Chapter 20

श्रीनारद उवाच - इति कृष्णस्तवं श्रुत्वा मान्धाता नृपसत्तमः । अयोध्यां प्रययौ वीरो नत्वा श्रीसौभरिं मुनिम् ॥ १ ॥ इदं मया ते कथितं गोपीनां चरितं शुभम् । महापापहररं पुण्यं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ २ ॥ बहुलाश्व उवाच - श्रुतं तव मुखाद्ब्रह्मन् गोपीनां वर्णनं परम् । यमुनायाश्च पंचांगं महापातकनाशनम् ॥ ३ ॥ श्रीकृष्णः सबलः साक्षाद्‌‍गोलोकाधिपतिः प्रभुः । अग्रे चकार कं लीलां ललितां व्रजमंडले ॥ ४ ॥ श्रीनारद उवाच - एकदा चारयन्गाः स्वाः सबलो गोपबालकैः । भांडीरे यमुनातीरे बाललीलां चकार ह ॥ ५ ॥ विहारं कारयन् बालैः वाह्यवाहकलक्षणम् । विजहार वने कृष्णो दर्शयन्गा मनोहराः ॥ ६ ॥ तत्रागतो गोपरूपी प्रलंबः कंसनोदितः । न ज्ञातो बालकैः सोपि हरिणा विदितोऽभवत् ॥ ७ ॥ विहारे विजयं रामं नेतुं कोऽपि न मन्यते । ऊवाह तं प्रलंबोऽसौ भांडीराद्यमुनातटम् ॥ ८ ॥ अवरोहरणतो दैत्यो मथुरां गंतुमुद्यतः । दधार घनवद्‍रूपं गिरीन्द्र इव दुर्गमः ॥ ९ ॥ बभौ बलो दैत्यपृष्ठे सुन्दरो लोलकुण्डलः । आकाशस्थः पूर्णचन्द्रः सतडिज्जलदो यथा ॥ १० ॥ दैत्यं भयंकरं वीक्ष्य बलदेवो महाबलः । रुषाऽहनन्मुष्टिना तं शिरस्यद्रिं यथाऽद्रिभित् ॥ ११ ॥ विशीर्णमस्तको दैत्यो यथा वज्रहतो गिरिः । पपात भूमौ सहसा चालयन् वसुधातलम् ॥ १२ ॥ तज्ज्योतिर्निर्गतं दीर्घं बले लीनं बभूव ह । तदैव ववृषुर्देवाः पुष्पैर्नन्दनसंभवैः ॥ १३ ॥ अभूज्जय जयारावो दिवी भूमौ नृपेश्वर । एवं श्रीबलदेवस्य चरितं परमाद्‌भुतम् । मया ते कथितं राजन् किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १४ ॥ बहुलाश्व उवाच - कोऽयं दैत्यः पूर्वकाले प्रलंबो रणदुर्मदः । बलदेवस्य हस्तेन मुक्तिं प्राप कथं मुने ॥ १५ ॥ श्रीनारद उवाच - शिवस्य पूजनार्थं हि यक्षराट् स्ववने शुभे । कारयामास पुष्पाणां रक्षां यक्षैरितस्ततः ॥ १६ ॥ तदप्यस्यापि जगृहुः पुष्पाणि प्रस्फुरंति च । ततः क्रुद्धो ददौ शापं यक्षराड् धनदो बली ॥ १७ ॥ ये गृह्णंत्यस्य पुष्पाणि स्वे चान्ये सुरमानवाः । भवितारोऽसुराः सर्वे मच्छापात् सहसा भुवि ॥ १८ ॥ हूहूसुतोऽथ विजयो विचरन् तीर्थभूमिषु । वनं चैत्ररथं प्राप्तो गायन् विष्णुगुणान्पथि ॥ १९ ॥ वीणापाणिरजानन्वै गन्धर्वः सुमनांसि च । गृहीत्वा सोऽसुरो जातो गन्धर्वत्वं विहाय तत् ॥ २० ॥ तदैव शरणं प्राप्तः कुबेरस्य महात्मनः । नत्वा तत्प्रार्थनां चक्रे कृतांजलिपुटः शनैः ॥ २१ ॥ तस्मै प्रसन्नो राजेन्द्र कुबेरोऽपि वरं ददौ । त्वं विष्णुभक्तः शांतात्मा मा शोकं कुरु मानद ॥ २२ ॥ द्वापरांते च ते मुक्तिः बलदेवस्य हस्ततः । भविष्यति न सन्देहो भांडीरे यमुनातटे ॥ २३ ॥ श्रीनारद उवाच - हूहूसुतः स गन्धर्वः प्रलंबोऽभून्महासुरः । कुबेरस्य वराद्‍राजन् परं मोक्षं जगाम ह ॥ २४ ॥ इति श्रीगर्गसंहितायां माधुर्यखण्डे श्रीनारदबहुलाश्वसंवादे प्रलम्बवधो नाम विंशोऽध्यायः ॥ २० ॥ हरिः ॐ तत्सच्छ्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥

śrīnārada uvāca - iti kṛṣṇastavaṃ śrutvā māndhātā nṛpasattamaḥ | ayodhyāṃ prayayau vīro natvā śrīsaubhariṃ munim || 1 || idaṃ mayā te kathitaṃ gopīnāṃ caritaṃ śubham | mahāpāpahararaṃ puṇyaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi || 2 || bahulāśva uvāca - śrutaṃ tava mukhādbrahman gopīnāṃ varṇanaṃ param | yamunāyāśca paṃcāṃgaṃ mahāpātakanāśanam || 3 || śrīkṛṣṇaḥ sabalaḥ sākṣād‌‍golokādhipatiḥ prabhuḥ | agre cakāra kaṃ līlāṃ lalitāṃ vrajamaṃḍale || 4 || śrīnārada uvāca - ekadā cārayangāḥ svāḥ sabalo gopabālakaiḥ | bhāṃḍīre yamunātīre bālalīlāṃ cakāra ha || 5 || vihāraṃ kārayan bālaiḥ vāhyavāhakalakṣaṇam | vijahāra vane kṛṣṇo darśayangā manoharāḥ || 6 || tatrāgato goparūpī pralaṃbaḥ kaṃsanoditaḥ | na jñāto bālakaiḥ sopi hariṇā vidito'bhavat || 7 || vihāre vijayaṃ rāmaṃ netuṃ ko'pi na manyate | ūvāha taṃ pralaṃbo'sau bhāṃḍīrādyamunātaṭam || 8 || avaroharaṇato daityo mathurāṃ gaṃtumudyataḥ | dadhāra ghanavad‍rūpaṃ girīndra iva durgamaḥ || 9 || babhau balo daityapṛṣṭhe sundaro lolakuṇḍalaḥ | ākāśasthaḥ pūrṇacandraḥ sataḍijjalado yathā || 10 || daityaṃ bhayaṃkaraṃ vīkṣya baladevo mahābalaḥ | ruṣā'hananmuṣṭinā taṃ śirasyadriṃ yathā'dribhit || 11 || viśīrṇamastako daityo yathā vajrahato giriḥ | papāta bhūmau sahasā cālayan vasudhātalam || 12 || tajjyotirnirgataṃ dīrghaṃ bale līnaṃ babhūva ha | tadaiva vavṛṣurdevāḥ puṣpairnandanasaṃbhavaiḥ || 13 || abhūjjaya jayārāvo divī bhūmau nṛpeśvara | evaṃ śrībaladevasya caritaṃ paramād‌bhutam | mayā te kathitaṃ rājan kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi || 14 || bahulāśva uvāca - ko'yaṃ daityaḥ pūrvakāle pralaṃbo raṇadurmadaḥ | baladevasya hastena muktiṃ prāpa kathaṃ mune || 15 || śrīnārada uvāca - śivasya pūjanārthaṃ hi yakṣarāṭ svavane śubhe | kārayāmāsa puṣpāṇāṃ rakṣāṃ yakṣairitastataḥ || 16 || tadapyasyāpi jagṛhuḥ puṣpāṇi prasphuraṃti ca | tataḥ kruddho dadau śāpaṃ yakṣarāḍ dhanado balī || 17 || ye gṛhṇaṃtyasya puṣpāṇi sve cānye suramānavāḥ | bhavitāro'surāḥ sarve macchāpāt sahasā bhuvi || 18 || hūhūsuto'tha vijayo vicaran tīrthabhūmiṣu | vanaṃ caitrarathaṃ prāpto gāyan viṣṇuguṇānpathi || 19 || vīṇāpāṇirajānanvai gandharvaḥ sumanāṃsi ca | gṛhītvā so'suro jāto gandharvatvaṃ vihāya tat || 20 || tadaiva śaraṇaṃ prāptaḥ kuberasya mahātmanaḥ | natvā tatprārthanāṃ cakre kṛtāṃjalipuṭaḥ śanaiḥ || 21 || tasmai prasanno rājendra kubero'pi varaṃ dadau | tvaṃ viṣṇubhaktaḥ śāṃtātmā mā śokaṃ kuru mānada || 22 || dvāparāṃte ca te muktiḥ baladevasya hastataḥ | bhaviṣyati na sandeho bhāṃḍīre yamunātaṭe || 23 || śrīnārada uvāca - hūhūsutaḥ sa gandharvaḥ pralaṃbo'bhūnmahāsuraḥ | kuberasya varād‍rājan paraṃ mokṣaṃ jagāma ha || 24 || iti śrīgargasaṃhitāyāṃ mādhuryakhaṇḍe śrīnāradabahulāśvasaṃvāde pralambavadho nāma viṃśo'dhyāyaḥ || 20 || hariḥ oṃ tatsacchrīkṛṣṇārpaṇamastu ||