक्षाणि यत्र राजेन्द्र सरांसि विमलानि च ॥ सहस्रदलपद्मानि भ्रमरैः संकुलानि च ॥१०॥ दशयोजनविस्तीर्णा पंचयोजनमूर्ध्वगा ॥ एतादृशी सुधर्माऽऽस्ते पताकाध्वजमंडिता ॥११॥ यत्र प्रविष्टः पुरुष आत्मानं मन्यते परम् ॥ यत्सिंहासनमासाद्य शक्रोऽहमिति मन्यते ॥१२॥ यद्यत्त्रैलोक्यचातुर्यं तस्य देहे प्रवर्तते ॥ यावत्तिष्ठेत्तत्र तावदूर्मिषट्कं न चैव हि ॥१३॥ यावंतश्च जनास्तत्र प्रविशन्ति नरोत्तम ॥ स्वप्रभावेण सहसा तावती सा प्रकाशते ॥१४॥ षट्पंचाशत्कोटिसंख्या यादवा यत्र सानुगाः ॥ तच्चत्वरस्यैकदेशे दृश्यंते ते च मैथिल ॥१५॥ परिपूर्णतमः साक्षाच्छ्रीकृष्णो भगवान्स्वयम् ॥ यत्रास्ते तस्य राजेंद्र वर्णनं कः करोति हि ॥१६॥ अथ तस्यां सुधर्मायां यदुकोटिसमावृतः ॥ उग्रसेनो गीयमानः सूतमागधवन्दिभिः ॥१७॥ आकाशादागतः साक्षाद्वेदव्यासो महामुनिः ॥ पाराशर्यो घनश्यामस्तडित्पिंगजटाधरः ॥१८॥ तं दृष्ट्वा सहसोत्थाय यदुराजः कृतांजलिः ॥ नत्वाऽऽसनं सोपचारं दत्वा तत्संमुखोऽभवत् ॥१९॥ उग्रसेन उवाच - अद्य मे सफलं जन्म सफलं गेहमद्य मे ॥ अद्य मे सफलो धर्मो ब्रह्मंस्त्वय्यागते सति ॥२०॥ सदानंदेषु कुशलं कृष्णेनेष्टं भवत्सु हि ॥ वद मे कुशलं देव येन स्वस्थो भवाम्यहम् ॥२१॥ यत्र यत्र व्रजंतस्ते त्वादृशाः साधवः प्रभो ॥ तत्र तत्र भवेत्सिद्धिर्लौकिकी पारलौकिकी ॥२२॥ यत्र क्षणं स्थिताः संतस्तत्र साक्षात्स्वयं हरिः ॥ किमु लोकगुणा ब्रह्मान्पाराशर्य महामुने ॥२३॥ मया तु पुण्यं यज्ञो वा किं कृतं पूर्वजन्मनि ॥ येन वै द्वारकाराज्यं प्राप्तोऽहं मुनिपुङ्गव ॥२४॥ भवादृशा विप्रमुख्या गृहमायांति नित्यशः ॥ तस्मात्परं हि सुकृतं जाने स्वस्य न संशयः ॥२५॥ व्यास उवाच - धन्योऽसि राजशार्दूल धन्या ते विमला मतिः ॥ परं कृतं त्वया राजन्सुकृतं पूर्वजन्मनि ॥२६॥ पुरा त्वं मरुतो राजन् कृत्वा यज्ञं जगज्जितम् ॥ निष्कारणोऽभूर्मनसा प्रसन्नोऽभूद्धरिस्तदा ॥२७॥ अनिमित्तेन भावेन प्राप्तं चेदं परं तव ॥ परिपूर्णतमः साक्षाच्छ्रीकृष्णो भगवान्हरिः ॥२८॥ असंख्यब्रह्मांडपतिर्गोलोकेशः परात्परः ॥ सोऽयं भक्त्या वशीभूतः स्ववशस्तव मंदिरे ॥२९॥ अहो भोजपते मुक्तिं ददाति भजतां हरिः ॥ न कर्हिचिद्‌भक्तियोगं दुर्लभं विद्धि तं नृप ॥३०॥

bahulāśva uvāca - hareḥ śrīkṛṣṇacaṃdrasya bhaktimārgastu yaḥ paraḥ || taṃ vadāśu mune mahyaṃ yena bhakto bhavāmyaham ||1|| śrīnārada uvāca - bhaktimārgaṃ vadiṣyāmi vedavyāsamukhācchrutam || yena prasanno bhavati bhagavān bhaktavatsalaḥ ||2|| śaṅkhaṃ vijitya kṛṣṇena bhujadaṃḍabalod‍dhṛtam || dvārāvatyāṃ sabhā divyā sudharmā nāma maithila ||3|| yatra maṃḍapadeśasya vaidūryastaṃbhapaṃktayaḥ || rājaṃte koṭiśo rājan viśvakarmavinirmitāḥ ||4|| padmarāgakhacid‌bhūmau śreṇyo vai vidrumācitāḥ || yatra citravitānāni bhrājante mauktikālibhiḥ ||5|| siṃhāsanāni kuḍyāni kālameghataḍiddyubhiḥ || jāṃbūnadasuvarṇānāṃ sphuratkuṇḍalakoṭibhiḥ ||6|| bālārkarat‍nakeyurakāṃcīkaṃkaṇanūpuraiḥ || śatacaṃdrapratīkāśāḥ sphuratkuṇḍalamaṇḍitāḥ ||7|| gāyaṃti yatra gaṃdharvyo vidyādharyo mudānvitāḥ || nṛtyaṃtyaḥ kalavāditraiḥ sparddhāvatyaḥ parasparam ||8|| yasyāścaturṣu koṇeṣu devavṛkṣairmanoramaiḥ || naṃdanaṃ sarvatobhadraṃ dhrauvyaṃ caitrarathaṃ vanam ||9|| lakṣāṇi yatra rājendra sarāṃsi vimalāni ca || sahasradalapadmāni bhramaraiḥ saṃkulāni ca ||10|| daśayojanavistīrṇā paṃcayojanamūrdhvagā || etādṛśī sudharmā''ste patākādhvajamaṃḍitā ||11|| yatra praviṣṭaḥ puruṣa ātmānaṃ manyate param || yatsiṃhāsanamāsādya śakro'hamiti manyate ||12|| yadyattrailokyacāturyaṃ tasya dehe pravartate || yāvattiṣṭhettatra tāvadūrmiṣaṭkaṃ na caiva hi ||13|| yāvaṃtaśca janāstatra praviśanti narottama || svaprabhāveṇa sahasā tāvatī sā prakāśate ||14|| ṣaṭpaṃcāśatkoṭisaṃkhyā yādavā yatra sānugāḥ || taccatvarasyaikadeśe dṛśyaṃte te ca maithila ||15|| paripūrṇatamaḥ sākṣācchrīkṛṣṇo bhagavānsvayam || yatrāste tasya rājeṃdra varṇanaṃ kaḥ karoti hi ||16|| atha tasyāṃ sudharmāyāṃ yadukoṭisamāvṛtaḥ || ugraseno gīyamānaḥ sūtamāgadhavandibhiḥ ||17|| ākāśādāgataḥ sākṣādvedavyāso mahāmuniḥ || pārāśaryo ghanaśyāmastaḍitpiṃgajaṭādharaḥ ||18|| taṃ dṛṣṭvā sahasotthāya yadurājaḥ kṛtāṃjaliḥ || natvā''sanaṃ sopacāraṃ datvā tatsaṃmukho'bhavat ||19|| ugrasena uvāca - adya me saphalaṃ janma saphalaṃ gehamadya me || adya me saphalo dharmo brahmaṃstvayyāgate sati ||20|| sadānaṃdeṣu kuśalaṃ kṛṣṇeneṣṭaṃ bhavatsu hi || vada me kuśalaṃ deva yena svastho bhavāmyaham ||21|| yatra yatra vrajaṃtaste tvādṛśāḥ sādhavaḥ prabho || tatra tatra bhavetsiddhirlaukikī pāralaukikī ||22|| yatra kṣaṇaṃ sthitāḥ saṃtastatra sākṣātsvayaṃ hariḥ || kimu lokaguṇā brahmānpārāśarya mahāmune ||23|| mayā tu puṇyaṃ yajño vā kiṃ kṛtaṃ pūrvajanmani || yena vai dvārakārājyaṃ prāpto'haṃ munipuṅgava ||24|| bhavādṛśā vipramukhyā gṛhamāyāṃti nityaśaḥ || tasmātparaṃ hi sukṛtaṃ jāne svasya na saṃśayaḥ ||25|| vyāsa uvāca - dhanyo'si rājaśārdūla dhanyā te vimalā matiḥ || paraṃ kṛtaṃ tvayā rājansukṛtaṃ pūrvajanmani ||26|| purā tvaṃ maruto rājan kṛtvā yajñaṃ jagajjitam || niṣkāraṇo'bhūrmanasā prasanno'bhūddharistadā ||27|| animittena bhāvena prāptaṃ cedaṃ paraṃ tava || paripūrṇatamaḥ sākṣācchrīkṛṣṇo bhagavānhariḥ ||28|| asaṃkhyabrahmāṃḍapatirgolokeśaḥ parātparaḥ || so'yaṃ bhaktyā vaśībhūtaḥ svavaśastava maṃdire ||29|| aho bhojapate muktiṃ dadāti bhajatāṃ hariḥ || na karhicid‌bhaktiyogaṃ durlabhaṃ viddhi taṃ nṛpa ||30||