Chapter 13

श्रीनारद उवाच - अथ देवांगनानां च गोपीनां वर्णनं शृणु । चतुष्पदार्थदं नॄणां भक्तिवर्धनमुत्तमम् ॥ १ ॥ बभूव मालवे देशे गोपो नन्दो दिवस्पतिः । भार्यासहस्रसंयुक्तो धनवान् नीतिमान्परः ॥ २ ॥ तीर्थयात्राप्रसंगेन मथुरायां समागतः । नन्दराजं व्रजाधीशं श्रुत्वा श्रीगोकुलं ययौ ॥ ३ ॥ मिलित्वा गोपराजं स दृष्ट्वा वृन्दावनश्रियम् । नन्दराजाज्ञया तत्र वासं चक्रे महामनाः ॥ ४ ॥ योजनद्वयमाश्रित्य घोषं चक्रे गवां पुनः । मुदं प्राप व्रजे राजन् ज्ञातिभिः स दिवस्पतिः ॥ ५ ॥ तस्य देवलवाक्येन सर्वा देवजनस्त्रियः । जाताः कन्या महादिव्या ज्वलदग्निशिखोपमाः ॥ ६ ॥ श्रीकृष्णं सुन्दरं दृष्ट्वा मोहिताः कन्यकाश्च ताः । दामोदरस्य प्राप्त्यर्थं चक्रुर्माघव्रतं परम् ॥ ७ ॥ अर्धोदयेऽर्के यमुनां नित्यं स्नात्वा व्रजांगनाः । उच्चैर्जगुः कृष्णलीलां प्रेमानन्दसमाकुलाः ॥ ८ ॥ तासां प्रसन्नः श्रीकृष्णो वरं ब्रूहीत्युवाच ह । ता ऊचुस्तं परं नत्वा कृताञ्जलिपुटाः शनैः ॥ ९ ॥ गोप्य ऊचुः - योगीश्वराणां किल दुर्लभस्त्वं सर्वेश्वरः कारणकारणोऽसि । त्वं नेत्रगामी भवतात्सदा नो वंशीधरो मन्मथमन्मथांगः ॥ १० ॥ तथाऽस्तु चोक्त्वा हरिरादिदेवः तासां तु यो दर्शनमाततान । भूयात्सदा ते हृदि नेत्रमार्गे तथा स आहूत इवाशु चित्ते ॥ ११ ॥ परिपूर्णतमः साक्षाच्छ्रीकृष्णो नान्य एव हि । एककार्यार्थमागत्य कोटिकार्यं चकार ह ॥ १२ ॥ परिकरीकृतपीतपटं हरिं शिखिकिरीटनतीकृतकंधरम् । लकुटवेणुकरं चलकुंडलं पटुतरं नतवेषधरं भजे ॥ १३ ॥ भक्त्यैव वश्यो हरिरादिदेवः सदा प्रमाणं किल चात्र गोप्यः । सांख्यं च योगं न कृतं कदापि प्रेम्णैव यस्य प्रकृतिं गताः स्युः ॥ १४ ॥ इति श्रीगर्गसंहितायां माधुर्यखण्डे श्रीनारदबहुलाश्वसंवादे देवजनस्त्री उपाख्यानं नाम त्रयोदशोऽध्यायः ॥ १३ ॥ हरिः ॐ तत्सच्छ्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥

śrīnārada uvāca - atha devāṃganānāṃ ca gopīnāṃ varṇanaṃ śṛṇu | catuṣpadārthadaṃ nṝṇāṃ bhaktivardhanamuttamam || 1 || babhūva mālave deśe gopo nando divaspatiḥ | bhāryāsahasrasaṃyukto dhanavān nītimānparaḥ || 2 || tīrthayātrāprasaṃgena mathurāyāṃ samāgataḥ | nandarājaṃ vrajādhīśaṃ śrutvā śrīgokulaṃ yayau || 3 || militvā goparājaṃ sa dṛṣṭvā vṛndāvanaśriyam | nandarājājñayā tatra vāsaṃ cakre mahāmanāḥ || 4 || yojanadvayamāśritya ghoṣaṃ cakre gavāṃ punaḥ | mudaṃ prāpa vraje rājan jñātibhiḥ sa divaspatiḥ || 5 || tasya devalavākyena sarvā devajanastriyaḥ | jātāḥ kanyā mahādivyā jvaladagniśikhopamāḥ || 6 || śrīkṛṣṇaṃ sundaraṃ dṛṣṭvā mohitāḥ kanyakāśca tāḥ | dāmodarasya prāptyarthaṃ cakrurmāghavrataṃ param || 7 || ardhodaye'rke yamunāṃ nityaṃ snātvā vrajāṃganāḥ | uccairjaguḥ kṛṣṇalīlāṃ premānandasamākulāḥ || 8 || tāsāṃ prasannaḥ śrīkṛṣṇo varaṃ brūhītyuvāca ha | tā ūcustaṃ paraṃ natvā kṛtāñjalipuṭāḥ śanaiḥ || 9 || gopya ūcuḥ - yogīśvarāṇāṃ kila durlabhastvaṃ sarveśvaraḥ kāraṇakāraṇo'si | tvaṃ netragāmī bhavatātsadā no vaṃśīdharo manmathamanmathāṃgaḥ || 10 || tathā'stu coktvā harirādidevaḥ tāsāṃ tu yo darśanamātatāna | bhūyātsadā te hṛdi netramārge tathā sa āhūta ivāśu citte || 11 || paripūrṇatamaḥ sākṣācchrīkṛṣṇo nānya eva hi | ekakāryārthamāgatya koṭikāryaṃ cakāra ha || 12 || parikarīkṛtapītapaṭaṃ hariṃ śikhikirīṭanatīkṛtakaṃdharam | lakuṭaveṇukaraṃ calakuṃḍalaṃ paṭutaraṃ nataveṣadharaṃ bhaje || 13 || bhaktyaiva vaśyo harirādidevaḥ sadā pramāṇaṃ kila cātra gopyaḥ | sāṃkhyaṃ ca yogaṃ na kṛtaṃ kadāpi premṇaiva yasya prakṛtiṃ gatāḥ syuḥ || 14 || iti śrīgargasaṃhitāyāṃ mādhuryakhaṇḍe śrīnāradabahulāśvasaṃvāde devajanastrī upākhyānaṃ nāma trayodaśo'dhyāyaḥ || 13 || hariḥ oṃ tatsacchrīkṛṣṇārpaṇamastu ||