Fifth Night · Chapter 5
Sourceपञ्चमो ऽध्यायः मन्त्र-नाम-रहस्यम् श्री-पार्वत्य् उवाच— देव देव जगन्नाथ भक्तानुग्रहकारक । यद्य् अस्ति मयि कारुण्यꣳ मयि यद्य् अस्ति ते दया ॥१॥ यद् यत् त्वया प्रगदितꣳ तत् सर्वꣳ मे श्रुतꣳ प्रभो । गुह्याद् गुह्यतरꣳ यत् तु यत् ते मनसि काशते ॥२॥ त्वया न गदितꣳ यत् तु यस्मै कस्मै कदाचन । तन् माꣳ कथय देवेश सहस्रꣳ नाम चोत्तमम् ॥३॥ श्रीराधाया महादेव्या गोप्या भक्तिप्रसाधनम् । ब्रह्माण्डकर्त्री हर्त्री सा कथꣳ गोपीत्वम् आगता ॥४॥ श्रीमहादेव उवाच— शृणु देवि विचित्रार्थाꣳ कथाꣳ पापहराꣳ शुभाम् । नास्ति जन्मनि कर्माणि तस्या नूनꣳ महेश्वरि ॥५॥ यदा हरिश् चरित्राणि कुरुते कार्यगौरवात् । तदा विधातृरूपाणि हरिसान्निध्यसाधिनी ॥६॥ तस्या गोपीत्वभावस्य कारणꣳ गदितꣳ पुरा । इदानीꣳ शृणु देवेशि नाम्नाꣳ चैव सहस्रकम् ॥७॥ यन् मया कथितꣳ नैव तन्त्रेष्व् अपि कदापि न । तव स्नेहात् प्रवक्ष्यामि भक्त्या धार्यꣳ मुमुक्षुभिः ॥८॥ मम प्राणसमा विद्या भाव्यते मे त्व् अहर्निशम् । शृणुष्व गिरिजे नित्यꣳ पठस्व च यथामति ॥९॥ यस्याः प्रसादात् कृष्णास् तु गोलोकेशः परः प्रभुः । अस्या नामसहस्रकस्य ऋषिर् नारद एव च ॥१०॥ देवी राधा परा प्रोक्ता चतुर्वर्गप्रसाधिनी । श्रीराधा राधिका कृष्णवल्लभा कृष्णसꣳयुता ॥११॥ वृन्दावनेश्वरी कृष्णप्रिया मदनमोहिनी । श्रीमती कृष्णकान्ता च कृष्णानन्दप्रदायिनी ॥१२॥ यशस्विनी यशोगम्या यशोदानन्दवल्लभा । दामोदरप्रिया गोपी गोपानन्दकारी ॥१३॥ कृष्णाङ्गवासिनी हृद्या हरिकान्ता हरिप्रिया । प्रधानगोपिका गोपकन्या त्रैलोक्यसुन्दरी ॥१४॥ वृन्दावनविहारी च विकाशितमुखाम्बुजा । गोकुलानन्दकर्त्री गोकुलानददायिनी ॥१५॥ गतिप्रदा गीतगम्या गमनागमनप्रिया । विष्णुप्रिया विष्णुकान्ता विष्नोर् अङ्गनिवासिनी ॥१६॥ यशोदानन्दपत्नी चा यशोदानन्दगोहिनी । कामारिकान्ता कामेशी कामलालसविग्रहा ॥१७॥ जयप्रदा जया जीवा जीवानन्दप्रदायिनी । नन्दनन्दनपत्नी च वृषाभानुसुता शिवा ॥१८॥ गनाध्यक्षा गवाध्यक्षा गवाꣳ गतिर् उत्तमा । काञ्चनाभा हेमगात्रा काञ्चनाङ्गदधारिणी ॥१९॥ अशोका शोकरहिता वोशोका शोकनाशिनी । गायत्री वेदमाता च वेदातीता विदुत्तमा ॥२०॥ नीतिशास्त्रप्रिया नीतिगतिर् नतिर् अभीष्टदा । वेदप्रिया वेदगर्भा वेदमार्गप्रवर्धिनी ॥२१॥ वेदगम्या वेदपरा विचित्रकनकोज्ज्वला । तथोज्ज्वलप्रदा नित्या तथैवोज्ज्वलगात्रिका ॥२२॥ नन्दप्रिया नन्दसुताराध्यानन्दप्रदा शुभा । शुभाग्गी विमलाङ्गी च विलासिन्यपराजिता ॥२३॥ जननी जन्मशून्या च जन्ममृत्युजरापहा । गतिर् गतिमताꣳ धात्री धात्रानन्दप्रदायिनी ॥२४॥ जगन्नाथप्रिया शैलवासिनी हेमसुन्दरी । किशोरी कमला पद्मा पद्महस्ता पयोददा ॥२५॥ पयस्विनी पयोदात्री पवित्रा सर्वमङ्गला । महाजीवप्रदा कृष्णकान्ता कमलसुन्दरी ॥२६॥ विचित्रवासिनी चित्रवासिनी चित्ररूपिणी । निर्गुणा सुकुलीना च निष्कुलीना निराकुला ॥२७॥ गोकुलान्तरगेहा च योगानन्दकरी तथा । वेणुवाद्या वेणुरतिर् वेणुवाद्यप्रआयणा ॥२८॥ गोपालस्य प्रिया सौम्यरूपा सोम्यकुलोद्वहा । मोहामोहा विमोहा च गतिनिष्ठा गतिप्रदा ॥२९॥ गीर्वाणवन्द्या गीर्वाणा गीर्वाणगणसेविता । ललिता च विशोका च विशाखाचित्रमालिनी ॥३०॥ जितेन्द्रिया शुद्धसत्त्वा कुलीना कुलदीपिका । दीपप्रिया दीपदात्री विमला विमलोदका ॥३१॥ कान्तारवासिनी कृष्णा कृष्णचन्द्रप्रिया मतिः । अनुत्तरा दुःखहन्त्री दुःखकर्त्री कुलोद्वहा ॥३२॥ मतिर् लक्ष्मीर् धृतिर् लज्जा कान्तिः पुष्टिः स्मृतिः क्षमा । क्षीरोदशायिनी देवी देवारिकुलमर्दनी ॥३३॥ वैष्णवी च महालक्ष्मीः कुलपूज्या कुलप्रिया । सꣳहर्त्री सर्वदैत्यानाꣳ सावित्री वेदगामिनी ॥३४॥ वेदातीता निरलम्बा निरालम्बगणप्रिया । निरालम्बजनैः पूज्या निरालोका निराश्रया ॥३५॥ एकाङ्गा सर्वगा सेव्या ब्रह्मपत्नी सरस्वती । रासप्रिया रासगम्या रासाधिष्ठातृदेवता ॥३६॥ रसिका रसिकानन्दा स्वयꣳ रासेश्वरी परा । रासमण्डलमध्यस्था रासमण्डलशोभिता ॥३७॥ रासमण्डलसेव्या च रासक्रीडामनोहरा । पुन्दरीकाक्षनिलया पुन्दरीकाक्षगेहिनी ॥३८॥ पुन्दरीकाक्षसेव्या च पुन्दरीकाक्षबल्लभा । सर्वजीवेश्वरी सर्वजीववन्द्या परात् परा ॥३९॥ प्रकृतिः शम्भुकान्ता च सदाशिवमनोहरा । क्षुत्पिपासा दया निद्रा भ्रान्तिः श्रान्तिः क्षमाकुला ॥४०॥ वधूरूपा गोपपत्नी भारती सिद्धयोगिनी । सत्यरूपा नित्यरूपा नित्याङ्गी नित्यगेहिनी ॥४१॥ स्थानदात्री तथा धात्री महालक्ष्मीः स्वयꣳ प्रभा । सिन्धुकन्या स्थानदात्री द्वारकावासिनी तथा ॥४२॥ बुद्धिः स्थितिः स्थानरूपा सर्वकारणकारणा । भक्तिप्रिया भक्तगम्या भतानन्दप्रदायिनी ॥४३॥ भक्त-कल्प-द्रुमातीता तथातीत-गुणा तथा । मनो-ऽधिष्ठातृ-देवी च कृष्ण-प्रेम-परायणा ॥४४॥ निरामया सौम्य-दात्री तथा मदन-मोहिनी । एकानꣳशा शिवा क्षेमा दुर्गा दुर्गति-नाशिनी ॥४५॥ ईश्वरी सर्व-वन्द्या च गोपनीया शुभङ्करी । पालिनी सर्व-भूतानाꣳ तथा कामाङ्ग-हारिणी ॥४६॥ सद्यो-मुक्ति-प्रदा देवी वेद-सारा परात् परा । हिमालय-सुता सर्वा पार्वती गिरिजा सती ॥४७॥ दक्ष-कन्या देव-माता मन्द-लज्जा हरेस् तनुः । वृन्दारण्य-प्रिया वृन्दा वृन्दावन-विलासिनी ॥४८॥ विलासिनी वैष्णवी च ब्रह्मलोक-प्रतिष्ठिता । रुक्मिणी रेवती सत्यभामा जाम्बवती तथा ॥४९॥ सुलक्ष्मणा मित्रविन्दा कालिन्दी जह्नु-कन्य्का । परिपूर्णा पूर्णतरा तथा हैमवती गतिः ॥५०॥ अपूर्वा ब्रह्म-रूपा च ब्रह्माण्ड-परिपालिनी । ब्रह्माण्ड-भाण्ड-मद्ब्यस्था ब्रह्माण्ड-भाण्ड-रूपिणी ॥५१॥ अण्ड-रूपाण्ड-मध्यस्था तथाण्ड-परिपालिनी । अण्ड-बाह्याण्ड-सम्हर्त्री शिव-ब्रह्म-हरि-प्रिया ॥५२॥ महा-विष्णु-प्रिया कल्प-वृक्ष-रूपा निरन्तरा । सार-भूता स्थिरा गौरी गौराङ्गी शशि-शेखरा ॥५३॥ श्वेत-चम्पक-वर्णाभा शशि-कोटि-सम-प्रभा । मालती-माल्य-भूषाढ्या मालती-माल्य-धारिणी ॥५४॥ कृष्ण-स्तुता कृष्ण-कान्ता वृन्दावन-विलासिनी । तुलस्य्-अधिष्ठातृ-देवी सꣳसारार्णव-पार-दा ॥५५॥ सारदाहारदाम्भोदा यसोदा गोप-नन्दिनी । अतीत-गमना गौरी परानुग्रह-कारिणी ॥५६॥ करुणार्णव-सम्पुर्णा करुणार्णव-धारिणी । माधवी माधव-मनो-हारिणी श्याम-वल्लभा ॥५७॥ अन्धकार-भय-ध्वस्ता मङ्गल्या मङ्गल-प्रदा । श्री-गर्भा श्री-प्रदा श्रीशा श्री-निवासाच्युतप्रिया ॥५८॥ श्री-रूपा श्री-हरा श्रीदा श्री-कामा श्री-स्वरूपिणी । श्रीदामानन्द-दात्री च श्रीदामेश्वर-वल्लभा ॥५९॥ श्री-नितम्बा श्री-गणेशा श्री-स्वरूपाश्रिता श्रुतिः । श्री-क्रिया-रूपिणी श्रीला श्री-कृष्ण-भजनान्विता ॥६०॥ श्री-राधा श्रीमती श्रेष्ठा श्रेष्ठ-रूपा श्रुति-प्रिया । योगेशा योग-माता च योगातिता युग-प्रिया ॥६१॥ योग-प्रिया योग-गम्या योगिनी-गण-वन्दिता । जवा-कुसुम-सङ्कासा दाडिमी-कुसुमोपमा ॥६२॥ नीलाम्बरधरा धीरा धैर्य-रूप-धरा धृइतिः । रत्न-सिꣳहासन-स्था च रत्न-कुण्डल-भूषिता ॥६३॥ रत्नालङ्कार-सम्युक्ता रत्न-माल्य-धरा परा । रत्नेन्द्र-सार-हाराढ्या रत्न-माला-विभूषिता ॥६४॥ इन्द्रनील-मणि-न्यस्त-पाद-पद्म-शुभा शुचिः । कार्त्तिकी पौर्णमासी च अमावस्या भयापहा ॥६५॥ गोविन्द-राज-गृहिनी गोविन्द-गण-पूजिता । वैकुण्ठ-नाथ-गृहिणी वैकुण्ठ-परमालया ॥६६॥ वैकुण्ठदेव-देवाढ्या तथा वैकुण्ठ-सुन्दरी । महालसा वेदवती सीता साध्वी पति-व्रता ॥६७॥ अन्न-पूर्णा सदानन्द-रूपा कैवल्य-सुन्दरी । कैवल्य-दायिनी श्रेष्ठा गोपीनाथ-मनोहरा ॥६८॥ गोपीनाथेश्वरी चण्डी नायिका-नयनान्विता । नायिका नायक-प्रीता नायकानन्द-रूपिणी ॥६९॥ शेषा शेषवती शेष-रूपिणी जगद्-अम्बिका । गोपाल-पालिका माया जायानन्दप्रदा तथा ॥७०॥ कुमारी यौवनानन्दा युवती गोप-सुन्दरी । गोप-माता जानकी च जनकानन्द-कारिणी ॥७१॥ कैलास-वासिनी रम्भा वैराग्याकुल-दीपिका । कमला-कान्त-गृहिनी कमला कमलालया ॥७२॥ त्रैलोक्य-माता जगताम् अधिष्ठात्री प्रियाम्बिका । हर-कान्ता हर-रता हरानन्द-प्रदायिनी ॥७३॥ हर-पत्नी हर-प्रीत हर-तोशण-तत्परा । हरेश्वरी राम-रता रामा रामेश्वरी रमा ॥७४॥ श्यामला चित्र-लेखा च तथा भुवन-मोहिनी । सु-गोपी गोप-वनिता गोप-राज्य-प्रदा शुभा ॥७५॥ अङ्गावपूर्णा माहेयी मत्स्य-राज-सुता सती । कौमारी नारसिꣳही च वाराही नव-दुर्गिका ॥७६॥ चञ्चला चञ्चलामोदा नारी भुवन-सुन्दरी । दक्ष-यज्ञ-हरा दाक्षी दक्ष-कन्या सु-लोचना ॥७७॥ रति-रूपा रति-प्रीता रति-श्रेष्ठा रति-प्रदा । रतिर् लक्ष्मण-गेह-स्था विरजा भुवनेश्वरी ॥७८॥ शङ्खास्पदा हरेर् जाया जामातृ-कुल-वन्दिता । बकुला बकुलामोद- धारिणी यमुना जया ॥७९॥ विजया जय-पत्नी च यमलार्जुन-भञ्जिनी । वक्रेश्वरी वक्र-रूपा वक्र-वीक्षण-वीक्षिता ॥८०॥ Šअपराजिता जगन्नाथा जगन्नाथेश्वरी यतिः । खेचरी खेचर-सुता खेचरत्व-प्रदायिनी ॥८१॥ विष्णु-वक्षः-स्थल-स्था च विष्णु-भावन-तत्परा । चन्द्र-कोटि-सुगात्री च चन्द्रानन-मनोहरी ॥८२॥ सेवा-सेव्या शिवा क्षेमा तथा क्षेम-कारी वधूः । यादवेन्द्र-वधूः सेव्या शिव-भक्ता शिवान्विता ॥८३॥ केवला निष्फला सूक्ष्मा महा-भीमाभयप्रदा । जीमूत-रूपा जैमूती जितामित्र-प्रमोदिनी ॥८४॥ गोपाल-वनिता नन्दा कुलजेन्द्र-निवासिनी । जयन्ती यमुनाङ्गी च यमुना-तोष-कारिनी ॥८५॥ कलि-कल्मष-भङ्गा च कलि-कल्मष-नाशिनी । कलि-कल्मष-रूपा च नित्यानन्द-करी कृपा ॥८६॥ कृपावती कुलवती कैलासाचल-वासिनी । वाम-देवी वाम-भागा गोविन्द-प्रिय-कारिणी ॥८७॥ नगेन्द्र-कन्या योगेशी योगिनी योग-रूपिणी । योग-सिद्धा सिद्ध-रूपा सिद्ध-क्षेत्र-निवासिनी ॥८८॥ क्षेत्राधिष्ठातृ-रूपा च क्षेत्रातीता कुल-प्रदा । केशवानन्द-दात्री च केशवानन्द-दायिनी ॥८९॥ केशवा केशव-प्रीता केशवी केशव-प्रिया । रास-क्रीडा-करी रास- वासिनी रास-सुन्दरी ॥९०॥ गोकुलान्वित-देहा च गोकुलत्व-प्रदायिनी । लवङ्ग-नाम्नी नारङ्गी नारङ्ग-कुल-मण्डना ॥९१॥ एला-लवङ्ग-कर्पूर-मुख-वास-मुखान्विता । मुख्या मुख्य-प्रदा मुख्य- रूपा मुख्य-निवासिनी ॥९२॥ नारायणी क्रिपातीता करुणामय-कारिणी । कारुण्या करुणा कर्णा गोकर्णा नाग-कर्णिका ॥९३॥ सर्पिणी कौलिनी क्षेत्र-वासिनी जगद्-अन्वया । जटिला कुटिला नीला नीलाम्बरधरा शुभा ॥९४॥ नीलाम्बर-विधात्री च नीलकण्ठ-प्रिया तथा । भगिनी भागिनी भोग्या कृष्ण-भोग्या भगेश्वरी ॥९५॥ बलेश्वरी बलाराध्या कान्ता कान्त-नितम्बिनी । नितम्बिनी रूपवती युवती कृष्ण-पीवरी ॥९६॥ विभावरी वेत्रवती सङ्कटा कुटिलालका । नारायण-प्रिया शलिला सृक्कणी-परिमोहिता ॥९७॥ दृक्-पात-मोहिता प्रातर्-आशिनी नवनीतिका । नवीना नव-नारी च नारङ्ग-फल-शोभिता ॥९८॥ हैमी हेम-मुखी चन्द्र-मुखी शशि-सु-शोभना । अर्ध-चन्द्र-धरा चन्द्र-वल्लभा रोहिणी तमिः ॥९९॥ तिमिङ्ग्ल-कुलामोद-मत्स्य-रूपाङ्ग-हारिणी । कारणी सर्व-भूतानाꣳ कार्यातीता किशोरिणी ॥१००॥ किशोर-वल्लभा केश-कारिका काम-कारिका । कामेश्वरी काम-कला कालिन्दी-कूल-दीपिका ॥१०१॥ कलिन्दतनया-तीर-वासिनी तीर-गेहिनी । कादम्बरी-पान-परा कुसुमामोद-धारिणी ॥१०२॥ कुमुदा कुमुदानन्दा कृष्णेशी काम-वल्लभा । तर्काली वैजयन्ती च निम्ब-दाडिम-रूपिणी ॥१०३॥ बिल्व-वृक्ष-प्रिया कृष्णाम्बरा बिल्वोपम-स्तनी । बिल्वात्मिका बिल्व-वपुर् बिल्व-वृक्ष-निवासिनी ॥१०४॥ तुलसी-तोषिका तैति-लानन्द-परितोषिका । गज-मुक्ता महा-मुक्ता महा-मुक्ति-फल-प्रदा ॥१०५॥ अनङ्ग-मोहिनी शक्ति-रूपा शक्ति-स्वरूपिनी । पञ्च-शक्ति-स्वरूपा च शैशवानन्द-कारिनी ॥१०६॥ गजेन्द्र-गामिनी श्याम-लतानङ्ग-लता तथा । योषित्-शक्ति-स्वरूपा च योषिद्-आनन्द-कारिणी ॥१०७॥ प्रेम-प्रिया प्रेम-रूपा प्रेमानन्द-तरङ्गिणी । प्रेम-हारा प्रेम-दात्री प्रेम-शक्तिमयी तथा ॥१०८॥ कृष्ण-प्रेमवती धन्या कृष्ण-प्रेम-तरङ्गिणी । प्रेम-भक्ति-प्रदा प्रेमा प्रेमानन्द-तरङ्गिणी ॥१०९॥ प्रेम-क्रीडा-परीताङ्गी प्रेम-भक्ति-तरङ्गिणी । प्रेमार्थ-दायिणी सर्व- श्वेता नित्य-तरङ्गिणी ॥११०॥ हाव-भावान्विता रौद्रा रुद्रानन्द-प्रकाशिनी । कपिला शृङ्खला केश- पाश-सम्बन्धिनी घटी ॥१११॥ कुटीर-वासिनी धूम्रा धूम्र-केशा जलोदरी । ब्रह्माण्ड-गोचरा ब्रह्म- रूपिणी भाव-भाविनी ॥११२॥ सꣳसार-नाशिनी शैवा शैवलानन्द-दायिनी । शिशिरा हेम-रागाड्ब्या मेघ-रूपाति-सुन्दरी ॥११३॥ मनोरमा वेगवती वेगाढ्या वेद-वादिनी । दयान्विता दयाधारा दया-रूपा सुसेविनी ॥११४॥ किशोर-सङ्ग-सम्सर्गा गौर-चन्द्रानना कला । कलाधिनाथ-वदना कलानाथाधिरोहिणी ॥११५॥ विराग-कुशला हेम-पिङ्गला हेम-मण्डना । भाण्डीर-तालवन-गा कैवर्ती पीवरी शुकी ॥११६॥ शुकदेव-गुणातीता शुकदेव-प्रिया सखी । विकलोत्कर्षिणी कोषा कौषेयाम्बर-धारिणी ॥११७॥ कोषावरी कोष-रूपा जगद्-उत्पत्ति-कारिका । सृष्टि-स्थिति-करी सꣳहारिणी सꣳहार-कारिणी ॥११८॥ केश-शैवल-धात्री च चन्द्र-गात्री सु-कोमला । पद्माङ्गराग-सम्रागा विन्ध्याद्रि-परिवासिणी ॥११९॥ Šविन्ध्यालया श्याम-सखी सखी सꣳसार-रागिणी । भूता भविष्या भव्या च भव्य-गात्रा भवातिगा ॥१२०॥ भव-नाशान्त-कारिण्य् आकाश-रूपा सु-वेशिनी । रति-रङ्ग-परित्यागा रति-वेगा रति-प्रदा ॥१२१॥ तेजस्विनी तेजो-रूप कैवल्य-पथ-दा शुभा । मुक्ति-हेतुर् मुक्ति-हेतु- लङ्घिनी लङ्घन-क्षमा ॥१२२॥ विशाल-नेत्रा वैसाली विशाल-कुल-सम्भवा । विशाल-गृह-वासा च विशाल-वदरी रतिः ॥१२३॥ भक्त्य्-अतीता भक्त-गतिर् भक्तिका शिव-भक्ति-दा । शिव-शक्ति-स्वरूपा च शिवार्धाङ्ग-विहारिणी ॥१२४॥ शिरीष-कुसुमामोदा शिरीष-कुसुमोज्ज्वला । शिरीष-मृध्वी शैरीषि शिरीष-कुसुमाकृतिः ॥१२५॥ वामाङ्ग-हारिणी विष्णोः शिव-भक्ति-सुखान्विता । विजिता विजितामोदा गगना गण-तोषिता ॥१२६॥ हयास्या हेरम्ब-सुता गण-माता सुखेश्वरी । दुःख-हन्त्री दुःख-हरा सेवितेप्सित-सर्वदा ॥१२७॥ सर्वज्ञत्व-विधात्री च कुल-क्षेत्र-निवासिनी । लवङ्गा पाण्डव-सखी सखी-मध्य-निवासिनी ॥१२८॥ ग्राम्या गीता गया गम्या गमनातीत-निर्भरा । सर्वाङ्ग-सुन्दरी गङ्गा गङ्गा-जलमयी तथा ॥१२९॥ गङ्गेरिता पूत-गात्रा पवित्र-कुल-दीपिका । पवित्र-गुण-शीलाढ्या पवित्रानन्द-दायिनी ॥१३०॥ पवित्र-गुण-सीमाढ्या पवित्र-कुल-दिपनी । कम्पमाना कꣳस-हरा विन्ध्याचल-निवासिनी ॥१३१॥ गोवर्धनेश्वरी गोवर्धन-हास्या हयाकृतिः । मीनावतारा मिनेशी गगनेशी हया गजी ॥१३२॥ हरिणी हरिणी हार-धारिणी कनकाकृतिः । विद्युत्-प्रभा विप्र-माता गोप-माता गयेश्वरी ॥१३३॥ गवेश्वरी गवेशी च गवीशि गवि-वासिनी । गति-ज्ञा गीत-कुशला दनुजेन्द्र-निवारिणी ॥१३४॥ निर्वाण-दात्री नैर्वाणी हेतु-युक्ता गयोत्तरा । पर्वताधिनिवासा च निवास-कुशला तथा ॥१३५॥ सन्न्यास-धर्म-कुशला सन्न्यासेशी शरन्-मुखी । शरच्-चन्द्र-मुखी श्याम- हारा क्षेत्र-निवासिनी ॥१३६॥ वसन्त-राग-सम्रागा वसन्त-वसनाकृतिः । चतुर्-भुजा शड्-भुजा द्वि-भुजा गौर-विग्रहा ॥१३७॥ सहस्रास्या विहास्या च मुद्रास्या मद-दायिनी । प्राण-प्रिया प्राण-रूप प्राण-रूपिण्य् अपावृता ॥१३८॥ कृष्ण-प्रीता कृष्ण-रता कृष्ण-तोषण-तत्-परा । कृष्ण-प्रेम-रता कृष्ण-भक्ता भक्त-फल-प्रदा ॥१३९॥ कृष्ण-प्रेमा प्रेम-भक्ता हरि-भक्ति-प्रदायिनी । चैतन्य-रूपा चैतन्य-प्रिया चैतन्य-रूपिणी ॥१४०॥ उग्र-रूपा शिव-क्रोडा कृष्ण-क्रोडा जलोदरी । महोदरी महा-दुर्ग-कान्तार-सुस्थ-वासिणी ॥१४१॥ चन्द्रावली चन्द्र-केशी चन्द्र-प्रेम-तरङ्गिणी । समुद्र-मथनोद्भूता समुद्र-जल-वासिनी ॥१४२॥ समुद्रामृत-रुपा च समुद्र-जल-वासिका । केश-पाश-रता निद्रा क्षुधा प्रेम-तरङ्गिका ॥१४३॥ दूर्वा-दल-श्याम-तनुर् दूर्वा-दल-तनु-च्च्बविः । नागरा नागरि-रागा नागरानन्द-कारिणी ॥१४४॥ नागरालिङ्गन-परा नागराङ्गन-मङ्गला । उच्च-नीचा हैमवती प्रिया कृष्ण-तरङ्ग-दा ॥१४५॥ प्रेमालिङ्गन-सिद्धाङ्गी सिद्धा साध्य-विलासिका । मङ्गलामोद-जननी मेखलामोद-धारिणी ॥१४६॥ रत्न-मञ्जीर-भूषाङ्गी रत्न-भूषण-भूषणा । जम्बाल-मालिका कृष्ण- प्राणा प्राण-विमोचना ॥१४७॥ सत्य-प्रदा सत्यवती सेवकानन्द-दायिका । जगद्-योनिर् जगद्-बीजा विचित्र-मणि-भूषणा ॥१४८॥ राधा-रमण-कान्ता च राध्या राधन-रूपिणी । कैलास-वासिनी कृष्ण- प्राण-सर्वस्व-दायिनी ॥१४९॥ कृष्णावतार-निरता कृष्ण-भक्त-फलार्थिनी । याचकायाचकानन्द-कारिणी याचकोज्ज्वला ॥१५०॥ हरि-भूषण-भुषाढ्या-नन्द-युक्तार्द्र-पद-गा । है-है-ताल-धरा थै-थै-शब्द-शक्ति-प्रकाशिनी ॥१५१॥ हे-हे-शब्द-स्वरुपा च हि-हि-वाक्य-विशारदा । जगद्-आनन्द-कर्त्री च सान्द्रानन्द-विशारदा ॥१५२॥ पण्डिता पण्डित-गुणा पण्डितानन्द-कारिणी । परिपालन-कर्त्री च तथा स्थिति-विनोदिनी ॥१५३॥ तथा सम्हार-शब्दाढ्या विद्वज्-जन-मनोहरा । विदुषाꣳ प्रीति-जननी विद्वत्-प्रेम-विवर्धिनी ॥१५४॥ नादेशी नाद-रूपा च नाद-बिन्दु-विधारिणी । शून्य-स्थान-स्थिता शून्य- रूप-पादप-वासिनी ॥१५५॥ कार्त्तिक-व्रत-कर्त्री च वसना-हारिणी तथा । जल-शाया जल-तला शिला-तल-निवासिनी ॥१५६॥ क्षुद्र-कीटाङ्ग-सम्सर्गा सङ्ग-दोश-विनाशिनी । कोटि-कन्दर्प-लावण्या कन्दर्प-कोटि-सुन्दरी ॥१५७॥ कन्दर्प-कोटि-जननी काम-बीज-प्रदायिनी । काम-शास्त्र-विनोदा च काम-शास्त्र-प्रकाशिनी ॥१५८॥ काम-प्रकाशिका कामिन्य् अणिमाद्य्-अष्ट-सिद्धि-दा । यामिनी यामिनी-नाथ- वदना यामिनीश्वरी ॥१५९॥ याग-योग-हरा भुक्ति-मुक्ति-दात्री हिरण्य-दा । कपाल-मालिनी देवी धाम-रूपिण्य् अपूर्व-दा ॥१६०॥ कृपान्विता गुणा गौण्या गुणातीत-फल-प्रदा । कुष्माण्ड-भूत-वेताल-नाशिनी शरदान्विता ॥१६१॥ सीतला शवला हेला लीला लावण्य-मङ्गला । विद्यार्थिनी विद्यमाना विद्या विद्या-स्वरूपिणी ॥१६२॥ आन्वीक्षिकी शास्त्र-रूपा शास्त्र-सिद्धाण्ट-कारिणी । नागेन्द्रा नाग-माता च क्रीडा-कौतुक-रूपिणी ॥१६३॥ हरि-भावन-शीला च हरि-तोषण-तत्-परा । हरि-प्राणा हर-प्राणा शिव-प्राणा शिवान्विता ॥१६४॥ नरकार्णव-सꣳहन्त्री नरकार्णव-नाशिनी । नरेश्वरी नरातीता नर-सेव्या नराङ्गना ॥१६५॥ यशोदानन्दन-प्राण-वल्लभा हरि-वल्लभा । यशोदानन्दनारम्या यशोदानन्दनेश्वरी ॥१६६॥ यशोदानन्दनाक्रिडा यशोदा-क्रोड-वासिनी । यशोदानन्दन-प्राणा यशोदानन्दनार्थदा ॥१६७॥ वत्सला कौशला काला करुणार्णव-रूपिणी । स्वर्ग-लक्ष्मीर् भूमि-लक्ष्मीर् द्रौपदी पाण्डव-प्रिया ॥१६८॥ तथार्जुन-सखी भौमी भैमी भीम-कुलोद्वहा । भुवना मोहना क्षीणा पानासक्त-तरा तथा ॥१६९॥ पानार्थिनी पान-पात्रा पान-पानन्द-दायिनी । दुग्ध-मन्थन-कर्माढ्या दुग्ध-मन्थन-तत्-परा ॥१७०॥ दधि-भाण्डार्थिनी कृष्ण-क्रोधिनी नन्दनाङ्गना । घृत-लिप्ता तक्र-युक्ता यमुना-पार-कौतुका ॥१७१॥ विचित्र-कथका कृष्ण-हास्य-भाषण-तत्-परा । गोपाङ्गनावेष्टिता च कृष्ण-सङ्गार्थिनी तथा ॥१७२॥ रासासक्ता रास-रतिर् आसवासक्त-वासना । हरिद्रा हरिता हारिण्य् आनन्दार्पित-चेतना ॥१७३॥ निश्चैतन्या च निश्चेता तथा दारु-हरिद्रिका । सुबलस्य स्वसा कृष्ण-भार्या भाषाति-वेगिनी ॥१७४॥ श्रीदामस्य शखी दाम-दामिनी दाम-धारिणी । कैलासिनी केशिनी च हरिद्-अम्बर-धारिणी ॥१७५॥ हरि-सान्निध्य-दात्री च हरि-कौतुक-मङ्गला । हरि-प्रदा हरि-द्वारा यमुना-जल-वासिनी ॥१७६॥ जैत्र-प्रदा जितार्थी च चतुरा चातुरी तमी । तमिस्राऽऽताप-रूपा च रौद्र-रूपा यशो-ऽर्थिनी ॥१७७॥ कृष्णार्थिनी कृष्ण-कला कृष्णानन्द-विधायिनी । कृष्णार्थ-वासना कृष्ण-रागिनी भव-भाविनी ॥१७८॥ कृष्णार्थ-रहिता भक्ता भक्त-भुक्ति-शुभ-प्रदा । श्री-कृष्ण-रहिता दीना तथा विरहिणी हरेः ॥१७९॥ मथुरा मथुरा-राज-गेह-भावन-भावना । श्री-कृष्ण-भावनामोदा तथोऽऽन्माद-विधायिनी ॥१८०॥ कृष्णार्थ-व्याकुला कृष्ण-सार-चर्म-धरा शुभा । अलकेश्वर-पूज्या च कुवेरेश्वर-वल्लभा ॥१८१॥ धन-धान्य-विधात्री च जाया काया हया हयी । प्रणवा प्रणवेशी च प्रणवार्थ-स्वरूपिणी ॥१८२॥ ब्रह्म-विष्णु-शिवार्धाङ्ग- हारिणी शैव-शिꣳसपा । राक्षसी-नाशिनी भूत- प्रेत-प्राण-विनाशिनी ॥१८३॥ सकलेप्सित-दात्री च शची साध्वी अरुन्धती । पति-व्रता पति-प्राणा पति-वाक्य-विनोदिनी । अशेष-साधनी कल्प-वासिनी कल्प-रूपिणी ॥१८४॥ इति श्री-नारद-पञ्चरात्रे ज्ञानामृत-सारे पञ्चम-रात्रे पञ्चमो’ध्यायः ॥५॥ …
pañcamo 'dhyāyaḥ mantra-nāma-rahasyam śrī-pārvaty uvāca— deva deva jagannātha bhaktānugrahakāraka | yady asti mayi kāruṇyaṁ mayi yady asti te dayā ||1|| yad yat tvayā pragaditaṁ tat sarvaṁ me śrutaṁ prabho | guhyād guhyataraṁ yat tu yat te manasi kāśate ||2|| tvayā na gaditaṁ yat tu yasmai kasmai kadācana | tan māṁ kathaya deveśa sahasraṁ nāma cottamam ||3|| śrīrādhāyā mahādevyā gopyā bhaktiprasādhanam | brahmāṇḍakartrī hartrī sā kathaṁ gopītvam āgatā ||4|| śrīmahādeva uvāca— śṛṇu devi vicitrārthāṁ kathāṁ pāpaharāṁ śubhām | nāsti janmani karmāṇi tasyā nūnaṁ maheśvari ||5|| yadā hariś caritrāṇi kurute kāryagauravāt | tadā vidhātṛrūpāṇi harisānnidhyasādhinī ||6|| tasyā gopītvabhāvasya kāraṇaṁ gaditaṁ purā | idānīṁ śṛṇu deveśi nāmnāṁ caiva sahasrakam ||7|| yan mayā kathitaṁ naiva tantreṣv api kadāpi na | tava snehāt pravakṣyāmi bhaktyā dhāryaṁ mumukṣubhiḥ ||8|| mama prāṇasamā vidyā bhāvyate me tv aharniśam | śṛṇuṣva girije nityaṁ paṭhasva ca yathāmati ||9|| yasyāḥ prasādāt kṛṣṇās tu golokeśaḥ paraḥ prabhuḥ | asyā nāmasahasrakasya ṛṣir nārada eva ca ||10|| devī rādhā parā proktā caturvargaprasādhinī | śrīrādhā rādhikā kṛṣṇavallabhā kṛṣṇasaṁyutā ||11|| vṛndāvaneśvarī kṛṣṇapriyā madanamohinī | śrīmatī kṛṣṇakāntā ca kṛṣṇānandapradāyinī ||12|| yaśasvinī yaśogamyā yaśodānandavallabhā | dāmodarapriyā gopī gopānandakārī ||13|| kṛṣṇāṅgavāsinī hṛdyā harikāntā haripriyā | pradhānagopikā gopakanyā trailokyasundarī ||14|| vṛndāvanavihārī ca vikāśitamukhāmbujā | gokulānandakartrī gokulānadadāyinī ||15|| gatipradā gītagamyā gamanāgamanapriyā | viṣṇupriyā viṣṇukāntā viṣnor aṅganivāsinī ||16|| yaśodānandapatnī cā yaśodānandagohinī | kāmārikāntā kāmeśī kāmalālasavigrahā ||17|| jayapradā jayā jīvā jīvānandapradāyinī | nandanandanapatnī ca vṛṣābhānusutā śivā ||18|| ganādhyakṣā gavādhyakṣā gavāṁ gatir uttamā | kāñcanābhā hemagātrā kāñcanāṅgadadhāriṇī ||19|| aśokā śokarahitā vośokā śokanāśinī | gāyatrī vedamātā ca vedātītā viduttamā ||20|| nītiśāstrapriyā nītigatir natir abhīṣṭadā | vedapriyā vedagarbhā vedamārgapravardhinī ||21|| vedagamyā vedaparā vicitrakanakojjvalā | tathojjvalapradā nityā tathaivojjvalagātrikā ||22|| nandapriyā nandasutārādhyānandapradā śubhā | śubhāggī vimalāṅgī ca vilāsinyaparājitā ||23|| jananī janmaśūnyā ca janmamṛtyujarāpahā | gatir gatimatāṁ dhātrī dhātrānandapradāyinī ||24|| jagannāthapriyā śailavāsinī hemasundarī | kiśorī kamalā padmā padmahastā payodadā ||25|| payasvinī payodātrī pavitrā sarvamaṅgalā | mahājīvapradā kṛṣṇakāntā kamalasundarī ||26|| vicitravāsinī citravāsinī citrarūpiṇī | nirguṇā sukulīnā ca niṣkulīnā nirākulā ||27|| gokulāntaragehā ca yogānandakarī tathā | veṇuvādyā veṇuratir veṇuvādyapraāyaṇā ||28|| gopālasya priyā saumyarūpā somyakulodvahā | mohāmohā vimohā ca gatiniṣṭhā gatipradā ||29|| gīrvāṇavandyā gīrvāṇā gīrvāṇagaṇasevitā | lalitā ca viśokā ca viśākhācitramālinī ||30|| jitendriyā śuddhasattvā kulīnā kuladīpikā | dīpapriyā dīpadātrī vimalā vimalodakā ||31|| kāntāravāsinī kṛṣṇā kṛṣṇacandrapriyā matiḥ | anuttarā duḥkhahantrī duḥkhakartrī kulodvahā ||32|| matir lakṣmīr dhṛtir lajjā kāntiḥ puṣṭiḥ smṛtiḥ kṣamā | kṣīrodaśāyinī devī devārikulamardanī ||33|| vaiṣṇavī ca mahālakṣmīḥ kulapūjyā kulapriyā | saṁhartrī sarvadaityānāṁ sāvitrī vedagāminī ||34|| vedātītā niralambā nirālambagaṇapriyā | nirālambajanaiḥ pūjyā nirālokā nirāśrayā ||35|| ekāṅgā sarvagā sevyā brahmapatnī sarasvatī | rāsapriyā rāsagamyā rāsādhiṣṭhātṛdevatā ||36|| rasikā rasikānandā svayaṁ rāseśvarī parā | rāsamaṇḍalamadhyasthā rāsamaṇḍalaśobhitā ||37|| rāsamaṇḍalasevyā ca rāsakrīḍāmanoharā | pundarīkākṣanilayā pundarīkākṣagehinī ||38|| pundarīkākṣasevyā ca pundarīkākṣaballabhā | sarvajīveśvarī sarvajīvavandyā parāt parā ||39|| prakṛtiḥ śambhukāntā ca sadāśivamanoharā | kṣutpipāsā dayā nidrā bhrāntiḥ śrāntiḥ kṣamākulā ||40|| vadhūrūpā gopapatnī bhāratī siddhayoginī | satyarūpā nityarūpā nityāṅgī nityagehinī ||41|| sthānadātrī tathā dhātrī mahālakṣmīḥ svayaṁ prabhā | sindhukanyā sthānadātrī dvārakāvāsinī tathā ||42|| buddhiḥ sthitiḥ sthānarūpā sarvakāraṇakāraṇā | bhaktipriyā bhaktagamyā bhatānandapradāyinī ||43|| bhakta-kalpa-drumātītā tathātīta-guṇā tathā | mano-'dhiṣṭhātṛ-devī ca kṛṣṇa-prema-parāyaṇā ||44|| nirāmayā saumya-dātrī tathā madana-mohinī | ekānaṁśā śivā kṣemā durgā durgati-nāśinī ||45|| īśvarī sarva-vandyā ca gopanīyā śubhaṅkarī | pālinī sarva-bhūtānāṁ tathā kāmāṅga-hāriṇī ||46|| sadyo-mukti-pradā devī veda-sārā parāt parā | himālaya-sutā sarvā pārvatī girijā satī ||47|| dakṣa-kanyā deva-mātā manda-lajjā hares tanuḥ | vṛndāraṇya-priyā vṛndā vṛndāvana-vilāsinī ||48|| vilāsinī vaiṣṇavī ca brahmaloka-pratiṣṭhitā | rukmiṇī revatī satyabhāmā jāmbavatī tathā ||49|| sulakṣmaṇā mitravindā kālindī jahnu-kanykā | paripūrṇā pūrṇatarā tathā haimavatī gatiḥ ||50|| apūrvā brahma-rūpā ca brahmāṇḍa-paripālinī | brahmāṇḍa-bhāṇḍa-madbyasthā brahmāṇḍa-bhāṇḍa-rūpiṇī ||51|| aṇḍa-rūpāṇḍa-madhyasthā tathāṇḍa-paripālinī | aṇḍa-bāhyāṇḍa-samhartrī śiva-brahma-hari-priyā ||52|| mahā-viṣṇu-priyā kalpa-vṛkṣa-rūpā nirantarā | sāra-bhūtā sthirā gaurī gaurāṅgī śaśi-śekharā ||53|| śveta-campaka-varṇābhā śaśi-koṭi-sama-prabhā | mālatī-mālya-bhūṣāḍhyā mālatī-mālya-dhāriṇī ||54|| kṛṣṇa-stutā kṛṣṇa-kāntā vṛndāvana-vilāsinī | tulasy-adhiṣṭhātṛ-devī saṁsārārṇava-pāra-dā ||55|| sāradāhāradāmbhodā yasodā gopa-nandinī | atīta-gamanā gaurī parānugraha-kāriṇī ||56|| karuṇārṇava-sampurṇā karuṇārṇava-dhāriṇī | mādhavī mādhava-mano-hāriṇī śyāma-vallabhā ||57|| andhakāra-bhaya-dhvastā maṅgalyā maṅgala-pradā | śrī-garbhā śrī-pradā śrīśā śrī-nivāsācyutapriyā ||58|| śrī-rūpā śrī-harā śrīdā śrī-kāmā śrī-svarūpiṇī | śrīdāmānanda-dātrī ca śrīdāmeśvara-vallabhā ||59|| śrī-nitambā śrī-gaṇeśā śrī-svarūpāśritā śrutiḥ | śrī-kriyā-rūpiṇī śrīlā śrī-kṛṣṇa-bhajanānvitā ||60|| śrī-rādhā śrīmatī śreṣṭhā śreṣṭha-rūpā śruti-priyā | yogeśā yoga-mātā ca yogātitā yuga-priyā ||61|| yoga-priyā yoga-gamyā yoginī-gaṇa-vanditā | javā-kusuma-saṅkāsā dāḍimī-kusumopamā ||62|| nīlāmbaradharā dhīrā dhairya-rūpa-dharā dhṛitiḥ | ratna-siṁhāsana-sthā ca ratna-kuṇḍala-bhūṣitā ||63|| ratnālaṅkāra-samyuktā ratna-mālya-dharā parā | ratnendra-sāra-hārāḍhyā ratna-mālā-vibhūṣitā ||64|| indranīla-maṇi-nyasta-pāda-padma-śubhā śuciḥ | kārttikī paurṇamāsī ca amāvasyā bhayāpahā ||65|| govinda-rāja-gṛhinī govinda-gaṇa-pūjitā | vaikuṇṭha-nātha-gṛhiṇī vaikuṇṭha-paramālayā ||66|| vaikuṇṭhadeva-devāḍhyā tathā vaikuṇṭha-sundarī | mahālasā vedavatī sītā sādhvī pati-vratā ||67|| anna-pūrṇā sadānanda-rūpā kaivalya-sundarī | kaivalya-dāyinī śreṣṭhā gopīnātha-manoharā ||68|| gopīnātheśvarī caṇḍī nāyikā-nayanānvitā | nāyikā nāyaka-prītā nāyakānanda-rūpiṇī ||69|| śeṣā śeṣavatī śeṣa-rūpiṇī jagad-ambikā | gopāla-pālikā māyā jāyānandapradā tathā ||70|| kumārī yauvanānandā yuvatī gopa-sundarī | gopa-mātā jānakī ca janakānanda-kāriṇī ||71|| kailāsa-vāsinī rambhā vairāgyākula-dīpikā | kamalā-kānta-gṛhinī kamalā kamalālayā ||72|| trailokya-mātā jagatām adhiṣṭhātrī priyāmbikā | hara-kāntā hara-ratā harānanda-pradāyinī ||73|| hara-patnī hara-prīta hara-tośaṇa-tatparā | hareśvarī rāma-ratā rāmā rāmeśvarī ramā ||74|| śyāmalā citra-lekhā ca tathā bhuvana-mohinī | su-gopī gopa-vanitā gopa-rājya-pradā śubhā ||75|| aṅgāvapūrṇā māheyī matsya-rāja-sutā satī | kaumārī nārasiṁhī ca vārāhī nava-durgikā ||76|| cañcalā cañcalāmodā nārī bhuvana-sundarī | dakṣa-yajña-harā dākṣī dakṣa-kanyā su-locanā ||77|| rati-rūpā rati-prītā rati-śreṣṭhā rati-pradā | ratir lakṣmaṇa-geha-sthā virajā bhuvaneśvarī ||78|| śaṅkhāspadā harer jāyā jāmātṛ-kula-vanditā | bakulā bakulāmoda- dhāriṇī yamunā jayā ||79|| vijayā jaya-patnī ca yamalārjuna-bhañjinī | vakreśvarī vakra-rūpā vakra-vīkṣaṇa-vīkṣitā ||80|| Šaparājitā jagannāthā jagannātheśvarī yatiḥ | khecarī khecara-sutā khecaratva-pradāyinī ||81|| viṣṇu-vakṣaḥ-sthala-sthā ca viṣṇu-bhāvana-tatparā | candra-koṭi-sugātrī ca candrānana-manoharī ||82|| sevā-sevyā śivā kṣemā tathā kṣema-kārī vadhūḥ | yādavendra-vadhūḥ sevyā śiva-bhaktā śivānvitā ||83|| kevalā niṣphalā sūkṣmā mahā-bhīmābhayapradā | jīmūta-rūpā jaimūtī jitāmitra-pramodinī ||84|| gopāla-vanitā nandā kulajendra-nivāsinī | jayantī yamunāṅgī ca yamunā-toṣa-kārinī ||85|| kali-kalmaṣa-bhaṅgā ca kali-kalmaṣa-nāśinī | kali-kalmaṣa-rūpā ca nityānanda-karī kṛpā ||86|| kṛpāvatī kulavatī kailāsācala-vāsinī | vāma-devī vāma-bhāgā govinda-priya-kāriṇī ||87|| nagendra-kanyā yogeśī yoginī yoga-rūpiṇī | yoga-siddhā siddha-rūpā siddha-kṣetra-nivāsinī ||88|| kṣetrādhiṣṭhātṛ-rūpā ca kṣetrātītā kula-pradā | keśavānanda-dātrī ca keśavānanda-dāyinī ||89|| keśavā keśava-prītā keśavī keśava-priyā | rāsa-krīḍā-karī rāsa- vāsinī rāsa-sundarī ||90|| gokulānvita-dehā ca gokulatva-pradāyinī | lavaṅga-nāmnī nāraṅgī nāraṅga-kula-maṇḍanā ||91|| elā-lavaṅga-karpūra-mukha-vāsa-mukhānvitā | mukhyā mukhya-pradā mukhya- rūpā mukhya-nivāsinī ||92|| nārāyaṇī kripātītā karuṇāmaya-kāriṇī | kāruṇyā karuṇā karṇā gokarṇā nāga-karṇikā ||93|| sarpiṇī kaulinī kṣetra-vāsinī jagad-anvayā | jaṭilā kuṭilā nīlā nīlāmbaradharā śubhā ||94|| nīlāmbara-vidhātrī ca nīlakaṇṭha-priyā tathā | bhaginī bhāginī bhogyā kṛṣṇa-bhogyā bhageśvarī ||95|| baleśvarī balārādhyā kāntā kānta-nitambinī | nitambinī rūpavatī yuvatī kṛṣṇa-pīvarī ||96|| vibhāvarī vetravatī saṅkaṭā kuṭilālakā | nārāyaṇa-priyā śalilā sṛkkaṇī-parimohitā ||97|| dṛk-pāta-mohitā prātar-āśinī navanītikā | navīnā nava-nārī ca nāraṅga-phala-śobhitā ||98|| haimī hema-mukhī candra-mukhī śaśi-su-śobhanā | ardha-candra-dharā candra-vallabhā rohiṇī tamiḥ ||99|| timiṅgla-kulāmoda-matsya-rūpāṅga-hāriṇī | kāraṇī sarva-bhūtānāṁ kāryātītā kiśoriṇī ||100|| kiśora-vallabhā keśa-kārikā kāma-kārikā | kāmeśvarī kāma-kalā kālindī-kūla-dīpikā ||101|| kalindatanayā-tīra-vāsinī tīra-gehinī | kādambarī-pāna-parā kusumāmoda-dhāriṇī ||102|| kumudā kumudānandā kṛṣṇeśī kāma-vallabhā | tarkālī vaijayantī ca nimba-dāḍima-rūpiṇī ||103|| bilva-vṛkṣa-priyā kṛṣṇāmbarā bilvopama-stanī | bilvātmikā bilva-vapur bilva-vṛkṣa-nivāsinī ||104|| tulasī-toṣikā taiti-lānanda-paritoṣikā | gaja-muktā mahā-muktā mahā-mukti-phala-pradā ||105|| anaṅga-mohinī śakti-rūpā śakti-svarūpinī | pañca-śakti-svarūpā ca śaiśavānanda-kārinī ||106|| gajendra-gāminī śyāma-latānaṅga-latā tathā | yoṣit-śakti-svarūpā ca yoṣid-ānanda-kāriṇī ||107|| prema-priyā prema-rūpā premānanda-taraṅgiṇī | prema-hārā prema-dātrī prema-śaktimayī tathā ||108|| kṛṣṇa-premavatī dhanyā kṛṣṇa-prema-taraṅgiṇī | prema-bhakti-pradā premā premānanda-taraṅgiṇī ||109|| prema-krīḍā-parītāṅgī prema-bhakti-taraṅgiṇī | premārtha-dāyiṇī sarva- śvetā nitya-taraṅgiṇī ||110|| hāva-bhāvānvitā raudrā rudrānanda-prakāśinī | kapilā śṛṅkhalā keśa- pāśa-sambandhinī ghaṭī ||111|| kuṭīra-vāsinī dhūmrā dhūmra-keśā jalodarī | brahmāṇḍa-gocarā brahma- rūpiṇī bhāva-bhāvinī ||112|| saṁsāra-nāśinī śaivā śaivalānanda-dāyinī | śiśirā hema-rāgāḍbyā megha-rūpāti-sundarī ||113|| manoramā vegavatī vegāḍhyā veda-vādinī | dayānvitā dayādhārā dayā-rūpā susevinī ||114|| kiśora-saṅga-samsargā gaura-candrānanā kalā | kalādhinātha-vadanā kalānāthādhirohiṇī ||115|| virāga-kuśalā hema-piṅgalā hema-maṇḍanā | bhāṇḍīra-tālavana-gā kaivartī pīvarī śukī ||116|| śukadeva-guṇātītā śukadeva-priyā sakhī | vikalotkarṣiṇī koṣā kauṣeyāmbara-dhāriṇī ||117|| koṣāvarī koṣa-rūpā jagad-utpatti-kārikā | sṛṣṭi-sthiti-karī saṁhāriṇī saṁhāra-kāriṇī ||118|| keśa-śaivala-dhātrī ca candra-gātrī su-komalā | padmāṅgarāga-samrāgā vindhyādri-parivāsiṇī ||119|| Švindhyālayā śyāma-sakhī sakhī saṁsāra-rāgiṇī | bhūtā bhaviṣyā bhavyā ca bhavya-gātrā bhavātigā ||120|| bhava-nāśānta-kāriṇy ākāśa-rūpā su-veśinī | rati-raṅga-parityāgā rati-vegā rati-pradā ||121|| tejasvinī tejo-rūpa kaivalya-patha-dā śubhā | mukti-hetur mukti-hetu- laṅghinī laṅghana-kṣamā ||122|| viśāla-netrā vaisālī viśāla-kula-sambhavā | viśāla-gṛha-vāsā ca viśāla-vadarī ratiḥ ||123|| bhakty-atītā bhakta-gatir bhaktikā śiva-bhakti-dā | śiva-śakti-svarūpā ca śivārdhāṅga-vihāriṇī ||124|| śirīṣa-kusumāmodā śirīṣa-kusumojjvalā | śirīṣa-mṛdhvī śairīṣi śirīṣa-kusumākṛtiḥ ||125|| vāmāṅga-hāriṇī viṣṇoḥ śiva-bhakti-sukhānvitā | vijitā vijitāmodā gaganā gaṇa-toṣitā ||126|| hayāsyā heramba-sutā gaṇa-mātā sukheśvarī | duḥkha-hantrī duḥkha-harā sevitepsita-sarvadā ||127|| sarvajñatva-vidhātrī ca kula-kṣetra-nivāsinī | lavaṅgā pāṇḍava-sakhī sakhī-madhya-nivāsinī ||128|| grāmyā gītā gayā gamyā gamanātīta-nirbharā | sarvāṅga-sundarī gaṅgā gaṅgā-jalamayī tathā ||129|| gaṅgeritā pūta-gātrā pavitra-kula-dīpikā | pavitra-guṇa-śīlāḍhyā pavitrānanda-dāyinī ||130|| pavitra-guṇa-sīmāḍhyā pavitra-kula-dipanī | kampamānā kaṁsa-harā vindhyācala-nivāsinī ||131|| govardhaneśvarī govardhana-hāsyā hayākṛtiḥ | mīnāvatārā mineśī gaganeśī hayā gajī ||132|| hariṇī hariṇī hāra-dhāriṇī kanakākṛtiḥ | vidyut-prabhā vipra-mātā gopa-mātā gayeśvarī ||133|| gaveśvarī gaveśī ca gavīśi gavi-vāsinī | gati-jñā gīta-kuśalā danujendra-nivāriṇī ||134|| nirvāṇa-dātrī nairvāṇī hetu-yuktā gayottarā | parvatādhinivāsā ca nivāsa-kuśalā tathā ||135|| sannyāsa-dharma-kuśalā sannyāseśī śaran-mukhī | śarac-candra-mukhī śyāma- hārā kṣetra-nivāsinī ||136|| vasanta-rāga-samrāgā vasanta-vasanākṛtiḥ | catur-bhujā śaḍ-bhujā dvi-bhujā gaura-vigrahā ||137|| sahasrāsyā vihāsyā ca mudrāsyā mada-dāyinī | prāṇa-priyā prāṇa-rūpa prāṇa-rūpiṇy apāvṛtā ||138|| kṛṣṇa-prītā kṛṣṇa-ratā kṛṣṇa-toṣaṇa-tat-parā | kṛṣṇa-prema-ratā kṛṣṇa-bhaktā bhakta-phala-pradā ||139|| kṛṣṇa-premā prema-bhaktā hari-bhakti-pradāyinī | caitanya-rūpā caitanya-priyā caitanya-rūpiṇī ||140|| ugra-rūpā śiva-kroḍā kṛṣṇa-kroḍā jalodarī | mahodarī mahā-durga-kāntāra-sustha-vāsiṇī ||141|| candrāvalī candra-keśī candra-prema-taraṅgiṇī | samudra-mathanodbhūtā samudra-jala-vāsinī ||142|| samudrāmṛta-rupā ca samudra-jala-vāsikā | keśa-pāśa-ratā nidrā kṣudhā prema-taraṅgikā ||143|| dūrvā-dala-śyāma-tanur dūrvā-dala-tanu-ccbaviḥ | nāgarā nāgari-rāgā nāgarānanda-kāriṇī ||144|| nāgarāliṅgana-parā nāgarāṅgana-maṅgalā | ucca-nīcā haimavatī priyā kṛṣṇa-taraṅga-dā ||145|| premāliṅgana-siddhāṅgī siddhā sādhya-vilāsikā | maṅgalāmoda-jananī mekhalāmoda-dhāriṇī ||146|| ratna-mañjīra-bhūṣāṅgī ratna-bhūṣaṇa-bhūṣaṇā | jambāla-mālikā kṛṣṇa- prāṇā prāṇa-vimocanā ||147|| satya-pradā satyavatī sevakānanda-dāyikā | jagad-yonir jagad-bījā vicitra-maṇi-bhūṣaṇā ||148|| rādhā-ramaṇa-kāntā ca rādhyā rādhana-rūpiṇī | kailāsa-vāsinī kṛṣṇa- prāṇa-sarvasva-dāyinī ||149|| kṛṣṇāvatāra-niratā kṛṣṇa-bhakta-phalārthinī | yācakāyācakānanda-kāriṇī yācakojjvalā ||150|| hari-bhūṣaṇa-bhuṣāḍhyā-nanda-yuktārdra-pada-gā | hai-hai-tāla-dharā thai-thai-śabda-śakti-prakāśinī ||151|| he-he-śabda-svarupā ca hi-hi-vākya-viśāradā | jagad-ānanda-kartrī ca sāndrānanda-viśāradā ||152|| paṇḍitā paṇḍita-guṇā paṇḍitānanda-kāriṇī | paripālana-kartrī ca tathā sthiti-vinodinī ||153|| tathā samhāra-śabdāḍhyā vidvaj-jana-manoharā | viduṣāṁ prīti-jananī vidvat-prema-vivardhinī ||154|| nādeśī nāda-rūpā ca nāda-bindu-vidhāriṇī | śūnya-sthāna-sthitā śūnya- rūpa-pādapa-vāsinī ||155|| kārttika-vrata-kartrī ca vasanā-hāriṇī tathā | jala-śāyā jala-talā śilā-tala-nivāsinī ||156|| kṣudra-kīṭāṅga-samsargā saṅga-dośa-vināśinī | koṭi-kandarpa-lāvaṇyā kandarpa-koṭi-sundarī ||157|| kandarpa-koṭi-jananī kāma-bīja-pradāyinī | kāma-śāstra-vinodā ca kāma-śāstra-prakāśinī ||158|| kāma-prakāśikā kāminy aṇimādy-aṣṭa-siddhi-dā | yāminī yāminī-nātha- vadanā yāminīśvarī ||159|| yāga-yoga-harā bhukti-mukti-dātrī hiraṇya-dā | kapāla-mālinī devī dhāma-rūpiṇy apūrva-dā ||160|| kṛpānvitā guṇā gauṇyā guṇātīta-phala-pradā | kuṣmāṇḍa-bhūta-vetāla-nāśinī śaradānvitā ||161|| sītalā śavalā helā līlā lāvaṇya-maṅgalā | vidyārthinī vidyamānā vidyā vidyā-svarūpiṇī ||162|| ānvīkṣikī śāstra-rūpā śāstra-siddhāṇṭa-kāriṇī | nāgendrā nāga-mātā ca krīḍā-kautuka-rūpiṇī ||163|| hari-bhāvana-śīlā ca hari-toṣaṇa-tat-parā | hari-prāṇā hara-prāṇā śiva-prāṇā śivānvitā ||164|| narakārṇava-saṁhantrī narakārṇava-nāśinī | nareśvarī narātītā nara-sevyā narāṅganā ||165|| yaśodānandana-prāṇa-vallabhā hari-vallabhā | yaśodānandanāramyā yaśodānandaneśvarī ||166|| yaśodānandanākriḍā yaśodā-kroḍa-vāsinī | yaśodānandana-prāṇā yaśodānandanārthadā ||167|| vatsalā kauśalā kālā karuṇārṇava-rūpiṇī | svarga-lakṣmīr bhūmi-lakṣmīr draupadī pāṇḍava-priyā ||168|| tathārjuna-sakhī bhaumī bhaimī bhīma-kulodvahā | bhuvanā mohanā kṣīṇā pānāsakta-tarā tathā ||169|| pānārthinī pāna-pātrā pāna-pānanda-dāyinī | dugdha-manthana-karmāḍhyā dugdha-manthana-tat-parā ||170|| dadhi-bhāṇḍārthinī kṛṣṇa-krodhinī nandanāṅganā | ghṛta-liptā takra-yuktā yamunā-pāra-kautukā ||171|| vicitra-kathakā kṛṣṇa-hāsya-bhāṣaṇa-tat-parā | gopāṅganāveṣṭitā ca kṛṣṇa-saṅgārthinī tathā ||172|| rāsāsaktā rāsa-ratir āsavāsakta-vāsanā | haridrā haritā hāriṇy ānandārpita-cetanā ||173|| niścaitanyā ca niścetā tathā dāru-haridrikā | subalasya svasā kṛṣṇa-bhāryā bhāṣāti-veginī ||174|| śrīdāmasya śakhī dāma-dāminī dāma-dhāriṇī | kailāsinī keśinī ca harid-ambara-dhāriṇī ||175|| hari-sānnidhya-dātrī ca hari-kautuka-maṅgalā | hari-pradā hari-dvārā yamunā-jala-vāsinī ||176|| jaitra-pradā jitārthī ca caturā cāturī tamī | tamisrā''tāpa-rūpā ca raudra-rūpā yaśo-'rthinī ||177|| kṛṣṇārthinī kṛṣṇa-kalā kṛṣṇānanda-vidhāyinī | kṛṣṇārtha-vāsanā kṛṣṇa-rāginī bhava-bhāvinī ||178|| kṛṣṇārtha-rahitā bhaktā bhakta-bhukti-śubha-pradā | śrī-kṛṣṇa-rahitā dīnā tathā virahiṇī hareḥ ||179|| mathurā mathurā-rāja-geha-bhāvana-bhāvanā | śrī-kṛṣṇa-bhāvanāmodā tatho''nmāda-vidhāyinī ||180|| kṛṣṇārtha-vyākulā kṛṣṇa-sāra-carma-dharā śubhā | alakeśvara-pūjyā ca kuvereśvara-vallabhā ||181|| dhana-dhānya-vidhātrī ca jāyā kāyā hayā hayī | praṇavā praṇaveśī ca praṇavārtha-svarūpiṇī ||182|| brahma-viṣṇu-śivārdhāṅga- hāriṇī śaiva-śiṁsapā | rākṣasī-nāśinī bhūta- preta-prāṇa-vināśinī ||183|| sakalepsita-dātrī ca śacī sādhvī arundhatī | pati-vratā pati-prāṇā pati-vākya-vinodinī | aśeṣa-sādhanī kalpa-vāsinī kalpa-rūpiṇī ||184|| iti śrī-nārada-pañcarātre jñānāmṛta-sāre pañcama-rātre pañcamo’dhyāyaḥ ||5|| …
English translation
CHAPTER V ON THE THOUSAND NAMES OF SRI RADHIKA
Sri Parvati said :—O peva of the Devas! O Lord of the ! world! Thou shewest Thy favour to Thy devotees. If Thou hast } sympathy and mercy on me, then O Lord! kindly tell me the excellent thousands names of §ri Radhika ; I have heard all what Thou hast said. Now i want to hear about the greatest secret of all secrets which is shining in Thy mind and which Thou didst | never reveal before. How the thousand names of Sri Radhika | Gopi have come to be the source of begetting bhakti and how that Creatrix and Destructrix of this whole universe has come to turn out a Gopi, kindly tell all these to me. (1-4)
Sri Mahadeva said :—-O Devi! O Paremegvari ! now hear that wonderful, auspicious and sin destroying tact. Certainly She has no birth and no actions. (5)
When Sri Hari incarnated Himself to establish His glory and prowess, She also used to follow Him close and assume the forms how to preserve the world. (6)
O Devesi ! I already told you the reason of Her assuming the form of a Gopi. Now hear Her thousand names. (7)
Now I will speak to Thee out of affection that which should be chorished with loving affection by those who are desirous for emancipation and which was never spoken before in any Tantras. (8) |
1 daily meditate day and night Her, of the nature of Vidya, } which is dear to me as my Jife. O Girije | Now hear about Her as Thou wishes and daily recite this thousand times. (9)
By Her grace Sri Krsna, the lord of Goloka, has become the Highest Lord Narada ithe Ksi of the thousand names, Radha the award of the fourfold aims of existence is the Highest Deity. The thousand names are :--Sri_ Radha. Radhika. Krsna Ballabha, Krsna Samyuta. (10-11): See Sanskrit Text)
Here ends the Fifth Adhydya on the Thousand Names of Sri Radhika, in the Fifth Night of $rj Narada Pafcaratram Jnanamrtasara.
_—_——_———————
Complete chapter-aligned witnesses. Sanskrit/IAST is the GGM complete amended text, version 1.1, based on Vijñānānanda’s 1997 edition; the displayed Devanagari is transliterated directly from that proofread IAST witness. English is Swami Vijñānānanda’s complete translation, printed pages 301–301 (scan pages 318–318). It was extracted with Tesseract 5 English OCR from the 200 ppi published scan, with chapter boundaries controlled against the printed contents. No unsupported verse-by-verse equivalence is asserted.