Chapter 7

श्रीनारद उवाच - अथ दूतः सिन्धुदेशान् माथुरान्पुनरागतः । चरन् वृन्दावने कृष्णातीरे कृष्णं ददर्श ह ॥ १ ॥ कृष्णं प्रणम्य रहसि कृताञ्जलिपुटः शनैः । प्रदक्षिणीकृत्य दूतो विमलोक्तमुवाच सः ॥ २ ॥ दूत उवाच - स्वयं परं ब्रह्म परः परेशः परैरदृश्यः परिपूर्णदेवः । यः पुण्यसंघैः सततं हि दूरः तस्मै नमः सज्जनगोचराय ॥ ३ ॥ गोविप्रदेवश्रुतिसाधुधर्म रक्षार्थमद्यैव यदोः कुलेऽजः । जातोऽसि कंसादिवधाय योऽसौ तस्मै नमोऽनंतगुणार्णवाय ॥ ४ ॥ अहो परं भाग्यमलं व्रजौकसां धन्यं कुलं नन्दवरस्य ते पितुः । धन्यो व्रजौ धन्यमरण्यमेतद् यत्रैव साक्षात्प्रकटः परो हरिः ॥ ५ ॥ यद्‌राधिकासुन्दरकण्ठरत्‍नं यद्‌गोपिकाजीवनमूलरूपम् । तदेव मन्नेत्रपथि प्रजातं किं वर्णये भाग्यमतः स्वकीयम् ॥ ६ ॥ गुप्तो व्रजे गोपभिषेण चासि कस्तूरिकामोद इव प्रसिद्धः । यशश्च ते निर्मलमाशु शुक्ली करोति सर्वत्र गतं त्रिलोकीम् ॥ ७ ॥ जानासि सर्वं जनचैत्यभावं क्षेत्रज्ञ आत्मा कृतिवृन्दसाक्षी । तथापि वक्ष्ये नृपवाक्यमुक्तं परं रहस्यं रहसि स्वधर्मम् ॥ ८ ॥ या सिंधुदेशेषु पुरी प्रसिद्धा श्रीचम्पका नाम शुभा यथैन्द्री । तत्पालकोऽसौ विमलो यथेन्द्रः त्वत्पादपद्मे कृतचित्तवृत्तिः ॥ ९ ॥ सदा कृतं यज्ञशतं त्वदर्थं दानं तपो ब्राह्मणसेवनं च । तीर्थं जपं येन सुसाधनेन तस्मै परं दर्शनमेव देहि ॥ १० ॥ तत्कन्यकाः पद्मविशालनेत्राः पूर्णं पतिं त्वां मृगयंत्य आरात् । सदा त्वदर्थं नियमव्रतस्था- स्त्वत्पादसेवाविमलीकृताङ्गाः ॥ ११ ॥ गृहाण तासां व्रजदेव पाणीन् दत्वा परं दर्शनमद्‌भुतं स्वम् । गच्छाशु सिन्धून् विशदीकुरु त्वं विमृश्य कर्तव्यमिदं त्वया हि ॥ १२ ॥ श्रीनारद उवाच - दूतवाक्यं च तच्छ्रुत्वा प्रसन्नो भगवान्हरिः । क्षणमात्रेण गतवान् सदूतश्चम्पकां पुरीम् ॥ १३ ॥ विमलस्य महायज्ञे वेदध्वनिसमाकुले । सदूतः कृष्ण आकाशात्सहसाऽवततार ह ॥ १४ ॥ श्रीवत्सांकं घनश्यामं सुन्दरं वनमालिनम् । पीतांबरं पद्मनेत्रं यज्ञवाटागतं हरिम् ॥ १५ ॥ तं दृष्ट्वा सहसोत्थाय विमलः प्रेमविह्वलः । पपात चरणोपांते रोमांची सन्कृताञ्जलिः ॥ १६ ॥ संस्थाप्य पीठके दिव्ये रत्नृहेमखचित्पदे । स्तुत्वा सम्पूज्य विधिवद्‌राजा तत्संमुखे स्थितः ॥ १७ ॥ गवाक्षेभ्यः प्रपश्यन्तीः सुन्दरीर्वीक्ष्य माधवः । उवाच विमलं कृष्णो मेघगंभीरया गिरा ॥ १८ ॥ श्रीभगवानुवाच - महामते वरं ब्रूहि यत्ते मनसि वर्तते । याज्ञवल्क्यस्य वचसा जातं मद्दर्शनं तव ॥ १९ ॥ विमल उवाच - मनो मे भ्रमरीभूतं सदा त्वत्पादपंकजे । वासं कुर्याद् देवदेव नान्येच्छा मे कदाचन ॥ २० ॥ श्रीनारद उवाच - इत्युक्त्वा विमलो राजा सर्वं कोशधनं महत् । द्विपवाजिरथैः सार्द्धं चक्रे आत्मनिवेदनम् ॥ २१ ॥ समर्प्य विधिना सर्वाः कन्यका हरये नृप । नमश्चकार कृष्णाय विमलो भक्तितत्परः ॥ २२ ॥ तदा जयजयारावो बभूव जनमण्डले । ववृषुः पुष्पवर्षाणि देवता गगनस्थिताः ॥ २३ ॥ तदैव कृष्णसारूप्यं प्राप्तोऽनंगस्फुरद्द्युतिः । शतसूर्यप्रतीकाशो द्योतयन्मंडलं दिशाम् ॥ २४ ॥ वैनतेयं समारुह्य नत्वा श्रीगरुडध्वजम् । सभार्यः पश्यतां नॄणां वैकुण्ठं विमलो ययौ ॥ २५ ॥ दत्वा मुक्तिं नृपतये श्रीकृष्णो भगवान्स्वयम् । तत्सुताः सुन्दरीर्नीत्वा व्रजमंडलमाययौ ॥ २६ ॥ तत्र कामवने रम्ये दिव्यमन्दिरसंयुते । क्रीडन्त्यः कंदुकैः सर्वाः तस्थुः कृष्णप्रियाः शुभाः ॥ २७ ॥ यावतीश्च प्रिया मुख्याः तावद् रूपधरो हरिः । रराज रासे व्रजराड् अञ्जयंस्तन्मनाः प्रभुः ॥ २८ ॥ रासे विमलपुत्रीणां आनन्दजलबिन्दुभिः । च्युतैर्विमलकुण्डोऽभूत् तीर्थानां तीर्थमुत्तमम् ॥ २९ ॥ दृष्ट्वा पीत्वा च तं स्नात्वा पूजयित्वा नृपेश्वर । छित्वा मेरुसमं पापं गोलोकं याति मानवः ॥ ३० ॥ अयोध्यावासिनीनां तु कथां यः शृणुयान्नरः । स व्रजेद्धाम परमं गोलोकं योगिदुर्लभम् ॥ ३१ ॥ इति श्रीगर्गसंहितायां माधुर्यखण्डे श्रीनारदबहुलाश्वसंवादे अयोध्यापुरवासिन्युपाख्यानं नाम सप्तमोऽध्यायः ॥ ७ ॥ हरिः ॐ तत्सच्छ्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥

śrīnārada uvāca - atha dūtaḥ sindhudeśān māthurānpunarāgataḥ | caran vṛndāvane kṛṣṇātīre kṛṣṇaṃ dadarśa ha || 1 || kṛṣṇaṃ praṇamya rahasi kṛtāñjalipuṭaḥ śanaiḥ | pradakṣiṇīkṛtya dūto vimaloktamuvāca saḥ || 2 || dūta uvāca - svayaṃ paraṃ brahma paraḥ pareśaḥ parairadṛśyaḥ paripūrṇadevaḥ | yaḥ puṇyasaṃghaiḥ satataṃ hi dūraḥ tasmai namaḥ sajjanagocarāya || 3 || govipradevaśrutisādhudharma rakṣārthamadyaiva yadoḥ kule'jaḥ | jāto'si kaṃsādivadhāya yo'sau tasmai namo'naṃtaguṇārṇavāya || 4 || aho paraṃ bhāgyamalaṃ vrajaukasāṃ dhanyaṃ kulaṃ nandavarasya te pituḥ | dhanyo vrajau dhanyamaraṇyametad yatraiva sākṣātprakaṭaḥ paro hariḥ || 5 || yad‌rādhikāsundarakaṇṭharat‍naṃ yad‌gopikājīvanamūlarūpam | tadeva mannetrapathi prajātaṃ kiṃ varṇaye bhāgyamataḥ svakīyam || 6 || gupto vraje gopabhiṣeṇa cāsi kastūrikāmoda iva prasiddhaḥ | yaśaśca te nirmalamāśu śuklī karoti sarvatra gataṃ trilokīm || 7 || jānāsi sarvaṃ janacaityabhāvaṃ kṣetrajña ātmā kṛtivṛndasākṣī | tathāpi vakṣye nṛpavākyamuktaṃ paraṃ rahasyaṃ rahasi svadharmam || 8 || yā siṃdhudeśeṣu purī prasiddhā śrīcampakā nāma śubhā yathaindrī | tatpālako'sau vimalo yathendraḥ tvatpādapadme kṛtacittavṛttiḥ || 9 || sadā kṛtaṃ yajñaśataṃ tvadarthaṃ dānaṃ tapo brāhmaṇasevanaṃ ca | tīrthaṃ japaṃ yena susādhanena tasmai paraṃ darśanameva dehi || 10 || tatkanyakāḥ padmaviśālanetrāḥ pūrṇaṃ patiṃ tvāṃ mṛgayaṃtya ārāt | sadā tvadarthaṃ niyamavratasthā- stvatpādasevāvimalīkṛtāṅgāḥ || 11 || gṛhāṇa tāsāṃ vrajadeva pāṇīn datvā paraṃ darśanamad‌bhutaṃ svam | gacchāśu sindhūn viśadīkuru tvaṃ vimṛśya kartavyamidaṃ tvayā hi || 12 || śrīnārada uvāca - dūtavākyaṃ ca tacchrutvā prasanno bhagavānhariḥ | kṣaṇamātreṇa gatavān sadūtaścampakāṃ purīm || 13 || vimalasya mahāyajñe vedadhvanisamākule | sadūtaḥ kṛṣṇa ākāśātsahasā'vatatāra ha || 14 || śrīvatsāṃkaṃ ghanaśyāmaṃ sundaraṃ vanamālinam | pītāṃbaraṃ padmanetraṃ yajñavāṭāgataṃ harim || 15 || taṃ dṛṣṭvā sahasotthāya vimalaḥ premavihvalaḥ | papāta caraṇopāṃte romāṃcī sankṛtāñjaliḥ || 16 || saṃsthāpya pīṭhake divye ratnṛhemakhacitpade | stutvā sampūjya vidhivad‌rājā tatsaṃmukhe sthitaḥ || 17 || gavākṣebhyaḥ prapaśyantīḥ sundarīrvīkṣya mādhavaḥ | uvāca vimalaṃ kṛṣṇo meghagaṃbhīrayā girā || 18 || śrībhagavānuvāca - mahāmate varaṃ brūhi yatte manasi vartate | yājñavalkyasya vacasā jātaṃ maddarśanaṃ tava || 19 || vimala uvāca - mano me bhramarībhūtaṃ sadā tvatpādapaṃkaje | vāsaṃ kuryād devadeva nānyecchā me kadācana || 20 || śrīnārada uvāca - ityuktvā vimalo rājā sarvaṃ kośadhanaṃ mahat | dvipavājirathaiḥ sārddhaṃ cakre ātmanivedanam || 21 || samarpya vidhinā sarvāḥ kanyakā haraye nṛpa | namaścakāra kṛṣṇāya vimalo bhaktitatparaḥ || 22 || tadā jayajayārāvo babhūva janamaṇḍale | vavṛṣuḥ puṣpavarṣāṇi devatā gaganasthitāḥ || 23 || tadaiva kṛṣṇasārūpyaṃ prāpto'naṃgasphuraddyutiḥ | śatasūryapratīkāśo dyotayanmaṃḍalaṃ diśām || 24 || vainateyaṃ samāruhya natvā śrīgaruḍadhvajam | sabhāryaḥ paśyatāṃ nṝṇāṃ vaikuṇṭhaṃ vimalo yayau || 25 || datvā muktiṃ nṛpataye śrīkṛṣṇo bhagavānsvayam | tatsutāḥ sundarīrnītvā vrajamaṃḍalamāyayau || 26 || tatra kāmavane ramye divyamandirasaṃyute | krīḍantyaḥ kaṃdukaiḥ sarvāḥ tasthuḥ kṛṣṇapriyāḥ śubhāḥ || 27 || yāvatīśca priyā mukhyāḥ tāvad rūpadharo hariḥ | rarāja rāse vrajarāḍ añjayaṃstanmanāḥ prabhuḥ || 28 || rāse vimalaputrīṇāṃ ānandajalabindubhiḥ | cyutairvimalakuṇḍo'bhūt tīrthānāṃ tīrthamuttamam || 29 || dṛṣṭvā pītvā ca taṃ snātvā pūjayitvā nṛpeśvara | chitvā merusamaṃ pāpaṃ golokaṃ yāti mānavaḥ || 30 || ayodhyāvāsinīnāṃ tu kathāṃ yaḥ śṛṇuyānnaraḥ | sa vrajeddhāma paramaṃ golokaṃ yogidurlabham || 31 || iti śrīgargasaṃhitāyāṃ mādhuryakhaṇḍe śrīnāradabahulāśvasaṃvāde ayodhyāpuravāsinyupākhyānaṃ nāma saptamo'dhyāyaḥ || 7 || hariḥ oṃ tatsacchrīkṛṣṇārpaṇamastu ||