Chapter 1

प्रथमो’ध्यायः श्री-कृष्णाष्टोत्तर-शत-नाम-स्तोत्रꣳ श्री-महादेव उवाच— शृणु देवि प्रवक्ष्यामि भक्ति-मुक्ति-प्रसाधनम् । नाम्नाम् अष्टोत्तर-शतꣳ श्री-कृष्णस्य परात्मनः ॥१॥ पूर्व-कल्पे धरोद्धारे पृथ्विया शेषकेण च । सꣳवादꣳ परमाश्चर्यꣳ शृणुष्व कमलानने ॥२॥ नातः परतरꣳ स्तोत्रꣳ नातः परतरꣳ तपः । नातः परतरा विद्या तीर्थꣳ नातः परꣳ परम् ॥३॥ वेदानाꣳ च यथा साम तीर्थानाꣳ मथुरा परा । क्षेत्राणाꣳ काशिका देवि मन्त्राणाꣳ श्री-दशाक्षरः ॥४॥ वैष्णवानाꣳ वैष्णवीनाꣳ यथाहꣳ त्वꣳ तथा परा । आश्रमाणाꣳ यथा न्यासः सिद्धानाꣳ कपिलो यथा ॥५॥ आयुधानाꣳ यथा वज्रꣳ धेनूनाꣳ कामधुग् यथा । मनोरथः प्रस्रवताꣳ यथा नाम्नाꣳ शटाष्टकम् ॥६॥ तत् ते’यꣳ सम्प्रवक्ष्यामि सावधानावधारय । प्रणम्य वसुधा देवी शेषꣳ सङ्कर्षणात्मकम् ॥७॥ पप्रच्छ परया भक्त्या जनानाम् मुक्ति-हेतवे । नाम्नाम् अष्टोत्तर-शतꣳ श्री-कृष्णस्य रमा-पतेः ॥८॥ भूमिर् उवाच— कृष्णावतारे रोहिण्या रामेणापि त्वया सह । अलङ्कृतꣳ जन्म पुꣳसाम् अपि वृन्दावनौकसाम् ॥९॥ तस्य देवस्य कृष्णस्य लीला-विग्रह-धारिणः । यस्योपाधि-नियुक्तानि सन्ति नामान्य् अनेकशः ॥१०॥ तेषु मुख्यानि नामानि श्रोतु-कामा चिराद् अहम् । सङ्कर्षणात्मनः श्तोत्रꣳ यतो जानासि वाङ्-मयम् ॥११॥ तत् तानि यानि नामानि वासुदेवस्य वासुके । नातः परतरꣳ स्तोत्रꣳ त्रिषु लोकेषु विद्यते ॥१२॥ शेष उवाच— वसुन्धरे वरारोहे जनानाम् अस्ति मुक्तिदम् । सर्व-मङ्गल-मूर्धन्य-मणिम् आद्य्-अष्ट-सिद्धिदम् ॥१३॥ महा-पातक-कोटि-घ्नꣳ सर्व-तीर्थ-फल-प्रदम् । समस्त-जप-यज्ञानाꣳ फलदꣳ पाप-नाशनम् ॥१४॥ शृणु देवि प्रवक्ष्यामि नाम्नाम् अष्टोत्तरꣳ शतम् । सहस्र-नाम्नाꣳ पुण्यानाꣳ त्रिर् आवृत्त्य तु यत् फलम् ॥१५॥ एकावृत्त्या तु कृष्णस्य नामैकꣳ तत् प्रयच्छति । तस्मात् पुण्यतमꣳ चैतत् स्तोत्रꣳ पाप-प्रणाशनम् ॥१६॥ श्री-कृष्णः कमलानाथो वासुदेवः सनातनः । वासुदेवात्मजः पुण्यो लीलामानुषविग्रहः ॥१७॥ श्रीवत्स-कौस्तुभधरो यशोदा-वत्सलो हरिः । चतुर्भुजात्त-चक्रासि-गदा-शङ्खाम्बुजायुधः ॥१८॥ देवकीनन्दनः श्रीशो नन्दगोपप्रियात्मजः । यमुनावेगसण्हारो बलभद्रप्रियानुजः ॥१९॥ पूतनाजीवितहरः शकटासुरभञ्जनः । नन्द-व्रज-जनान्दी सच्-चिद्-आनन्द-विग्रहः ॥२०॥ नवनीतनवाहारी मुचुकुन्द-प्रसादकः । षोडशस्त्री-सहस्राण्शुस्त्रिभङ्गी मधुराकृतिः ॥२१॥ शुकवागमृताब्धीन्दुर्गोविन्दो गोविदाꣳ पतिः । वत्स-पालन-सञ्चारी धेनुकासुर-भञ्जनः ॥२२॥ तृणीकृत-तृणावर्तो यमलार्जुनभञ्जनः । उत्तालतालभेत्ता च तमाल-श्यामलाकृतिः ॥२३॥ गोपीगोपीश्वरो योगी सूर्यकोटिसमप्रभः । इलापतिः परꣳ ज्योतिर्यादवेन्द्रो यदूद्वहः ॥२४॥ वनमाली पीतवासाः पारिजातापहारकः । गोवर्धनाचलोद्धर्ता गोपालः सर्वपालकः ॥२५॥ अजो निरञ्जनः कामजनकः कञ्जलोचनः । मधुहा मथुरानाथो द्वारकानायको बली ॥२६॥ वृन्दावनान्तसञ्चारी तुलसीदासभूषणः । स्यमन्तकमणेर्हर्ता नरनारायणात्मकः ॥२७॥ कुब्जाकृष्णाम्बरधरो मायी परमपूरूषः । मुष्टिकासुर-चाणूर-महायुद्ध-विशारदः ॥२८॥ सꣳसारवैरी कꣳसारिर्मुरारिर्नरकान्तकः । अनादिर्ब्रह्मचारी च कृष्णाव्यसनकर्षकः ॥२९॥ शिशुपाल-शिरच्छेत्ता दुर्योधनकुलान्तकृत । विदुराक्रूरवरदो विश्वरूपप्रदर्शकः ॥३०॥ सत्यवाक् सत्यसङ्कल्पः सत्यभामारतो जयी । सुभद्रा-पूर्वजो विष्णुर् भीष्म-मुक्ति-प्रदायकः ॥३१॥ जगद्-गुरुर् जगन्नाथो वेणु-वाद्य-विशारदः । वृषभासुर-विध्वꣳसी बाणासुर-बलान्तकृत् ॥३२॥ युधिष्ठिर-प्रतिष्ठाता बर्हिबर्हावतꣳसकः । पार्थसारथिरव्यक्तो गीतामृतमहोदधिः ॥३३॥ कालीयफणिमाणिक्य-रञ्जित-श्रीपदाम्बुजः । दामोदरो यज्ɱनभोक्ता दानवेन्द्र-विनाशनः ॥३४॥ नारायणः परꣳ ब्रह्म पन्नगाशनवाहनः । जलक्रीडासमासक्त-गोपीवस्त्रापहारकः ॥३५॥ पुण्यश्लोकस्तीर्थकरो देववेद्यो दयानिधिः । सर्व-तीर्थात्मकः सर्व-ग्रह-रूपो परात् परः ॥३६॥ इत्य् एवꣳ कृष्ण-देवस्य नाम्नामष्टोत्तरꣳ शतम् । कृष्णेन कृष्ण-भक्तेन श्रुत्वा गीतामृतꣳ पुरा ॥३७॥ स्तोत्रꣳ कृष्ण-प्रियकरꣳ कृतꣳ तस्मान्मया पुरा । कृष्णनामामृतꣳ नाम परमानन्ददायकम् ॥३८॥ अनुपद्रव-दुःखघ्नꣳ परमायुष्यवर्धनम् दानꣳ श्रुतꣳ तपस्तीर्थꣳ यत्कृतꣳ त्विह जन्मनि ॥३९॥ पठताꣳ शृण्वताꣳ चैव कोटि-कोटिगुणꣳ भवेत् । पुत्रप्रदमपुत्राणामगतीनाꣳ गतिप्रदम् ॥४०॥ धनावहꣳ दरिद्राणाꣳ जयेच्छूनाꣳ जयावहम् । शिशूनाꣳ गोकुलानाꣳ च पुष्टिदꣳ पुष्टिवर्धनम् ॥४१॥ वातग्रह-ज्वरादीनाꣳ शमनꣳ शान्तिमुक्तिदम् । समस्त-कामदꣳ सद्यः कोटिजन्माघनाशनम् ॥४२॥ अन्ते कृष्णस्मरणदꣳ भवतापभयापहम् । कृष्णाय यादवेन्द्राय ज्ɱनानमुद्राय योगिने । नाथाय रूक्मिणीशाय नमो वेदान्तवेदिने ॥४३॥ इमꣳ मन्त्रꣳ महादेवि जपन्नेव दिवानिशम् । सर्वग्रहानुग्रहभाक् सर्वप्रियतमो भवेत् ॥४४॥ पुत्र-पौत्रैः परिवृतः सर्वसिद्धि-समृद्धिमान् । निर्विश्य भोगानन्ते’अपि कृष्णसायुज्यमाप्नुयात् ॥४५॥ इति श्री-नारद-पञ्चरात्रे ज्ञानामृत-सारे चतुर्थ-रात्रे उमा-महेश्वर-सꣳवादे धरणी-शेष-सꣳवादे श्री-कृष्णाष्टोत्तर-शत-नाम-स्तोत्रꣳ नाम प्रथमो’ध्यायः ॥१॥ …

prathamo’dhyāyaḥ śrī-kṛṣṇāṣṭottara-śata-nāma-stotraṁ śrī-mahādeva uvāca— śṛṇu devi pravakṣyāmi bhakti-mukti-prasādhanam | nāmnām aṣṭottara-śataṁ śrī-kṛṣṇasya parātmanaḥ ||1|| pūrva-kalpe dharoddhāre pṛthviyā śeṣakeṇa ca | saṁvādaṁ paramāścaryaṁ śṛṇuṣva kamalānane ||2|| nātaḥ parataraṁ stotraṁ nātaḥ parataraṁ tapaḥ | nātaḥ paratarā vidyā tīrthaṁ nātaḥ paraṁ param ||3|| vedānāṁ ca yathā sāma tīrthānāṁ mathurā parā | kṣetrāṇāṁ kāśikā devi mantrāṇāṁ śrī-daśākṣaraḥ ||4|| vaiṣṇavānāṁ vaiṣṇavīnāṁ yathāhaṁ tvaṁ tathā parā | āśramāṇāṁ yathā nyāsaḥ siddhānāṁ kapilo yathā ||5|| āyudhānāṁ yathā vajraṁ dhenūnāṁ kāmadhug yathā | manorathaḥ prasravatāṁ yathā nāmnāṁ śaṭāṣṭakam ||6|| tat te’yaṁ sampravakṣyāmi sāvadhānāvadhāraya | praṇamya vasudhā devī śeṣaṁ saṅkarṣaṇātmakam ||7|| papraccha parayā bhaktyā janānām mukti-hetave | nāmnām aṣṭottara-śataṁ śrī-kṛṣṇasya ramā-pateḥ ||8|| bhūmir uvāca— kṛṣṇāvatāre rohiṇyā rāmeṇāpi tvayā saha | alaṅkṛtaṁ janma puṁsām api vṛndāvanaukasām ||9|| tasya devasya kṛṣṇasya līlā-vigraha-dhāriṇaḥ | yasyopādhi-niyuktāni santi nāmāny anekaśaḥ ||10|| teṣu mukhyāni nāmāni śrotu-kāmā cirād aham | saṅkarṣaṇātmanaḥ śtotraṁ yato jānāsi vāṅ-mayam ||11|| tat tāni yāni nāmāni vāsudevasya vāsuke | nātaḥ parataraṁ stotraṁ triṣu lokeṣu vidyate ||12|| śeṣa uvāca— vasundhare varārohe janānām asti muktidam | sarva-maṅgala-mūrdhanya-maṇim ādy-aṣṭa-siddhidam ||13|| mahā-pātaka-koṭi-ghnaṁ sarva-tīrtha-phala-pradam | samasta-japa-yajñānāṁ phaladaṁ pāpa-nāśanam ||14|| śṛṇu devi pravakṣyāmi nāmnām aṣṭottaraṁ śatam | sahasra-nāmnāṁ puṇyānāṁ trir āvṛttya tu yat phalam ||15|| ekāvṛttyā tu kṛṣṇasya nāmaikaṁ tat prayacchati | tasmāt puṇyatamaṁ caitat stotraṁ pāpa-praṇāśanam ||16|| śrī-kṛṣṇaḥ kamalānātho vāsudevaḥ sanātanaḥ | vāsudevātmajaḥ puṇyo līlāmānuṣavigrahaḥ ||17|| śrīvatsa-kaustubhadharo yaśodā-vatsalo hariḥ | caturbhujātta-cakrāsi-gadā-śaṅkhāmbujāyudhaḥ ||18|| devakīnandanaḥ śrīśo nandagopapriyātmajaḥ | yamunāvegasaṇhāro balabhadrapriyānujaḥ ||19|| pūtanājīvitaharaḥ śakaṭāsurabhañjanaḥ | nanda-vraja-janāndī sac-cid-ānanda-vigrahaḥ ||20|| navanītanavāhārī mucukunda-prasādakaḥ | ṣoḍaśastrī-sahasrāṇśustribhaṅgī madhurākṛtiḥ ||21|| śukavāgamṛtābdhīndurgovindo govidāṁ patiḥ | vatsa-pālana-sañcārī dhenukāsura-bhañjanaḥ ||22|| tṛṇīkṛta-tṛṇāvarto yamalārjunabhañjanaḥ | uttālatālabhettā ca tamāla-śyāmalākṛtiḥ ||23|| gopīgopīśvaro yogī sūryakoṭisamaprabhaḥ | ilāpatiḥ paraṁ jyotiryādavendro yadūdvahaḥ ||24|| vanamālī pītavāsāḥ pārijātāpahārakaḥ | govardhanācaloddhartā gopālaḥ sarvapālakaḥ ||25|| ajo nirañjanaḥ kāmajanakaḥ kañjalocanaḥ | madhuhā mathurānātho dvārakānāyako balī ||26|| vṛndāvanāntasañcārī tulasīdāsabhūṣaṇaḥ | syamantakamaṇerhartā naranārāyaṇātmakaḥ ||27|| kubjākṛṣṇāmbaradharo māyī paramapūrūṣaḥ | muṣṭikāsura-cāṇūra-mahāyuddha-viśāradaḥ ||28|| saṁsāravairī kaṁsārirmurārirnarakāntakaḥ | anādirbrahmacārī ca kṛṣṇāvyasanakarṣakaḥ ||29|| śiśupāla-śiracchettā duryodhanakulāntakṛta | vidurākrūravarado viśvarūpapradarśakaḥ ||30|| satyavāk satyasaṅkalpaḥ satyabhāmārato jayī | subhadrā-pūrvajo viṣṇur bhīṣma-mukti-pradāyakaḥ ||31|| jagad-gurur jagannātho veṇu-vādya-viśāradaḥ | vṛṣabhāsura-vidhvaṁsī bāṇāsura-balāntakṛt ||32|| yudhiṣṭhira-pratiṣṭhātā barhibarhāvataṁsakaḥ | pārthasārathiravyakto gītāmṛtamahodadhiḥ ||33|| kālīyaphaṇimāṇikya-rañjita-śrīpadāmbujaḥ | dāmodaro yajɱnabhoktā dānavendra-vināśanaḥ ||34|| nārāyaṇaḥ paraṁ brahma pannagāśanavāhanaḥ | jalakrīḍāsamāsakta-gopīvastrāpahārakaḥ ||35|| puṇyaślokastīrthakaro devavedyo dayānidhiḥ | sarva-tīrthātmakaḥ sarva-graha-rūpo parāt paraḥ ||36|| ity evaṁ kṛṣṇa-devasya nāmnāmaṣṭottaraṁ śatam | kṛṣṇena kṛṣṇa-bhaktena śrutvā gītāmṛtaṁ purā ||37|| stotraṁ kṛṣṇa-priyakaraṁ kṛtaṁ tasmānmayā purā | kṛṣṇanāmāmṛtaṁ nāma paramānandadāyakam ||38|| anupadrava-duḥkhaghnaṁ paramāyuṣyavardhanam dānaṁ śrutaṁ tapastīrthaṁ yatkṛtaṁ tviha janmani ||39|| paṭhatāṁ śṛṇvatāṁ caiva koṭi-koṭiguṇaṁ bhavet | putrapradamaputrāṇāmagatīnāṁ gatipradam ||40|| dhanāvahaṁ daridrāṇāṁ jayecchūnāṁ jayāvaham | śiśūnāṁ gokulānāṁ ca puṣṭidaṁ puṣṭivardhanam ||41|| vātagraha-jvarādīnāṁ śamanaṁ śāntimuktidam | samasta-kāmadaṁ sadyaḥ koṭijanmāghanāśanam ||42|| ante kṛṣṇasmaraṇadaṁ bhavatāpabhayāpaham | kṛṣṇāya yādavendrāya jɱnānamudrāya yogine | nāthāya rūkmiṇīśāya namo vedāntavedine ||43|| imaṁ mantraṁ mahādevi japanneva divāniśam | sarvagrahānugrahabhāk sarvapriyatamo bhavet ||44|| putra-pautraiḥ parivṛtaḥ sarvasiddhi-samṛddhimān | nirviśya bhogānante’api kṛṣṇasāyujyamāpnuyāt ||45|| iti śrī-nārada-pañcarātre jñānāmṛta-sāre caturtha-rātre umā-maheśvara-saṁvāde dharaṇī-śeṣa-saṁvāde śrī-kṛṣṇāṣṭottara-śata-nāma-stotraṁ nāma prathamo’dhyāyaḥ ||1|| …