Chapter 11

श्रीनारद उवाच - अन्यासां चैव गोपीनां वर्णनं शृणु मैथिल । सर्वपापहरं पुण्यं हरिभक्तिविवर्द्धनम् ॥ १ ॥ नीतिविन्मार्गदः शुक्लः पतंगो दिव्यवाहनः । गोपेष्टश्च व्रजे राजन् जाता षड्‍वृषभानवः ॥ २ ॥ तेषां गृहेषु संजाता लक्ष्मीपतिवरात्प्रजाः । रमावैकुण्ठवासिन्यः श्रीसख्योऽपि समुद्रजाः ॥ ३ ॥ ऊर्ध्वं वैकुण्ठवासिन्यः तथाऽजितपदाश्रिताः । श्रीलोकाचलवासिन्यः श्रीसख्योऽपि समुद्रजाः ॥ ४ ॥ चिन्तयन्त्यः सदा श्रीमद्‌‌गोविन्दचरणांबुजम् । श्रीकृष्णस्य प्रसादार्थं ताभिर्माघव्रतं कृतम् ॥ ५ ॥ माघस्य शुक्लपंचम्यां वसन्तादौ हरिः स्वयम् । तासां प्रेमपरीक्षार्थं कृष्णो वै तद्‍गृहान्गतः ॥ ६ ॥ व्याघ्रचर्मांबरं बिभ्रन् जटामुकुटमंडितः । विभूतिधूसरो वेणुं वादयन् मोहयन् जगत् ॥ ७ ॥ तासां वीथीषु संप्राप्तिं वीक्ष्य गोप्योऽपि सर्वतः । आययुर्दर्शनं कर्तुं मोहिताः प्रेमविह्वलाः ॥ ८ ॥ अतीव सुन्दरं दृष्ट्वा योगिनं गोपकन्यकाः । ऊचुः परस्परं सर्वाः प्रेमानन्दसमाकुलाः ॥ ९ ॥ गोप्य ऊचुः - कोऽयं शिशुर्नन्दसुताकृतिर्वा कस्यापि पुत्रो धनिनो नृपस्य । नारीकुवाग्बाणविभिन्नमर्मा जातो विरक्तो गतकृत्यकर्मा ॥ १० ॥ अतीव रम्यः सुकुमारदेहो मनोजवद्विश्वमनोहरोऽयम् । अहो कथं जीवति चास्य माता पिता च भार्या भगिनी विनैनम् ॥ ११ ॥ एवं ताः सर्वतो यूथीभूत्वा सर्वा व्रजांगनाः । पप्रच्छुस्तं योगिवरं विस्मिताः प्रेमविह्वलाः ॥ १२ ॥ गोप्य ऊचुः - कस्त्वं योगिन्नाम किं ते कुत्र वासस्तु ते मुने । का वृत्तिस्तव का सिद्धिर्वद नो वदतां वर ॥ १३ ॥ सिद्ध उवाच - योगेश्वरोऽहं मे वासः सदा मानसरोवरे । नाम्ना स्वयंप्रकाशोऽहं निरन्नः स्वबलात्सदा ॥ १४ ॥ सार्थे परमहंसानां याम्यहं हे व्रजांगनाः । भूतं भव्यं वर्तमानं वेद्म्यहं दिव्यदर्शनः ॥ १५ ॥ उच्चाटनं मारणं च मोहनं स्तंबनं तथा । जानामि मंत्रविद्याभिः वशीकरणमेव च ॥ १६ ॥ गोप्य ऊचुः - यदि जानासि योगिंस्त्वं वार्तां कालत्रयोद्‌भवाम् । किं वर्तते नो मनसि वद तर्हि महामते ॥ १७ ॥ सिद्ध उवाच - भवतीनां च कर्णांते कथनीयमिदं वचः । युष्मदाज्ञया वा वक्ष्ये सर्वेषां शृण्वतामिह ॥ १८ ॥ गोप्य ऊचुः - सत्यं योगेश्वरोऽसि त्वं त्रिकालज्ञो न संशयः । वशीकरणमंत्रेण सद्यः पठनमात्रतः ॥ १९ ॥ यदि सोऽत्रैव चायाति चिंतितो योऽस्ति वै मुने । तदा मन्यामहे त्वां वै मंत्रिणां प्रवरं परम् ॥ २० ॥ सिद्ध उवाच - दुर्लभो दुर्घटो भावो युष्माभिर्गदितः स्त्रियः । तथाप्यहं करिष्यामि वाक्यं न चलते सताम् ॥ २१ ॥ निमीलयत नेत्राणि मा शोचं कुरुत स्त्रियः । भविष्यति न संदेहो युष्माकं कार्यमेव च ॥ २२ ॥ श्रीनारद उवाच - तथेति मीलिताक्षीषु गोपीषु भगवान्हरिः । विहाय तद्योगिरूपं बभौ श्रीनन्दनन्दनः ॥ २३ ॥ नेत्राण्युन्मील्य ददृशुः सानन्दं नन्दनन्दनम् । विस्मितास्तत्प्रभावज्ञा हर्षिता मोहमागताः ॥ २४ ॥ माघमासे महारासे पुण्ये वृन्दावने वने । ताभिः सार्द्धं हरी रेमे सुरीभिः सुरराडिव ॥ २५ ॥ इति श्रीगर्गसंहितायां माधुर्यखण्डे श्रीनारदबहुलाश्वसंवादे रमावैकुण्ठ श्वेतद्वीपोर्ध्ववैकुण्ठाजितपद श्रीलोकाचलवासिनी श्रीसखीनामुपाख्यानं नाम एकादशोऽध्यायः ॥ ११ ॥ हरिः ॐ तत्सच्छ्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥

śrīnārada uvāca - anyāsāṃ caiva gopīnāṃ varṇanaṃ śṛṇu maithila | sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ haribhaktivivarddhanam || 1 || nītivinmārgadaḥ śuklaḥ pataṃgo divyavāhanaḥ | gopeṣṭaśca vraje rājan jātā ṣaḍ‍vṛṣabhānavaḥ || 2 || teṣāṃ gṛheṣu saṃjātā lakṣmīpativarātprajāḥ | ramāvaikuṇṭhavāsinyaḥ śrīsakhyo'pi samudrajāḥ || 3 || ūrdhvaṃ vaikuṇṭhavāsinyaḥ tathā'jitapadāśritāḥ | śrīlokācalavāsinyaḥ śrīsakhyo'pi samudrajāḥ || 4 || cintayantyaḥ sadā śrīmad‌‌govindacaraṇāṃbujam | śrīkṛṣṇasya prasādārthaṃ tābhirmāghavrataṃ kṛtam || 5 || māghasya śuklapaṃcamyāṃ vasantādau hariḥ svayam | tāsāṃ premaparīkṣārthaṃ kṛṣṇo vai tad‍gṛhāngataḥ || 6 || vyāghracarmāṃbaraṃ bibhran jaṭāmukuṭamaṃḍitaḥ | vibhūtidhūsaro veṇuṃ vādayan mohayan jagat || 7 || tāsāṃ vīthīṣu saṃprāptiṃ vīkṣya gopyo'pi sarvataḥ | āyayurdarśanaṃ kartuṃ mohitāḥ premavihvalāḥ || 8 || atīva sundaraṃ dṛṣṭvā yoginaṃ gopakanyakāḥ | ūcuḥ parasparaṃ sarvāḥ premānandasamākulāḥ || 9 || gopya ūcuḥ - ko'yaṃ śiśurnandasutākṛtirvā kasyāpi putro dhanino nṛpasya | nārīkuvāgbāṇavibhinnamarmā jāto virakto gatakṛtyakarmā || 10 || atīva ramyaḥ sukumāradeho manojavadviśvamanoharo'yam | aho kathaṃ jīvati cāsya mātā pitā ca bhāryā bhaginī vinainam || 11 || evaṃ tāḥ sarvato yūthībhūtvā sarvā vrajāṃganāḥ | papracchustaṃ yogivaraṃ vismitāḥ premavihvalāḥ || 12 || gopya ūcuḥ - kastvaṃ yoginnāma kiṃ te kutra vāsastu te mune | kā vṛttistava kā siddhirvada no vadatāṃ vara || 13 || siddha uvāca - yogeśvaro'haṃ me vāsaḥ sadā mānasarovare | nāmnā svayaṃprakāśo'haṃ nirannaḥ svabalātsadā || 14 || sārthe paramahaṃsānāṃ yāmyahaṃ he vrajāṃganāḥ | bhūtaṃ bhavyaṃ vartamānaṃ vedmyahaṃ divyadarśanaḥ || 15 || uccāṭanaṃ māraṇaṃ ca mohanaṃ staṃbanaṃ tathā | jānāmi maṃtravidyābhiḥ vaśīkaraṇameva ca || 16 || gopya ūcuḥ - yadi jānāsi yogiṃstvaṃ vārtāṃ kālatrayod‌bhavām | kiṃ vartate no manasi vada tarhi mahāmate || 17 || siddha uvāca - bhavatīnāṃ ca karṇāṃte kathanīyamidaṃ vacaḥ | yuṣmadājñayā vā vakṣye sarveṣāṃ śṛṇvatāmiha || 18 || gopya ūcuḥ - satyaṃ yogeśvaro'si tvaṃ trikālajño na saṃśayaḥ | vaśīkaraṇamaṃtreṇa sadyaḥ paṭhanamātrataḥ || 19 || yadi so'traiva cāyāti ciṃtito yo'sti vai mune | tadā manyāmahe tvāṃ vai maṃtriṇāṃ pravaraṃ param || 20 || siddha uvāca - durlabho durghaṭo bhāvo yuṣmābhirgaditaḥ striyaḥ | tathāpyahaṃ kariṣyāmi vākyaṃ na calate satām || 21 || nimīlayata netrāṇi mā śocaṃ kuruta striyaḥ | bhaviṣyati na saṃdeho yuṣmākaṃ kāryameva ca || 22 || śrīnārada uvāca - tatheti mīlitākṣīṣu gopīṣu bhagavānhariḥ | vihāya tadyogirūpaṃ babhau śrīnandanandanaḥ || 23 || netrāṇyunmīlya dadṛśuḥ sānandaṃ nandanandanam | vismitāstatprabhāvajñā harṣitā mohamāgatāḥ || 24 || māghamāse mahārāse puṇye vṛndāvane vane | tābhiḥ sārddhaṃ harī reme surībhiḥ surarāḍiva || 25 || iti śrīgargasaṃhitāyāṃ mādhuryakhaṇḍe śrīnāradabahulāśvasaṃvāde ramāvaikuṇṭha śvetadvīpordhvavaikuṇṭhājitapada śrīlokācalavāsinī śrīsakhīnāmupākhyānaṃ nāma ekādaśo'dhyāyaḥ || 11 || hariḥ oṃ tatsacchrīkṛṣṇārpaṇamastu ||