Chapter 5

रमावैकुण्ठवासिन्यः श्वेतद्वीपसखीजनाः । ऊर्ध्वं वैकुण्ठवासिन्यस्तथाजितपदाश्रिताः ॥ १ ॥ श्रीलोकाचलवासिन्यः श्रीसख्योऽपि समुद्रजाः । ता गोप्योऽभिभविष्यन्ति लक्ष्मीपतिवराद्‌व्रजे ॥ २ ॥ काश्चिद्दिव्या अदिव्याश्च तथा त्रिगुणवृत्तयः । भूमिगोप्यो भविष्यन्ति पुण्यैर्नानाविधैः कृतैः ॥ ३ ॥ यज्ञावतारं रुचिरं रुचिपुत्रं दिवस्पतिम् । मोहिताः प्रीतिभावेन वीक्ष्य देवजनस्त्रियः ॥ ४ ॥ ताश्च देवलवाक्येन तपस्तेपुर्हिमाचले । भक्त्या परमया ता मे गोप्यो भाव्या व्रजे विधे ॥ ५ ॥ अन्तर्हिते भगवति देवे धन्वन्तरौ भुवि । ओषध्यो दुःखमापन्ना निष्फला भारतेऽभवन् ॥ ६ ॥ सिद्ध्यर्थं तास्तपस्तेपुः स्त्रियो भूत्वा मनोहराः । चतुर्युगे व्यतीते तु प्रसन्नोऽभूद्धरिः परम् ॥ ७ ॥ वरं वृणीत चेत्यृक्तं श्रुत्वा नार्यो महावने । तं दृष्ट्वा मोहमापन्ना ऊचुर्भर्ता भवात्र नः ॥ ८ ॥ वृन्दावने द्वापरान्ते लता भूत्वा मनोहराः । भविष्यथ स्त्रियो रासे करिष्यामि वचश्च वः ॥ ९ ॥ श्रीभगवानुवाच - भक्तिभावसमायुक्ता भूरिभाग्या वरांगनाः । लतागोप्यो भविष्यन्ति वृन्दारण्ये पितामह ॥ १० ॥ जालन्धर्य्यश्च या नार्यो वीक्ष्य वृन्दापतिं हरिम् । ऊचुर्वायं हरिः साक्षादस्माकं तु वरो भवेत् ॥ ११ ॥ आकाशवागभूत्तासां भजताशु रमापतिम् । यथा वृन्दा तथा यूयं वृन्दारण्ये भविष्यथ ॥ १२ ॥ समुद्रकन्याः श्रीमत्स्यं हरिं दृष्ट्वा च मोहिताः । ता हि गोप्यो भविष्यन्ति श्रीमत्स्यस्य वराद्‌व्रजे ॥ १३ ॥ आसीद्‌राजा पृथुः साक्षान्ममांशश्चण्डविक्रमः । जित्वा शत्रून्नृपश्रेष्ठो धरां कामान्दुदोह ह ॥ १४ ॥ बर्हिष्मतीभवास्तत्र पृथुं दृष्ट्वा पुरस्त्रियः । अत्रेः समीपमागत्य ता ऊचुर्मोहविह्वलाः ॥ १५ ॥ अयं तु राजराजेन्द्रः पृथुः पृथुलविक्रमः । कथं वरो भवेन्नो वै तद्‌वद त्वं महामुने ॥ १६ ॥ अत्रिरुवाच - गोदोहं कुरुताश्वद्य पृथ्वीयं धारणामयी । सर्वं दास्यति वो दुर्गं मनोरथमहार्णवम् ॥ १७ ॥ मनोरथं प्रदुदुहुर्मनःपात्रेण ताश्च गाम् । तस्माद्‌गोप्यो भविष्यन्ति वृन्दारण्ये पितामह ॥ १८ ॥ कामसेनामोहनार्थं दिव्या अप्सरसो वराः । नारायणस्य सहसा बभूवुर्गन्धमादने ॥ १९ ॥ भर्तुकामाश्च ता आह सिद्धो नारायणो मुनिः । मनोरथो वो भविता व्रजोगोप्यो भविष्यथ ॥ २० ॥ स्त्रियः सुतलवासिन्यो वामनं वीक्ष्य मोहिताः । तपस्तप्ता भविष्यन्ति गोप्यो वृन्दावने विधे ॥ २१ ॥ नागेन्द्रकन्या याः शेषं भेजुर्भक्त्या वरेच्छया । संकर्षणस्य रासार्थं भविष्यंति व्रजे च ताः ॥ २२ ॥ कश्यपो वसुदेवश्च देवकी चादितिः परा । शूरः प्राणो ध्रुवः सोऽपि देवकोऽवतरिष्यति ॥ २३ ॥ वसुश्चैवोद्धवः साक्षाद्दक्षोऽक्रूरो दयापरः । हृदीको धनदश्चैव कृतवर्मा त्वपांपतिः ॥ २४ ॥ गदः प्राचीनबर्हिश्च मरुतो ह्युग्रसेन उत् । तस्य रक्षां करिष्यामि राज्यं दत्त्वा विधानतः ॥ २५ ॥ युयुधानश्चाम्बरीषः प्रह्लादः सात्यकिस्तथा । क्षीराब्धिः शन्तनुः साक्षाद्‌भीष्मो द्रोणो वसूत्तमः ॥ २६ ॥ शलश्चैव दिवोदासो धृतराष्ट्रो भगो रविः । पाण्डुः पूषा सतां श्रेष्ठो धर्मो राजा युधिष्ठिरः ॥ २७ ॥ भीमो वायुर्बलिष्ठश्च मनुः स्वायंभुवोऽर्जुनः । शतरूपा सुभद्रा च सविता कर्ण एव हि ॥ २८ ॥ नकुलः सहदेवश्च स्मृतौ द्वावश्विनीसुतौ । धाता बाह्लीकवीरश्च वह्निर्द्रोणः प्रतापवान् ॥ २९ ॥ दुर्योधनः कलेरंशोऽभिमन्युः सोम एव च । द्रौणिः साक्षाच्छिवस्यापि रूपं भूमौ भविष्यति ॥ ३० ॥ इत्थं यदोः कौरवाणामन्येषां भूभुजां नृणाम् । कुले कुले च भवतः स्वांशैः स्त्रीभिर्मदाज्ञया ॥ ३१ ॥ ये येऽवतारा मे पूर्वं तेषां राज्ञ्यो रमांशकाः । भविष्या राजराज्ञीषु सहस्राणि च षोडश ॥ ३२ ॥ श्रीनारद उवाच - इत्युक्त्वा श्रीहरिस्तत्र ब्रह्माणं कमलासनम् । दिव्यरूपां भगवतीं योगमायामुवाच ह ॥ ३३ ॥ देवक्याः सप्तमं गर्भं संनिकृष्य महामते । वसुदेवस्य भार्यायां कंसत्रासभयात्पुनः ॥ ३४ ॥ नन्दव्रजे स्थितायां च रोहिण्यां सन्निवेशय । नंदपत्‍न्यां भव त्वं वै कृत्वेदं कर्म चाद्‌भुतम् ॥ ३५ ॥ श्रीनारद उवाच - श्रुत्वा ब्रह्मा देवगणैर्नत्वा कृष्णं परात्पराम् । भूमिमाश्वास्य वाणीभिः स्वधाम च समाययौ ॥ ३६ ॥ परिपूर्णतमं साक्षाच्छ्रीकृष्णं विद्धि मैथिल । कंसादीनां वधार्थाय प्राप्तोयं भूमिमण्डले ॥ ३७ ॥ रोममात्रतनौ जिव्हा भवंत्वित्थं यदा नृप । तदापि श्रीहरेस्तस्य वर्ण्यते न गुणो महान् ॥ ३८ ॥ नभः पतन्ति विहगा यथा ह्यात्मसमं नृप । तथा कृष्णगतिं दिव्यां वदन्तीह विपश्चितः ॥ ३९ ॥

ramāvaikuṇṭhavāsinyaḥ śvetadvīpasakhījanāḥ | ūrdhvaṃ vaikuṇṭhavāsinyastathājitapadāśritāḥ || 1 || śrīlokācalavāsinyaḥ śrīsakhyo'pi samudrajāḥ | tā gopyo'bhibhaviṣyanti lakṣmīpativarād‌vraje || 2 || kāściddivyā adivyāśca tathā triguṇavṛttayaḥ | bhūmigopyo bhaviṣyanti puṇyairnānāvidhaiḥ kṛtaiḥ || 3 || yajñāvatāraṃ ruciraṃ ruciputraṃ divaspatim | mohitāḥ prītibhāvena vīkṣya devajanastriyaḥ || 4 || tāśca devalavākyena tapastepurhimācale | bhaktyā paramayā tā me gopyo bhāvyā vraje vidhe || 5 || antarhite bhagavati deve dhanvantarau bhuvi | oṣadhyo duḥkhamāpannā niṣphalā bhārate'bhavan || 6 || siddhyarthaṃ tāstapastepuḥ striyo bhūtvā manoharāḥ | caturyuge vyatīte tu prasanno'bhūddhariḥ param || 7 || varaṃ vṛṇīta cetyṛktaṃ śrutvā nāryo mahāvane | taṃ dṛṣṭvā mohamāpannā ūcurbhartā bhavātra naḥ || 8 || vṛndāvane dvāparānte latā bhūtvā manoharāḥ | bhaviṣyatha striyo rāse kariṣyāmi vacaśca vaḥ || 9 || śrībhagavānuvāca - bhaktibhāvasamāyuktā bhūribhāgyā varāṃganāḥ | latāgopyo bhaviṣyanti vṛndāraṇye pitāmaha || 10 || jālandharyyaśca yā nāryo vīkṣya vṛndāpatiṃ harim | ūcurvāyaṃ hariḥ sākṣādasmākaṃ tu varo bhavet || 11 || ākāśavāgabhūttāsāṃ bhajatāśu ramāpatim | yathā vṛndā tathā yūyaṃ vṛndāraṇye bhaviṣyatha || 12 || samudrakanyāḥ śrīmatsyaṃ hariṃ dṛṣṭvā ca mohitāḥ | tā hi gopyo bhaviṣyanti śrīmatsyasya varād‌vraje || 13 || āsīd‌rājā pṛthuḥ sākṣānmamāṃśaścaṇḍavikramaḥ | jitvā śatrūnnṛpaśreṣṭho dharāṃ kāmāndudoha ha || 14 || barhiṣmatībhavāstatra pṛthuṃ dṛṣṭvā purastriyaḥ | atreḥ samīpamāgatya tā ūcurmohavihvalāḥ || 15 || ayaṃ tu rājarājendraḥ pṛthuḥ pṛthulavikramaḥ | kathaṃ varo bhavenno vai tad‌vada tvaṃ mahāmune || 16 || atriruvāca - godohaṃ kurutāśvadya pṛthvīyaṃ dhāraṇāmayī | sarvaṃ dāsyati vo durgaṃ manorathamahārṇavam || 17 || manorathaṃ praduduhurmanaḥpātreṇa tāśca gām | tasmād‌gopyo bhaviṣyanti vṛndāraṇye pitāmaha || 18 || kāmasenāmohanārthaṃ divyā apsaraso varāḥ | nārāyaṇasya sahasā babhūvurgandhamādane || 19 || bhartukāmāśca tā āha siddho nārāyaṇo muniḥ | manoratho vo bhavitā vrajogopyo bhaviṣyatha || 20 || striyaḥ sutalavāsinyo vāmanaṃ vīkṣya mohitāḥ | tapastaptā bhaviṣyanti gopyo vṛndāvane vidhe || 21 || nāgendrakanyā yāḥ śeṣaṃ bhejurbhaktyā varecchayā | saṃkarṣaṇasya rāsārthaṃ bhaviṣyaṃti vraje ca tāḥ || 22 || kaśyapo vasudevaśca devakī cāditiḥ parā | śūraḥ prāṇo dhruvaḥ so'pi devako'vatariṣyati || 23 || vasuścaivoddhavaḥ sākṣāddakṣo'krūro dayāparaḥ | hṛdīko dhanadaścaiva kṛtavarmā tvapāṃpatiḥ || 24 || gadaḥ prācīnabarhiśca maruto hyugrasena ut | tasya rakṣāṃ kariṣyāmi rājyaṃ dattvā vidhānataḥ || 25 || yuyudhānaścāmbarīṣaḥ prahlādaḥ sātyakistathā | kṣīrābdhiḥ śantanuḥ sākṣād‌bhīṣmo droṇo vasūttamaḥ || 26 || śalaścaiva divodāso dhṛtarāṣṭro bhago raviḥ | pāṇḍuḥ pūṣā satāṃ śreṣṭho dharmo rājā yudhiṣṭhiraḥ || 27 || bhīmo vāyurbaliṣṭhaśca manuḥ svāyaṃbhuvo'rjunaḥ | śatarūpā subhadrā ca savitā karṇa eva hi || 28 || nakulaḥ sahadevaśca smṛtau dvāvaśvinīsutau | dhātā bāhlīkavīraśca vahnirdroṇaḥ pratāpavān || 29 || duryodhanaḥ kaleraṃśo'bhimanyuḥ soma eva ca | drauṇiḥ sākṣācchivasyāpi rūpaṃ bhūmau bhaviṣyati || 30 || itthaṃ yadoḥ kauravāṇāmanyeṣāṃ bhūbhujāṃ nṛṇām | kule kule ca bhavataḥ svāṃśaiḥ strībhirmadājñayā || 31 || ye ye'vatārā me pūrvaṃ teṣāṃ rājñyo ramāṃśakāḥ | bhaviṣyā rājarājñīṣu sahasrāṇi ca ṣoḍaśa || 32 || śrīnārada uvāca - ityuktvā śrīharistatra brahmāṇaṃ kamalāsanam | divyarūpāṃ bhagavatīṃ yogamāyāmuvāca ha || 33 || devakyāḥ saptamaṃ garbhaṃ saṃnikṛṣya mahāmate | vasudevasya bhāryāyāṃ kaṃsatrāsabhayātpunaḥ || 34 || nandavraje sthitāyāṃ ca rohiṇyāṃ sanniveśaya | naṃdapat‍nyāṃ bhava tvaṃ vai kṛtvedaṃ karma cād‌bhutam || 35 || śrīnārada uvāca - śrutvā brahmā devagaṇairnatvā kṛṣṇaṃ parātparām | bhūmimāśvāsya vāṇībhiḥ svadhāma ca samāyayau || 36 || paripūrṇatamaṃ sākṣācchrīkṛṣṇaṃ viddhi maithila | kaṃsādīnāṃ vadhārthāya prāptoyaṃ bhūmimaṇḍale || 37 || romamātratanau jivhā bhavaṃtvitthaṃ yadā nṛpa | tadāpi śrīharestasya varṇyate na guṇo mahān || 38 || nabhaḥ patanti vihagā yathā hyātmasamaṃ nṛpa | tathā kṛṣṇagatiṃ divyāṃ vadantīha vipaścitaḥ || 39 ||