Chapter 9

गोप्य ऊचुः - वृषभानुसुते सुभ्रु सर्वशास्त्रार्थपारगे । विडंबयंती त्वं वाचा वाचं वाचस्पतेर्मुने ॥ १ ॥ एकादशीव्रतं राधे केन केन पुरा कृतम् । तद्‌ब्रूहि नो विशेषेण त्वं साक्षात् ज्ञानशेवधिः ॥ २ ॥ श्रीराधोवाच - आदौ देवैः कृतं गोप्यो वरमेकादशीव्रतम् । भ्रष्टराज्यस्य लाभार्थं दैत्यानां नाशनाय च ॥ ३ ॥ वैशंतेन पुरा राज्ञा कृतमेकादशीव्रतम् । स्वपितुस्तारणार्थाय यमलोकगतस्य च ॥ ४ ॥ अक्स्माल्लुंपकेनापि ज्ञातित्यक्तेन पापिना । एकादशी कृता येन राज्यं लेभे स लुंपकः ॥ ५ ॥ भद्रावत्यां केतुमता कृतमेकादशीव्रतम् । पुत्रहीनेन सद्वाक्यात्पुत्रं लेभे स मानवः ॥ ६ ॥ ब्राह्मण्यै देवपत्‍नीभिर्दत्तमेकादशीव्रतम् । तेन लेभे स्वर्गसौख्यं धनधान्यं च मानुषी ॥ ७ ॥ पुष्पदंतीमाल्यवंतौ शक्रशापात्पिशाचताम् । प्राप्तौ कृतं व्रतं ताभ्यां पुनर्गन्धर्वतां गतौ ॥ ८ ॥ पुरा श्रीरामचन्द्रेण कृतमेकादशीव्रतम् । समुद्रे सेतुबंधार्थं रावणस्य वधाय च ॥ ९ ॥ लयांते च समुत्पन्ना धातृवृक्षतले सुराः । एकादशीव्रतं चक्रुः सर्वकल्याणहेतवे ॥ १० ॥ व्रतं चकार मेधावी द्वादश्याः पितृवाक्यतः । अप्सरःस्पर्शदोषेण मुक्तोऽभून्निर्मलद्युतिः ॥ ११ ॥ गंधर्वो ललितः पत्‍न्या गतः शापात्स रक्षताम् । एकादशीव्रतेनापि पुनर्गंधर्वतां गतः ॥ १२ ॥ एकादशीव्रतेनापि मांधाता स्वर्गतिं गतः । सगरस्य ककुत्स्थश्च मुचकुन्दो महामतिः ॥ १३ ॥ धुंधुमारादयश्चान्ये राजानो बहवस्तथा । ब्रह्मकपालनिर्मुक्तो बभूव भगवान्भवः ॥ १४ ॥ धृष्टबुद्धिर्वैश्यपुत्रो ज्ञातित्यक्तो महाखलः । एकादशीव्रतं कृत्वा वैकुण्ठं स जगाम ह ॥ १५ ॥ राज्ञा रुक्मांगदेनापि कृतमेकादशीव्रतम् । तेन भूमण्डलं भुक्त्वा वैकुण्ठं सपुरो ययौ ॥ १६ ॥ अंबरीषेण राज्ञाऽपि कृतमेकादशीव्रतम् । नास्पृशद्‌‌ब्रह्मशापोऽपि यो न प्रतिहतः क्वचित् ॥ १७ ॥ हेममाली नाम यक्षः कुष्ठी धनदशापतः । एकादशीव्रतं कृत्वा चन्द्रतुल्यो बभूव ह ॥ १८ ॥ महीजिता नृपेणापि कृतमेकादशीव्रतम् । तेन पुत्रं शुभं लब्ध्वा वैकुण्ठं स जगाम ह ॥ १९ ॥ हरिश्चन्द्रेण राज्ञाऽपि कृतमेकादशीव्रतम् । तेन लब्ध्वा महीराज्यं वैकुण्ठं सपुरो ययौ ॥ २० ॥ श्रीशोभनो नाम पुरा कृते युगे जामातृकोऽभून्मुचुकुन्दभूभृतः । एकादशीं यः समुपोष्य भारते प्राप्तः स दैवैः किल मंदराचले ॥ २१ ॥ अद्यापि राज्यं कुरुते कुबेरव- द्‌राज्ञा युतोऽसौ किल चन्द्रभागया । एकादशी सर्वतिथीश्वरीं परां जानीथ गोप्यो न हि तत्समाऽन्या ॥ २२ ॥ श्रीनारद उवाच - इति राधामुखाच्छ्रुत्वा यज्ञसीताश्च गोपिकाः । एकादशीव्रतं चक्रुर्विधिवत्कृष्णलालसाः ॥ २३ ॥ एकादशीव्रतेनापि प्रसन्नः श्रीहरिः स्वयम् । मार्गशीर्षे पूर्णिमायां रासं ताभिश्चकार ह ॥ २४ ॥ इति श्रीगर्गसंहितायां माधुर्यखण्डे श्रीनारदबहुलाश्वसंवादे एकादशीमाहात्म्यं नाम नवमोऽध्यायः ॥ ९ ॥ हरिः ॐ तत्सच्छ्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥

gopya ūcuḥ - vṛṣabhānusute subhru sarvaśāstrārthapārage | viḍaṃbayaṃtī tvaṃ vācā vācaṃ vācaspatermune || 1 || ekādaśīvrataṃ rādhe kena kena purā kṛtam | tad‌brūhi no viśeṣeṇa tvaṃ sākṣāt jñānaśevadhiḥ || 2 || śrīrādhovāca - ādau devaiḥ kṛtaṃ gopyo varamekādaśīvratam | bhraṣṭarājyasya lābhārthaṃ daityānāṃ nāśanāya ca || 3 || vaiśaṃtena purā rājñā kṛtamekādaśīvratam | svapitustāraṇārthāya yamalokagatasya ca || 4 || aksmālluṃpakenāpi jñātityaktena pāpinā | ekādaśī kṛtā yena rājyaṃ lebhe sa luṃpakaḥ || 5 || bhadrāvatyāṃ ketumatā kṛtamekādaśīvratam | putrahīnena sadvākyātputraṃ lebhe sa mānavaḥ || 6 || brāhmaṇyai devapat‍nībhirdattamekādaśīvratam | tena lebhe svargasaukhyaṃ dhanadhānyaṃ ca mānuṣī || 7 || puṣpadaṃtīmālyavaṃtau śakraśāpātpiśācatām | prāptau kṛtaṃ vrataṃ tābhyāṃ punargandharvatāṃ gatau || 8 || purā śrīrāmacandreṇa kṛtamekādaśīvratam | samudre setubaṃdhārthaṃ rāvaṇasya vadhāya ca || 9 || layāṃte ca samutpannā dhātṛvṛkṣatale surāḥ | ekādaśīvrataṃ cakruḥ sarvakalyāṇahetave || 10 || vrataṃ cakāra medhāvī dvādaśyāḥ pitṛvākyataḥ | apsaraḥsparśadoṣeṇa mukto'bhūnnirmaladyutiḥ || 11 || gaṃdharvo lalitaḥ pat‍nyā gataḥ śāpātsa rakṣatām | ekādaśīvratenāpi punargaṃdharvatāṃ gataḥ || 12 || ekādaśīvratenāpi māṃdhātā svargatiṃ gataḥ | sagarasya kakutsthaśca mucakundo mahāmatiḥ || 13 || dhuṃdhumārādayaścānye rājāno bahavastathā | brahmakapālanirmukto babhūva bhagavānbhavaḥ || 14 || dhṛṣṭabuddhirvaiśyaputro jñātityakto mahākhalaḥ | ekādaśīvrataṃ kṛtvā vaikuṇṭhaṃ sa jagāma ha || 15 || rājñā rukmāṃgadenāpi kṛtamekādaśīvratam | tena bhūmaṇḍalaṃ bhuktvā vaikuṇṭhaṃ sapuro yayau || 16 || aṃbarīṣeṇa rājñā'pi kṛtamekādaśīvratam | nāspṛśad‌‌brahmaśāpo'pi yo na pratihataḥ kvacit || 17 || hemamālī nāma yakṣaḥ kuṣṭhī dhanadaśāpataḥ | ekādaśīvrataṃ kṛtvā candratulyo babhūva ha || 18 || mahījitā nṛpeṇāpi kṛtamekādaśīvratam | tena putraṃ śubhaṃ labdhvā vaikuṇṭhaṃ sa jagāma ha || 19 || hariścandreṇa rājñā'pi kṛtamekādaśīvratam | tena labdhvā mahīrājyaṃ vaikuṇṭhaṃ sapuro yayau || 20 || śrīśobhano nāma purā kṛte yuge jāmātṛko'bhūnmucukundabhūbhṛtaḥ | ekādaśīṃ yaḥ samupoṣya bhārate prāptaḥ sa daivaiḥ kila maṃdarācale || 21 || adyāpi rājyaṃ kurute kuberava- d‌rājñā yuto'sau kila candrabhāgayā | ekādaśī sarvatithīśvarīṃ parāṃ jānītha gopyo na hi tatsamā'nyā || 22 || śrīnārada uvāca - iti rādhāmukhācchrutvā yajñasītāśca gopikāḥ | ekādaśīvrataṃ cakrurvidhivatkṛṣṇalālasāḥ || 23 || ekādaśīvratenāpi prasannaḥ śrīhariḥ svayam | mārgaśīrṣe pūrṇimāyāṃ rāsaṃ tābhiścakāra ha || 24 || iti śrīgargasaṃhitāyāṃ mādhuryakhaṇḍe śrīnāradabahulāśvasaṃvāde ekādaśīmāhātmyaṃ nāma navamo'dhyāyaḥ || 9 || hariḥ oṃ tatsacchrīkṛṣṇārpaṇamastu ||