Chapter 6

सूत उवाच श्रीशस्य वचनाद्देवाः सन्तुष्टाः सर्व एव हि । प्रसन्नमनसो भूत्वा पुनरेनं समूचिरे ॥ १ ॥ देवा ऊचुः देवदेव महाविष्णो सृष्टिस्थित्यन्तकारण । विष्णो विन्ध्यनगोऽर्कस्य मार्गरोधं करोति हि ॥ २ ॥ तेन भानुविरोधेन सर्व एव महाविभो । अलब्धभोगभागा हि किं कुर्मः कुत्र याम हि ॥ ३ ॥ श्रीभगवानुवाच या कर्त्री सर्वजगतामाद्या च कुलवर्धनी । देवी भगवती तस्याः पूजकः परमद्युतिः ॥ ४ ॥ अगस्त्यो मुनिवर्योऽसौ वाराणस्यां समासते । तत्तेजोवञ्चकोऽगस्त्यो भविष्यति सुरोत्तमाः ॥ ५ ॥ तं प्रसाद्य द्विजवरमगस्त्यं परमौजसम् । याचध्वं विबुधाः काशीं गत्वा निःश्रेयसः पदीम् ॥ ६ ॥ सूत उवाच एवं समुपदिष्टास्ते विष्णुना विबुधोत्तमाः । प्रतीताः प्रणताः सर्वे जग्मुर्वाराणसीं पुरीम् ॥ ७ ॥ क्षणेन विबुधश्रेष्ठा गत्वा काशीपुरीं शुभाम् । मणिकर्णीं समाप्लुत्य सचैलं भक्तिसंयुताः ॥ ८ ॥ सन्तर्प्य देवांश्च पितॄन्दत्त्वा दानं विधानतः । आगत्य मुनिवर्यस्य चाश्रमं परमं महत् ॥ ९ ॥ प्रशान्तश्वापदाकीर्णं नानापादपसङ्‌कुलम् । मयूरैः सारसैर्हंसैश्चक्रवाकैरुपाश्रितम् ॥ १० ॥ महावराहैः कोलैश्च व्याघ्रैः शार्दूलकैरपि । मृगै रुरुभिरत्यर्थं खड्गैः शरभकैरपि ॥ ११ ॥ समाश्रितं परमया लक्ष्म्या मुनिवरं तदा । दण्डवत्पतिताः सर्वे प्रणेमुश्च पुनः पुनः ॥ १२ ॥ देवा ऊचुः जय द्विजगणाधीश मान्य पूज्य धरासुर । वातापीबलनाशाय नमस्ते कुम्भयोनये ॥ १३ ॥ लोपामुद्रापते श्रीमन्मित्रावरुणसम्भव । सर्वविद्यानिधेऽगस्त्य शास्त्रयोने नमोऽस्तु ते ॥ १४ ॥ यस्योदये प्रसन्नानि भवन्त्युज्ज्वलभांज्यपि । तोयानि तोयराशीनां तस्मै तुभ्यं नमोऽस्तु ते ॥ १५ ॥ काशपुष्पविकासाय लङ्‌कावासप्रियाय च । जटामण्डलयुक्ताय सशिष्याय नमोऽस्तु ते ॥ १६ ॥ जय सर्वामरस्तव्य गुणराशे महामुने । वरिष्ठाय च पूज्याय सस्त्रीकाय नमोऽस्तु ते ॥ १७ ॥ प्रसादः क्रियतां स्वामिन् वयं त्वां शरणं गताः । दुस्तराच्छैलजाद्दुःखात्पीडिताः परमद्युते ॥ १८ ॥ इत्येवं संस्तुतोऽगस्त्यो मुनिः परमधार्मिकः । प्राह प्रसन्नया वाचा विहसन् द्विजसत्तमः ॥ १९ ॥ मुनिरुवाच भवन्तः परमश्रेष्ठा देवास्त्रिभुवनेश्वराः । लोकपाला महात्मानो निग्रहानुग्रहक्षमाः ॥ २० ॥ योऽमरावत्यधीशानः कुलिशं यस्य चायुधम् । सिद्ध्यष्टकं च यद्द्वारि स शक्रो मरुतां पतिः ॥ २१ ॥ वैश्वानरः कृशानुर्हि हव्यकव्यवहोऽनिशम् । मुखं सर्वामराणां हि सोऽग्निः किं तस्य दुष्करम् ॥ २२ ॥ रक्षोगणाधिपो भीमः सर्वेषां कर्मसाक्षिकः । दण्डव्यग्रकरो देवः किं तस्यासुकरं सुराः ॥ २३ ॥ तथापि यदि देवेशाः कार्यं मच्छक्तिसिद्धिभृत् । अस्ति चेदुच्यतां देवाः करिष्यामि न संशयः ॥ २४ ॥ एवं मुनिवरेणोक्तं निशम्य विबुधर्षभाः । प्रतीताः प्रणयोद्विग्नाः कार्यं निजगदुर्निजम् ॥ २५ ॥ महर्षे विन्ध्यगिरिणा निरुद्धोऽर्कविनिर्गमः । त्रैलोक्यं तेन संविष्टं हाहाभूतमचेतनम् ॥ २६ ॥ तद्‌वृद्धिं स्तम्भय मुने निजया तपसः श्रिया । भवतस्तेजसागस्त्य नूनं नम्रो भविष्यति । एतदेवास्मदीयं च कार्यं कर्तव्यमस्ति हि ॥ २७ ॥ इति श्रीमद्देवीभागवते महापुराणेऽष्टादशसाहस्र्यां संहितायां दशमस्कन्धे अगस्त्याश्वासनवर्णनं नाम षष्ठोऽध्यायः ॥ ६ ॥

sūta uvāca śrīśasya vacanāddevāḥ santuṣṭāḥ sarva eva hi | prasannamanaso bhūtvā punarenaṃ samūcire || 1 || devā ūcuḥ devadeva mahāviṣṇo sṛṣṭisthityantakāraṇa | viṣṇo vindhyanago'rkasya mārgarodhaṃ karoti hi || 2 || tena bhānuvirodhena sarva eva mahāvibho | alabdhabhogabhāgā hi kiṃ kurmaḥ kutra yāma hi || 3 || śrībhagavānuvāca yā kartrī sarvajagatāmādyā ca kulavardhanī | devī bhagavatī tasyāḥ pūjakaḥ paramadyutiḥ || 4 || agastyo munivaryo'sau vārāṇasyāṃ samāsate | tattejovañcako'gastyo bhaviṣyati surottamāḥ || 5 || taṃ prasādya dvijavaramagastyaṃ paramaujasam | yācadhvaṃ vibudhāḥ kāśīṃ gatvā niḥśreyasaḥ padīm || 6 || sūta uvāca evaṃ samupadiṣṭāste viṣṇunā vibudhottamāḥ | pratītāḥ praṇatāḥ sarve jagmurvārāṇasīṃ purīm || 7 || kṣaṇena vibudhaśreṣṭhā gatvā kāśīpurīṃ śubhām | maṇikarṇīṃ samāplutya sacailaṃ bhaktisaṃyutāḥ || 8 || santarpya devāṃśca pitṝndattvā dānaṃ vidhānataḥ | āgatya munivaryasya cāśramaṃ paramaṃ mahat || 9 || praśāntaśvāpadākīrṇaṃ nānāpādapasaṅ‌kulam | mayūraiḥ sārasairhaṃsaiścakravākairupāśritam || 10 || mahāvarāhaiḥ kolaiśca vyāghraiḥ śārdūlakairapi | mṛgai rurubhiratyarthaṃ khaḍgaiḥ śarabhakairapi || 11 || samāśritaṃ paramayā lakṣmyā munivaraṃ tadā | daṇḍavatpatitāḥ sarve praṇemuśca punaḥ punaḥ || 12 || devā ūcuḥ jaya dvijagaṇādhīśa mānya pūjya dharāsura | vātāpībalanāśāya namaste kumbhayonaye || 13 || lopāmudrāpate śrīmanmitrāvaruṇasambhava | sarvavidyānidhe'gastya śāstrayone namo'stu te || 14 || yasyodaye prasannāni bhavantyujjvalabhāṃjyapi | toyāni toyarāśīnāṃ tasmai tubhyaṃ namo'stu te || 15 || kāśapuṣpavikāsāya laṅ‌kāvāsapriyāya ca | jaṭāmaṇḍalayuktāya saśiṣyāya namo'stu te || 16 || jaya sarvāmarastavya guṇarāśe mahāmune | variṣṭhāya ca pūjyāya sastrīkāya namo'stu te || 17 || prasādaḥ kriyatāṃ svāmin vayaṃ tvāṃ śaraṇaṃ gatāḥ | dustarācchailajādduḥkhātpīḍitāḥ paramadyute || 18 || ityevaṃ saṃstuto'gastyo muniḥ paramadhārmikaḥ | prāha prasannayā vācā vihasan dvijasattamaḥ || 19 || muniruvāca bhavantaḥ paramaśreṣṭhā devāstribhuvaneśvarāḥ | lokapālā mahātmāno nigrahānugrahakṣamāḥ || 20 || yo'marāvatyadhīśānaḥ kuliśaṃ yasya cāyudham | siddhyaṣṭakaṃ ca yaddvāri sa śakro marutāṃ patiḥ || 21 || vaiśvānaraḥ kṛśānurhi havyakavyavaho'niśam | mukhaṃ sarvāmarāṇāṃ hi so'gniḥ kiṃ tasya duṣkaram || 22 || rakṣogaṇādhipo bhīmaḥ sarveṣāṃ karmasākṣikaḥ | daṇḍavyagrakaro devaḥ kiṃ tasyāsukaraṃ surāḥ || 23 || tathāpi yadi deveśāḥ kāryaṃ macchaktisiddhibhṛt | asti ceducyatāṃ devāḥ kariṣyāmi na saṃśayaḥ || 24 || evaṃ munivareṇoktaṃ niśamya vibudharṣabhāḥ | pratītāḥ praṇayodvignāḥ kāryaṃ nijagadurnijam || 25 || maharṣe vindhyagiriṇā niruddho'rkavinirgamaḥ | trailokyaṃ tena saṃviṣṭaṃ hāhābhūtamacetanam || 26 || tad‌vṛddhiṃ stambhaya mune nijayā tapasaḥ śriyā | bhavatastejasāgastya nūnaṃ namro bhaviṣyati | etadevāsmadīyaṃ ca kāryaṃ kartavyamasti hi || 27 || iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ daśamaskandhe agastyāśvāsanavarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ || 6 ||