Chapter 11

एकादशो’ध्यायः इति प्रातर् एवार्चयेद् अच्युतꣳ यो नरः प्रत्यहꣳ शश्वद् आस्तिक्य-युक्तः । लभेताचिरेणैव लक्ष्मीꣳ समग्राम् इह प्रेत्य शुद्धꣳ परꣳ धाम भूयात् ॥१॥ अह्नो मुखे’नुदिनम् इत्य् अभिपूज्य शौरिꣳ दध्नाथ वा गुड-युतेन निवेद्य तोयैः । श्रीमन्-मुखे समनुतर्प्य च तद्-धिया तꣳ जप्यात् सहस्रम् अथ साष्टकम् आदरेण ॥२॥ मध्यन्दिने जप-विधान-विशिष्ट-रूपꣳ वन्द्यꣳ सुरर्षि-यति-खेचर-मुख्य-वृन्दैः । गो-गोप-गोप-वनिता-निकरैः परीतꣳ सान्द्राम्बुद-च्छवि-सुजात-मनोहराङ्गम् ॥३॥ मयूर-पत्र-परिकॢप्त-वतꣳस-रम्य- धम्मिल्लम् उल्लसित-चिल्लिकम् अम्बुजाक्षम् । पूर्णेन्दु-बिन्दु-वदनꣳ मणि-कुण्डल-श्री- गण्डꣳ सुनासम् अतिसुन्दर-मन्द-हासम् ॥४॥ पीताम्बरꣳ रुचिर-नूपुर-हार-काञ्ची- केयूरकोमिकटकादिभिर् उज्ज्वलाङ्गम् । दिव्यानुलेपन-पिशङ्गितमसराजद्- अम्लान-चित्र-वनमालम् अनङ्ग-दीप्तम् ॥५॥ वेणुꣳ धमन्तम् अथवा स्व-करे दधानꣳ सव्येतरे पशुप-यष्टिम् उदार-वेषम् । दक्षे मणि-प्रवरम् ईप्सित-दान-दक्षꣳ ध्यात्वैवम् अर्चयतु नन्दजम् इन्दिराप्त्यै ॥६॥ दामादिकाङ्ग-दयितासुहृदङ्घ्रिपेन्द्र- वज्रादिभिः समभिपूज्य यथा-विधानम् । दीक्षा-विधि-प्रकथितꣳ च निवेद्य जातꣳ हैमे निवेदयतु पात्र-वरे यथावत् ॥७॥ अष्टोत्तरꣳ शतम् अथो जुह्यात् पयो’न्नैः सर्पिः-प्लुतैः सुसित-शर्करया विमिश्रैः । दद्याद् बलिꣳ च निज-दिक्षु सुरर्षि-योगि- वर्गोपदैवत-गणेभ्य उदग्र-चेताः ॥८॥ नवनीत-मिलित-पायस-धियार्चनान्ते जलैर् मुखे तस्य । सन्तर्प्य जपतु मन्त्री सहस्रम् अष्टोत्तर-शतꣳ वापि ॥९॥ अह्नो मध्ये वल्लवी-वल्लभꣳ तꣳ नित्यꣳ भक्त्याभ्यर्चयेत् यो नराग्र्यः । देवाः सर्वे तꣳ नमस्यन्ति शश्वत् वर्तेरन् वै तद्-वशे सर्व-लोकाः ॥१०॥ मेधायुः-श्री-कान्ति-सौभाग्य-युक्तः पुत्रैर् मित्रैर् गोमही-रत्न-धान्यैः । भोगैश् चान्यैर् भूरिभिः सन्निहाढ्यो भूयान् भूयो धाम तच् चाच्युताख्यम् ॥११॥ तृतीय-काल-पूजायाम् अस्ति काल-विकल्पना । सायाह्ने निशि वेत्य् अत्र वदन्त्य् एके विपश्चितः ॥१२॥ दशाक्षरेण चेद् रात्रौ सायाह्ने’ष्टादशार्णतः । उभयीम् उभयेनैव कुर्याद् इत्य् अपरे जगुः ॥१३॥ सायाह्ने द्वारवत्य्¸अꣳ तु चित्रोद्यानोपशोभिते । द्व्यष्ट-साहस्र-सङ्ख्यातैर् भवनैर् अभिसꣳवृते ॥१४॥ हꣳस-सारस-सङ्कीर्णैः कमओल्त्पल-शालिभिः । सरोभिर् अमलाम्भोभिः परीते भवनोत्तमे ॥१५॥ उद्यत्-प्रद्योतन-द्योत-सद्युतौ मणि-मण्डपे । मृद्वास्तरे सुखासीनꣳ हेमाम्भोजासने हरिम् ॥१६॥ नारदाद्यैः परिवृतम् आत्म-तत्त्व-विनिर्णये । तेभ्यो मुनिभ्यः स्वꣳ धाम दिशन्तꣳ परम् अक्षरम् ॥१७॥ इन्दीवर-निभꣳ सौम्यꣳ पद्म-पत्रोरुणेक्षणम् । स्निग्ध-कुन्तल-सम्भिन्न-किरीट-मुकुटोज्ज्वलम् ॥१८॥ चारु-प्रसन्न-वदनꣳ स्फुरन्-मकर-कुण्डलम् । श्रीवत्स-वक्षसꣳ भ्राज-कौस्तुभꣳ वनमालिनम् ॥१९॥ काश्मीर-कपिशोरस्कꣳ पीत-कौशेय-वाससम् । हार-केयूर-कटक-रसनाद्यैः परिष्कृतम् ॥२०॥ हृत-विश्वम्भराभूरि-भारꣳ मुदित-मानसम् । शङ्ख-चक्र-गदा-पद्म-राजद्-भुज-चतुष्टयम् ॥२१॥ एवꣳ ध्यात्वार्चयेन् मन्त्री तद्-अङ्गैः प्रथमावृतिम् । द्वितीयाꣳ महिषीभिस् तु तृतीयायाꣳ समर्चयेत् ॥२२॥ नारदꣳ पर्वतꣳ जिष्णुꣳ निशठोद्धव-दारुकान् । विश्वक्सेनꣳ च सैनेयꣳ दिक्ष्व् अग्रे विनता-सुतम् ॥२३॥ लोकेशैस् तत्-प्रहरणैः पुनर् आवरण-द्वयम् । इति सम्पूज्य विधिवत् पायसेन निवेदयेत् ॥२४॥ तर्पयित्वा खण्ड-मिश्रैर् दग्ध-बुद्ध्या जलैर् हरिम् । जपेद् अष्ट-शतꣳ मन्त्री भावयन् पुरुषोत्तमम् ॥२५॥ पूजासु होमꣳ सर्वासु कुर्यान् मध्यन्दिने’थवा । आसनाद् अर्घ्य-पर्यन्तꣳ कृत्वा स्तुत्वा नमेत् सुधीः ॥२६॥ समर्प्यात्मानम् उद्वास्य तत् स्वे हृत्-सरसीरुहे । विन्यस्य तन्-मयो भूत्वा पुनर् आत्मानम् अर्चयेत् ॥२७॥ इति श्री-नारद-पञ्चरात्रे ज्ञानामृत-सारे तृतीय-रात्रे एकादशो’ध्यायः ॥११॥ …

ekādaśo’dhyāyaḥ iti prātar evārcayed acyutaṁ yo naraḥ pratyahaṁ śaśvad āstikya-yuktaḥ | labhetācireṇaiva lakṣmīṁ samagrām iha pretya śuddhaṁ paraṁ dhāma bhūyāt ||1|| ahno mukhe’nudinam ity abhipūjya śauriṁ dadhnātha vā guḍa-yutena nivedya toyaiḥ | śrīman-mukhe samanutarpya ca tad-dhiyā taṁ japyāt sahasram atha sāṣṭakam ādareṇa ||2|| madhyandine japa-vidhāna-viśiṣṭa-rūpaṁ vandyaṁ surarṣi-yati-khecara-mukhya-vṛndaiḥ | go-gopa-gopa-vanitā-nikaraiḥ parītaṁ sāndrāmbuda-cchavi-sujāta-manoharāṅgam ||3|| mayūra-patra-parikḷpta-vataṁsa-ramya- dhammillam ullasita-cillikam ambujākṣam | pūrṇendu-bindu-vadanaṁ maṇi-kuṇḍala-śrī- gaṇḍaṁ sunāsam atisundara-manda-hāsam ||4|| pītāmbaraṁ rucira-nūpura-hāra-kāñcī- keyūrakomikaṭakādibhir ujjvalāṅgam | divyānulepana-piśaṅgitamasarājad- amlāna-citra-vanamālam anaṅga-dīptam ||5|| veṇuṁ dhamantam athavā sva-kare dadhānaṁ savyetare paśupa-yaṣṭim udāra-veṣam | dakṣe maṇi-pravaram īpsita-dāna-dakṣaṁ dhyātvaivam arcayatu nandajam indirāptyai ||6|| dāmādikāṅga-dayitāsuhṛdaṅghripendra- vajrādibhiḥ samabhipūjya yathā-vidhānam | dīkṣā-vidhi-prakathitaṁ ca nivedya jātaṁ haime nivedayatu pātra-vare yathāvat ||7|| aṣṭottaraṁ śatam atho juhyāt payo’nnaiḥ sarpiḥ-plutaiḥ susita-śarkarayā vimiśraiḥ | dadyād baliṁ ca nija-dikṣu surarṣi-yogi- vargopadaivata-gaṇebhya udagra-cetāḥ ||8|| navanīta-milita-pāyasa-dhiyārcanānte jalair mukhe tasya | santarpya japatu mantrī sahasram aṣṭottara-śataṁ vāpi ||9|| ahno madhye vallavī-vallabhaṁ taṁ nityaṁ bhaktyābhyarcayet yo narāgryaḥ | devāḥ sarve taṁ namasyanti śaśvat varteran vai tad-vaśe sarva-lokāḥ ||10|| medhāyuḥ-śrī-kānti-saubhāgya-yuktaḥ putrair mitrair gomahī-ratna-dhānyaiḥ | bhogaiś cānyair bhūribhiḥ sannihāḍhyo bhūyān bhūyo dhāma tac cācyutākhyam ||11|| tṛtīya-kāla-pūjāyām asti kāla-vikalpanā | sāyāhne niśi vety atra vadanty eke vipaścitaḥ ||12|| daśākṣareṇa ced rātrau sāyāhne’ṣṭādaśārṇataḥ | ubhayīm ubhayenaiva kuryād ity apare jaguḥ ||13|| sāyāhne dvāravaty¸aṁ tu citrodyānopaśobhite | dvyaṣṭa-sāhasra-saṅkhyātair bhavanair abhisaṁvṛte ||14|| haṁsa-sārasa-saṅkīrṇaiḥ kamaoltpala-śālibhiḥ | sarobhir amalāmbhobhiḥ parīte bhavanottame ||15|| udyat-pradyotana-dyota-sadyutau maṇi-maṇḍape | mṛdvāstare sukhāsīnaṁ hemāmbhojāsane harim ||16|| nāradādyaiḥ parivṛtam ātma-tattva-vinirṇaye | tebhyo munibhyaḥ svaṁ dhāma diśantaṁ param akṣaram ||17|| indīvara-nibhaṁ saumyaṁ padma-patroruṇekṣaṇam | snigdha-kuntala-sambhinna-kirīṭa-mukuṭojjvalam ||18|| cāru-prasanna-vadanaṁ sphuran-makara-kuṇḍalam | śrīvatsa-vakṣasaṁ bhrāja-kaustubhaṁ vanamālinam ||19|| kāśmīra-kapiśoraskaṁ pīta-kauśeya-vāsasam | hāra-keyūra-kaṭaka-rasanādyaiḥ pariṣkṛtam ||20|| hṛta-viśvambharābhūri-bhāraṁ mudita-mānasam | śaṅkha-cakra-gadā-padma-rājad-bhuja-catuṣṭayam ||21|| evaṁ dhyātvārcayen mantrī tad-aṅgaiḥ prathamāvṛtim | dvitīyāṁ mahiṣībhis tu tṛtīyāyāṁ samarcayet ||22|| nāradaṁ parvataṁ jiṣṇuṁ niśaṭhoddhava-dārukān | viśvaksenaṁ ca saineyaṁ dikṣv agre vinatā-sutam ||23|| lokeśais tat-praharaṇaiḥ punar āvaraṇa-dvayam | iti sampūjya vidhivat pāyasena nivedayet ||24|| tarpayitvā khaṇḍa-miśrair dagdha-buddhyā jalair harim | japed aṣṭa-śataṁ mantrī bhāvayan puruṣottamam ||25|| pūjāsu homaṁ sarvāsu kuryān madhyandine’thavā | āsanād arghya-paryantaṁ kṛtvā stutvā namet sudhīḥ ||26|| samarpyātmānam udvāsya tat sve hṛt-sarasīruhe | vinyasya tan-mayo bhūtvā punar ātmānam arcayet ||27|| iti śrī-nārada-pañcarātre jñānāmṛta-sāre tṛtīya-rātre ekādaśo’dhyāyaḥ ||11|| …