Chapter 45

श्रीनारद उवाच - भैरवाद्या रागगणाः पुरः प्राप्ता हरेः प्रभोः ॥ रूपानुरूपावयवां तनुं दृष्ट्वातिहर्षिताः ॥१॥ यत्र यत्र च तेषां वै दृष्टिः प्राप्ता हरेस्तनौ ॥ तत्र स्थिता च निर्गन्तुं लावण्यान्न शशाक ह ॥२॥ अहो श्रीकृष्णचन्द्रस्य रूपमत्यद्‌भुतं हरेः ॥ दृष्टोपवर्णनं तस्य चक्रुस्तेऽपि पृथक् पृथक् ॥३॥ भैरव उवाच - भज हरिजानुद्वयमिति लक्ष्मीः ॥ भजति सदांके कमलकराभ्याम् ॥४॥ मेघमल्लार उवाच - ऊरू विष्णो रम्भाखंडौ हेमस्तंभौ ध्याये वंद्यौ ॥ ओजः पूर्णौ शोभायुक्तौ वस्त्रपीतौ कृष्णस्योभौ ॥५॥ दीपक उवाच - सकलसुखकरं कनकरुचिधरम् ॥ प्रथितहरिपदं भजत कटितले ॥६॥ मालकोश उवाच - कटी केशवाद्या हरेरस्ति तत्र नृणां नेत्रयोर्दृष्टिमानं हरंति ॥ परं कंपिता मंदगच्छत्समीरैः सुनम्रेण सा सर्वचेतोहरेत्थम् ॥७॥ श्रीराग उवाच - नाभेः सरः पुष्करकुण्डवच्च तल्लसत्त्रिवल्ल्यूर्मिमनोहरं पदम् ॥ रोमावलिप्रोज्झितकामकाननं भजामि नित्यं हृदि राधिकापतेः ॥८॥ हिंडोल उवाच - अक्षरपंक्तिः किंन्वलिपंक्तिः पिप्पलपत्रे मोहनमाला ॥ किं कमले यच्छ्यामलरेखा किं ह्युदरे रोमावलिरेखा ॥९॥ भैरवरागिण्य ऊचुः पीतपटं यत्कृष्णहरेरिंद्रधनुर्वद्दीप्तियुतम् ॥ काञ्चनशिल्पैश्चारुचितद्‌भजन्नॄणां दुःखहरम् ॥१०॥ भैरवपुत्रा ऊचुः चतुःसमुद्रा इव विश्वपूरका आनन्ददा एव चतुष्पदार्थवत् ॥ ते बाहवो लोकवितानदण्डवज्जयन्ति भूधारणदिग्गजा इव ॥११॥ मेघमल्लाररागिण्य ऊचुः अरुणबिंबफलद्युतिमण्डितं भज हरेरधरं मधुरं मनः ॥ नवजपादलमल्लसुविग्रहं सकलवल्लभभूमिपतेः प्रभोः ॥१२॥ मेघमल्लारपुत्रा ऊचुः कर्पूरकेतकसुमौक्तिकहीरकाणां श्रीखंडचंद्रचपलामृतमल्लिकानम् ॥ तेषां रुचेश्च परिभावमकारि पूर्वं या दंतपंक्तिरमला स्मरतां परस्य ॥१३॥ दीपकरागिण्य ऊचुः नयनयुगलजातं पातु नोऽहर्निशं ते मदनशरपरोक्षं सर्वलावण्यदीक्षम् ॥ परिहृतसुरवृक्षं कोटिशो लक्षलक्षं निजजनकृतरक्षं दानदक्षं कटाक्षम् ॥१४॥ दीपकपुत्रा ऊचुः किं वा कुलिंगयुगलं नवपद्ममध्ये दुःखक्षायाय वसतां निशितासियुग्मम् ॥ जैत्रं धनुर्जयति किं मकरध्वजस्य भ्रूमण्डलं किमथ चंद्रमुखे परस्य ॥१५॥ मालकोशरागिण्य ऊचुः परिनृत्यति इन्दुमंडले फणिपत्‍न्याविव लोलकुण्डले ॥ कमले मकरन्दनिर्भरे भ्रमरालीव सुगण्डमण्डले ॥१६॥ मालकोशपुत्रा ऊचुः रविरेव खमण्डले किमु यदुभर्तुस्त्वथवा घने तडित् ॥ अधितिष्ठति गण्डमण्डलं द्युतिखण्डं कलधौतकुण्डलम् ॥१७॥ श्रीरागिण्य ऊचुः कलिंगयोः खंजनयोः किलारादापत्यतां युद्धमभूदलीनाम् ॥ तेषां गतः कीर उषःप्रफुल्ले चकास्ति पद्मेऽरुणबिंबलिप्सुः ॥१८॥ श्रीरागपुत्रा ऊचुः परिकरीकृतपीतपटं हरिं शिखिकिरीटनतीकृतकंधरम् ॥ लगुडवेणुकरं चलकुंडलं पटुतरं नतवेषधरं भजे ॥१९॥ हिंडोलरागिण्य ऊचुः अतसीकुसुमोपमेयकांति-र्यमुनाकूलकदम्बमध्यवर्ती ॥ नवगोपवधूविहारशाली वनमाली वितनोतु मंगलानि ॥२०॥ हिंडोलपुत्रा ऊचुः - हरे मत्समः पातकी नास्ति भूमौ तथा त्वत्समो नास्ति पापापहारी ॥ इति त्वां च मत्वा जगन्नाथदेवं यथेच्छा भवेत्ते तथा मां कुरु त्वम् ॥२१॥ श्रीनारद उवाच - इति रागकृतं ध्यानं यः शृणोति पठेत्सदा ॥ तन्नेत्रगोचरो याति भगवान् भक्तवत्सलः ॥२२॥ इत्थं स्वं दर्शनं दत्वा वेदादिभ्यो हरिः स्वयम् ॥ बभूव पश्यतं तेषां शार्ङ्‌गपाणिश्चतुर्भुजः ॥२३॥ कृत्वा तु दर्शनं विष्णोर्गते देवे गणैः सह ॥ सैन्ये सुतं शंबरारिं स्थापयित्वा यदूत्तमम् ॥२४॥ द्वारकां स्वां पुरीं गंतुं मनश्चक्रे परात्परः ॥२५॥ मञ्जीरघंटाकलकिंकिणीकलं सुकांस्यपात्रध्वनिना रथेन ॥ सुग्रीवमुख्यैः स च चञ्चलाश्वै- र्नियोजितैर्मैथिल दारुकेण ॥२६॥ युतेन सद्‌रत्‍नमता श्रुतिस्वनैः प्रभंजनैजद्‌गरुडध्वजेन ॥ विहाय तां वेदपुरीं परात्मा ययौ पुरीं यादववृंदमंडिताम् ॥२७॥

śrīnārada uvāca - bhairavādyā rāgagaṇāḥ puraḥ prāptā hareḥ prabhoḥ || rūpānurūpāvayavāṃ tanuṃ dṛṣṭvātiharṣitāḥ ||1|| yatra yatra ca teṣāṃ vai dṛṣṭiḥ prāptā harestanau || tatra sthitā ca nirgantuṃ lāvaṇyānna śaśāka ha ||2|| aho śrīkṛṣṇacandrasya rūpamatyad‌bhutaṃ hareḥ || dṛṣṭopavarṇanaṃ tasya cakruste'pi pṛthak pṛthak ||3|| bhairava uvāca - bhaja harijānudvayamiti lakṣmīḥ || bhajati sadāṃke kamalakarābhyām ||4|| meghamallāra uvāca - ūrū viṣṇo rambhākhaṃḍau hemastaṃbhau dhyāye vaṃdyau || ojaḥ pūrṇau śobhāyuktau vastrapītau kṛṣṇasyobhau ||5|| dīpaka uvāca - sakalasukhakaraṃ kanakarucidharam || prathitaharipadaṃ bhajata kaṭitale ||6|| mālakośa uvāca - kaṭī keśavādyā harerasti tatra nṛṇāṃ netrayordṛṣṭimānaṃ haraṃti || paraṃ kaṃpitā maṃdagacchatsamīraiḥ sunamreṇa sā sarvacetoharettham ||7|| śrīrāga uvāca - nābheḥ saraḥ puṣkarakuṇḍavacca tallasattrivallyūrmimanoharaṃ padam || romāvaliprojjhitakāmakānanaṃ bhajāmi nityaṃ hṛdi rādhikāpateḥ ||8|| hiṃḍola uvāca - akṣarapaṃktiḥ kiṃnvalipaṃktiḥ pippalapatre mohanamālā || kiṃ kamale yacchyāmalarekhā kiṃ hyudare romāvalirekhā ||9|| bhairavarāgiṇya ūcuḥ pītapaṭaṃ yatkṛṣṇahareriṃdradhanurvaddīptiyutam || kāñcanaśilpaiścārucitad‌bhajannṝṇāṃ duḥkhaharam ||10|| bhairavaputrā ūcuḥ catuḥsamudrā iva viśvapūrakā ānandadā eva catuṣpadārthavat || te bāhavo lokavitānadaṇḍavajjayanti bhūdhāraṇadiggajā iva ||11|| meghamallārarāgiṇya ūcuḥ aruṇabiṃbaphaladyutimaṇḍitaṃ bhaja hareradharaṃ madhuraṃ manaḥ || navajapādalamallasuvigrahaṃ sakalavallabhabhūmipateḥ prabhoḥ ||12|| meghamallāraputrā ūcuḥ karpūraketakasumauktikahīrakāṇāṃ śrīkhaṃḍacaṃdracapalāmṛtamallikānam || teṣāṃ ruceśca paribhāvamakāri pūrvaṃ yā daṃtapaṃktiramalā smaratāṃ parasya ||13|| dīpakarāgiṇya ūcuḥ nayanayugalajātaṃ pātu no'harniśaṃ te madanaśaraparokṣaṃ sarvalāvaṇyadīkṣam || parihṛtasuravṛkṣaṃ koṭiśo lakṣalakṣaṃ nijajanakṛtarakṣaṃ dānadakṣaṃ kaṭākṣam ||14|| dīpakaputrā ūcuḥ kiṃ vā kuliṃgayugalaṃ navapadmamadhye duḥkhakṣāyāya vasatāṃ niśitāsiyugmam || jaitraṃ dhanurjayati kiṃ makaradhvajasya bhrūmaṇḍalaṃ kimatha caṃdramukhe parasya ||15|| mālakośarāgiṇya ūcuḥ parinṛtyati indumaṃḍale phaṇipat‍nyāviva lolakuṇḍale || kamale makarandanirbhare bhramarālīva sugaṇḍamaṇḍale ||16|| mālakośaputrā ūcuḥ ravireva khamaṇḍale kimu yadubhartustvathavā ghane taḍit || adhitiṣṭhati gaṇḍamaṇḍalaṃ dyutikhaṇḍaṃ kaladhautakuṇḍalam ||17|| śrīrāgiṇya ūcuḥ kaliṃgayoḥ khaṃjanayoḥ kilārādāpatyatāṃ yuddhamabhūdalīnām || teṣāṃ gataḥ kīra uṣaḥpraphulle cakāsti padme'ruṇabiṃbalipsuḥ ||18|| śrīrāgaputrā ūcuḥ parikarīkṛtapītapaṭaṃ hariṃ śikhikirīṭanatīkṛtakaṃdharam || laguḍaveṇukaraṃ calakuṃḍalaṃ paṭutaraṃ nataveṣadharaṃ bhaje ||19|| hiṃḍolarāgiṇya ūcuḥ atasīkusumopameyakāṃti-ryamunākūlakadambamadhyavartī || navagopavadhūvihāraśālī vanamālī vitanotu maṃgalāni ||20|| hiṃḍolaputrā ūcuḥ - hare matsamaḥ pātakī nāsti bhūmau tathā tvatsamo nāsti pāpāpahārī || iti tvāṃ ca matvā jagannāthadevaṃ yathecchā bhavette tathā māṃ kuru tvam ||21|| śrīnārada uvāca - iti rāgakṛtaṃ dhyānaṃ yaḥ śṛṇoti paṭhetsadā || tannetragocaro yāti bhagavān bhaktavatsalaḥ ||22|| itthaṃ svaṃ darśanaṃ datvā vedādibhyo hariḥ svayam || babhūva paśyataṃ teṣāṃ śārṅ‌gapāṇiścaturbhujaḥ ||23|| kṛtvā tu darśanaṃ viṣṇorgate deve gaṇaiḥ saha || sainye sutaṃ śaṃbarāriṃ sthāpayitvā yadūttamam ||24|| dvārakāṃ svāṃ purīṃ gaṃtuṃ manaścakre parātparaḥ ||25|| mañjīraghaṃṭākalakiṃkiṇīkalaṃ sukāṃsyapātradhvaninā rathena || sugrīvamukhyaiḥ sa ca cañcalāśvai- rniyojitairmaithila dārukeṇa ||26|| yutena sad‌rat‍namatā śrutisvanaiḥ prabhaṃjanaijad‌garuḍadhvajena || vihāya tāṃ vedapurīṃ parātmā yayau purīṃ yādavavṛṃdamaṃḍitām ||27||