Chapter 15

पञ्चदशो’ध्यायः अथ पूजा-होम-विधिः श्री-व्यास उवाच— वक्ष्ये’क्षय-धनावाप्त्यै प्रतिपत्तिꣳ श्रियः पतेः । सुगुप्ताꣳ धन-नाथाद्यैर् धन्यैर् या क्रियते सदा ॥१॥ द्वारवत्याꣳ सहस्रार्क-भास्वरैर् भवनोत्तमैः । अनल्पैः कल्प-वृक्षैश् च परीते मण्डपोत्तमे ॥२॥ ज्वलद्-रत्न-मय-स्तम्भ-द्वार-तोरण-कुड्यके । फुल्ल-स्रग्-उल्लसच्-चित्र-वितानालम्बि-मौक्तिके ॥३॥ पद्म-राग-स्थली-राजद्-रत्न-नद्योश् च मध्यतः । अनारत-गलद्-रत्न-सुधस्य स्वस्-तरोर् अधः ॥४॥ रत्न-प्रदीपावलिभिः प्रदीपित-दिग्-अन्तरे । उद्यद्-आदित्य-सङ्काशे मणि-सिꣳहासनाम्बुजे ॥५॥ समासीनो’च्युतो ध्येयो द्रुत-हाटक-सꣳनिभः । समानोदित-चन्द्रार्क-तडित्-कोटि-सम-द्युतिः ॥६॥ सर्वाङ्ग-सुन्दरः सौम्यः सर्वाभरण-भूषितः । पीत-वासाश् चक्र-शङ्ख-गदा-पद्मोज्ज्वलद्-भुजः ॥७॥ अनारतोच्छ्लद्-रत्न-धारौध-कलशꣳ स्पृशन् । वाम-पादाम्बुजाग्रेण मुष्णता पल्लव-च्छविम् ॥८॥ रुक्मिणी-सत्यभामे’स्य मूर्ध्नि-रत्नौघ-धारया । सिञ्चन्त्यौ दक्ष-वाम-स्थे स्व-दोः-स्थ-कलशोत्थया ॥९॥ नाग्नजिती सुनन्दा च दिशन्त्या कलशौ तयोः । ताभ्याꣳ च दक्ष-वाम-स्थे मित्रविन्दा-सुलक्ष्मणे ॥१०॥ रत्न-द्यासमुद्धृत्य रत्न-पूर्णौ घटौ तयोः । जाम्बवती-सुशीला च दिशन्त्यौ दक्ष-वाम-गे ॥११॥ बहिः षोडश-साहस्र-सङ्ख्याताः परितः स्त्रियः । ध्येयाः सकल-रत्नाउघ-धारयुक् कलशोज्ज्वला ॥१२॥ तद् बहिश् चाष्ट-निधयः पूरयन्तओ धनैर् धराम् । तद्-बहिर् वृष्णयः सर्वे पुरोवच् च सुरादयः ॥१३॥ ध्यात्वैवꣳ परमात्मानꣳ विꣳसत्य्-अर्णꣳ मनुꣳ जपेत् । चतुर्-लक्षꣳ हुनेद् आज्यैश् चत्वारिꣳशत्-सहस्रकम् ॥१४॥ शक्ति-श्री-पूर्वको’ष्टादशार्णो विꣳशति-वर्णकः । मत्रेणानेन सदृशो मनुर् नहि जगत् त्रये ॥१५॥ ऋषिर् ब्रह्मा च गायत्री-च्छन्दः कृष्णस् तु देवता । पूर्वोक्तवद् एवास्य बीज-शक्त्य्-आदि-कल्पना ॥१६॥ कल्पः सनत्-कुमारोक्तो मन्त्रस्यास्योच्यते’धुना । पीठ-न्यासादिकꣳ कृत्वा पूर्वोक्त-क्रमतः सुधीः ॥१७॥ कर-द्वन्द्वाङ्गुलि-तलेष्व् अङ्ग-षट्कꣳ प्रविन्यसेत् । मन्त्रेण व्यापकꣳ कृत्वा मातृकाꣳ मनु-सम्पुटाम् ॥१८॥ सꣳहार-सृष्टि-मार्गेण दश-तत्त्वानि विन्यसेत् । पुनश् च व्यापकꣳ कृत्वा मन्त्र-वर्णास् तनौ न्यसेत् ॥१९॥ मूर्ध्नि भाले भ्रुवोर् मध्ये नेत्रयोः कर्णयोर् नसोः । आनने चिबुके कण्ठे दोर्-मूले हृदि तन्दुके ॥२०॥ नाभौ लिङ्गे तथाधारे कट्योर् जान्वोश् च जङ्घयोः । गुल्फयोः पादयोर् न्यसेत् सृष्टिर् एषा समीरिता ॥२१॥ स्थितिर् हृद्-आदिकꣳ सान्ता सꣳहृतिश् चरणादिका । विधायैवꣳ पञ्च-कृत्वः स्थित्य्-अन्तꣳ मूर्ति-पञ्जरम् ॥२२॥ सृष्टि-स्थिती च विन्यस्य षड्-अङ्ग-न्यासम् आचरेत् । गुणाग्नि-वेद-करण-करणाक्ष्य्-अक्षरैर् मनोः ॥२३॥ मुद्राꣳ बद्द्वा किरीटाख्याꣳ दिग्-बन्धꣳ पूर्ववच् चरेत् । ध्यात्वा जप्त्वार्चयेद् देहे मूर्ति-पञ्जर-पूर्वकम् ॥२४॥ अथवा ह्ये’र्चयेद् विष्णुꣳ तद्-अर्थꣳ यन्त्रम् उच्यते । गोमयेनोपलिप्योर्वीꣳ तत्र पीठꣳ निधापयेत् ॥२५॥ विलिप्य गन्ध-पङ्केन लिखेद् अष्ट-दलाम्बुजम् । कर्णिकायाꣳ तु षट्-कोणꣳ स-साध्यꣳ तत्र मन्मथम् ॥२६॥ शिष्टैस् तꣳ सप्तदशभिर् अक्षरैर् वेष्टयेत् स्मरम् । प्राग्-रक्षो’निल-कोणेषु श्रियꣳ शिष्टेषु सꣳविदम् ॥२७॥ षड्-अक्षरꣳ सन्धिषु च केशरेषु त्रिशस् त्रिशः । विलिखेत् स्मर-गायत्रीꣳ माला-मन्त्रꣳ दलाष्टके ॥२८॥ षड्शः सꣳलिख्य तद्-बाह्ये वेष्टयेन् मातृकाक्षरैः । भू-बिम्बꣳ च लिखेद् बाह्ये श्री-माये दिग्-विदिक्ष्व् अपि ॥२९॥ एतद्-यन्त्रꣳ हाटकादि-पट्टेष्व् आलिख्य पूर्ववत् । साधितꣳ धारयेद् यो वै सो’र्च्येत त्रदशैर् अपि ॥३०॥ स्याद् गायत्री काम-देव-पुष्प-बाणौ च ङे’न्तकौ । विद्महे-धीमहि-युतौ तन् नो’ङ्गः प्रचोदयात् ॥३१॥ जप्याज् जपादौ गोपाल-मनूनाꣳ जन-रञ्जनीम् । नत्य्-अन्ते काम-देवाय ङे’न्तꣳ सर्व-जन-प्रियम् ॥३२॥ उक्त्वा सर्व-जनान्ते तु सꣳमोहन-पदꣳ तथा । ज्वल ज्वल प्रज्वलेति प्रोक्तो सर्व-जनस्य च ॥३३॥ हृदयꣳ च मम ब्रूयात् वशꣳ कुरु-युगꣳ शिरः । प्रोक्तो मदन-मन्त्रो’ष्त-चत्वारिꣳशद्भिर् अक्षरैः ॥३४॥ जपादौ मार-बीजाद्यो जगत्-त्रय-वशीकरः । भू-गृहꣳ चतुरस्रꣳ स्यात् कोण-वज्राद्य्-अलङ्कृतम् ॥३५॥ पीठꣳ पूर्ववद् अभ्यर्च्य मूर्ति-सङ्कल्प्य पौरषीम् । तत्रावाह्याच्युतꣳ भक्त्या सकलीकृत्य पूजयेत् ॥३६॥ आसनादि भूषणान्तꣳ पुनर् न्यास-क्रमात् यजेत् । सृष्टि-स्थिती षड्-अङ्गꣳ च किरीटꣳ कुण्डल-द्वयम् ॥३७॥ चक्र-शङ्ख-गदा-पद्म-माला-श्रीवत्स-कौस्तुभान् । गन्धाक्षत-प्रसूनैश् च मूलेनाभ्यर्च्य पूर्ववत् ॥३८॥ आदौ वह्नि-पुर-द्वन्द्व-कोणेष्व् अङ्गानि पूजयेत् । सहृच्-छिरः शिखावर्मनेत्रमन्त्रम् इति क्रमात् ॥३९॥ वासुदेवः सङ्कर्षणः प्रद्य्म्नश् चानिरुद्धकः । अग्न्य्-आदि-दल-मूलेषु शान्तिः श्रीश् च सरस्वती ॥४०॥ रतिश् च दिग्-दलेष्व् अर्च्यास् ततो’ष्तौ महिषीर् यजेत् । रुक्मिण्य्-आद्या दक्ष-सव्ये क्रमात् पत्राग्रकेषु च ॥४१॥ ततः षोडश-साहस्रꣳ सकृद् एवार्चयेत् प्रियाः । इन्द्रनील-मुकुन्दाद्यान् मकरानङ्ग-कच्छपान् ॥४२॥ पद्म-शङ्खादिकाꣳश् चापि निधीन् अष्टौ क्रमाद् यजेत् । तद् बहिश् चेन्द्र-वज्राद् ये आवृती सम्प्रपूजयेत् ॥४३॥ इति सप्तावृत्ति-वृतम् अभ्यर्च्याच्युतम् आदरात् । प्रीणयेद् दधि-खण्डाज्य-मिश्रेण तु पयो’न्धसा ॥४४॥ राजोपचारꣳ दत्त्वाथ स्तुत्वा नत्वा च केशवम् । उद्वासयेत् स्व-हृदये परिवार-गणैः सह ॥४५॥ न्यस्त्वात्मानꣳ समभ्यर्च्य तन्-मयः प्रजपेन् मनुम् । रत्नाभिषेक-ध्यानेज्या-विꣳशत्य्-अर्णाश्रितेरिता ॥४६॥ जप-होमार्चनैर् ध्यानैर् यो’मुꣳ प्रभजते मनुम् । तद् वेश्म पूर्यते रत्नैः स्वर्ण-धान्यैर् अनारतम् ॥४७॥ पृथ्वी पृथ्वी करे तस्य सवसस्य् अकुलाकुला । पुत्रैर् मित्रैः सुसम्पन्नः प्रयात्य् अन्ते पराꣳ गतिम् ॥४८॥ वह्नाव् अभ्यर्च्य गोविन्दꣳ शुक्ल-पुष्पैः स-तण्डुलैः । आज्याक्तैर् अयुतꣳ हुत्वा भस्म तन्-मूर्ध्नि धारयेत् ॥४९॥ तस्यान्नादि-समृद्धिः स्यात् तद्-वशे सर्व-योषितः । आज्यैर् लक्षꣳ हुनेद् रक्त-पद्मैर् वा मधुराप्लुतैः ॥५०॥ श्रिया तस्यैन्द्रम् ऐश्वर्यꣳ तृणलेशायते ध्रुवम् । शुक्लादि-वस्त्र-लाभाय शुक्लादि-कुसुमैर् हुनेत् ॥५१॥ त्रिमध्वक्तैर् दश-शतम् आज्याक्तैर् वाष्ट-सꣳयुतम् । क्षौद्र-सिक्तैः सितैः पुष्पैर् अष्टोत्तर-सहस्रकम् ॥५२॥ हुनेन् नित्यꣳ स षड्-मासान् पुरोधा नृपतेर् भवेत् । दशाष्टादश-वर्णोक्तꣳ जप-ध्यान-हुतादिकम् ॥५३॥ विदध्यात् कर्म चानेन ताभ्याम् अप्य् अत्र कीर्तितम् । वाग्-भावꣳ मार-बीजꣳ च कृष्णाय भुवन्श्वरी ॥५४॥ गोविन्दाय रमा गोपी-जन-वल्लभ ङे शिरः । चतिर्दश-स्वरोपेतः शुक्रः सन्दी तद् ऊर्ध्वतः ॥५५॥ द्वाविꣳशत्य्-अक्षरो मन्त्रो वाग्-ईशत्व-प्रदायकः । अष्टादशार्णवत् सर्वꣳ षड्-ऊष्यादिकम् अस्य तु ॥५६॥ पूजा च विꣳशत्य्-अर्णोक्ता प्रतिपत्तिस् तु कथ्यते । वामोर्ध्व-हस्ते दधतꣳ विद्या-सर्वस्व-पुस्तकम् ॥५७॥ अक्ष-मालाꣳ च दक्षोर्ध्वे स्फाटिकीꣳ मातृका-मयीम् । शब्द-ब्रह्म-मयꣳ वेत्थम् अधः पाणि-द्वयोर् इतम् ॥५८॥ बर्हि-बर्ह-कृतोत्तꣳसꣳ सर्वज्ञꣳ सर्व-वेदिभिः ॥५९॥ उपासितꣳ मुनि-गणैर् उपतिष्ठेद् धरिꣳ सदा । ध्यात्वैवꣳ प्रमदावेश-विलास-भवनेश्वरम् ॥६०॥ चतुर्लक्षꣳ जपेन् मन्त्रम् इमꣳ मन्त्री सुसꣳयतः । पालाश-पुष्पैः स्वाद्वक्तैश् चत्वारिꣳशत् सहस्रकम् ॥६१॥ जुहुयात् कर्मणानेन ततः सिद्धो भवेद् ध्रुवम् । यो’स्मिन् निष्णात-धीर् मन्त्री वर्तते बभ्रुगद्दवात् ॥६२॥ गद्य-पद्य-मयी वाणी तस्य गङ्गा-प्रवाहवत् । सर्व-वेदेषु शास्त्रेषु पुराणेषु च पण्डितः ॥६३॥ सम्पत्तिꣳ परमाꣳ लब्ध्वा चान्ते याति परꣳ पदम् । श्री-शक्ति-स्मर-कृष्णाय गोविन्दाय शिरो मनुः ॥६४॥ रव्य्-अर्णो ब्रह्म-गायत्री-कृष्ण-र्ष्य्-आदिर् अथास्य तु । बीजैस् त्रिवेद-युग्मार्णैर् अङ्ग-षट्कम् इहोदितम् ॥६५॥ विꣳशत्य्-अर्णोदित-जप-ध्यान-होमार्चन-क्रियाः । मन्त्रो’यꣳ सकलैश्वर्य-काङ्क्षिभिः सेव्यताम्बुधैः ॥६६॥ श्री-शक्ति-काम-पूर्वो’ङ्गजन्म-शक्ति-रमान्तकः । दशाक्षरः सरावादौ स्याच् चेच् छक्ति-रमा-युतः ॥६७॥ मन्त्रौ विकृतिर् अव्यर्णावाचक्राद्य्-अङ्गिनाव् इमौ । विꣳशत्य्-अर्णोक्त-यजन-विधौ ध्यायेद् अथाच्युतम् ॥६८॥ वरदाभय-हस्ताभ्याꣳ श्लिष्यन्तꣳ स्वाङ्कगे प्रिये । पद्मोत्पल-करे ताभ्याꣳ श्लिष्टꣳ चक्र-दरोज्ज्वलम् ॥६९॥ दश-लक्षꣳ जपेद् आज्यैस् तावत्-सहस्र-होमतः । सिद्धाव् इमौ मनू सर्व-सम्पत्-सौभाग्यदौ नृणाम् ॥७०॥ मार-शक्ति-रमा-पूर्वः शक्ति-श्री-मार-पूर्वकः । एतेषाꣳ मनु-वर्याणाम् अङ्ग-र्ष्यादि-दशार्णवत् ॥७१॥ शङ्ख-चक्र-धनुर्-बाण-पाशाङ्कुश-धरो’रुणः । वेणुꣳ धमन् धृतꣳ दोर्भ्याꣳ कृष्णो ध्येयो दिवाकरे ॥७२॥ आद्ये मनौ ध्यानम् एवꣳ द्वितीये विꣳशद्-अर्णवत् । दशार्णवत् तृतीये’ङ्ग-दिक्-पालाद्यैः समर्चना ॥७३॥ पञ्च-लक्षꣳ जपेत् तावद् अयुतꣳ पायसैर् हुनेत् । ततः सिध्यन्ति मनवो नृणाꣳ सम्पत्ति-कान्ति-दाः ॥७४॥ इति श्री-नारद-पञ्चरात्रे ज्ञानामृत-सारे तृतीय-रात्रे मन्त्र-पूजा-होम-विधि-विषयकः पञ्चदशो’ध्यायः ॥१५॥ समाप्तश् चेदꣳ तृतीय-रात्रम् … चतुर्थ-रात्रे

pañcadaśo’dhyāyaḥ atha pūjā-homa-vidhiḥ śrī-vyāsa uvāca— vakṣye’kṣaya-dhanāvāptyai pratipattiṁ śriyaḥ pateḥ | suguptāṁ dhana-nāthādyair dhanyair yā kriyate sadā ||1|| dvāravatyāṁ sahasrārka-bhāsvarair bhavanottamaiḥ | analpaiḥ kalpa-vṛkṣaiś ca parīte maṇḍapottame ||2|| jvalad-ratna-maya-stambha-dvāra-toraṇa-kuḍyake | phulla-srag-ullasac-citra-vitānālambi-mauktike ||3|| padma-rāga-sthalī-rājad-ratna-nadyoś ca madhyataḥ | anārata-galad-ratna-sudhasya svas-taror adhaḥ ||4|| ratna-pradīpāvalibhiḥ pradīpita-dig-antare | udyad-āditya-saṅkāśe maṇi-siṁhāsanāmbuje ||5|| samāsīno’cyuto dhyeyo druta-hāṭaka-saṁnibhaḥ | samānodita-candrārka-taḍit-koṭi-sama-dyutiḥ ||6|| sarvāṅga-sundaraḥ saumyaḥ sarvābharaṇa-bhūṣitaḥ | pīta-vāsāś cakra-śaṅkha-gadā-padmojjvalad-bhujaḥ ||7|| anāratocchlad-ratna-dhāraudha-kalaśaṁ spṛśan | vāma-pādāmbujāgreṇa muṣṇatā pallava-cchavim ||8|| rukmiṇī-satyabhāme’sya mūrdhni-ratnaugha-dhārayā | siñcantyau dakṣa-vāma-sthe sva-doḥ-stha-kalaśotthayā ||9|| nāgnajitī sunandā ca diśantyā kalaśau tayoḥ | tābhyāṁ ca dakṣa-vāma-sthe mitravindā-sulakṣmaṇe ||10|| ratna-dyāsamuddhṛtya ratna-pūrṇau ghaṭau tayoḥ | jāmbavatī-suśīlā ca diśantyau dakṣa-vāma-ge ||11|| bahiḥ ṣoḍaśa-sāhasra-saṅkhyātāḥ paritaḥ striyaḥ | dhyeyāḥ sakala-ratnāugha-dhārayuk kalaśojjvalā ||12|| tad bahiś cāṣṭa-nidhayaḥ pūrayantao dhanair dharām | tad-bahir vṛṣṇayaḥ sarve purovac ca surādayaḥ ||13|| dhyātvaivaṁ paramātmānaṁ viṁsaty-arṇaṁ manuṁ japet | catur-lakṣaṁ huned ājyaiś catvāriṁśat-sahasrakam ||14|| śakti-śrī-pūrvako’ṣṭādaśārṇo viṁśati-varṇakaḥ | matreṇānena sadṛśo manur nahi jagat traye ||15|| ṛṣir brahmā ca gāyatrī-cchandaḥ kṛṣṇas tu devatā | pūrvoktavad evāsya bīja-śakty-ādi-kalpanā ||16|| kalpaḥ sanat-kumārokto mantrasyāsyocyate’dhunā | pīṭha-nyāsādikaṁ kṛtvā pūrvokta-kramataḥ sudhīḥ ||17|| kara-dvandvāṅguli-taleṣv aṅga-ṣaṭkaṁ pravinyaset | mantreṇa vyāpakaṁ kṛtvā mātṛkāṁ manu-sampuṭām ||18|| saṁhāra-sṛṣṭi-mārgeṇa daśa-tattvāni vinyaset | punaś ca vyāpakaṁ kṛtvā mantra-varṇās tanau nyaset ||19|| mūrdhni bhāle bhruvor madhye netrayoḥ karṇayor nasoḥ | ānane cibuke kaṇṭhe dor-mūle hṛdi tanduke ||20|| nābhau liṅge tathādhāre kaṭyor jānvoś ca jaṅghayoḥ | gulphayoḥ pādayor nyaset sṛṣṭir eṣā samīritā ||21|| sthitir hṛd-ādikaṁ sāntā saṁhṛtiś caraṇādikā | vidhāyaivaṁ pañca-kṛtvaḥ sthity-antaṁ mūrti-pañjaram ||22|| sṛṣṭi-sthitī ca vinyasya ṣaḍ-aṅga-nyāsam ācaret | guṇāgni-veda-karaṇa-karaṇākṣy-akṣarair manoḥ ||23|| mudrāṁ baddvā kirīṭākhyāṁ dig-bandhaṁ pūrvavac caret | dhyātvā japtvārcayed dehe mūrti-pañjara-pūrvakam ||24|| athavā hye’rcayed viṣṇuṁ tad-arthaṁ yantram ucyate | gomayenopalipyorvīṁ tatra pīṭhaṁ nidhāpayet ||25|| vilipya gandha-paṅkena likhed aṣṭa-dalāmbujam | karṇikāyāṁ tu ṣaṭ-koṇaṁ sa-sādhyaṁ tatra manmatham ||26|| śiṣṭais taṁ saptadaśabhir akṣarair veṣṭayet smaram | prāg-rakṣo’nila-koṇeṣu śriyaṁ śiṣṭeṣu saṁvidam ||27|| ṣaḍ-akṣaraṁ sandhiṣu ca keśareṣu triśas triśaḥ | vilikhet smara-gāyatrīṁ mālā-mantraṁ dalāṣṭake ||28|| ṣaḍśaḥ saṁlikhya tad-bāhye veṣṭayen mātṛkākṣaraiḥ | bhū-bimbaṁ ca likhed bāhye śrī-māye dig-vidikṣv api ||29|| etad-yantraṁ hāṭakādi-paṭṭeṣv ālikhya pūrvavat | sādhitaṁ dhārayed yo vai so’rcyeta tradaśair api ||30|| syād gāyatrī kāma-deva-puṣpa-bāṇau ca ṅe’ntakau | vidmahe-dhīmahi-yutau tan no’ṅgaḥ pracodayāt ||31|| japyāj japādau gopāla-manūnāṁ jana-rañjanīm | naty-ante kāma-devāya ṅe’ntaṁ sarva-jana-priyam ||32|| uktvā sarva-janānte tu saṁmohana-padaṁ tathā | jvala jvala prajvaleti prokto sarva-janasya ca ||33|| hṛdayaṁ ca mama brūyāt vaśaṁ kuru-yugaṁ śiraḥ | prokto madana-mantro’ṣta-catvāriṁśadbhir akṣaraiḥ ||34|| japādau māra-bījādyo jagat-traya-vaśīkaraḥ | bhū-gṛhaṁ caturasraṁ syāt koṇa-vajrādy-alaṅkṛtam ||35|| pīṭhaṁ pūrvavad abhyarcya mūrti-saṅkalpya pauraṣīm | tatrāvāhyācyutaṁ bhaktyā sakalīkṛtya pūjayet ||36|| āsanādi bhūṣaṇāntaṁ punar nyāsa-kramāt yajet | sṛṣṭi-sthitī ṣaḍ-aṅgaṁ ca kirīṭaṁ kuṇḍala-dvayam ||37|| cakra-śaṅkha-gadā-padma-mālā-śrīvatsa-kaustubhān | gandhākṣata-prasūnaiś ca mūlenābhyarcya pūrvavat ||38|| ādau vahni-pura-dvandva-koṇeṣv aṅgāni pūjayet | sahṛc-chiraḥ śikhāvarmanetramantram iti kramāt ||39|| vāsudevaḥ saṅkarṣaṇaḥ pradymnaś cāniruddhakaḥ | agny-ādi-dala-mūleṣu śāntiḥ śrīś ca sarasvatī ||40|| ratiś ca dig-daleṣv arcyās tato’ṣtau mahiṣīr yajet | rukmiṇy-ādyā dakṣa-savye kramāt patrāgrakeṣu ca ||41|| tataḥ ṣoḍaśa-sāhasraṁ sakṛd evārcayet priyāḥ | indranīla-mukundādyān makarānaṅga-kacchapān ||42|| padma-śaṅkhādikāṁś cāpi nidhīn aṣṭau kramād yajet | tad bahiś cendra-vajrād ye āvṛtī samprapūjayet ||43|| iti saptāvṛtti-vṛtam abhyarcyācyutam ādarāt | prīṇayed dadhi-khaṇḍājya-miśreṇa tu payo’ndhasā ||44|| rājopacāraṁ dattvātha stutvā natvā ca keśavam | udvāsayet sva-hṛdaye parivāra-gaṇaiḥ saha ||45|| nyastvātmānaṁ samabhyarcya tan-mayaḥ prajapen manum | ratnābhiṣeka-dhyānejyā-viṁśaty-arṇāśriteritā ||46|| japa-homārcanair dhyānair yo’muṁ prabhajate manum | tad veśma pūryate ratnaiḥ svarṇa-dhānyair anāratam ||47|| pṛthvī pṛthvī kare tasya savasasy akulākulā | putrair mitraiḥ susampannaḥ prayāty ante parāṁ gatim ||48|| vahnāv abhyarcya govindaṁ śukla-puṣpaiḥ sa-taṇḍulaiḥ | ājyāktair ayutaṁ hutvā bhasma tan-mūrdhni dhārayet ||49|| tasyānnādi-samṛddhiḥ syāt tad-vaśe sarva-yoṣitaḥ | ājyair lakṣaṁ huned rakta-padmair vā madhurāplutaiḥ ||50|| śriyā tasyaindram aiśvaryaṁ tṛṇaleśāyate dhruvam | śuklādi-vastra-lābhāya śuklādi-kusumair hunet ||51|| trimadhvaktair daśa-śatam ājyāktair vāṣṭa-saṁyutam | kṣaudra-siktaiḥ sitaiḥ puṣpair aṣṭottara-sahasrakam ||52|| hunen nityaṁ sa ṣaḍ-māsān purodhā nṛpater bhavet | daśāṣṭādaśa-varṇoktaṁ japa-dhyāna-hutādikam ||53|| vidadhyāt karma cānena tābhyām apy atra kīrtitam | vāg-bhāvaṁ māra-bījaṁ ca kṛṣṇāya bhuvanśvarī ||54|| govindāya ramā gopī-jana-vallabha ṅe śiraḥ | catirdaśa-svaropetaḥ śukraḥ sandī tad ūrdhvataḥ ||55|| dvāviṁśaty-akṣaro mantro vāg-īśatva-pradāyakaḥ | aṣṭādaśārṇavat sarvaṁ ṣaḍ-ūṣyādikam asya tu ||56|| pūjā ca viṁśaty-arṇoktā pratipattis tu kathyate | vāmordhva-haste dadhataṁ vidyā-sarvasva-pustakam ||57|| akṣa-mālāṁ ca dakṣordhve sphāṭikīṁ mātṛkā-mayīm | śabda-brahma-mayaṁ vettham adhaḥ pāṇi-dvayor itam ||58|| barhi-barha-kṛtottaṁsaṁ sarvajñaṁ sarva-vedibhiḥ ||59|| upāsitaṁ muni-gaṇair upatiṣṭhed dhariṁ sadā | dhyātvaivaṁ pramadāveśa-vilāsa-bhavaneśvaram ||60|| caturlakṣaṁ japen mantram imaṁ mantrī susaṁyataḥ | pālāśa-puṣpaiḥ svādvaktaiś catvāriṁśat sahasrakam ||61|| juhuyāt karmaṇānena tataḥ siddho bhaved dhruvam | yo’smin niṣṇāta-dhīr mantrī vartate babhrugaddavāt ||62|| gadya-padya-mayī vāṇī tasya gaṅgā-pravāhavat | sarva-vedeṣu śāstreṣu purāṇeṣu ca paṇḍitaḥ ||63|| sampattiṁ paramāṁ labdhvā cānte yāti paraṁ padam | śrī-śakti-smara-kṛṣṇāya govindāya śiro manuḥ ||64|| ravy-arṇo brahma-gāyatrī-kṛṣṇa-rṣy-ādir athāsya tu | bījais triveda-yugmārṇair aṅga-ṣaṭkam ihoditam ||65|| viṁśaty-arṇodita-japa-dhyāna-homārcana-kriyāḥ | mantro’yaṁ sakalaiśvarya-kāṅkṣibhiḥ sevyatāmbudhaiḥ ||66|| śrī-śakti-kāma-pūrvo’ṅgajanma-śakti-ramāntakaḥ | daśākṣaraḥ sarāvādau syāc cec chakti-ramā-yutaḥ ||67|| mantrau vikṛtir avyarṇāvācakrādy-aṅgināv imau | viṁśaty-arṇokta-yajana-vidhau dhyāyed athācyutam ||68|| varadābhaya-hastābhyāṁ śliṣyantaṁ svāṅkage priye | padmotpala-kare tābhyāṁ śliṣṭaṁ cakra-darojjvalam ||69|| daśa-lakṣaṁ japed ājyais tāvat-sahasra-homataḥ | siddhāv imau manū sarva-sampat-saubhāgyadau nṛṇām ||70|| māra-śakti-ramā-pūrvaḥ śakti-śrī-māra-pūrvakaḥ | eteṣāṁ manu-varyāṇām aṅga-rṣyādi-daśārṇavat ||71|| śaṅkha-cakra-dhanur-bāṇa-pāśāṅkuśa-dharo’ruṇaḥ | veṇuṁ dhaman dhṛtaṁ dorbhyāṁ kṛṣṇo dhyeyo divākare ||72|| ādye manau dhyānam evaṁ dvitīye viṁśad-arṇavat | daśārṇavat tṛtīye’ṅga-dik-pālādyaiḥ samarcanā ||73|| pañca-lakṣaṁ japet tāvad ayutaṁ pāyasair hunet | tataḥ sidhyanti manavo nṛṇāṁ sampatti-kānti-dāḥ ||74|| iti śrī-nārada-pañcarātre jñānāmṛta-sāre tṛtīya-rātre mantra-pūjā-homa-vidhi-viṣayakaḥ pañcadaśo’dhyāyaḥ ||15|| samāptaś cedaṁ tṛtīya-rātram … caturtha-rātre