Chapter 4

सूत उवाच ततः सर्वे सुरगणा महेन्द्रप्रमुखास्तदा । पद्मयोनिं पुरस्कृत्य रुद्रं शरणमन्वयुः ॥ १ ॥ उपतस्थुः प्रणतिभिः स्तोत्रैश्चारुविभूतिभिः । देवदेवं गिरिशयं शशिलोलितशेखरम् ॥ २ ॥ देववा ऊचुः जय देव गणाध्यक्ष उमालालितपङ्‌कज । अष्टसिद्धिविभूतीनां दात्रे भक्तजनाय ते ॥ ३ ॥ महामायाविलसितस्थानाय परमात्मने । वृषाङ्‌कायामरेशाय कैलासस्थितिशालिने ॥ ४ ॥ अहिर्बुध्न्याय मान्याय मनवे मानदायिने । अजाय बहुरूपाय स्वात्मारामाय शम्भवे ॥ ५ ॥ गणनाथाय देवाय गिरिशाय नमोऽस्तु ते । महाविभूतिदात्रे ते महाविष्णुस्तुताय च ॥ ६ ॥ विष्णुहृत्कञ्जवासाय महायोगरताय च । योगगम्याय योगाय योगिनां पतये नमः ॥ ७ ॥ योगीशाय नमस्तुभ्यं योगानां फलदायिने । दीनदानपरायापि दयासागरमूर्तये ॥ ८ ॥ आर्तिप्रशमनायोग्रवीर्याय गुणमूर्तये । वृषध्वजाय कालाय कालकालाय ते नमः ॥ ९ ॥ सूत उवाच एवं स्तुतः स देवेशो यज्ञभुग्भिर्वृषध्वजः । प्राह गम्भीरया वाचा प्रहसन्विबुधर्षभान् ॥ १० ॥ श्रीभगवानुवाच प्रसन्नोऽहं दिविषदः स्तोत्रेणोत्तमपूरुषाः । मनोरथं पूरयामि सर्वेषां देवतर्षभाः ॥ ११ ॥ देवा ऊचुः सर्वदेवेश गिरिश शशिमौलिविराजित । आर्तानां शङ्‌करस्त्वं च शं विधेहि महाबल ॥ १२ ॥ पर्वतो विन्ध्यनामास्ति मेरुद्वेष्टा महोन्नतः । भानुमार्गनिरोद्धा हि सर्वेषां दुःखदोऽनघ ॥ १३ ॥ तदवृद्धिं स्तम्भयेशान सर्वकल्याणकृद्‍भव । भानुसञ्चाररोधेन कालज्ञानं कथं भवेत् ॥ १४ ॥ नष्टे स्वाहास्वधाकारे लोके कः शरणं भवेत् । अस्माकं च भयार्तानां भवानेव हि दृश्यते ॥ १५ ॥ दुःखनाशकरो देव प्रसीद गिरिजापते । श्रीशिव उवाच नास्माकं शक्तिरस्तीह तद्‌वृद्धिस्तम्भने सुराः ॥ १६ ॥ इममेवं वदिष्यामो भगवन्तं रमाधवम् । सोऽस्माकं प्रभुरात्मा च पूज्यः कारणरूपधृक् ॥ १७ ॥ गोविन्दो भगवान्विष्णुः सर्वकारणकारणः । तं गत्वा कथयिष्यामः स दुःखान्तो भविष्यति ॥ १८ ॥ इत्येवमाकर्ण्य गिरीशभाषितं देवाश्च सेन्द्राः सपयोजसम्भवाः । रुद्रं पुरस्कृत्य च वेपमाना वैकुण्ठलोकं प्रतिजग्मुरञ्जसा ॥ १९ ॥ इति श्रीमद्देवीभागवते महापुराणेऽष्टादशसाहस्र्यां संहितायां दशमस्कन्धे रुद्रप्रार्थनं नाम चतुर्थोऽध्यायः ॥ ४ ॥

sūta uvāca tataḥ sarve suragaṇā mahendrapramukhāstadā | padmayoniṃ puraskṛtya rudraṃ śaraṇamanvayuḥ || 1 || upatasthuḥ praṇatibhiḥ stotraiścāruvibhūtibhiḥ | devadevaṃ giriśayaṃ śaśilolitaśekharam || 2 || devavā ūcuḥ jaya deva gaṇādhyakṣa umālālitapaṅ‌kaja | aṣṭasiddhivibhūtīnāṃ dātre bhaktajanāya te || 3 || mahāmāyāvilasitasthānāya paramātmane | vṛṣāṅ‌kāyāmareśāya kailāsasthitiśāline || 4 || ahirbudhnyāya mānyāya manave mānadāyine | ajāya bahurūpāya svātmārāmāya śambhave || 5 || gaṇanāthāya devāya giriśāya namo'stu te | mahāvibhūtidātre te mahāviṣṇustutāya ca || 6 || viṣṇuhṛtkañjavāsāya mahāyogaratāya ca | yogagamyāya yogāya yogināṃ pataye namaḥ || 7 || yogīśāya namastubhyaṃ yogānāṃ phaladāyine | dīnadānaparāyāpi dayāsāgaramūrtaye || 8 || ārtipraśamanāyogravīryāya guṇamūrtaye | vṛṣadhvajāya kālāya kālakālāya te namaḥ || 9 || sūta uvāca evaṃ stutaḥ sa deveśo yajñabhugbhirvṛṣadhvajaḥ | prāha gambhīrayā vācā prahasanvibudharṣabhān || 10 || śrībhagavānuvāca prasanno'haṃ diviṣadaḥ stotreṇottamapūruṣāḥ | manorathaṃ pūrayāmi sarveṣāṃ devatarṣabhāḥ || 11 || devā ūcuḥ sarvadeveśa giriśa śaśimaulivirājita | ārtānāṃ śaṅ‌karastvaṃ ca śaṃ vidhehi mahābala || 12 || parvato vindhyanāmāsti merudveṣṭā mahonnataḥ | bhānumārganiroddhā hi sarveṣāṃ duḥkhado'nagha || 13 || tadavṛddhiṃ stambhayeśāna sarvakalyāṇakṛd‍bhava | bhānusañcārarodhena kālajñānaṃ kathaṃ bhavet || 14 || naṣṭe svāhāsvadhākāre loke kaḥ śaraṇaṃ bhavet | asmākaṃ ca bhayārtānāṃ bhavāneva hi dṛśyate || 15 || duḥkhanāśakaro deva prasīda girijāpate | śrīśiva uvāca nāsmākaṃ śaktirastīha tad‌vṛddhistambhane surāḥ || 16 || imamevaṃ vadiṣyāmo bhagavantaṃ ramādhavam | so'smākaṃ prabhurātmā ca pūjyaḥ kāraṇarūpadhṛk || 17 || govindo bhagavānviṣṇuḥ sarvakāraṇakāraṇaḥ | taṃ gatvā kathayiṣyāmaḥ sa duḥkhānto bhaviṣyati || 18 || ityevamākarṇya girīśabhāṣitaṃ devāśca sendrāḥ sapayojasambhavāḥ | rudraṃ puraskṛtya ca vepamānā vaikuṇṭhalokaṃ pratijagmurañjasā || 19 || iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ daśamaskandhe rudraprārthanaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ || 4 ||