Chapter 10

बहुलाश्व उवाच - श्रीकृष्णचरितं पुण्यं मया तव मुखाच्छ्रुतम् । पुनः श्रोतुं मनश्चाद्य तृषितो वा जलं गतः ॥ १ ॥ कंसस्य जन्मकर्माणि त्वयोक्तानि श्रुतानि मे । केश्यादिदैत्यवर्याणां पूर्वजन्मकृतं श्रुतम् ॥ २ ॥ कोऽयं तु रजकः पूर्वमवधीद्यं हरिः कथम् । अहो यस्य महज्ज्योतिः कृष्णे लीनं बभूव ह ॥ ३ ॥ श्रीनारद उवाच - त्रेतायुगे त्वयोध्यायां रामराज्ये विदेहराट् । चाराणां शृण्वतां कश्चिद्‌रजको ह्यवदत्प्रियाम् ॥ ४ ॥ नाहं बिभर्मि त्वां दुष्टामुशतीं परवेश्मगाम् । स्त्रीलोभी बिभृयात्सीतां रामो नाहं भजे पुनः ॥ ५ ॥ इति लोकाद्‌बहुमुखाद्‌वाक्यं श्रुत्वाऽथ राघवः । सीतां तत्याज सहसा वने लोकापवादतः ॥ ६ ॥ तस्मै दंडं दातुमिच्छां न चक्रे राघवोत्तमः । मथुरायां द्वापरांते रजकः स बभूव ह ॥ ७ ॥ कुवाक्यदोषशांत्यर्थं तं जघान हरिः स्वयम् । तदपि प्रददौ मोक्षं तस्मै श्रीकरुणानिधिः ॥ ८ ॥ दयालोः कृष्णचन्द्रस्य चरित्रं परमाद्‌भुतम् । एतत्ते कथितं राजन् किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ ९ ॥ बहुलाश्व उवाच - पुरा वै वायकः कोऽयं नितरां मुनिसत्तम । यस्मै ददौ च सारूप्यं श्रीकृष्णो भगवान्हरिः ॥ १० ॥ श्रीनारद उवाच - मिथिलानगरे पूर्वं वायको हरिभक्तिकृत् । श्रीरामोद्वाहसमये सीरध्वजनृपाज्ञया ॥ ११ ॥ रामलक्ष्मणवेषार्थं वासांसि रचयन् किल । लघुसूत्रैः परिवयन् कुशलो वस्त्रकर्मसु ॥ १२ ॥ कोटिकन्दर्पलावण्यौ सुन्दरौ रामलक्ष्मणौ । तौ वीक्ष्य वायको राजन्मोहितोऽभून्महामनाः ॥ १३ ॥ अहं स्वहस्तैर्वस्त्राणि तयोरंगेषु सर्वतः । परिधानं कारयामि चक्रे चेत्थं मनोरथम् ॥ १४ ॥ मनसाऽपि वरं रामो ददौ तस्मा अशेषवित् । द्वापरांते भारते च भविष्यति मनोरथः ॥ १५ ॥ श्रीरामस्य वरात्सोऽयं मथुरायां बभूव ह । तयोर्वेषं कारयित्वा तत्सारूप्यं जगाम ह ॥ १६ ॥ बहुलाश्व उवाच - सुदाम्ना मालिना ब्रह्मन् किं कृतं सुकृतं वद । यद्‍गृहं जग्मतुः साक्षाद्‌रामकृष्णौ मनोहरौ ॥ १७ ॥ श्रीनारद उवाच - राजराजवनं रम्यं नाम्ना चैत्ररथं शुभम् । तस्य वै पुष्पबटुको हेममालीति नामभाक् ॥ १८ ॥ विष्णुभक्तिरतः शान्तो दानी सत्संगकृन्महान् । श्रीविष्णुदेवप्राप्त्यर्थं देवपूजां चकार ह ॥ १९ ॥ समाः पंचसहस्राणि पद्मानां च शतत्रयम् । नित्यं नीत्वा धूर्जटये पुरो धृत्वा ननाम ह ॥ २० ॥ एकदाऽतिप्रसन्नोऽभूत्त्र्यम्बकः करुणानिधिः । मालाकार महाबुद्धे वरं ब्रूहीत्युवाच ह ॥ २१ ॥ हेममाली तदा देवं नमस्कृत्य कृताञ्जलिः । प्रदक्षिणीकृत्य पुरः स्थित्वा प्राह नताननः ॥ २२ ॥ हेममाल्युवाच - परिपूर्णतमं कृष्णं क्वचिन्नो गृहमागतम् । पश्यामि दृग्भ्यां तं साक्षात्त्वद्वरेण भवेदिदम् ॥ २३ ॥ श्रीमहादेव उवाच - द्वापरांते भारते च मथुरायां महामते । मनोरथस्ते सफलो भविष्यति न संशयः ॥ २४ ॥ श्रीनारद उवाच - महेश्वरवरेणासौ हेममाली महामनाः । मालाकारो द्वापरांते सुदामा संबभूव ह ॥ २५ ॥ तस्मादस्य गृहं साक्षात् जग्मतू रामकेशवौ । शिववाक्यामृतं कर्तुं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ २‍६ ॥

bahulāśva uvāca - śrīkṛṣṇacaritaṃ puṇyaṃ mayā tava mukhācchrutam | punaḥ śrotuṃ manaścādya tṛṣito vā jalaṃ gataḥ || 1 || kaṃsasya janmakarmāṇi tvayoktāni śrutāni me | keśyādidaityavaryāṇāṃ pūrvajanmakṛtaṃ śrutam || 2 || ko'yaṃ tu rajakaḥ pūrvamavadhīdyaṃ hariḥ katham | aho yasya mahajjyotiḥ kṛṣṇe līnaṃ babhūva ha || 3 || śrīnārada uvāca - tretāyuge tvayodhyāyāṃ rāmarājye videharāṭ | cārāṇāṃ śṛṇvatāṃ kaścid‌rajako hyavadatpriyām || 4 || nāhaṃ bibharmi tvāṃ duṣṭāmuśatīṃ paraveśmagām | strīlobhī bibhṛyātsītāṃ rāmo nāhaṃ bhaje punaḥ || 5 || iti lokād‌bahumukhād‌vākyaṃ śrutvā'tha rāghavaḥ | sītāṃ tatyāja sahasā vane lokāpavādataḥ || 6 || tasmai daṃḍaṃ dātumicchāṃ na cakre rāghavottamaḥ | mathurāyāṃ dvāparāṃte rajakaḥ sa babhūva ha || 7 || kuvākyadoṣaśāṃtyarthaṃ taṃ jaghāna hariḥ svayam | tadapi pradadau mokṣaṃ tasmai śrīkaruṇānidhiḥ || 8 || dayāloḥ kṛṣṇacandrasya caritraṃ paramād‌bhutam | etatte kathitaṃ rājan kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi || 9 || bahulāśva uvāca - purā vai vāyakaḥ ko'yaṃ nitarāṃ munisattama | yasmai dadau ca sārūpyaṃ śrīkṛṣṇo bhagavānhariḥ || 10 || śrīnārada uvāca - mithilānagare pūrvaṃ vāyako haribhaktikṛt | śrīrāmodvāhasamaye sīradhvajanṛpājñayā || 11 || rāmalakṣmaṇaveṣārthaṃ vāsāṃsi racayan kila | laghusūtraiḥ parivayan kuśalo vastrakarmasu || 12 || koṭikandarpalāvaṇyau sundarau rāmalakṣmaṇau | tau vīkṣya vāyako rājanmohito'bhūnmahāmanāḥ || 13 || ahaṃ svahastairvastrāṇi tayoraṃgeṣu sarvataḥ | paridhānaṃ kārayāmi cakre cetthaṃ manoratham || 14 || manasā'pi varaṃ rāmo dadau tasmā aśeṣavit | dvāparāṃte bhārate ca bhaviṣyati manorathaḥ || 15 || śrīrāmasya varātso'yaṃ mathurāyāṃ babhūva ha | tayorveṣaṃ kārayitvā tatsārūpyaṃ jagāma ha || 16 || bahulāśva uvāca - sudāmnā mālinā brahman kiṃ kṛtaṃ sukṛtaṃ vada | yad‍gṛhaṃ jagmatuḥ sākṣād‌rāmakṛṣṇau manoharau || 17 || śrīnārada uvāca - rājarājavanaṃ ramyaṃ nāmnā caitrarathaṃ śubham | tasya vai puṣpabaṭuko hemamālīti nāmabhāk || 18 || viṣṇubhaktirataḥ śānto dānī satsaṃgakṛnmahān | śrīviṣṇudevaprāptyarthaṃ devapūjāṃ cakāra ha || 19 || samāḥ paṃcasahasrāṇi padmānāṃ ca śatatrayam | nityaṃ nītvā dhūrjaṭaye puro dhṛtvā nanāma ha || 20 || ekadā'tiprasanno'bhūttryambakaḥ karuṇānidhiḥ | mālākāra mahābuddhe varaṃ brūhītyuvāca ha || 21 || hemamālī tadā devaṃ namaskṛtya kṛtāñjaliḥ | pradakṣiṇīkṛtya puraḥ sthitvā prāha natānanaḥ || 22 || hemamālyuvāca - paripūrṇatamaṃ kṛṣṇaṃ kvacinno gṛhamāgatam | paśyāmi dṛgbhyāṃ taṃ sākṣāttvadvareṇa bhavedidam || 23 || śrīmahādeva uvāca - dvāparāṃte bhārate ca mathurāyāṃ mahāmate | manorathaste saphalo bhaviṣyati na saṃśayaḥ || 24 || śrīnārada uvāca - maheśvaravareṇāsau hemamālī mahāmanāḥ | mālākāro dvāparāṃte sudāmā saṃbabhūva ha || 25 || tasmādasya gṛhaṃ sākṣāt jagmatū rāmakeśavau | śivavākyāmṛtaṃ kartuṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi || 2‍6 ||