Chapter 13

बलभद्रखण्डः - त्रयोदशोऽध्यायः बलराम सहस्रनामम् - दुर्योधन उवाच - बलभद्रस्य देवस्य प्राड्‌विपाक महामुने ॥ नाम्नां सहस्रं मे ब्रूहि गुह्यं देवगणैरपि ॥१॥ प्राड्‌विपाक उवाच - साधु साधु महाराज साधु ते विमलं यशः ॥ यत्पृच्छसे परमिदं गर्गोक्तं देवदुर्लभम् ॥२॥ नाम्नां सहस्रं दिव्यानां वक्ष्यामि तव चाग्रतः ॥ गर्गाचार्येण गोपीभ्यो दत्तं कृष्णातटे शुभे ॥३॥ ॐअस्य श्रीबलभद्रसहस्रनामस्त्रोत्रमंत्रस्य गर्गाचार्य ऋषिः अनुष्टुप् छन्दः संकर्षणः परमात्मा देवता बलभद्र इति बीजं रेवतीति शक्तिः अनंत इति कीलकं बलभद्रप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः ॥ अथ ध्यानम् स्फुरदमलकिरीटं किंकिणीकंकणार्हं चलदलककपोलं कुंडलश्रीमुखाब्जम् ॥ तुहिनगिरिमनोज्ञं नीलमेघांबराढ्यं हलमुसलविशालं कामपालं समीडे ॥४॥ ॐ बलभद्रो रामभद्रो रामः संकर्षणोऽच्युतः ॥ रेवतीरमणो देवः कामपालो हलायुधः ॥५॥ नीलांबरः श्वेतवर्णो बलदेवोऽच्युताग्रजः ॥ प्रलंबघ्नो महावीरो रौहिणेयः प्रतापवान् ॥६॥ तालांको मुसली हली हरिर्यदुवरो बली ॥ सीरपाणिः पद्मपाणिर्लगुडी वेणुवादनः ॥७॥ कालिंदिभेदनो वीरो बलः प्रबल ऊर्ध्वगः ॥ वासुदेवकलानन्तः सहस्रवदनः स्वराट् ॥८॥ वसुर्वसुमतीभर्ता वासुदेवो वसूत्तमः ॥ यदूत्तमो यादवेन्द्रो माधवो वृष्णिवल्लभः ॥९॥ द्वारकेशो माथुरेशो दानी मानी महामनाः ॥ पूर्णः पुराणः पुरुषः परेशः परमेश्वरः ॥१०॥ परिपूर्णतमः साक्षात्परमः पुरुषोत्तमः ॥ अनन्तः शाश्वतः शेषो भगवान्प्रकृतेः परः ॥११॥ जीवात्मा परमात्मा च ह्यंतरात्मा ध्रुवोऽव्ययः ॥ चतुर्व्यूहश्चतुर्वेद-श्चतुर्मूर्तिश्चतुष्पदः ॥१२॥ प्रधानं प्रकृतिः साक्षी संघातः संघवान् सखी ॥ महामना बुद्धिसखश्चेतोऽहंकार आवृतः ॥१३॥ इन्द्रियेशो देवातात्मा ज्ञानं कर्म च शर्म च ॥ अद्वितीयो द्वितीयश्च निराकारो निरञ्जनः ॥१४॥ विराट् सम्राट् महौघश्च धारः स्थास्नुश्चरिष्णुमान् ॥ फणीन्द्रः फणिराजश्च सहस्रफणमण्डितः ॥१५॥ फणीश्वरः फणी स्फूर्तिः फूत्कारी चीत्करः प्रभुः ॥ मणिहारो मणिधरो वितली सुतली तली ॥१६॥ अतली सुतलेशश्च पातालश्च तलातलः ॥ रसातलो भोगितलः स्फुरद्दन्तो महातलः ॥१७॥ वासुकिः शंखचूडाभो देवदत्तो धनंजयः ॥ कंबलाश्वो वेगतरो धृतराष्ट्रो महाभुजः ॥१८॥ वारुणीमदमत्ताङ्गो मदघूर्णितलोचनः ॥ पद्माक्षः पद्ममाली च वनमाली मधुश्रवाः ॥१९॥ कोटिकंदर्पलावण्यो नागकन्यासमर्चितः ॥ नूपुरी कटिसूत्री च कटकी कनकांगदी ॥२०॥ मुकुटी कुण्डली दण्डी शिखण्डी खंडमंडली ॥ कलिः कलिप्रियः कालो निवातकवचेश्वरः ॥२१॥ संहारकद्रुर्द्रवयुः कालाग्निः प्रलयो लयः ॥ महाहिः पाणिनिः शास्त्रभाष्यकारः पतञ्जलिः ॥२२॥ कात्यायनः पक्विमाभः स्फोटायन उरङ्गमः ॥ वैकुंठो याज्ञिको यज्ञो वामनो हरिणो हरिः ॥२३॥ कृष्णो विष्णुर्महाविष्णुः प्रभविष्णुर्विशेषवित् ॥ हंसो योगेश्वरः कूर्मो वाराहो नारदो मुनिः ॥२४॥ सनकः कपिलो मत्स्यः कमठो देवमंगलः ॥ दत्तात्रेयः पृथुर्वृद्ध ऋषभो भार्गवोत्तमः ॥२५॥ धन्वन्तरिर्नृसिंहश्च कलिर्नारायणो नरः ॥ रामचन्द्रो राघवेन्द्रः कोशलेन्द्रो रघूद्वहः ॥२६॥ काकुत्स्थः करुणासिंधू राजेन्द्रः सर्वलक्षणः ॥ शूरो दाशरथिस्त्राता कौसल्यानन्दवर्द्धनः ॥२७॥ सौमित्रिर्भरतो धन्वी शत्रुघ्नः शत्रुतापनः ॥ निषंगी कवची खड्गी शरी ज्याहतकोष्ठकः ॥२८॥ बद्धगोधाङ्गुलित्राणः शंभुकोदण्डभंजनः ॥ यज्ञत्राता यज्ञभर्ता मारीचवधकारकः ॥२९॥ असुरारिस्ताटकारिर्विभीषणसहायकृत् ॥ पितृवाक्यकरो हर्षी विराधारिर्वनेचरः ॥३०॥ मुनिर्मुनिप्रियश्चित्र-कूटारण्यनिवासकृत् ॥ कबंधहा दण्डकेशो रामो राजीवलोचनः ॥३१॥ मतंगवनसंचारी नेता पंचवटीपतिः ॥ सुग्रीवः सुग्रीवसखो हनुमत्प्रीतमानसः ॥३२॥ सेतुबन्धो रावणारि-र्लंकादहनतत्परः ॥ रावण्यरिः पुष्पकस्थो जानकीविरहातुरः ॥३३॥ अयोध्याधिपतिः श्रीमाँल्लवणारिः सुरार्चितः ॥ सूर्यवंशी चंद्रवंशी वंशीवाद्यविशारदः ॥३४॥ गोपतिर्गोपवृंदेशो गोपो गोपीशतावृतः ॥ गोकुलेशो गोपपुत्रो गोपालो गोगणाश्रयः ॥३५॥ पूतनारिर्बकारिश्च तृणावर्तनिपातकः ॥ अघारिर्धेनुकारिश्च प्रलंबारिर्व्रजेश्वरः ॥३६॥ अरिष्टहा केशिशत्रुर्व्योमासुरविनाशकृत् ॥ अग्निपानो दुग्धपानो वृंदावनलताश्रितः ॥३७॥ यशोमतीसुतो भव्यो रोहिणीलालितः शिशुः ॥ रासमंडलमध्यस्थो रासमंडलमंडनः ॥३८॥ गोपिकाशतयूथार्थी शंखचूडवधोद्यतः ॥ गोवर्धनसमुद्धर्ता शक्रजिद्‍व्रजरक्षकः ॥३९॥ वृषभानुवरो नंद आनन्दो नन्दवर्धनः ॥ नन्दराजसुतः श्रीशः कंसारिः कालियांतकः ॥४०॥ रजकारिर्मुष्टिकारिः कंसकोदण्डभंजनः ॥ चाणूरारिः कूटहंता शलारिस्तोशलांतकः ॥४१॥ कंसभ्रातृनिहन्ता च मल्लयुद्धप्रवर्तकः ॥ गजहन्ता कंसहन्ता कालहन्ता कलङ्कहा ॥४२॥ मागधारिर्यवनहा पांडुपुत्रसहायकृत् ॥ चतुर्भुजः श्यामलांगः सौम्यश्चौपगविप्रियः ॥४३॥ युद्धभृदुद्धवसखा मन्त्री मन्त्रविशारदः ॥ वीरहा वीरमथनः शंखचक्रगदाधरः ॥४४॥ रेवतीचित्तहर्ता च रेवतीहर्षवर्द्धनः ॥ रेवतीप्राणनाथश्च रेवतीप्रियकारकः ॥४५॥ ज्योतिर्ज्योतिष्मतीभर्ता रैवताद्रिविहारकृत् ॥ धृतिनाथो धनाध्यक्षो दानाध्यक्षो धनेश्वरः ॥४६॥ मैथिलार्चितपादाब्जो मानदो भक्तवत्सलः ॥ दुर्योधनगुरुर्गुर्वीगदाशिक्षाकरः क्षमी ॥४७॥ मुरारिर्मदनो मन्दोऽनिरुद्धो धन्विनां वरः ॥ कल्पवृक्षः कल्पवृक्षी कल्पवृक्षवनप्रभुः ॥४८॥ स्यमन्तकमणिर्मान्यो गांडीवी कौरवेश्वरः ॥ कुम्भाण्डखण्डनकरः कूपकर्णप्रहारकृत् ॥४९॥ सेव्यो रैवतजामाता मधुमाधवसेवितः ॥ बलिष्ठपुष्टसर्वांगो हृष्टः पुष्टः प्रहर्षितः ॥५०॥ वाराणसीगतः क्रुद्धः सर्वः पौंड्रकघातकः ॥ सुनन्दी शिखरी शिल्पी द्विविदांगनिषूदनः ॥५१॥ हस्तिनापुरसंकर्षी रथी कौरवपूजितः ॥ विश्वकर्मा विश्वधर्मा देवशर्मा दयानिधिः ॥५२॥ महाराजच्छत्रधरो महाराजोपलक्षणः ॥ सिद्धगीतः सिद्धकथः शुक्लचामरवीजितः ॥५३॥ ताराक्षः कीरनासश्च बिम्बोष्ठः सुस्मितच्छविः ॥ करीन्द्रकरदोर्दंडः प्रचंडो मेघमण्डलः ॥५४॥ कपाटवक्षाः पीनांसः पद्मपादस्फुरद्द्युतिः ॥ महविभूतिर्भूतेशो बंधमोक्षी समीक्षणः ॥५५॥ चैद्यशत्रुः शत्रुसंधो दंतवक्त्रनिषूदकः ॥ अजातशत्रुः पापघ्नो हरिदाससहायकृत् ॥५६॥ शालबाहुः शाल्वहन्ता तीर्थयायी जनेश्वरः ॥ नैमिषारण्ययात्रार्थी गोमतीतीरवासकृत् ॥५७॥ गंडकीस्नानवान्स्रग्वी वैजयन्तीविराजितः ॥ अम्लानपंकजधरो विपाशी शोणसंप्लुतः ॥५८॥ प्रयागतीर्थराजश्च सरयूः सेतुबन्धनः ॥ गयाशिरश्च धनदः पौलस्त्यः पुलहाश्रमः ॥५९॥ गंगासागरसंगार्थी सप्तगोदावरीपतिः ॥ वेणि भीमरथी गोदा ताम्रपर्णी वटोदका ॥६०॥ कृतमाला महापुण्या कावेरी च पयस्विनी ॥ प्रतीची सुप्रभा वेणी त्रिवेणी सरयूपमा ॥६१॥ कृष्णा पंपा नर्मदा च गंगा भागीरथी नदी ॥ सिद्धाश्रमः प्रभासश्च बिन्दुर्बिन्दुसरोवरः ॥६२॥ पुष्करः सैंधवो जंबू नरनारायणाश्रमः ॥ कुरुक्षेत्रपती रामो जामदग्न्यो महामुनिः ॥६३॥ इल्वलात्मजहन्ता च सुदामासौख्यदायकः ॥ विश्वजिद्विश्वनाथश्च त्रिलोकविजयी जयी ॥६४॥ वसन्तमालतीकर्षी गदो गद्यो गदाग्रजः ॥ गुणार्णवो गुणनिधिर्गुणपात्रो गुणाकरः ॥६५॥ रंगवल्लीजलाकारो निर्गुणः सगुणो बृहत् ॥ दृष्टः श्रुतो भवद्‍भूतो भविष्यच्चाल्पविग्रहः ॥६६॥ अनादिरादिरानन्दः प्रत्यग्धामा निरन्तरः ॥ गुणातीतः समः साम्यः समदृङ् निर्विकल्पकः ॥६७॥ गूढाव्यूढो गुणो गौणो गुणाभासो गुणावृतः ॥ नित्योऽक्षरो निर्विकारोऽक्षरोऽजस्रसुखोऽमृतः ॥६८॥ सर्वगः सर्ववित्सार्थः समबुद्धिः समप्रभः ॥ अक्लेद्योऽच्छेद्य आपूर्णो शोष्यो दाह्यो निवर्तकः ॥६९॥ ब्रह्म ब्रह्मधरो ब्रह्मा ज्ञापको व्यापकः कविः ॥ अध्यात्मकोऽधिभूतश्चाधिदैवः स्वाश्रयाश्रयः ॥७०॥ महावायुर्महावीरश्चेष्टारूपतनुस्थितः ॥ प्रेरको बोधको बोधी त्रयोविंशतिको गणः ॥७१॥ अंशांशश्च नरावेशोऽवतारो भूपरिस्थितः ॥ महर्जनस्तपःसत्यं भूर्भुवःस्वरिति त्रिधा ॥७२॥ नैमित्तिकः प्राकृतिक आत्यंतिकमयो लयः ॥ सर्गो विसर्गः सर्गादिर्निरोधो रोध ऊतिमान् ॥७३॥ मन्वन्तरावतारश्च मनुर्मनुसुतोऽनघः ॥ स्वयंभूः शांभवः शंकुः स्वायंभुवसहायकृत् ॥७४॥ सुरालयो देवगिरिर्मेरुर्हेमार्चितो गिरिः ॥ गिरिशो गणनाथश्च गिरीशो गिरिगह्वरः ॥७५॥ विंध्यस्त्रिकूटो मैनाकः सुवेलः पारिभद्रकः ॥ पतंगः शिशिरः कंको जारुधिः शैलसत्तमः ॥७६॥ कालंजरो बृहत्सानुर्दरीभृन्नंदिकेश्वरः ॥ संतानस्तरुराजश्च मन्दारः पारिजातकः ॥७७॥ जयंतकृज्जयंतांगो जयन्तीदिग्जयाकुलः ॥ वृत्रहा देवलोकश्च शशी कुमुदबांधवः ॥७८॥ नक्षत्रेशः सुधासिंधुर्मृगः पुष्यः पुनर्वसुः ॥ हस्तोऽभिजिच्च श्रवणो वैधृतिर्भास्करोदयः ॥७९॥ ऐन्द्रः साध्यः शुभः शुक्लो व्यतीपातो ध्रुवः सितः ॥ शिशुमारो देवमयो ब्रह्मलोको विलक्षणः ॥८०॥ रामो वैकुण्ठनाथश्च व्यापी वैकुण्ठनायकः ॥ श्वेतद्वीपो जितपदो लोकालोकाचलाश्रितः ॥८१॥ भूमिर्वैकुण्ठदेवश्च कोटिब्रह्मांडकारकः ॥ असंख्यब्रह्मांडपति-र्गोलोकेशो गवां पतिः ॥८२॥ गोलोकधामधिषणो गोपिकाकंठभूषणः ॥ श्रीधारः श्रीधरो लीलाधरो गिरिधरो धुरी ॥८३॥ कुंतधारी त्रिशूली च बीभत्सी घर्घरस्वनः ॥ शूलसूच्यर्पितगजो गजचर्मधरो गजी ॥८४॥ अंत्रमाली मुण्डमाली व्याली दंडकमण्डलुः ॥ वेतालभृद्‌भूतसंघः कूष्मांडगणसंवृतः ॥८५॥ प्रमथेशः पशुपतिर्मृडानीशो मृडो वृषः ॥ कृतांतकालसंघारिः कूटः कल्पांतभैरवः ॥८६॥ षडाननो वीरभद्रो दक्षयज्ञविघातकः ॥ खर्पराशी विषाशी च शक्तिहस्तः शिवार्थदः ॥८७॥ पिनाकटंकारकरश्चलज्झंकारनूपुरः ॥ पंडितस्तर्कविद्वान्वै वेदपाठी श्रुतीश्वरः ॥८८॥ वेदांतकृत्सांख्यशास्त्री मीमांसी कणनामभाक् ॥ काणादिर्गौतमो वादी वादो नैयायिको नयः ॥८९॥ वैशेषिको धर्मशास्त्री सर्वशास्त्रार्थतत्त्वगः ॥ वैयाकरणकृच्छंदो वैयासः प्राकृतिर्वचः ॥९०॥ पाराशरीसंहितावित्काव्यकृन्नाटकप्रदः ॥ पौराणिकः स्मृतिकरो वैद्यो विद्याविशारदः ॥९१॥ अलंकारो लक्षणार्थो व्यंग्यविद्धनवद्‍ध्वनिः ॥ वाक्यस्फोटः पदस्फोटः स्फोटवृत्तिश्च सार्थवित् ॥९२॥ शृङ्गार उज्ज्वलः स्वच्छोऽद्‌भुतो हास्यो भयानकः ॥ अश्वत्थो यवभोजी च यवक्रीतो यवाशनः ॥९३॥ प्रह्लादरक्षकः स्निग्ध ऐलवंशविवर्द्धनः ॥ गताधिरंबरीषांगो विगाधिर्गाधिनां वरः ॥९४॥ नानामणिसमाकीर्णो नानारत्‍नविभूषणः ॥ नानापुष्पधरः पुष्पी पुष्पधन्वा प्रपुष्पितः ॥९५॥ नानाचंदनगंधाढ्यो नानापुष्परसार्चितः ॥ नानावर्णमयो वर्णो नानावस्त्रधरः सदा ॥९६॥ नानापद्मकरः कौशी नानाकौशेयवेषधृक् ॥ रत्‍नकंबलधारी च धौतवस्त्रसमावृतः ॥९७॥ उत्तरीयधरः पर्णो घनकंचुकसंघवान् ॥ पीतोष्णीषः सितोष्णीषो रक्तोष्णीषो दिगंबरः ॥९८॥ दिव्यांगो दिव्यरचनो दिव्यलोकविलोकितः ॥ सर्वोपमो निरुपमो गोलोकाङ्गीकृताङ्गणः ॥९९॥ कृतस्वोत्संगगो लोकः कुण्डलीभूत आस्थितः ॥ माथुरो माथुरादर्शी चलत्खंजनलोचनः ॥१००॥ दधिहर्ता दुग्धहरो नवनीतसिताशनः ॥ तक्रभुक् तक्रहारी च दधिचौर्यकृतश्रमः ॥१०१॥ प्रभावतीबद्धकरो दामी दामोदरो दमी ॥ सिकताभूमिचारी च बालकेलिर्व्रजार्भकः ॥१०२॥ धूलिधूसरसर्वांगः काकपक्षधरः सुधीः ॥ मुक्तकेशो वत्सवृंदः कालिंदीकूलवीक्षणः ॥१०३॥ जलकोलाहली कूली पङ्कप्रांगणलेपकः ॥ श्रीवृंदावनसंचारी वंशीवटतटस्थितः ॥१०४॥ महावननिवासी च लोहार्गलवनाधिपः ॥ साधुः प्रियतमः साध्यः साध्वीशो गतसाध्वसः ॥१०५॥ रंगनाथो विठ्ठलेशो मुक्तिनाथोऽघनाशकः ॥ सुकिर्तिः सुयशाः स्फीतो यशस्वी रंगरंजनः ॥१०६॥ रागषट्को रागपुत्रो रागिणीरमणोत्सुकः ॥ दीपको मेघमल्हारः श्रीरागो मालकोशकः ॥१०७॥ हिन्दोलो भैरवाख्यश्च स्वरजातिस्मरो मृदुः ॥ तालो मानप्रमाणश्च स्वरगम्यः कलाक्षरः ॥१०८॥ शमी श्यामी शतानन्दः शतयामः शतक्रतुः ॥ जागरः सुप्त आसुप्तः सुषुप्तः स्वप्न उर्वरः ॥१०९॥ उर्जः स्फूर्जो निर्जरश्च विज्वरो ज्वरवर्जितः ॥ ज्वरजिज्ज्वरकर्ता च ज्वरयुक् त्रिज्वरो ज्वरः ॥११०॥ जांबवान् जंबुकाशंकी जंबूद्वीपो द्विपारिहा ॥ शाल्मलिः शाल्मलिद्वीपः प्लक्षः प्लक्षवनेश्वरः ॥१११॥ कुशधारी कुशः कौशी कौशिकः कुशविग्रहः ॥ कुशस्थलीपतिः काशीनाथो भैरवशासनः ॥११२॥ दाशार्हः सात्वतो वृष्णिर्भोजोऽधकनिवासकृत् ॥ अंधको दुन्दुभिर्द्योतः प्रद्योतः सात्वतां पतिः ॥११३॥ शूरसेनोऽनुविषयो भोजवृष्ण्यंधकेश्वरः ॥ आहुकः सर्वनीतिज्ञ उग्रसेनो महोग्रवाक् ॥११४॥ उग्रसेनप्रियः प्रार्थ्यः पार्थो यदुसभापतिः ॥ सुधर्माधिपतिः सत्त्वं वृष्णिचक्रावृतो भिषक् ॥११५॥ सभाशीलः सभादीपः सभाग्निश्च सभारविः ॥ सभाचंद्रः सभाभासः सभादेवः सभापतिः ॥११६॥ प्रजार्थदः प्रजाभर्ता प्रजापालनतत्परः ॥ द्वारकादुर्गसंचारी द्वारकाग्रहविग्रहः ॥११७॥ द्वारकादुःखसंहर्ता द्वारकाजनमंगलः ॥ जगन्माता जगत्त्राता जगद्‌भर्ता जगत्पिता ॥११८॥ जगद्‌बंधुर्जगद्‌भ्राता जगन्मित्रो जगत्सखः ॥ ब्रह्मण्यदेवो ब्रह्मण्यो ब्रह्मपादरजो दधत् ॥११९॥ ब्रह्मपादरजःस्पर्शी ब्रह्मपादनिषेवकः ॥ विप्रांघ्रिजलपूतांगो विप्रसेवापरायणः ॥१२०॥ विप्रमुख्यो विप्रहितो विप्रगीतमहाकथः ॥ विप्रपादजलार्द्राङ्गो विप्रपादोदकप्रियः ॥१२१॥ विप्रभक्तो विप्रगुरुर्विप्रो विप्रपदानुगः ॥ अक्षौहिणीवृतो योद्धा प्रतिमापंचसंयुतः ॥१२२॥ चतुरोंऽगिराः पद्मवर्ती सामंतोद्‍धृतपादुकः ॥ गजकोटिप्रयायी च रथकोटिजयध्वजः ॥१२३॥ महारथश्चातिरथो जैत्रं स्यंदनमास्थितः ॥ नारायणास्त्री ब्रह्मास्त्री रणश्लाघी रणोद्‌भटः ॥१२४॥ मदोत्कटो युद्धवीरो देवासुरभयंकरः ॥ करिकर्णमरुत्प्रेजत्कुंतलव्याप्तकुंडलः ॥१२५॥ अग्रगो वीरसंमर्दो मर्दलो रणदुर्मदः ॥ भटः प्रतिभटः प्रोच्यो बाणवर्षी सुतोयदः ॥१२६॥ खड्गखंडितसर्वांगः षोडशाब्दः षडक्षरः ॥ वीरघोषः क्लिष्टवपुर्वज्रांगो वज्रभेदनः ॥१२७॥ रुग्णवज्रो भग्नदंडः शत्रुनिर्भत्सनोद्यतः ॥ अट्टहासः पट्टधरः पट्टराज्ञीपतिः पटुः ॥१२८॥ कलः पटहवादित्रो हुंकारो गर्जितस्वनः ॥ साधुर्भक्तपराधीनः स्वतंत्रः साधुभूषणः ॥१२९॥ अस्वतंत्रः साधुमयः साधुग्रस्तमना मनाक् ॥ साधुप्रियः साधुधनः साधुज्ञातिः सुधाघनः ॥१३०॥ साधुचारी साधुचित्तः साधुवासी शुभास्पदः ॥ इति नाम्नां सहस्रं तु बलभद्रस्य कीर्तितम् ॥ १३१॥ सर्वसिद्धिप्रदं नॄणां चतुर्वर्गफलप्रदम् ॥ शतवारं पठेद्यस्तु स विद्यावान् भवेदिह ॥१३२॥ इन्दिरां च विभूतिं चाभिजनं रूपमेव च ॥ बलमोजश्च पठनात्सर्वं प्राप्नोति मानवः ॥१३३॥ गंगाकूलेऽथ कालिंदिकूले देवालये तथा ॥ सहस्रावर्तपाठेन बलात्सिद्धिः प्रजायते ॥१३४॥ पुत्रार्थी लभते पुत्रं धनार्थी लभते धनम् ॥ बंधात्प्रमुच्यते बद्धो रोगी रोगान्निवर्तते ॥१३५॥ अयुतावर्तपाठे च पुरश्चर्याविधानतः ॥ होमतर्पणगोदानविप्रार्चनकृतोद्यमात् ॥१३६॥ पटलं पद्धतिं स्तोत्रं कवचं तु विधाय च ॥ महामंडलभर्ता स्यान्मंडितो मंडलेश्वरैः ॥१३७॥ मत्तेभकर्णप्रहिता मदगंधेन विह्वला ॥ अलंकरोति तद्द्वारां भ्रमद्‍भृंगावली भृशम् ॥१३८॥ निष्कारणः पठेद्यस्तु प्रीत्यर्थं रेवतीपतेः ॥ नाम्नां सहस्रं राजेंद्र स जीवन्मुक्त उच्यते ॥१३९॥ सदा वसेत्तस्य गृहे बलभद्रोऽच्युताग्रजः ॥ महापातक्यपि जनः पठेन्नामसहस्रकम् ॥१४०॥ छित्त्वा मेरुसमं पापं भुक्त्वा सर्वसुखं त्विह ॥ परात्परं महाराज गोलोकं धाम याति हि ॥१४१॥ श्रीनारद उवाच - इति श्रुत्वाऽच्युताग्रजस्य बलदेवस्य पंचांगं धृतिमान् धार्तराष्ट्रः सपर्यया सहितया परया भक्त्या प्राड्‌विपाकं पूजयामास ॥ तमनुज्ञाप्याशिषं दत्वा प्राड्‌विपाको मुनींद्रो गजाह्वयात्स्वाश्रमं जगाम ॥१४२॥ भगवतोऽनंतस्य बलभद्रस्य परब्रह्मणः कथां यः शृणुते श्रावयते तयाऽऽनंदमयो भवति ॥१४३॥ इदं मया ते कथितं नृपेन्द्र सर्वार्थदं श्रीबलभद्रखंडम् ॥ शृणोति यो धाम हरेः स याति विशोकमानंदमखंडरूपम् ॥१४४॥ इति श्रीगर्गसंहितायां बलभद्रखण्डे प्राड्‌विपाकदुर्योधनसंवादे बलभद्रसहस्रनामवर्णनं नाम त्रयोदशोऽध्यायः ॥१३॥ हरिः ॐ तत्सत् श्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥

balabhadrakhaṇḍaḥ - trayodaśo'dhyāyaḥ balarāma sahasranāmam - duryodhana uvāca - balabhadrasya devasya prāḍ‌vipāka mahāmune || nāmnāṃ sahasraṃ me brūhi guhyaṃ devagaṇairapi ||1|| prāḍ‌vipāka uvāca - sādhu sādhu mahārāja sādhu te vimalaṃ yaśaḥ || yatpṛcchase paramidaṃ gargoktaṃ devadurlabham ||2|| nāmnāṃ sahasraṃ divyānāṃ vakṣyāmi tava cāgrataḥ || gargācāryeṇa gopībhyo dattaṃ kṛṣṇātaṭe śubhe ||3|| oṃasya śrībalabhadrasahasranāmastrotramaṃtrasya gargācārya ṛṣiḥ anuṣṭup chandaḥ saṃkarṣaṇaḥ paramātmā devatā balabhadra iti bījaṃ revatīti śaktiḥ anaṃta iti kīlakaṃ balabhadraprītyarthe jape viniyogaḥ || atha dhyānam sphuradamalakirīṭaṃ kiṃkiṇīkaṃkaṇārhaṃ caladalakakapolaṃ kuṃḍalaśrīmukhābjam || tuhinagirimanojñaṃ nīlameghāṃbarāḍhyaṃ halamusalaviśālaṃ kāmapālaṃ samīḍe ||4|| oṃ balabhadro rāmabhadro rāmaḥ saṃkarṣaṇo'cyutaḥ || revatīramaṇo devaḥ kāmapālo halāyudhaḥ ||5|| nīlāṃbaraḥ śvetavarṇo baladevo'cyutāgrajaḥ || pralaṃbaghno mahāvīro rauhiṇeyaḥ pratāpavān ||6|| tālāṃko musalī halī hariryaduvaro balī || sīrapāṇiḥ padmapāṇirlaguḍī veṇuvādanaḥ ||7|| kāliṃdibhedano vīro balaḥ prabala ūrdhvagaḥ || vāsudevakalānantaḥ sahasravadanaḥ svarāṭ ||8|| vasurvasumatībhartā vāsudevo vasūttamaḥ || yadūttamo yādavendro mādhavo vṛṣṇivallabhaḥ ||9|| dvārakeśo māthureśo dānī mānī mahāmanāḥ || pūrṇaḥ purāṇaḥ puruṣaḥ pareśaḥ parameśvaraḥ ||10|| paripūrṇatamaḥ sākṣātparamaḥ puruṣottamaḥ || anantaḥ śāśvataḥ śeṣo bhagavānprakṛteḥ paraḥ ||11|| jīvātmā paramātmā ca hyaṃtarātmā dhruvo'vyayaḥ || caturvyūhaścaturveda-ścaturmūrtiścatuṣpadaḥ ||12|| pradhānaṃ prakṛtiḥ sākṣī saṃghātaḥ saṃghavān sakhī || mahāmanā buddhisakhaśceto'haṃkāra āvṛtaḥ ||13|| indriyeśo devātātmā jñānaṃ karma ca śarma ca || advitīyo dvitīyaśca nirākāro nirañjanaḥ ||14|| virāṭ samrāṭ mahaughaśca dhāraḥ sthāsnuścariṣṇumān || phaṇīndraḥ phaṇirājaśca sahasraphaṇamaṇḍitaḥ ||15|| phaṇīśvaraḥ phaṇī sphūrtiḥ phūtkārī cītkaraḥ prabhuḥ || maṇihāro maṇidharo vitalī sutalī talī ||16|| atalī sutaleśaśca pātālaśca talātalaḥ || rasātalo bhogitalaḥ sphuraddanto mahātalaḥ ||17|| vāsukiḥ śaṃkhacūḍābho devadatto dhanaṃjayaḥ || kaṃbalāśvo vegataro dhṛtarāṣṭro mahābhujaḥ ||18|| vāruṇīmadamattāṅgo madaghūrṇitalocanaḥ || padmākṣaḥ padmamālī ca vanamālī madhuśravāḥ ||19|| koṭikaṃdarpalāvaṇyo nāgakanyāsamarcitaḥ || nūpurī kaṭisūtrī ca kaṭakī kanakāṃgadī ||20|| mukuṭī kuṇḍalī daṇḍī śikhaṇḍī khaṃḍamaṃḍalī || kaliḥ kalipriyaḥ kālo nivātakavaceśvaraḥ ||21|| saṃhārakadrurdravayuḥ kālāgniḥ pralayo layaḥ || mahāhiḥ pāṇiniḥ śāstrabhāṣyakāraḥ patañjaliḥ ||22|| kātyāyanaḥ pakvimābhaḥ sphoṭāyana uraṅgamaḥ || vaikuṃṭho yājñiko yajño vāmano hariṇo hariḥ ||23|| kṛṣṇo viṣṇurmahāviṣṇuḥ prabhaviṣṇurviśeṣavit || haṃso yogeśvaraḥ kūrmo vārāho nārado muniḥ ||24|| sanakaḥ kapilo matsyaḥ kamaṭho devamaṃgalaḥ || dattātreyaḥ pṛthurvṛddha ṛṣabho bhārgavottamaḥ ||25|| dhanvantarirnṛsiṃhaśca kalirnārāyaṇo naraḥ || rāmacandro rāghavendraḥ kośalendro raghūdvahaḥ ||26|| kākutsthaḥ karuṇāsiṃdhū rājendraḥ sarvalakṣaṇaḥ || śūro dāśarathistrātā kausalyānandavarddhanaḥ ||27|| saumitrirbharato dhanvī śatrughnaḥ śatrutāpanaḥ || niṣaṃgī kavacī khaḍgī śarī jyāhatakoṣṭhakaḥ ||28|| baddhagodhāṅgulitrāṇaḥ śaṃbhukodaṇḍabhaṃjanaḥ || yajñatrātā yajñabhartā mārīcavadhakārakaḥ ||29|| asurāristāṭakārirvibhīṣaṇasahāyakṛt || pitṛvākyakaro harṣī virādhārirvanecaraḥ ||30|| munirmunipriyaścitra-kūṭāraṇyanivāsakṛt || kabaṃdhahā daṇḍakeśo rāmo rājīvalocanaḥ ||31|| mataṃgavanasaṃcārī netā paṃcavaṭīpatiḥ || sugrīvaḥ sugrīvasakho hanumatprītamānasaḥ ||32|| setubandho rāvaṇāri-rlaṃkādahanatatparaḥ || rāvaṇyariḥ puṣpakastho jānakīvirahāturaḥ ||33|| ayodhyādhipatiḥ śrīmā~llavaṇāriḥ surārcitaḥ || sūryavaṃśī caṃdravaṃśī vaṃśīvādyaviśāradaḥ ||34|| gopatirgopavṛṃdeśo gopo gopīśatāvṛtaḥ || gokuleśo gopaputro gopālo gogaṇāśrayaḥ ||35|| pūtanārirbakāriśca tṛṇāvartanipātakaḥ || aghārirdhenukāriśca pralaṃbārirvrajeśvaraḥ ||36|| ariṣṭahā keśiśatrurvyomāsuravināśakṛt || agnipāno dugdhapāno vṛṃdāvanalatāśritaḥ ||37|| yaśomatīsuto bhavyo rohiṇīlālitaḥ śiśuḥ || rāsamaṃḍalamadhyastho rāsamaṃḍalamaṃḍanaḥ ||38|| gopikāśatayūthārthī śaṃkhacūḍavadhodyataḥ || govardhanasamuddhartā śakrajid‍vrajarakṣakaḥ ||39|| vṛṣabhānuvaro naṃda ānando nandavardhanaḥ || nandarājasutaḥ śrīśaḥ kaṃsāriḥ kāliyāṃtakaḥ ||40|| rajakārirmuṣṭikāriḥ kaṃsakodaṇḍabhaṃjanaḥ || cāṇūrāriḥ kūṭahaṃtā śalāristośalāṃtakaḥ ||41|| kaṃsabhrātṛnihantā ca mallayuddhapravartakaḥ || gajahantā kaṃsahantā kālahantā kalaṅkahā ||42|| māgadhāriryavanahā pāṃḍuputrasahāyakṛt || caturbhujaḥ śyāmalāṃgaḥ saumyaścaupagavipriyaḥ ||43|| yuddhabhṛduddhavasakhā mantrī mantraviśāradaḥ || vīrahā vīramathanaḥ śaṃkhacakragadādharaḥ ||44|| revatīcittahartā ca revatīharṣavarddhanaḥ || revatīprāṇanāthaśca revatīpriyakārakaḥ ||45|| jyotirjyotiṣmatībhartā raivatādrivihārakṛt || dhṛtinātho dhanādhyakṣo dānādhyakṣo dhaneśvaraḥ ||46|| maithilārcitapādābjo mānado bhaktavatsalaḥ || duryodhanagururgurvīgadāśikṣākaraḥ kṣamī ||47|| murārirmadano mando'niruddho dhanvināṃ varaḥ || kalpavṛkṣaḥ kalpavṛkṣī kalpavṛkṣavanaprabhuḥ ||48|| syamantakamaṇirmānyo gāṃḍīvī kauraveśvaraḥ || kumbhāṇḍakhaṇḍanakaraḥ kūpakarṇaprahārakṛt ||49|| sevyo raivatajāmātā madhumādhavasevitaḥ || baliṣṭhapuṣṭasarvāṃgo hṛṣṭaḥ puṣṭaḥ praharṣitaḥ ||50|| vārāṇasīgataḥ kruddhaḥ sarvaḥ pauṃḍrakaghātakaḥ || sunandī śikharī śilpī dvividāṃganiṣūdanaḥ ||51|| hastināpurasaṃkarṣī rathī kauravapūjitaḥ || viśvakarmā viśvadharmā devaśarmā dayānidhiḥ ||52|| mahārājacchatradharo mahārājopalakṣaṇaḥ || siddhagītaḥ siddhakathaḥ śuklacāmaravījitaḥ ||53|| tārākṣaḥ kīranāsaśca bimboṣṭhaḥ susmitacchaviḥ || karīndrakaradordaṃḍaḥ pracaṃḍo meghamaṇḍalaḥ ||54|| kapāṭavakṣāḥ pīnāṃsaḥ padmapādasphuraddyutiḥ || mahavibhūtirbhūteśo baṃdhamokṣī samīkṣaṇaḥ ||55|| caidyaśatruḥ śatrusaṃdho daṃtavaktraniṣūdakaḥ || ajātaśatruḥ pāpaghno haridāsasahāyakṛt ||56|| śālabāhuḥ śālvahantā tīrthayāyī janeśvaraḥ || naimiṣāraṇyayātrārthī gomatītīravāsakṛt ||57|| gaṃḍakīsnānavānsragvī vaijayantīvirājitaḥ || amlānapaṃkajadharo vipāśī śoṇasaṃplutaḥ ||58|| prayāgatīrtharājaśca sarayūḥ setubandhanaḥ || gayāśiraśca dhanadaḥ paulastyaḥ pulahāśramaḥ ||59|| gaṃgāsāgarasaṃgārthī saptagodāvarīpatiḥ || veṇi bhīmarathī godā tāmraparṇī vaṭodakā ||60|| kṛtamālā mahāpuṇyā kāverī ca payasvinī || pratīcī suprabhā veṇī triveṇī sarayūpamā ||61|| kṛṣṇā paṃpā narmadā ca gaṃgā bhāgīrathī nadī || siddhāśramaḥ prabhāsaśca bindurbindusarovaraḥ ||62|| puṣkaraḥ saiṃdhavo jaṃbū naranārāyaṇāśramaḥ || kurukṣetrapatī rāmo jāmadagnyo mahāmuniḥ ||63|| ilvalātmajahantā ca sudāmāsaukhyadāyakaḥ || viśvajidviśvanāthaśca trilokavijayī jayī ||64|| vasantamālatīkarṣī gado gadyo gadāgrajaḥ || guṇārṇavo guṇanidhirguṇapātro guṇākaraḥ ||65|| raṃgavallījalākāro nirguṇaḥ saguṇo bṛhat || dṛṣṭaḥ śruto bhavad‍bhūto bhaviṣyaccālpavigrahaḥ ||66|| anādirādirānandaḥ pratyagdhāmā nirantaraḥ || guṇātītaḥ samaḥ sāmyaḥ samadṛṅ nirvikalpakaḥ ||67|| gūḍhāvyūḍho guṇo gauṇo guṇābhāso guṇāvṛtaḥ || nityo'kṣaro nirvikāro'kṣaro'jasrasukho'mṛtaḥ ||68|| sarvagaḥ sarvavitsārthaḥ samabuddhiḥ samaprabhaḥ || akledyo'cchedya āpūrṇo śoṣyo dāhyo nivartakaḥ ||69|| brahma brahmadharo brahmā jñāpako vyāpakaḥ kaviḥ || adhyātmako'dhibhūtaścādhidaivaḥ svāśrayāśrayaḥ ||70|| mahāvāyurmahāvīraśceṣṭārūpatanusthitaḥ || prerako bodhako bodhī trayoviṃśatiko gaṇaḥ ||71|| aṃśāṃśaśca narāveśo'vatāro bhūparisthitaḥ || maharjanastapaḥsatyaṃ bhūrbhuvaḥsvariti tridhā ||72|| naimittikaḥ prākṛtika ātyaṃtikamayo layaḥ || sargo visargaḥ sargādirnirodho rodha ūtimān ||73|| manvantarāvatāraśca manurmanusuto'naghaḥ || svayaṃbhūḥ śāṃbhavaḥ śaṃkuḥ svāyaṃbhuvasahāyakṛt ||74|| surālayo devagirirmerurhemārcito giriḥ || giriśo gaṇanāthaśca girīśo girigahvaraḥ ||75|| viṃdhyastrikūṭo mainākaḥ suvelaḥ pāribhadrakaḥ || pataṃgaḥ śiśiraḥ kaṃko jārudhiḥ śailasattamaḥ ||76|| kālaṃjaro bṛhatsānurdarībhṛnnaṃdikeśvaraḥ || saṃtānastarurājaśca mandāraḥ pārijātakaḥ ||77|| jayaṃtakṛjjayaṃtāṃgo jayantīdigjayākulaḥ || vṛtrahā devalokaśca śaśī kumudabāṃdhavaḥ ||78|| nakṣatreśaḥ sudhāsiṃdhurmṛgaḥ puṣyaḥ punarvasuḥ || hasto'bhijicca śravaṇo vaidhṛtirbhāskarodayaḥ ||79|| aindraḥ sādhyaḥ śubhaḥ śuklo vyatīpāto dhruvaḥ sitaḥ || śiśumāro devamayo brahmaloko vilakṣaṇaḥ ||80|| rāmo vaikuṇṭhanāthaśca vyāpī vaikuṇṭhanāyakaḥ || śvetadvīpo jitapado lokālokācalāśritaḥ ||81|| bhūmirvaikuṇṭhadevaśca koṭibrahmāṃḍakārakaḥ || asaṃkhyabrahmāṃḍapati-rgolokeśo gavāṃ patiḥ ||82|| golokadhāmadhiṣaṇo gopikākaṃṭhabhūṣaṇaḥ || śrīdhāraḥ śrīdharo līlādharo giridharo dhurī ||83|| kuṃtadhārī triśūlī ca bībhatsī ghargharasvanaḥ || śūlasūcyarpitagajo gajacarmadharo gajī ||84|| aṃtramālī muṇḍamālī vyālī daṃḍakamaṇḍaluḥ || vetālabhṛd‌bhūtasaṃghaḥ kūṣmāṃḍagaṇasaṃvṛtaḥ ||85|| pramatheśaḥ paśupatirmṛḍānīśo mṛḍo vṛṣaḥ || kṛtāṃtakālasaṃghāriḥ kūṭaḥ kalpāṃtabhairavaḥ ||86|| ṣaḍānano vīrabhadro dakṣayajñavighātakaḥ || kharparāśī viṣāśī ca śaktihastaḥ śivārthadaḥ ||87|| pinākaṭaṃkārakaraścalajjhaṃkāranūpuraḥ || paṃḍitastarkavidvānvai vedapāṭhī śrutīśvaraḥ ||88|| vedāṃtakṛtsāṃkhyaśāstrī mīmāṃsī kaṇanāmabhāk || kāṇādirgautamo vādī vādo naiyāyiko nayaḥ ||89|| vaiśeṣiko dharmaśāstrī sarvaśāstrārthatattvagaḥ || vaiyākaraṇakṛcchaṃdo vaiyāsaḥ prākṛtirvacaḥ ||90|| pārāśarīsaṃhitāvitkāvyakṛnnāṭakapradaḥ || paurāṇikaḥ smṛtikaro vaidyo vidyāviśāradaḥ ||91|| alaṃkāro lakṣaṇārtho vyaṃgyaviddhanavad‍dhvaniḥ || vākyasphoṭaḥ padasphoṭaḥ sphoṭavṛttiśca sārthavit ||92|| śṛṅgāra ujjvalaḥ svaccho'd‌bhuto hāsyo bhayānakaḥ || aśvattho yavabhojī ca yavakrīto yavāśanaḥ ||93|| prahlādarakṣakaḥ snigdha ailavaṃśavivarddhanaḥ || gatādhiraṃbarīṣāṃgo vigādhirgādhināṃ varaḥ ||94|| nānāmaṇisamākīrṇo nānārat‍navibhūṣaṇaḥ || nānāpuṣpadharaḥ puṣpī puṣpadhanvā prapuṣpitaḥ ||95|| nānācaṃdanagaṃdhāḍhyo nānāpuṣparasārcitaḥ || nānāvarṇamayo varṇo nānāvastradharaḥ sadā ||96|| nānāpadmakaraḥ kauśī nānākauśeyaveṣadhṛk || rat‍nakaṃbaladhārī ca dhautavastrasamāvṛtaḥ ||97|| uttarīyadharaḥ parṇo ghanakaṃcukasaṃghavān || pītoṣṇīṣaḥ sitoṣṇīṣo raktoṣṇīṣo digaṃbaraḥ ||98|| divyāṃgo divyaracano divyalokavilokitaḥ || sarvopamo nirupamo golokāṅgīkṛtāṅgaṇaḥ ||99|| kṛtasvotsaṃgago lokaḥ kuṇḍalībhūta āsthitaḥ || māthuro māthurādarśī calatkhaṃjanalocanaḥ ||100|| dadhihartā dugdhaharo navanītasitāśanaḥ || takrabhuk takrahārī ca dadhicauryakṛtaśramaḥ ||101|| prabhāvatībaddhakaro dāmī dāmodaro damī || sikatābhūmicārī ca bālakelirvrajārbhakaḥ ||102|| dhūlidhūsarasarvāṃgaḥ kākapakṣadharaḥ sudhīḥ || muktakeśo vatsavṛṃdaḥ kāliṃdīkūlavīkṣaṇaḥ ||103|| jalakolāhalī kūlī paṅkaprāṃgaṇalepakaḥ || śrīvṛṃdāvanasaṃcārī vaṃśīvaṭataṭasthitaḥ ||104|| mahāvananivāsī ca lohārgalavanādhipaḥ || sādhuḥ priyatamaḥ sādhyaḥ sādhvīśo gatasādhvasaḥ ||105|| raṃganātho viṭhṭhaleśo muktinātho'ghanāśakaḥ || sukirtiḥ suyaśāḥ sphīto yaśasvī raṃgaraṃjanaḥ ||106|| rāgaṣaṭko rāgaputro rāgiṇīramaṇotsukaḥ || dīpako meghamalhāraḥ śrīrāgo mālakośakaḥ ||107|| hindolo bhairavākhyaśca svarajātismaro mṛduḥ || tālo mānapramāṇaśca svaragamyaḥ kalākṣaraḥ ||108|| śamī śyāmī śatānandaḥ śatayāmaḥ śatakratuḥ || jāgaraḥ supta āsuptaḥ suṣuptaḥ svapna urvaraḥ ||109|| urjaḥ sphūrjo nirjaraśca vijvaro jvaravarjitaḥ || jvarajijjvarakartā ca jvarayuk trijvaro jvaraḥ ||110|| jāṃbavān jaṃbukāśaṃkī jaṃbūdvīpo dvipārihā || śālmaliḥ śālmalidvīpaḥ plakṣaḥ plakṣavaneśvaraḥ ||111|| kuśadhārī kuśaḥ kauśī kauśikaḥ kuśavigrahaḥ || kuśasthalīpatiḥ kāśīnātho bhairavaśāsanaḥ ||112|| dāśārhaḥ sātvato vṛṣṇirbhojo'dhakanivāsakṛt || aṃdhako dundubhirdyotaḥ pradyotaḥ sātvatāṃ patiḥ ||113|| śūraseno'nuviṣayo bhojavṛṣṇyaṃdhakeśvaraḥ || āhukaḥ sarvanītijña ugraseno mahogravāk ||114|| ugrasenapriyaḥ prārthyaḥ pārtho yadusabhāpatiḥ || sudharmādhipatiḥ sattvaṃ vṛṣṇicakrāvṛto bhiṣak ||115|| sabhāśīlaḥ sabhādīpaḥ sabhāgniśca sabhāraviḥ || sabhācaṃdraḥ sabhābhāsaḥ sabhādevaḥ sabhāpatiḥ ||116|| prajārthadaḥ prajābhartā prajāpālanatatparaḥ || dvārakādurgasaṃcārī dvārakāgrahavigrahaḥ ||117|| dvārakāduḥkhasaṃhartā dvārakājanamaṃgalaḥ || jaganmātā jagattrātā jagad‌bhartā jagatpitā ||118|| jagad‌baṃdhurjagad‌bhrātā jaganmitro jagatsakhaḥ || brahmaṇyadevo brahmaṇyo brahmapādarajo dadhat ||119|| brahmapādarajaḥsparśī brahmapādaniṣevakaḥ || viprāṃghrijalapūtāṃgo viprasevāparāyaṇaḥ ||120|| vipramukhyo viprahito vipragītamahākathaḥ || viprapādajalārdrāṅgo viprapādodakapriyaḥ ||121|| viprabhakto vipragururvipro viprapadānugaḥ || akṣauhiṇīvṛto yoddhā pratimāpaṃcasaṃyutaḥ ||122|| caturoṃ'girāḥ padmavartī sāmaṃtod‍dhṛtapādukaḥ || gajakoṭiprayāyī ca rathakoṭijayadhvajaḥ ||123|| mahārathaścātiratho jaitraṃ syaṃdanamāsthitaḥ || nārāyaṇāstrī brahmāstrī raṇaślāghī raṇod‌bhaṭaḥ ||124|| madotkaṭo yuddhavīro devāsurabhayaṃkaraḥ || karikarṇamarutprejatkuṃtalavyāptakuṃḍalaḥ ||125|| agrago vīrasaṃmardo mardalo raṇadurmadaḥ || bhaṭaḥ pratibhaṭaḥ procyo bāṇavarṣī sutoyadaḥ ||126|| khaḍgakhaṃḍitasarvāṃgaḥ ṣoḍaśābdaḥ ṣaḍakṣaraḥ || vīraghoṣaḥ kliṣṭavapurvajrāṃgo vajrabhedanaḥ ||127|| rugṇavajro bhagnadaṃḍaḥ śatrunirbhatsanodyataḥ || aṭṭahāsaḥ paṭṭadharaḥ paṭṭarājñīpatiḥ paṭuḥ ||128|| kalaḥ paṭahavāditro huṃkāro garjitasvanaḥ || sādhurbhaktaparādhīnaḥ svataṃtraḥ sādhubhūṣaṇaḥ ||129|| asvataṃtraḥ sādhumayaḥ sādhugrastamanā manāk || sādhupriyaḥ sādhudhanaḥ sādhujñātiḥ sudhāghanaḥ ||130|| sādhucārī sādhucittaḥ sādhuvāsī śubhāspadaḥ || iti nāmnāṃ sahasraṃ tu balabhadrasya kīrtitam || 131|| sarvasiddhipradaṃ nṝṇāṃ caturvargaphalapradam || śatavāraṃ paṭhedyastu sa vidyāvān bhavediha ||132|| indirāṃ ca vibhūtiṃ cābhijanaṃ rūpameva ca || balamojaśca paṭhanātsarvaṃ prāpnoti mānavaḥ ||133|| gaṃgākūle'tha kāliṃdikūle devālaye tathā || sahasrāvartapāṭhena balātsiddhiḥ prajāyate ||134|| putrārthī labhate putraṃ dhanārthī labhate dhanam || baṃdhātpramucyate baddho rogī rogānnivartate ||135|| ayutāvartapāṭhe ca puraścaryāvidhānataḥ || homatarpaṇagodānaviprārcanakṛtodyamāt ||136|| paṭalaṃ paddhatiṃ stotraṃ kavacaṃ tu vidhāya ca || mahāmaṃḍalabhartā syānmaṃḍito maṃḍaleśvaraiḥ ||137|| mattebhakarṇaprahitā madagaṃdhena vihvalā || alaṃkaroti taddvārāṃ bhramad‍bhṛṃgāvalī bhṛśam ||138|| niṣkāraṇaḥ paṭhedyastu prītyarthaṃ revatīpateḥ || nāmnāṃ sahasraṃ rājeṃdra sa jīvanmukta ucyate ||139|| sadā vasettasya gṛhe balabhadro'cyutāgrajaḥ || mahāpātakyapi janaḥ paṭhennāmasahasrakam ||140|| chittvā merusamaṃ pāpaṃ bhuktvā sarvasukhaṃ tviha || parātparaṃ mahārāja golokaṃ dhāma yāti hi ||141|| śrīnārada uvāca - iti śrutvā'cyutāgrajasya baladevasya paṃcāṃgaṃ dhṛtimān dhārtarāṣṭraḥ saparyayā sahitayā parayā bhaktyā prāḍ‌vipākaṃ pūjayāmāsa || tamanujñāpyāśiṣaṃ datvā prāḍ‌vipāko munīṃdro gajāhvayātsvāśramaṃ jagāma ||142|| bhagavato'naṃtasya balabhadrasya parabrahmaṇaḥ kathāṃ yaḥ śṛṇute śrāvayate tayā''naṃdamayo bhavati ||143|| idaṃ mayā te kathitaṃ nṛpendra sarvārthadaṃ śrībalabhadrakhaṃḍam || śṛṇoti yo dhāma hareḥ sa yāti viśokamānaṃdamakhaṃḍarūpam ||144|| iti śrīgargasaṃhitāyāṃ balabhadrakhaṇḍe prāḍ‌vipākaduryodhanasaṃvāde balabhadrasahasranāmavarṇanaṃ nāma trayodaśo'dhyāyaḥ ||13|| hariḥ oṃ tatsat śrīkṛṣṇārpaṇamastu ||