Chapter 32

श्रीनारायण उवाच मायाबीजं महामन्त्रं प्रदत्त्वा विधिपूर्वकम् । कर्माशुभविपाकं च तामुवाच रवेः सुतः ॥ १ ॥ धर्मराज उवाच शुभकर्मविपाकान्न नरकं याति मानवः । कर्माशुभविपाकं च कथयामि निशामय ॥ २ ॥ नानापुराणभेदेन नामभेदेन भामिनि । नानाप्रकारं स्वर्गं च याति जीवः स्वकर्मभिः ॥ ३ ॥ शुभकर्मविपाकान्न नरकं याति कर्मभिः । कुकर्मणा च नरकं याति नानाविधं नरः ॥ ४ ॥ नरकाणां च कुण्डानि सन्ति नानाविधानि च । नानाशास्त्रप्रमाणेन कर्मभेदेन यानि च ॥ ५ ॥ विस्तृतानि च गर्तानि क्लेशदानि च दुःखिनाम् । भयङ्‌कराणि घोराणि हे वत्से कुत्सितानि च ॥ ६ ॥ षडशीति च कुण्डानि एवमन्यानि सन्ति च । निबोध तेषां नामानि प्रसिद्धानि श्रुतौ सति ॥ ७ ॥ वह्निकुण्डं तप्तकुण्डं क्षारकुण्डं भयानकम् । विट्कुण्डं मूत्रकुण्डं च श्लेष्मकुण्डं च दुःसहम् ॥ ८ ॥ गरकुण्डं दूषिकुण्डं वसाकुण्डं तथैव च । शुक्रकुण्डमसुक्कुण्डमश्रुकुण्डं च कुत्सितम् ॥ ९ ॥ कुण्डं गात्रमलानां च कर्णविट्कुण्डमेव च । मज्जाकुण्डं मांसकुण्डं नक्रकुण्डं च दुस्तरम् ॥ १० ॥ लोमकुण्डं केशकुण्डमस्थिकुण्डं च दुस्तरम् । ताम्रकुण्डं लोहकुण्डं प्रतप्तं क्लेशदं महत् ॥ ११ ॥ चर्मकुण्डं तप्तसुराकुण्डं च परिकीर्तितम् । तीक्ष्णकण्टककुण्डं च विषोदं विषकुण्डकम् ॥ १२ ॥ प्रतप्तकुण्डं तैलस्य कुन्तकुण्डं च दुर्वहम् । कृमिकुण्डं पूयकुण्डं सर्पकुण्डं दुरन्तकम् ॥ १३ ॥ मशकुण्डं दंशकुण्डं भीमं गरलकुण्डकम् । कुण्डं च वज्रदंष्ट्राणां वृश्चिकानां च सुव्रते ॥ १४ ॥ शरकुण्डं शूलकुण्डं खड्गकुण्डं च भीषणम् । गोलकुण्डं नक्रकुण्डं काककुण्डं शुचास्पदम् ॥ १५ ॥ मन्थानकुण्डं बीजकुण्डं वज्रकुण्डं च दुःसहम् । तप्तपाषाणकुण्डं च तीक्ष्णपाषाणकुण्डकम् ॥ १६ ॥ लालाकुण्डं मसीकुण्डं चूर्णकुण्डं तथैव च । चक्रकुण्डं वक्रकुण्डं कूर्मकुण्डं महोल्बणम् ॥ १७ ॥ ज्वालाकुण्डं भस्मकुण्डं दग्धकुण्डं शुचिस्मिते । तप्तसूचीमसिपत्रं क्षुरधारं सूचीमुखम् ॥ १८ ॥ गोकामुख नक्रमुखं गजदंशं च गोमुखम् । कुम्भीपाकं कालसूत्रं मत्स्योदं कृमितन्तुकम् ॥ १९ ॥ पांसुभोज्यं पाशवेष्टं शूलप्रोतं प्रकम्पनम् । उल्कामुखमन्धकूपं वेधनं ताडनं तथा ॥ २० ॥ जालरन्ध्रं देहचूर्णं दलनं शोषणं कषम् । शूर्पं ज्वालामुखं चैव धूमान्धं नागवेष्टनम् ॥ २१ ॥ कुण्डान्येतानि सावित्रि पापिनां क्लेशदानि च । नियुतैः किङ्‌करगणै रक्षितानि च सन्ततम् ॥ २२ ॥ दण्डहस्तैः पाशहस्तैर्मदमत्तैर्भयङ्‌करैः । शक्तिहस्तैर्गदाहस्तैरसिहस्तैः सुदारुणैः ॥ २३ ॥ तमोयुक्तैर्दयाहीनैर्निवार्यैश्च न सर्वतः । तेजस्विभिश्च निःशङ्‌कैराताम्रपिङ्‌गलोचनैः ॥ २४ ॥ योगयुक्तैः सिद्धियुक्तैर्नानारूपधरैर्भटैः । आसन्नमृत्युभिर्दृष्टैः पापिभिः सर्वजीविभिः ॥ २५ ॥ स्वकर्मनिरतैः सर्वैः शाक्तैः सौरैश्च गाणपैः । अदृश्यैः पुण्यकृद्‌‍भिश्च सिद्धैर्योगिभिरेव च ॥ २६ ॥ स्वधर्मनिरतैर्वापि विततैर्वा स्वतन्त्रकैः । बलवद्‌‍भिश्च निःशङ्‌कैः स्वप्नदृष्टैश्च वैष्णवैः ॥ २७ ॥ एतत्ते कथितं साध्वि कुण्डसंख्यानिरूपणम् । येषां निवासो यत्कुण्डे निबोध कथयामि ते ॥ २८ ॥

śrīnārāyaṇa uvāca māyābījaṃ mahāmantraṃ pradattvā vidhipūrvakam | karmāśubhavipākaṃ ca tāmuvāca raveḥ sutaḥ || 1 || dharmarāja uvāca śubhakarmavipākānna narakaṃ yāti mānavaḥ | karmāśubhavipākaṃ ca kathayāmi niśāmaya || 2 || nānāpurāṇabhedena nāmabhedena bhāmini | nānāprakāraṃ svargaṃ ca yāti jīvaḥ svakarmabhiḥ || 3 || śubhakarmavipākānna narakaṃ yāti karmabhiḥ | kukarmaṇā ca narakaṃ yāti nānāvidhaṃ naraḥ || 4 || narakāṇāṃ ca kuṇḍāni santi nānāvidhāni ca | nānāśāstrapramāṇena karmabhedena yāni ca || 5 || vistṛtāni ca gartāni kleśadāni ca duḥkhinām | bhayaṅ‌karāṇi ghorāṇi he vatse kutsitāni ca || 6 || ṣaḍaśīti ca kuṇḍāni evamanyāni santi ca | nibodha teṣāṃ nāmāni prasiddhāni śrutau sati || 7 || vahnikuṇḍaṃ taptakuṇḍaṃ kṣārakuṇḍaṃ bhayānakam | viṭkuṇḍaṃ mūtrakuṇḍaṃ ca śleṣmakuṇḍaṃ ca duḥsaham || 8 || garakuṇḍaṃ dūṣikuṇḍaṃ vasākuṇḍaṃ tathaiva ca | śukrakuṇḍamasukkuṇḍamaśrukuṇḍaṃ ca kutsitam || 9 || kuṇḍaṃ gātramalānāṃ ca karṇaviṭkuṇḍameva ca | majjākuṇḍaṃ māṃsakuṇḍaṃ nakrakuṇḍaṃ ca dustaram || 10 || lomakuṇḍaṃ keśakuṇḍamasthikuṇḍaṃ ca dustaram | tāmrakuṇḍaṃ lohakuṇḍaṃ prataptaṃ kleśadaṃ mahat || 11 || carmakuṇḍaṃ taptasurākuṇḍaṃ ca parikīrtitam | tīkṣṇakaṇṭakakuṇḍaṃ ca viṣodaṃ viṣakuṇḍakam || 12 || prataptakuṇḍaṃ tailasya kuntakuṇḍaṃ ca durvaham | kṛmikuṇḍaṃ pūyakuṇḍaṃ sarpakuṇḍaṃ durantakam || 13 || maśakuṇḍaṃ daṃśakuṇḍaṃ bhīmaṃ garalakuṇḍakam | kuṇḍaṃ ca vajradaṃṣṭrāṇāṃ vṛścikānāṃ ca suvrate || 14 || śarakuṇḍaṃ śūlakuṇḍaṃ khaḍgakuṇḍaṃ ca bhīṣaṇam | golakuṇḍaṃ nakrakuṇḍaṃ kākakuṇḍaṃ śucāspadam || 15 || manthānakuṇḍaṃ bījakuṇḍaṃ vajrakuṇḍaṃ ca duḥsaham | taptapāṣāṇakuṇḍaṃ ca tīkṣṇapāṣāṇakuṇḍakam || 16 || lālākuṇḍaṃ masīkuṇḍaṃ cūrṇakuṇḍaṃ tathaiva ca | cakrakuṇḍaṃ vakrakuṇḍaṃ kūrmakuṇḍaṃ maholbaṇam || 17 || jvālākuṇḍaṃ bhasmakuṇḍaṃ dagdhakuṇḍaṃ śucismite | taptasūcīmasipatraṃ kṣuradhāraṃ sūcīmukham || 18 || gokāmukha nakramukhaṃ gajadaṃśaṃ ca gomukham | kumbhīpākaṃ kālasūtraṃ matsyodaṃ kṛmitantukam || 19 || pāṃsubhojyaṃ pāśaveṣṭaṃ śūlaprotaṃ prakampanam | ulkāmukhamandhakūpaṃ vedhanaṃ tāḍanaṃ tathā || 20 || jālarandhraṃ dehacūrṇaṃ dalanaṃ śoṣaṇaṃ kaṣam | śūrpaṃ jvālāmukhaṃ caiva dhūmāndhaṃ nāgaveṣṭanam || 21 || kuṇḍānyetāni sāvitri pāpināṃ kleśadāni ca | niyutaiḥ kiṅ‌karagaṇai rakṣitāni ca santatam || 22 || daṇḍahastaiḥ pāśahastairmadamattairbhayaṅ‌karaiḥ | śaktihastairgadāhastairasihastaiḥ sudāruṇaiḥ || 23 || tamoyuktairdayāhīnairnivāryaiśca na sarvataḥ | tejasvibhiśca niḥśaṅ‌kairātāmrapiṅ‌galocanaiḥ || 24 || yogayuktaiḥ siddhiyuktairnānārūpadharairbhaṭaiḥ | āsannamṛtyubhirdṛṣṭaiḥ pāpibhiḥ sarvajīvibhiḥ || 25 || svakarmanirataiḥ sarvaiḥ śāktaiḥ sauraiśca gāṇapaiḥ | adṛśyaiḥ puṇyakṛd‌‍bhiśca siddhairyogibhireva ca || 26 || svadharmaniratairvāpi vitatairvā svatantrakaiḥ | balavad‌‍bhiśca niḥśaṅ‌kaiḥ svapnadṛṣṭaiśca vaiṣṇavaiḥ || 27 || etatte kathitaṃ sādhvi kuṇḍasaṃkhyānirūpaṇam | yeṣāṃ nivāso yatkuṇḍe nibodha kathayāmi te || 28 ||