Chapter 1

श्रीनारद उवाच - वसुदेवसुतं देवं कंसचाणूरमर्दनम् । देवकीपरमानंदं कृष्णं वन्दे जगद्‍गुरुम् ॥ १ ॥ बहुलाश्व उवाच - मथुरायां किं चरित्रं कृतवान्भगवान्मुने । कथं जघान कंसाख्यमेतन्मे ब्रूहि तत्त्वतः ॥ २ ॥ श्रीनारद उवाच - अथैकदाऽहं मथुरां पुरीं परां विलोकितुं चागतवान्नृपेश्वर । कर्त्तुं परं दैत्यवधोद्यमं हरेः परस्य साक्षान्मनसा प्रणोदितः ॥ ३ ॥ सिंहासने च प्रहृते पुरंदरा- त्सितातपत्रे चलचारुचामरे । स्थितं नृपं कंसमुरंगदुःसहं प्रावोचमेवं शृणु तत्प्रपूजितः ॥ ४ ॥ यशोदायाः सुता जाता या त्वद्धस्ताद्दिवं गता । देवक्यां कृष्ण उत्पन्नो रोहिणीनंदनो बलः ॥ ५ ॥ स्वमित्रे नंदराजे च न्यस्तौ पुत्रौ भवद्‌भयात् । तवारी रामकृष्णौ द्वौ वसुदेवेन दैत्यराट् ॥ ६ ॥ पूतनाद्या ह्यरिष्टांता दैत्या ये त्वद्‌बलोत्कटाः । याभ्यां हता वनोद्देशे ते मृत्यू तौ स्मृतौ किल ॥ ७ ॥ एवमुक्तो भोजपतिः क्रोधाच्चलितविग्रहः । जग्राह निशितं खड्‍गं शौरिं हंतुं सभातले ॥ ८ ॥ मया निवारितः सोऽपि विस्तृतैर्निगडैर्दृढैः । बद्ध्वा तं भार्यया सार्द्धं कारागारे रुरोध ह ॥ ९ ॥ इत्युक्त्वा तं मयि गते केशिनं दैत्यपुंगवम् । रामकृष्णवधार्थाय प्रेषयामास दैत्यराट् ॥ १० ॥ चाणूरादीन् समाहूय महामात्रं द्विपस्य च । कार्यभारकराँल्लोकान् प्राहेदं भोजराड् बली ॥ ११ ॥ कंस उवाच - हे कूट हे तोशलक हे चाणूर महाबल । रामकृष्णौ च मे मृत्यू दर्शितौ नारदेन तु ॥ १२ ॥ भवद्‌भिरिह संप्राप्तौ हन्येतां मल्ललीलया । मल्लभूमिं च संयुक्तां कुरुताशु शुभावहाम् ॥ १३ ॥ द्विपं कुवलयापीडं रंगद्वारि मदोत्कटम् । प्रस्थाप्य तेन हंतव्यौ महामात्र ममाहितौ ॥ १४ ॥ चतुर्दश्यां तु कर्तव्यो धनुर्यागः प्रशान्तये । अमावास्यादिने लोका मल्लयुद्धं भवेदिह ॥ १५ ॥ श्रीनारद उवाच - इत्युक्त्वा स्वजनान् कंसोऽक्रूरमाहूय सत्वरम् । रहसि प्राह राजेंद्र मंत्रं मंत्रिजनप्रियम् ॥ १६ ॥ कंस उवाच - भो भो दानपते मंत्रिन् श्रृणु मे परमं वचः । गच्छ नंदव्रजं प्रातः कुरु कार्यं महामते ॥ १७ ॥ आसाते तत्र मे शत्रू वसुदेवसुतौ किल । दर्शितौ नारदेनापि देवदेवर्षिणा भृशम् ॥ १८ ॥ सोपायनैर्गोपगणैर्नन्दराजादिभिः सह । मथुरादर्शनमिषाद्‌रथेनानय मा चिरम् ॥ १९ ॥ द्विपेन वा महामल्लैर्घातयिष्यामि तौ शिशू । तत्पश्चान्नंदराजं च वसुदेवसहायकम् ॥ २० ॥ वृषभानुवरं पश्चान्नवनन्दोपनन्दकान् । पश्चाच्छौरिं हनिष्यामि देवकं तत्सहायकम् ॥ २१ ॥ उग्रसेनं च पितरं वृद्धं राज्यसमुत्सुकम् । तत्पश्चाद्‌यादवान्सर्वान् हनिष्यामि न संशयः ॥ २२ ॥ एते देवगणाः सर्वे जाता मंत्रिन् महीतले । शकुनिर्मे महामित्रो बली चन्द्रावतीपतिः ॥ २३ ॥ भूतसंतापनो हृष्टो वृकः शंबर एव च । कालनाभो महानाभो हरिश्मश्रुस्तथैव च ॥ २४ ॥ एते मित्राणि मे संति मदर्थं प्राणदा बलात् । श्वशुरोऽपि जरासंधो द्विविदो मे सखा स्मृतः ॥ २५ ॥ बाणासुरश्च नरको मय्येव कृतसौहृदः । एते सर्वां महीं जित्वा बद्ध्वा देवान्सवासवान् ॥ २‌६ ॥ क्षिप्त्वा मेरुगुहादुर्गे कुबेरं द्रव्यनायकम् । त्रैलोक्यराज्यं तु सदा करिष्यंति न संशयः ॥ २७ ॥ कवीनां त्वं कविरिव गिरां गीष्पतिवद्‍भुवि । एतत्कार्यं च कर्तव्यं त्वया दानपते त्वरम् ॥ २८ ॥ अक्रूर उवाच - त्वया कृतो यदुपते मनोरथमहार्णावः । दैवेच्छयाऽयं भवति गोष्पदं तद्विनार्णवः ॥ २९ ॥ कंस उवाच - विसृज्य दैवं कुरुते बलिष्ठो दैवं समाश्रित्य हि निर्बलश्च । कालात्मनोर्नित्यगयोः प्रभावा- न्निराकुलस्तिष्ठतु कर्मयोगी ॥ ३० ॥ श्रीनारद उवाच - एवमुक्त्वा मंत्रिवरं समुत्थाय सभास्थलात् । किंचित्प्रकुपितः कंसः शनैरंतःपुरं ययौ ॥ ३१ ॥

śrīnārada uvāca - vasudevasutaṃ devaṃ kaṃsacāṇūramardanam | devakīparamānaṃdaṃ kṛṣṇaṃ vande jagad‍gurum || 1 || bahulāśva uvāca - mathurāyāṃ kiṃ caritraṃ kṛtavānbhagavānmune | kathaṃ jaghāna kaṃsākhyametanme brūhi tattvataḥ || 2 || śrīnārada uvāca - athaikadā'haṃ mathurāṃ purīṃ parāṃ vilokituṃ cāgatavānnṛpeśvara | karttuṃ paraṃ daityavadhodyamaṃ hareḥ parasya sākṣānmanasā praṇoditaḥ || 3 || siṃhāsane ca prahṛte puraṃdarā- tsitātapatre calacārucāmare | sthitaṃ nṛpaṃ kaṃsamuraṃgaduḥsahaṃ prāvocamevaṃ śṛṇu tatprapūjitaḥ || 4 || yaśodāyāḥ sutā jātā yā tvaddhastāddivaṃ gatā | devakyāṃ kṛṣṇa utpanno rohiṇīnaṃdano balaḥ || 5 || svamitre naṃdarāje ca nyastau putrau bhavad‌bhayāt | tavārī rāmakṛṣṇau dvau vasudevena daityarāṭ || 6 || pūtanādyā hyariṣṭāṃtā daityā ye tvad‌balotkaṭāḥ | yābhyāṃ hatā vanoddeśe te mṛtyū tau smṛtau kila || 7 || evamukto bhojapatiḥ krodhāccalitavigrahaḥ | jagrāha niśitaṃ khaḍ‍gaṃ śauriṃ haṃtuṃ sabhātale || 8 || mayā nivāritaḥ so'pi vistṛtairnigaḍairdṛḍhaiḥ | baddhvā taṃ bhāryayā sārddhaṃ kārāgāre rurodha ha || 9 || ityuktvā taṃ mayi gate keśinaṃ daityapuṃgavam | rāmakṛṣṇavadhārthāya preṣayāmāsa daityarāṭ || 10 || cāṇūrādīn samāhūya mahāmātraṃ dvipasya ca | kāryabhārakarā~llokān prāhedaṃ bhojarāḍ balī || 11 || kaṃsa uvāca - he kūṭa he tośalaka he cāṇūra mahābala | rāmakṛṣṇau ca me mṛtyū darśitau nāradena tu || 12 || bhavad‌bhiriha saṃprāptau hanyetāṃ mallalīlayā | mallabhūmiṃ ca saṃyuktāṃ kurutāśu śubhāvahām || 13 || dvipaṃ kuvalayāpīḍaṃ raṃgadvāri madotkaṭam | prasthāpya tena haṃtavyau mahāmātra mamāhitau || 14 || caturdaśyāṃ tu kartavyo dhanuryāgaḥ praśāntaye | amāvāsyādine lokā mallayuddhaṃ bhavediha || 15 || śrīnārada uvāca - ityuktvā svajanān kaṃso'krūramāhūya satvaram | rahasi prāha rājeṃdra maṃtraṃ maṃtrijanapriyam || 16 || kaṃsa uvāca - bho bho dānapate maṃtrin śrṛṇu me paramaṃ vacaḥ | gaccha naṃdavrajaṃ prātaḥ kuru kāryaṃ mahāmate || 17 || āsāte tatra me śatrū vasudevasutau kila | darśitau nāradenāpi devadevarṣiṇā bhṛśam || 18 || sopāyanairgopagaṇairnandarājādibhiḥ saha | mathurādarśanamiṣād‌rathenānaya mā ciram || 19 || dvipena vā mahāmallairghātayiṣyāmi tau śiśū | tatpaścānnaṃdarājaṃ ca vasudevasahāyakam || 20 || vṛṣabhānuvaraṃ paścānnavanandopanandakān | paścācchauriṃ haniṣyāmi devakaṃ tatsahāyakam || 21 || ugrasenaṃ ca pitaraṃ vṛddhaṃ rājyasamutsukam | tatpaścād‌yādavānsarvān haniṣyāmi na saṃśayaḥ || 22 || ete devagaṇāḥ sarve jātā maṃtrin mahītale | śakunirme mahāmitro balī candrāvatīpatiḥ || 23 || bhūtasaṃtāpano hṛṣṭo vṛkaḥ śaṃbara eva ca | kālanābho mahānābho hariśmaśrustathaiva ca || 24 || ete mitrāṇi me saṃti madarthaṃ prāṇadā balāt | śvaśuro'pi jarāsaṃdho dvivido me sakhā smṛtaḥ || 25 || bāṇāsuraśca narako mayyeva kṛtasauhṛdaḥ | ete sarvāṃ mahīṃ jitvā baddhvā devānsavāsavān || 2‌6 || kṣiptvā meruguhādurge kuberaṃ dravyanāyakam | trailokyarājyaṃ tu sadā kariṣyaṃti na saṃśayaḥ || 27 || kavīnāṃ tvaṃ kaviriva girāṃ gīṣpativad‍bhuvi | etatkāryaṃ ca kartavyaṃ tvayā dānapate tvaram || 28 || akrūra uvāca - tvayā kṛto yadupate manorathamahārṇāvaḥ | daivecchayā'yaṃ bhavati goṣpadaṃ tadvinārṇavaḥ || 29 || kaṃsa uvāca - visṛjya daivaṃ kurute baliṣṭho daivaṃ samāśritya hi nirbalaśca | kālātmanornityagayoḥ prabhāvā- nnirākulastiṣṭhatu karmayogī || 30 || śrīnārada uvāca - evamuktvā maṃtrivaraṃ samutthāya sabhāsthalāt | kiṃcitprakupitaḥ kaṃsaḥ śanairaṃtaḥpuraṃ yayau || 31 ||