Chapter 21

श्रीनारद उवाच - अथ क्रीडाप्रसक्तेषु गोपेषु सबलेषु च । तृणलोभेन विविशुर्गावः सर्वा महद्वनम् ॥ १ ॥ ता आनेतुं गोपबालाः प्राप्ता मुंजाटवीं पराम् । संभूतस्तत्र दावाग्निः प्रलयाग्निसमो महान् ॥ २ ॥ गोभिर्गोपाः समेतास्ते श्रीकृष्णं सबलं हरिम् । वदन्तः पाहि पाहीति भयार्ताः शरणं गताः ॥ ३ ॥ वीक्ष्य वह्निभयं स्वानां कृष्णो योगेश्वरेश्वरः । न्यमीलयत मा भैष्ट लोचनानीत्यभाषत ॥ ४ ॥ तथाभूतेषु गोपेषु तमग्निं भयकारकम् । अपिबद्‍भगवान्देवो देवानां पश्यतां नृप ॥ ५ ॥ एवं पीत्वा महावह्निं नीत्वा गोपालगोगणम् । प्राप्तोऽभूत् यमुनापारे शुभाशोकवने हरिः ॥ ६ ॥ तत्र क्षुत्पीडिता गोपाः श्रीकृष्णं सबलं हरिम् । कृतांजलिपुटा ऊचुः क्षुधार्ताः स्मो वयं प्रभो ॥ ७ ॥ तदा तान्प्रेषयामास यज्ञ आंगिरसे हरिः । ते गत्वा तं यज्ञवरं नत्वोचुर्विमलं वच ॥ ८ ॥ गोपा ऊचुः - गोपालबालैः सबलः समागतो गाश्चारयन् श्रीव्रजराजनन्दनः । क्षुत्संयुतोऽस्मै सगणाय भूसुराः प्रयच्छताश्वन्नमनंगमोहिने ॥ ९ ॥ श्रीनारद उवाच - न किंचिदूचुस्ते सर्वे वचः श्रुत्वा द्विजा नृप । गोपा निराशा आगत्य इत्यूचुः सबलं हरिम् ॥ १० ॥ गोपा ऊचु - त्वमस्यधीशो व्रजमंडले बली श्रीगोकुले नन्दपुरोऽग्रदण्डधृक् । न वर्तते दण्डमलं मधोः पुरि प्रचंडचंडांशुमहस्तव स्फुरत् ॥ ११ ॥ श्रीनारद उवाच - पुनस्तान् प्रेषयामास तत्पत्‍नीभ्यो हरिः स्वयम् । यज्ञवाटं पुनर्गत्वा नत्वा विप्रप्रियास्तदा । कृतांजलिपुटा ऊचुर्गोपाः कृष्णप्रणोदिताः ॥ १२ ॥ गोपा ऊचुः - गोपालबालैः सबलः समागतो गाश्चारयन् श्रीव्रजराजनन्दनः । क्षुत्संयुतोऽस्मै सगणाय चांगनाः प्रयच्छताश्वन्नमनंगमोहिने ॥ १३ ॥ श्रीनारद उवाच - कृष्णं समागतं श्रुत्वा कृष्णदर्शनलालसाः । चक्रुस्तथाऽन्नं पात्रेषु नीत्वा सर्वा द्विजांगनाः ॥ १४ ॥ त्यक्त्वा सद्यो लोकलज्जां कृष्णपार्श्वं समाययुः । अशोकानां वने रम्ये कृष्णातीरे मनोहरे ॥ १५ ॥ यथा श्रुतं तथा दृष्टं श्रीहरेर्रूपमद्‌भुतम् । प्राप्यानंदं गताः सर्वास्तुरीयं योगिनो यथा ॥ १६ ॥ श्रीभगवानुवाच - धन्या यूयं दशनार्थमागता हे द्विजांगनाः । प्रतियात गृहाञ्छीघ्रं निःशंका भूमिदेवताः ॥ १७ ॥ युष्माकं तु प्रभावेण पतयो वो द्विजातयः । सद्यो यज्ञफलं प्राप्य युष्माभिः सह निर्मलाः ॥ १८ ॥ गमिष्यंति परं धाम गोलोकं प्रकृतेः परम् । अथ नत्वा हरिं सर्वा आजग्मुर्यज्ञमण्डले ॥ १९ ॥ श्रीनारद उवाच - ता दृष्ट्वा ब्राह्मणाः सर्वे स्वात्मानं धिक् प्रचक्रिरे । दिदृक्षवस्ते श्रीकृष्णं कंसाद्‌भीता न चागताः ॥ २० ॥ भुक्त्वाऽन्नं सबलः कृष्णो गोपालैः सह मैथिल । गाः पालयन्नाजगाम वृन्दारण्यं मनोहरम् ॥ २१ ॥ इति श्रीगर्गसंहितायां माधुर्यखण्डे श्रीनारदबहुलाश्वसंवादे दावाग्निमोक्ष विप्रपत्‍नीदर्शनं नामैकविंशोऽध्यायः ॥ २१ ॥ हरिः ॐ तत्सच्छ्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥

śrīnārada uvāca - atha krīḍāprasakteṣu gopeṣu sabaleṣu ca | tṛṇalobhena viviśurgāvaḥ sarvā mahadvanam || 1 || tā ānetuṃ gopabālāḥ prāptā muṃjāṭavīṃ parām | saṃbhūtastatra dāvāgniḥ pralayāgnisamo mahān || 2 || gobhirgopāḥ sametāste śrīkṛṣṇaṃ sabalaṃ harim | vadantaḥ pāhi pāhīti bhayārtāḥ śaraṇaṃ gatāḥ || 3 || vīkṣya vahnibhayaṃ svānāṃ kṛṣṇo yogeśvareśvaraḥ | nyamīlayata mā bhaiṣṭa locanānītyabhāṣata || 4 || tathābhūteṣu gopeṣu tamagniṃ bhayakārakam | apibad‍bhagavāndevo devānāṃ paśyatāṃ nṛpa || 5 || evaṃ pītvā mahāvahniṃ nītvā gopālagogaṇam | prāpto'bhūt yamunāpāre śubhāśokavane hariḥ || 6 || tatra kṣutpīḍitā gopāḥ śrīkṛṣṇaṃ sabalaṃ harim | kṛtāṃjalipuṭā ūcuḥ kṣudhārtāḥ smo vayaṃ prabho || 7 || tadā tānpreṣayāmāsa yajña āṃgirase hariḥ | te gatvā taṃ yajñavaraṃ natvocurvimalaṃ vaca || 8 || gopā ūcuḥ - gopālabālaiḥ sabalaḥ samāgato gāścārayan śrīvrajarājanandanaḥ | kṣutsaṃyuto'smai sagaṇāya bhūsurāḥ prayacchatāśvannamanaṃgamohine || 9 || śrīnārada uvāca - na kiṃcidūcuste sarve vacaḥ śrutvā dvijā nṛpa | gopā nirāśā āgatya ityūcuḥ sabalaṃ harim || 10 || gopā ūcu - tvamasyadhīśo vrajamaṃḍale balī śrīgokule nandapuro'gradaṇḍadhṛk | na vartate daṇḍamalaṃ madhoḥ puri pracaṃḍacaṃḍāṃśumahastava sphurat || 11 || śrīnārada uvāca - punastān preṣayāmāsa tatpat‍nībhyo hariḥ svayam | yajñavāṭaṃ punargatvā natvā viprapriyāstadā | kṛtāṃjalipuṭā ūcurgopāḥ kṛṣṇapraṇoditāḥ || 12 || gopā ūcuḥ - gopālabālaiḥ sabalaḥ samāgato gāścārayan śrīvrajarājanandanaḥ | kṣutsaṃyuto'smai sagaṇāya cāṃganāḥ prayacchatāśvannamanaṃgamohine || 13 || śrīnārada uvāca - kṛṣṇaṃ samāgataṃ śrutvā kṛṣṇadarśanalālasāḥ | cakrustathā'nnaṃ pātreṣu nītvā sarvā dvijāṃganāḥ || 14 || tyaktvā sadyo lokalajjāṃ kṛṣṇapārśvaṃ samāyayuḥ | aśokānāṃ vane ramye kṛṣṇātīre manohare || 15 || yathā śrutaṃ tathā dṛṣṭaṃ śrīharerrūpamad‌bhutam | prāpyānaṃdaṃ gatāḥ sarvāsturīyaṃ yogino yathā || 16 || śrībhagavānuvāca - dhanyā yūyaṃ daśanārthamāgatā he dvijāṃganāḥ | pratiyāta gṛhāñchīghraṃ niḥśaṃkā bhūmidevatāḥ || 17 || yuṣmākaṃ tu prabhāveṇa patayo vo dvijātayaḥ | sadyo yajñaphalaṃ prāpya yuṣmābhiḥ saha nirmalāḥ || 18 || gamiṣyaṃti paraṃ dhāma golokaṃ prakṛteḥ param | atha natvā hariṃ sarvā ājagmuryajñamaṇḍale || 19 || śrīnārada uvāca - tā dṛṣṭvā brāhmaṇāḥ sarve svātmānaṃ dhik pracakrire | didṛkṣavaste śrīkṛṣṇaṃ kaṃsād‌bhītā na cāgatāḥ || 20 || bhuktvā'nnaṃ sabalaḥ kṛṣṇo gopālaiḥ saha maithila | gāḥ pālayannājagāma vṛndāraṇyaṃ manoharam || 21 || iti śrīgargasaṃhitāyāṃ mādhuryakhaṇḍe śrīnāradabahulāśvasaṃvāde dāvāgnimokṣa viprapat‍nīdarśanaṃ nāmaikaviṃśo'dhyāyaḥ || 21 || hariḥ oṃ tatsacchrīkṛṣṇārpaṇamastu ||