राम

Appendix I · Section §7

Inserts at HV 21 (adhyāya-level)

170 lines

Editorial note: “K2.4 Ñ2.3 V B D T G M4 ins. Appendix I, No. 7 after adhyāya 21, K1.3 after the first occurrence of 21.11

Line 1

रम्भो नपत्यस् तत्रासीद् वंशं वक्ष्याम्य् अनेनसः

rambho napatyas tatrāsīd vaṃśaṃ vakṣyāmy anenasaḥ

Line 2

अनेनसः सुतो राजा प्रतिक्षत्रो महायशाः

anenasaḥ suto rājā pratikṣatro mahāyaśāḥ

Line 3

प्रतिक्षत्रसुतश् चापि सृञ्जयो नाम विश्रुतः

pratikṣatrasutaś cāpi sṛñjayo nāma viśrutaḥ

Line 4

सृञ्जयस्य जयः पुत्रो विजयस् तस्य चात्मजः

sṛñjayasya jayaḥ putro vijayas tasya cātmajaḥ

Line 5

विजयस्य कृतिः पुत्रस् तस्य हर्यश्वतः सुतः

vijayasya kṛtiḥ putras tasya haryaśvataḥ sutaḥ

Line 6

हर्यश्वतसुतो राजा सहदेवः प्रतापवान्

haryaśvatasuto rājā sahadevaḥ pratāpavān

Line 7

सहदेवस्य धर्मात्मा नदीन इति विश्रुतः

sahadevasya dharmātmā nadīna iti viśrutaḥ

Line 8

नदीनस्य जयत्सेनो जयत्सेनस्य संकृतिः

nadīnasya jayatseno jayatsenasya saṃkṛtiḥ

Line 9

संकृतेर् अपि धर्मात्मा क्षत्रधर्मो महायशाः

saṃkṛter api dharmātmā kṣatradharmo mahāyaśāḥ

Line 10

अनेनस्य समाख्याताः क्षत्रवृद्धस्य मे शृणु

anenasya samākhyātāḥ kṣatravṛddhasya me śṛṇu

Line 11

क्षत्रवृद्धात्मजस् तत्र सुनहोत्रो महायशाः

kṣatravṛddhātmajas tatra sunahotro mahāyaśāḥ

Line 12

सुनहोत्रस्य दायादास् त्रयः परमधार्मिकाः

sunahotrasya dāyādās trayaḥ paramadhārmikāḥ

Line 13

काशः शलश् च द्वाव् एतौ तथा गृत्समदः प्रभुः

kāśaḥ śalaś ca dvāv etau tathā gṛtsamadaḥ prabhuḥ

Line 14

पुत्रो गृत्समदस्यापि शुनको यस्य शौनकाः

putro gṛtsamadasyāpi śunako yasya śaunakāḥ

Line 15

ब्राह्मणाः क्षत्रियाश् चैव वैश्याः शूद्रास् तथैव च

brāhmaṇāḥ kṣatriyāś caiva vaiśyāḥ śūdrās tathaiva ca

Line 16

शलात्मजश् च चार्ष्टिचेणस् तनयस् तस्य काश्यकः

śalātmajaś ca cārṣṭiceṇas tanayas tasya kāśyakaḥ

Line 17

काश्यस्य कास्ययो राजन् पुत्रो दीर्घतमास् तथा

kāśyasya kāsyayo rājan putro dīrghatamās tathā

Line 18

धन्वस् तु दीर्घतमसो विद्वान् धन्वन्तरिः सुतः

dhanvas tu dīrghatamaso vidvān dhanvantariḥ sutaḥ

Line 19

तपसो न्ते सुमहतो जातो वृद्धस्य धीमतः

tapaso nte sumahato jāto vṛddhasya dhīmataḥ

Line 20

पुनर् धन्वन्तरिर् देवो मानुषेष्व् इह जज्ञिवान्

punar dhanvantarir devo mānuṣeṣv iha jajñivān

Line 21

कथं धन्वन्तरिर् देवो मानुषेष्व् इह जज्ञिवान्

kathaṃ dhanvantarir devo mānuṣeṣv iha jajñivān

Line 22

एतद् वेदितुम् इच्छामि त्वत्तो ब्रूहि यथातथम्

etad veditum icchāmi tvatto brūhi yathātatham

Line 23

धन्वन्तरेः संभवो यं श्रूयतां भरतर्षभ

dhanvantareḥ saṃbhavo yaṃ śrūyatāṃ bharatarṣabha

Line 24

स संभूतः समुद्रात् तु मथ्यमाने मृते पुरा

sa saṃbhūtaḥ samudrāt tu mathyamāne mṛte purā

Line 25

उत्पन्नः कलशात् पूर्वं सर्वतश् च श्रिया वृतः

utpannaḥ kalaśāt pūrvaṃ sarvataś ca śriyā vṛtaḥ

Line 26

सद्यःसंसिद्धकार्यं हि विष्णुर् दृष्ट्वा हि तस्थिवान्

sadyaḥsaṃsiddhakāryaṃ hi viṣṇur dṛṣṭvā hi tasthivān

Line 27

अब्जस् त्वम् इति होवाच तस्माद् अब्जस् तु स स्मृतः

abjas tvam iti hovāca tasmād abjas tu sa smṛtaḥ

Line 28

अब्जः प्रोवाच विष्णुं वै तव पुत्रो स्मि वै प्रभो

abjaḥ provāca viṣṇuṃ vai tava putro smi vai prabho

Line 29

विधत्स्व भागं स्थानं च मम लोके सुरेश्वर

vidhatsva bhāgaṃ sthānaṃ ca mama loke sureśvara

Line 30

एवम् उक्तः स दृष्ट्वा वै तथ्यं प्रोवाच तं प्रभुः

evam uktaḥ sa dṛṣṭvā vai tathyaṃ provāca taṃ prabhuḥ

Line 31

कृतो यज्ञविभागो हि यज्ञियैर् हि सुरैः सह

kṛto yajñavibhāgo hi yajñiyair hi suraiḥ saha

Line 32

देवेषु विनियुक्तं हि विद्धि होत्रं महर्षिभिः

deveṣu viniyuktaṃ hi viddhi hotraṃ maharṣibhiḥ

Line 33

न शक्यम् उपहोमो वै तुभ्यं कर्तु कथंचन

na śakyam upahomo vai tubhyaṃ kartu kathaṃcana

Line 34

अर्वाग्भूतो सि देवानां पुत्र त्वं तु न हीश्वरः

arvāgbhūto si devānāṃ putra tvaṃ tu na hīśvaraḥ

Line 35

द्वितीयायां तु संभूत्यां लोके ख्यातिं गमिष्यसि

dvitīyāyāṃ tu saṃbhūtyāṃ loke khyātiṃ gamiṣyasi

Line 36

अणिमादिश् च ते सिद्धिर् गर्भस्थस्य भविष्यति

aṇimādiś ca te siddhir garbhasthasya bhaviṣyati

Line 37

तेनैव त्वं शरीरेण देवत्वं प्राप्स्यसे प्रभो

tenaiva tvaṃ śarīreṇa devatvaṃ prāpsyase prabho

Line 38

चरुमन्त्रैर् व्रतैर् जाप्यैर् यक्ष्यन्ति त्वां द्विजातयः

carumantrair vratair jāpyair yakṣyanti tvāṃ dvijātayaḥ

Line 39

अष्टधा त्वं पुनश् चैव आयुर्वेदं विधास्यसि

aṣṭadhā tvaṃ punaś caiva āyurvedaṃ vidhāsyasi

Line 40

अवश्यंभावी ह्य् अर्थो यं प्राग्दृष्टस् त्व् अब्जयोनिना

avaśyaṃbhāvī hy artho yaṃ prāgdṛṣṭas tv abjayoninā

Line 41

द्वितीयं द्वापरं प्राप्य भविता त्वं न संशयः

dvitīyaṃ dvāparaṃ prāpya bhavitā tvaṃ na saṃśayaḥ

Line 42

इमं तस्मै वरं दत्त्वा विष्णुर् अन्तर्दधे पुनः

imaṃ tasmai varaṃ dattvā viṣṇur antardadhe punaḥ

Line 43

द्वितीये द्वापरे प्राप्ते सौनहोत्रिः स काशिराट्

dvitīye dvāpare prāpte saunahotriḥ sa kāśirāṭ

Line 44

पुत्रकामस् तपस् तेपे धन्वो दीर्घं महत् तदा

putrakāmas tapas tepe dhanvo dīrghaṃ mahat tadā

Line 45

प्रपद्ये देवतां तां तु या मे पुत्रं प्रदास्यति

prapadye devatāṃ tāṃ tu yā me putraṃ pradāsyati

Line 46

अब्जं देवं स पुत्रार्थे तद् आराधितवान् नृप

abjaṃ devaṃ sa putrārthe tad ārādhitavān nṛpa

Line 47

ततस् तुष्टः स भगवान् अब्जः प्रोवाच तं नृपम्

tatas tuṣṭaḥ sa bhagavān abjaḥ provāca taṃ nṛpam

Line 48

यद् इच्छसि वरं सर्वं तत् ते दास्यामि सुव्रत

yad icchasi varaṃ sarvaṃ tat te dāsyāmi suvrata

Line 49

भगवन् यदि तुष्टस् त्वं पुत्रो मे ख्यातिमान् भवेत्

bhagavan yadi tuṣṭas tvaṃ putro me khyātimān bhavet

Line 50

तथेति समनुज्ञाय तत्रैवान्तरधीयत

tatheti samanujñāya tatraivāntaradhīyata

Line 51

तस्य गेहे समुत्पन्नो देवो धन्वन्तरिस् तदा

tasya gehe samutpanno devo dhanvantaris tadā

Line 52

काशिराजो महाराजः सर्वरोगप्रणाशनः

kāśirājo mahārājaḥ sarvarogapraṇāśanaḥ

Line 53

आयुर्वेदं भरद्वाजात् प्राप्येह सभिषक्क्रियम्

āyurvedaṃ bharadvājāt prāpyeha sabhiṣakkriyam

Line 54

तम् अष्टधा पुनर् व्यस्य शिष्येभ्यः प्रत्यपादयत्

tam aṣṭadhā punar vyasya śiṣyebhyaḥ pratyapādayat

Line 55

धन्वन्तरेस् तु तनयः केतुमान् इति विश्रुतः

dhanvantares tu tanayaḥ ketumān iti viśrutaḥ

Line 56

अथ केतुमतः पुत्रो वीरो भीमरथः स्मृतः

atha ketumataḥ putro vīro bhīmarathaḥ smṛtaḥ

Line 57

भीमरथस्यापि सुतो दिवोदासः प्रजेश्वरः

bhīmarathasyāpi suto divodāsaḥ prajeśvaraḥ

Line 58

दिवोदासस् तु धर्मात्मा वाराणस्यधिपो भवत्

divodāsas tu dharmātmā vārāṇasyadhipo bhavat

Line 59

एतस्मिन्न् एव काले तु पुरीं वाराणसीं नृपः

etasminn eva kāle tu purīṃ vārāṇasīṃ nṛpaḥ

Line 60

शून्यां निवेशयाम् आस क्षेमको नाम राक्षसः

śūnyāṃ niveśayām āsa kṣemako nāma rākṣasaḥ

Line 61

शप्ता हि सा मतिमता निकुम्भेन महात्मना

śaptā hi sā matimatā nikumbhena mahātmanā

Line 62

शून्या वर्षसहस्रं वै भवित्रीति न संशयः

śūnyā varṣasahasraṃ vai bhavitrīti na saṃśayaḥ

Line 63

तस्यां तु शप्तमात्रायां दिवोदासः प्रजेश्वरः

tasyāṃ tu śaptamātrāyāṃ divodāsaḥ prajeśvaraḥ

Line 64

विषयान्ते पुरीं रम्यां गोमत्यां संन्यवेशयत्

viṣayānte purīṃ ramyāṃ gomatyāṃ saṃnyaveśayat

Line 65

भद्रश्रेण्यस्य पुत्राणां शतम् उत्तमधन्विनां

bhadraśreṇyasya putrāṇāṃ śatam uttamadhanvināṃ

Line 66

हत्वा निवेशयाम् आस दिवोदासो नराधिपः

hatvā niveśayām āsa divodāso narādhipaḥ

Line 67

भद्रश्रेण्यस्य तद् राज्यं हृतं तेन बलीयसा

bhadraśreṇyasya tad rājyaṃ hṛtaṃ tena balīyasā

Line 68

वाराणसीं निकुम्भस् तु किमर्थं शप्तवान् प्रभुः

vārāṇasīṃ nikumbhas tu kimarthaṃ śaptavān prabhuḥ

Line 69

निकुम्भः कश् च धर्मात्मा सिद्धिक्षेत्रं शशाप यः

nikumbhaḥ kaś ca dharmātmā siddhikṣetraṃ śaśāpa yaḥ

Line 70

दिवोदासस् तु राजर्षिर् नगरं प्राप्य पार्थिव

divodāsas tu rājarṣir nagaraṃ prāpya pārthiva

Line 71

वसति स्म महातेजाः स्फीतायां तु नराधिपः

vasati sma mahātejāḥ sphītāyāṃ tu narādhipaḥ

Line 72

एतस्मिन्न् एव काले तु कृतदारो महेश्वरः

etasminn eva kāle tu kṛtadāro maheśvaraḥ

Line 73

देव्यास् तु प्रियकामार्थं न्यवसच् छ्वशुरान्तिके

devyās tu priyakāmārthaṃ nyavasac chvaśurāntike

Line 74

देवाज्ञया पार्षदा ये त्व् अभिरूपास् तपोधनाः

devājñayā pārṣadā ye tv abhirūpās tapodhanāḥ

Line 75

पूर्वोक्तै रूपवेषश् च तोषयन्ति स्म पार्वतीम्

pūrvoktai rūpaveṣaś ca toṣayanti sma pārvatīm

Line 76

हृष्यते वै महादेवी मेना नैव प्रहृष्यति

hṛṣyate vai mahādevī menā naiva prahṛṣyati

Line 77

जुगुप्सत्य् असकृत् तं वै देवदेवं तथैव ह

jugupsaty asakṛt taṃ vai devadevaṃ tathaiva ha

Line 78

सपार्षदस् त्व् अनाचारस् तव भर्ता महेश्वरः

sapārṣadas tv anācāras tava bhartā maheśvaraḥ

Line 79

दरिद्रः सर्वदैवासौ शीलं तस्य न वर्तते

daridraḥ sarvadaivāsau śīlaṃ tasya na vartate

Line 80

मात्रा तथोक्ता वरदा स्त्रीस्वभावान् न चुक्रुवे

mātrā tathoktā varadā strīsvabhāvān na cukruve

Line 81

स्मितं कृत्वा तु वरदा भवपार्श्वम् अथागमत्

smitaṃ kṛtvā tu varadā bhavapārśvam athāgamat

Line 82

विवर्णवदना देवी महादेवम् अभाषत

vivarṇavadanā devī mahādevam abhāṣata

Line 83

नेह वत्स्याम्य् अहं देव नय मां स्वं निवेशनम्

neha vatsyāmy ahaṃ deva naya māṃ svaṃ niveśanam

Line 84

तथा कर्तुं महादेवः सर्वांल् लोकान् अवैक्षत

tathā kartuṃ mahādevaḥ sarvāṃl lokān avaikṣata

Line 85

वासार्थं रोचयाम् आस पृथिव्यां कुरुनन्दन

vāsārthaṃ rocayām āsa pṛthivyāṃ kurunandana

Line 86

वाराणसी महातेजाः सिद्धक्षेत्रं महेश्वरः

vārāṇasī mahātejāḥ siddhakṣetraṃ maheśvaraḥ

Line 87

दिवोदासेन तां ज्ञात्वा निविष्टां नगरीं भवः

divodāsena tāṃ jñātvā niviṣṭāṃ nagarīṃ bhavaḥ

Line 88

पार्श्वे तिष्ठन् तम् आहूय निकुम्भम् इदम् अब्रवीत्

pārśve tiṣṭhan tam āhūya nikumbham idam abravīt

Line 89

गणेश्वर पुरीं गत्वा शून्यां वाराणसीं कुरु

gaṇeśvara purīṃ gatvā śūnyāṃ vārāṇasīṃ kuru

Line 90

मृदुनैवाभ्युपायेन अतिवीर्यः स पार्थिवः

mṛdunaivābhyupāyena ativīryaḥ sa pārthivaḥ

Line 91

ततो गत्वा निकुम्भस् तु पुरीं वाराणसीं तदा

tato gatvā nikumbhas tu purīṃ vārāṇasīṃ tadā

Line 92

स्वप्ने निदर्शयाम् आस कण्टकं नाम नापितम्

svapne nidarśayām āsa kaṇṭakaṃ nāma nāpitam

Line 93

श्रेयस् ते हं करिष्यामि स्थानं मे रचयानघ

śreyas te haṃ kariṣyāmi sthānaṃ me racayānagha

Line 94

मद्रूपां प्रतिमां कृत्वा नगर्यन्ते तथैव च

madrūpāṃ pratimāṃ kṛtvā nagaryante tathaiva ca

Line 95

ततः स्वप्ने यथोद्दिष्टं सर्वं कारितवान् नृप

tataḥ svapne yathoddiṣṭaṃ sarvaṃ kāritavān nṛpa

Line 96

पुरीद्वारे तु विज्ञाप्य राजानं तु यथाविधि

purīdvāre tu vijñāpya rājānaṃ tu yathāvidhi

Line 97

पूजां च महतीं तस्य नित्यम् एव प्रयोजयत्

pūjāṃ ca mahatīṃ tasya nityam eva prayojayat

Line 98

गन्धैश् च धूपमाल्यैश् च प्रोक्षणीयैस् तथैव च

gandhaiś ca dhūpamālyaiś ca prokṣaṇīyais tathaiva ca

Line 99

अन्नपानप्रयोगैश् च अत्यद्भुतम् इवाभवत्

annapānaprayogaiś ca atyadbhutam ivābhavat

Line 100

एवं संपूज्यते तत्र नित्यम् एव गणेश्वरः

evaṃ saṃpūjyate tatra nityam eva gaṇeśvaraḥ

Line 101

ततो वरसहस्रं तु नागराणां प्रयच्छति

tato varasahasraṃ tu nāgarāṇāṃ prayacchati

Line 102

पुत्रान् हिरण्यम् आयुश् च सर्वान् कामांस् तथैव च

putrān hiraṇyam āyuś ca sarvān kāmāṃs tathaiva ca

Line 103

राज्ञस् तु महिषी श्रेष्ठा सुयशा नाम विश्रुता

rājñas tu mahiṣī śreṣṭhā suyaśā nāma viśrutā

Line 104

पुत्रार्थम् आगता देवी साध्वी राज्ञा प्रचोदिता

putrārtham āgatā devī sādhvī rājñā pracoditā

Line 105

पूजां तु विपुलां कृत्वा देवी पुत्रम् अयाचत

pūjāṃ tu vipulāṃ kṛtvā devī putram ayācata

Line 106

पुनः पुनर् अथागम्य बहुशः पुत्रकारणात्

punaḥ punar athāgamya bahuśaḥ putrakāraṇāt

Line 107

न प्रयच्छति पुत्रं हि निकुम्भः कारणेन हि

na prayacchati putraṃ hi nikumbhaḥ kāraṇena hi

Line 108

राजा तु यदि संक्रुद्धः कार्यसिद्धिस् ततो भवेत्

rājā tu yadi saṃkruddhaḥ kāryasiddhis tato bhavet

Line 109

अथ दीर्घेण कालेन क्रोधो राजानम् आविशत्

atha dīrgheṇa kālena krodho rājānam āviśat

Line 110

भूतम् एतन् महद्दूरि नागराणां प्रयच्छति

bhūtam etan mahaddūri nāgarāṇāṃ prayacchati

Line 111

प्रीतो वरान्नैः शतशो मम किं न प्रयच्छति

prīto varānnaiḥ śataśo mama kiṃ na prayacchati

Line 112

मामकैः पूज्यते नित्यं नगर्यां मम चैव हि

māmakaiḥ pūjyate nityaṃ nagaryāṃ mama caiva hi

Line 113

विज्ञापितो ममार्थं वै देव्या मे पुत्रकारणात्

vijñāpito mamārthaṃ vai devyā me putrakāraṇāt

Line 114

न ददाति च पुत्रं मे कृतघ्नः केन हेतुना

na dadāti ca putraṃ me kṛtaghnaḥ kena hetunā

Line 115

ततो नार्हति सत्कारं मत्सकाशाद् विशेषतः

tato nārhati satkāraṃ matsakāśād viśeṣataḥ

Line 116

तस्मात् तु नाशयिष्यामि स्थानम् अस्य दुरात्मनः

tasmāt tu nāśayiṣyāmi sthānam asya durātmanaḥ

Line 117

एवं स तु विनिश्चित्य दुरात्मा राजकिल्बिषी

evaṃ sa tu viniścitya durātmā rājakilbiṣī

Line 118

स्थानं गणपतेस् तस्य नाशयाम् आस दुर्मतिः

sthānaṃ gaṇapates tasya nāśayām āsa durmatiḥ

Line 119

भग्नम् आयतनं दृष्ट्वा राजानम् अशपत् प्रभुः

bhagnam āyatanaṃ dṛṣṭvā rājānam aśapat prabhuḥ

Line 120

यस्माद् अनपराधस्य त्वया स्थानं विनाशितम्

yasmād anaparādhasya tvayā sthānaṃ vināśitam

Line 121

पुर्य् अकस्माद् इयं शून्या तव नूनं भविष्यति

pury akasmād iyaṃ śūnyā tava nūnaṃ bhaviṣyati

Line 122

ततस् तेन तु शापेन शून्या वाराणसी तदा

tatas tena tu śāpena śūnyā vārāṇasī tadā

Line 123

शप्त्वा पुरीं निकुम्भस् तां महादेवम् अथागमत्

śaptvā purīṃ nikumbhas tāṃ mahādevam athāgamat

Line 124

अकस्माच् च पुरी सा तु विद्रुता सर्वतोदिशम्

akasmāc ca purī sā tu vidrutā sarvatodiśam

Line 125

तस्यां पुर्यां ततो देवो निर्ममे पदम् आत्मनः

tasyāṃ puryāṃ tato devo nirmame padam ātmanaḥ

Line 126

रमते तत्र वै देवो रममाणो गिरेः सुताम्

ramate tatra vai devo ramamāṇo gireḥ sutām

Line 127

न रतिं तत्र वै देवी लभते गृहविस्मयात्

na ratiṃ tatra vai devī labhate gṛhavismayāt

Line 128

वसाम्य् अत्र न पुर्यां तु देवी देवम् अथाब्रवीत्

vasāmy atra na puryāṃ tu devī devam athābravīt

Line 129

नाहं वेश्म विमोक्ष्यामि अविमुक्तं हि मे गृहम्

nāhaṃ veśma vimokṣyāmi avimuktaṃ hi me gṛham

Line 130

नाहं तत्र गमिष्यामि गच्छ देवि गृहं प्रति

nāhaṃ tatra gamiṣyāmi gaccha devi gṛhaṃ prati

Line 131

हसन्न् उवाच भगवांस् त्र्यम्बकस् त्रिपुरान्तकः

hasann uvāca bhagavāṃs tryambakas tripurāntakaḥ

Line 132

तस्मात् तद् अविमुक्तं हि प्रोक्तं देवेन वै स्वयम्

tasmāt tad avimuktaṃ hi proktaṃ devena vai svayam

Line 133

एवं वाराणसी शप्ता अविमुक्तं च कीर्तितम्

evaṃ vārāṇasī śaptā avimuktaṃ ca kīrtitam

Line 134

यस्मिन् वसति वै देवः सर्वदेवनमस्कृतः

yasmin vasati vai devaḥ sarvadevanamaskṛtaḥ

Line 135

युगेषु त्रिषु धर्मात्मा सह देव्या महेश्वरः

yugeṣu triṣu dharmātmā saha devyā maheśvaraḥ

Line 136

अन्तर्धानं कलौ याति तत्पुरं हि महात्मनः

antardhānaṃ kalau yāti tatpuraṃ hi mahātmanaḥ

Line 137

अन्तर्हिते पुरे तस्मिन् पुरी तु वसते पुनः

antarhite pure tasmin purī tu vasate punaḥ

Line 138

एवं वाराणसी शप्ता निवेशं पुनर् आगता

evaṃ vārāṇasī śaptā niveśaṃ punar āgatā

Line 139

भद्रश्रेण्यस्य पुत्रो वै दुर्दमो नाम विश्रुतः

bhadraśreṇyasya putro vai durdamo nāma viśrutaḥ

Line 140

दिवोदासेन बालेति घृणया स विवर्जितः

divodāsena bāleti ghṛṇayā sa vivarjitaḥ

Line 141

हैहयस्य तु दायाद्यं कृतवान् वै महीपतिः

haihayasya tu dāyādyaṃ kṛtavān vai mahīpatiḥ

Line 142

आजह्रे पितृदायाद्यं दिवोदासहृतं बलात्

ājahre pitṛdāyādyaṃ divodāsahṛtaṃ balāt

Line 143

भद्रश्रेण्यस्य पुत्रेण दुर्दमेन महात्मना

bhadraśreṇyasya putreṇa durdamena mahātmanā

Line 144

वैरस्यान्तं महाराज क्षत्रियेण विधित्सता

vairasyāntaṃ mahārāja kṣatriyeṇa vidhitsatā

Line 145

दिवोदासाद् दृषद्वत्यां वीरो जज्ञे प्रतर्दनः

divodāsād dṛṣadvatyāṃ vīro jajñe pratardanaḥ

Line 146

तेन पुत्रेण बालेन प्रहृतं तस्य वै पुनः

tena putreṇa bālena prahṛtaṃ tasya vai punaḥ

Line 147

प्रतर्दनस्य पुत्रौ द्वौ वत्सभार्गौ सुविश्रुतौ

pratardanasya putrau dvau vatsabhārgau suviśrutau

Line 148

वत्सपुत्रो ह्य् अलर्कस् तु संनतिस् तस्य चात्मजः

vatsaputro hy alarkas tu saṃnatis tasya cātmajaḥ

Line 149

अलर्कः काशिराजस् तु ब्रह्मण्यः सत्यसंगरः

alarkaḥ kāśirājas tu brahmaṇyaḥ satyasaṃgaraḥ

Line 150

अलर्कं प्रति राजर्षिं श्लोको गीतः पुरातनैः

alarkaṃ prati rājarṣiṃ śloko gītaḥ purātanaiḥ

Line 151

षष्टिं वर्षसहस्राणि षष्टिं वर्षशतानि च

ṣaṣṭiṃ varṣasahasrāṇi ṣaṣṭiṃ varṣaśatāni ca

Line 152

युवा रूपेण संपन्न आसीत् काशिकुलोद्वहः

yuvā rūpeṇa saṃpanna āsīt kāśikulodvahaḥ

Line 153

लोपामुद्राप्रसादेन परमायुर् अवाप सः

lopāmudrāprasādena paramāyur avāpa saḥ

Line 154

तस्यासीत् सुमहद् राज्यं रूपयौवनशालिनः

tasyāsīt sumahad rājyaṃ rūpayauvanaśālinaḥ

Line 155

शापस्यान्ते महाबाहुर् हत्वा क्षेमकराक्षसम्

śāpasyānte mahābāhur hatvā kṣemakarākṣasam

Line 156

रम्यां निवेशयाम् आस पुरीं वाराणसीं पुनः

ramyāṃ niveśayām āsa purīṃ vārāṇasīṃ punaḥ

Line 157

संनतेर् अपि दायादः सुनीथो नाम धार्मिकः

saṃnater api dāyādaḥ sunītho nāma dhārmikaḥ

Line 158

सुनीथस्य तु दायादः क्षेमो नाम महायशाः

sunīthasya tu dāyādaḥ kṣemo nāma mahāyaśāḥ

Line 159

क्षेमस्य केतुमान् पुत्रः सुकेतुस् तस्य चात्मजः

kṣemasya ketumān putraḥ suketus tasya cātmajaḥ

Line 160

सुकेतुतनयश् चापि धर्मकेतुर् इति श्रुतिः

suketutanayaś cāpi dharmaketur iti śrutiḥ

Line 161

धर्मकेतोस् तु दायादः सत्यकेतुर् महारथः

dharmaketos tu dāyādaḥ satyaketur mahārathaḥ

Line 162

सत्यकेतुसुतश् चापि विभुर् नाम प्रजेश्वरः

satyaketusutaś cāpi vibhur nāma prajeśvaraḥ

Line 163

आनर्तस् तु विभोः पुत्रः सुकुमारश् च तत्सुतः

ānartas tu vibhoḥ putraḥ sukumāraś ca tatsutaḥ

Line 164

सुकुमारस्य पुत्रस् तु सत्यकेतुर् सुधार्मिकः

sukumārasya putras tu satyaketur sudhārmikaḥ

Line 165

धृष्टकेतोस् तु दायादो वेणुहोत्रः प्रजेश्वरः

dhṛṣṭaketos tu dāyādo veṇuhotraḥ prajeśvaraḥ

Line 166

वेणुहोत्रसुतश् चापि भर्गो नाम प्रजेश्वरः

veṇuhotrasutaś cāpi bhargo nāma prajeśvaraḥ

Line 167

वत्सस्य वत्सभूमिश् च भृगुभूमिस् तु भार्गवात्

vatsasya vatsabhūmiś ca bhṛgubhūmis tu bhārgavāt

Line 168

एते त्व् अङ्गिरसः पुत्रा जाता वंशे थ भार्गवे

ete tv aṅgirasaḥ putrā jātā vaṃśe tha bhārgave

Line 169

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः स्त्रियः पुत्राः सहस्रशः

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ striyaḥ putrāḥ sahasraśaḥ

Line 170

इत्य् एते काशयः प्रोक्ता नहुषस्य निबोधत

ity ete kāśayaḥ proktā nahuṣasya nibodhata

GRETIL Zurich Apparatus I (Peter Schreiner et al.), based on Vaidya 1969 critical edition. Distributed under CC BY-NC-SA 4.0.