Inserts at HV 114 (adhyāya-level)

Line 1

भगवन् केन विधिना श्रोतव्यं भारतं बुधैः

bhagavan kena vidhinā śrotavyaṃ bhārataṃ budhaiḥ

Line 2

फलं किं के च देवाश् च पूज्या वै पारणेष्व् इह

phalaṃ kiṃ ke ca devāś ca pūjyā vai pāraṇeṣv iha

Line 3

देयं समाप्ते भगवन् किं च पर्वणि पर्वणि

deyaṃ samāpte bhagavan kiṃ ca parvaṇi parvaṇi

Line 4

वाचकः कीदृशश् चात्र एष्टव्यस् तद् ब्रवीहि मे

vācakaḥ kīdṛśaś cātra eṣṭavyas tad bravīhi me

Line 5

शृणु राजन् विधिम् इमं फलं यच् चापि भारतात्

śṛṇu rājan vidhim imaṃ phalaṃ yac cāpi bhāratāt

Line 6

श्रुताद् भवति राजेन्द्र यत् त्वं माम् अनुपृच्छसि

śrutād bhavati rājendra yat tvaṃ mām anupṛcchasi

Line 7

दिवि देवा महीपाल क्रीडार्थम् अवनिं गताः

divi devā mahīpāla krīḍārtham avaniṃ gatāḥ

Line 8

कृत्वा कार्यम् इदं चैव ततश् च दिवम् आगताः

kṛtvā kāryam idaṃ caiva tataś ca divam āgatāḥ

Line 9

हन्त यत् ते प्रवक्ष्यामि तच् छृणुष्व समाहितः

hanta yat te pravakṣyāmi tac chṛṇuṣva samāhitaḥ

Line 10

ऋषीणां देवतानां च संभवं वसुधातले

ṛṣīṇāṃ devatānāṃ ca saṃbhavaṃ vasudhātale

Line 11

वसुरुद्रास् तथा साध्या विश्वे देवाश् च शाश्वताः

vasurudrās tathā sādhyā viśve devāś ca śāśvatāḥ

Line 12

आदित्याश् चाश्विनौ देवौ लोकपालाः सहर्षिभिः

ādityāś cāśvinau devau lokapālāḥ saharṣibhiḥ

Line 13

गुह्यकाश् च सगन्धर्वा नागा विद्याधरास् तथा

guhyakāś ca sagandharvā nāgā vidyādharās tathā

Line 14

सिद्धा धर्मः स्वयंभूश् च मुनिः कात्यायनो वरः

siddhā dharmaḥ svayaṃbhūś ca muniḥ kātyāyano varaḥ

Line 15

गिरयः सागरा नद्यस् तथैवाप्सरसां गणाः

girayaḥ sāgarā nadyas tathaivāpsarasāṃ gaṇāḥ

Line 16

ग्रहाः संवत्सराश् चैव अयनान्य् ऋतवस् तथा

grahāḥ saṃvatsarāś caiva ayanāny ṛtavas tathā

Line 17

स्थावरं जंगमं चैव जगत् सर्वं सुरासुरम्

sthāvaraṃ jaṃgamaṃ caiva jagat sarvaṃ surāsuram

Line 18

भारते भरतश्रेष्ठ एकस्थम् इह दृश्यते

bhārate bharataśreṣṭha ekastham iha dṛśyate

Line 19

तेषां श्रुत्वा प्रतिष्ठानं नामकर्मानुकीर्तनात्

teṣāṃ śrutvā pratiṣṭhānaṃ nāmakarmānukīrtanāt

Line 20

कृत्वापि पातकं घोरं सद्यो मुच्येत मानवः

kṛtvāpi pātakaṃ ghoraṃ sadyo mucyeta mānavaḥ

Line 21

इतिहासम् इमं श्रुत्वा यथावद् अनुपूर्वशः

itihāsam imaṃ śrutvā yathāvad anupūrvaśaḥ

Line 22

संयम्यान्तःशुचिर् भूत्वा पारं गत्वा च भारते

saṃyamyāntaḥśucir bhūtvā pāraṃ gatvā ca bhārate

Line 23

तेषां श्रेष्ठानि देयानि श्रुत्वा भारत भारतम्

teṣāṃ śreṣṭhāni deyāni śrutvā bhārata bhāratam

Line 24

ब्राह्मणेभ्यो यथाशक्त्या भक्त्या च भरतर्षभ

brāhmaṇebhyo yathāśaktyā bhaktyā ca bharatarṣabha

Line 25

महादानानि देयानि रत्नानि विविधानि च

mahādānāni deyāni ratnāni vividhāni ca

Line 26

गावः कांस्योपदोहाश् च कन्याश् चैव स्वलंकृताः

gāvaḥ kāṃsyopadohāś ca kanyāś caiva svalaṃkṛtāḥ

Line 27

सर्वकामगुणोपेता यानानि विविधानि च

sarvakāmaguṇopetā yānāni vividhāni ca

Line 28

भवनानि च विचित्राणि भूमिर् वासांसि काञ्चनम्

bhavanāni ca vicitrāṇi bhūmir vāsāṃsi kāñcanam

Line 29

वाहनानि च देयानि हया मत्ताश् च वारणाः

vāhanāni ca deyāni hayā mattāś ca vāraṇāḥ

Line 30

शयनं शिबिकाश् चैव स्यन्दनाश् च स्वलंकृताः

śayanaṃ śibikāś caiva syandanāś ca svalaṃkṛtāḥ

Line 31

यद् यद् गृहे वरं किंचिद् यद् यद् अस्ति महद् वसु

yad yad gṛhe varaṃ kiṃcid yad yad asti mahad vasu

Line 32

तत् तद् देयं द्विजातिभ्य आत्मा दाराश् च सूनवः

tat tad deyaṃ dvijātibhya ātmā dārāś ca sūnavaḥ

Line 33

श्रद्धया परया दत्तं क्रमशस् तस्य पारगः

śraddhayā parayā dattaṃ kramaśas tasya pāragaḥ

Line 34

शक्तितः सुमना हृष्टः शुश्रूषुर् अविकत्थनः

śaktitaḥ sumanā hṛṣṭaḥ śuśrūṣur avikatthanaḥ

Line 35

सत्यार्जवरतो दान्तः शुचिः शौचसमन्वितः

satyārjavarato dāntaḥ śuciḥ śaucasamanvitaḥ

Line 36

श्रद्दधानो जितक्रोधो यथा सिध्यति तच् छृणु

śraddadhāno jitakrodho yathā sidhyati tac chṛṇu

Line 37

शुचिः शीलान्विताचारः शुक्लवासा जितेन्द्रियः

śuciḥ śīlānvitācāraḥ śuklavāsā jitendriyaḥ

Line 38

संस्कृतः सर्वशास्त्रज्ञः श्रद्दधानो ऽनसूयकः

saṃskṛtaḥ sarvaśāstrajñaḥ śraddadhāno 'nasūyakaḥ

Line 39

रूपवान् सुभगो दान्तः सत्यवादी जितेन्द्रियः

rūpavān subhago dāntaḥ satyavādī jitendriyaḥ

Line 40

दानमानगृहीतश् च कार्यो भवति वाचकः

dānamānagṛhītaś ca kāryo bhavati vācakaḥ

Line 41

अविलम्बमनायस् तम् अद्रुतं धीरम् ऊर्जितम्

avilambamanāyas tam adrutaṃ dhīram ūrjitam

Line 42

असंसक्ताक्षरपदं रसभावसमन्वितम्

asaṃsaktākṣarapadaṃ rasabhāvasamanvitam

Line 43

त्रिषष्टिवर्णसंयुक्तम् अष्टस्थानसमन्वितम्

triṣaṣṭivarṇasaṃyuktam aṣṭasthānasamanvitam

Line 44

वाचयेद् वाचकः स्वस्थः स्वासीनः सुसमाहितः

vācayed vācakaḥ svasthaḥ svāsīnaḥ susamāhitaḥ

Line 45

नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम्

nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam

Line 46

देवीं सरस्वतीं चैव ततो जयम् उदीरयेत्

devīṃ sarasvatīṃ caiva tato jayam udīrayet

Line 47

ईदृशाद् वाचकाद् राजञ् श्रुत्वा भारत भारतम्

īdṛśād vācakād rājañ śrutvā bhārata bhāratam

Line 48

नियमस्थः शुचिः श्रोता शृण्वन् स फलम् अश्नुते

niyamasthaḥ śuciḥ śrotā śṛṇvan sa phalam aśnute

Line 49

पारणं प्रथमं प्राप्य द्विजान् कामैश् च तर्पयेत्

pāraṇaṃ prathamaṃ prāpya dvijān kāmaiś ca tarpayet

Line 50

अग्निष्टोमस्य यागस्य फलं वै लभते नरः

agniṣṭomasya yāgasya phalaṃ vai labhate naraḥ

Line 51

अप्सरोगणसंकीर्ण विमानं लभते महत्

apsarogaṇasaṃkīrṇa vimānaṃ labhate mahat

Line 52

प्रहृष्टः स तु देवैश् च दिवं याति समाहितः

prahṛṣṭaḥ sa tu devaiś ca divaṃ yāti samāhitaḥ

Line 53

द्वितीयं पारणं प्राप्य अतिरात्रफलं लभेत्

dvitīyaṃ pāraṇaṃ prāpya atirātraphalaṃ labhet

Line 54

सर्वरत्नमयं दिव्यं विमानम् अधिरोहति

sarvaratnamayaṃ divyaṃ vimānam adhirohati

Line 55

दिव्यमाल्याम्बरधरो दिव्यगन्धानुलेपनः

divyamālyāmbaradharo divyagandhānulepanaḥ

Line 56

दिव्याङ्गदधरो नित्यं देवलोके महीयते

divyāṅgadadharo nityaṃ devaloke mahīyate

Line 57

तृतीयं पारणं प्राप्य द्वादशाहफलं लभेत्

tṛtīyaṃ pāraṇaṃ prāpya dvādaśāhaphalaṃ labhet

Line 58

वसत्य् अमरसंकाशो वर्षाण्य् अयुतशो दिवि

vasaty amarasaṃkāśo varṣāṇy ayutaśo divi

Line 59

चतुर्थे वाजपेयस्य पञ्चमे द्विगुणं लभेत्

caturthe vājapeyasya pañcame dviguṇaṃ labhet

Line 60

उदितादित्यसंकाशं ज्वलन्तम् अनलोपमम्

uditādityasaṃkāśaṃ jvalantam analopamam

Line 61

विमानं विबुधैः सार्धम् आरुह्य दिवि गच्छति

vimānaṃ vibudhaiḥ sārdham āruhya divi gacchati

Line 62

वर्षायुतानि भवने शक्रस्य दिवि मोदते

varṣāyutāni bhavane śakrasya divi modate

Line 63

षष्ठे द्विगुणम् अस्तीति सप्तमे त्रिगुणं फलम्

ṣaṣṭhe dviguṇam astīti saptame triguṇaṃ phalam

Line 64

कैलासशिखराकारं वैदूर्यमयवेदिकम्

kailāsaśikharākāraṃ vaidūryamayavedikam

Line 65

परिक्षिप्तं च बहुधा मणिविद्रुमभूषितम्

parikṣiptaṃ ca bahudhā maṇividrumabhūṣitam

Line 66

विमानं समधिष्ठाय कामगं साप्सरोगणम्

vimānaṃ samadhiṣṭhāya kāmagaṃ sāpsarogaṇam

Line 67

सर्वांल् लोकान् विचरते द्वितीय इव भास्करः

sarvāṃl lokān vicarate dvitīya iva bhāskaraḥ

Line 68

अष्टमे राजसूयस्य पारणे लभते फलम्

aṣṭame rājasūyasya pāraṇe labhate phalam

Line 69

चन्द्रोदयनिभं रम्यं विमानम् अधिरोहति

candrodayanibhaṃ ramyaṃ vimānam adhirohati

Line 70

चन्द्ररश्मिप्रतीकाशैर् हयैर् युक्तं मनोजवैः

candraraśmipratīkāśair hayair yuktaṃ manojavaiḥ

Line 71

सेव्यमानो वरस्त्रीणां चन्द्रात् कान्ततरैर् मुखैः

sevyamāno varastrīṇāṃ candrāt kāntatarair mukhaiḥ

Line 72

मेखलानां निनादेन नूपुराणां च निस्वनैः

mekhalānāṃ ninādena nūpurāṇāṃ ca nisvanaiḥ

Line 73

अङ्के परमनारीणां सुखसुप्तो विबुध्यते

aṅke paramanārīṇāṃ sukhasupto vibudhyate

Line 74

नवमे क्रतुराजस्य वाजिमेधस्य भारत

navame kraturājasya vājimedhasya bhārata

Line 75

काञ्चनस्तम्भनिर्व्यूहं वैदूर्यमयवेदिकम्

kāñcanastambhanirvyūhaṃ vaidūryamayavedikam

Line 76

जाम्बूनदमयैर् दिव्यैर् गवाक्षैः सर्वतो वृतम्

jāmbūnadamayair divyair gavākṣaiḥ sarvato vṛtam

Line 77

सेवितं चाप्सरःसंघैर् गन्धर्वैर् दिविचारिभिः

sevitaṃ cāpsaraḥsaṃghair gandharvair divicāribhiḥ

Line 78

विमानं समधिष्ठाय श्रिया परमया ज्वलन्

vimānaṃ samadhiṣṭhāya śriyā paramayā jvalan

Line 79

दिव्यमाल्याम्बरधरो दिव्यचन्दनभूषितः

divyamālyāmbaradharo divyacandanabhūṣitaḥ

Line 80

मोदते दैवतैः सार्धं दिवि देव इवापरः

modate daivataiḥ sārdhaṃ divi deva ivāparaḥ

Line 81

दशमं पारणं प्राप्य द्विजातीन् अभिवन्द्य च

daśamaṃ pāraṇaṃ prāpya dvijātīn abhivandya ca

Line 82

किंकिणीजालनिर्घोषं पताकाध्वजशोभितम्

kiṃkiṇījālanirghoṣaṃ patākādhvajaśobhitam

Line 83

वज्रवेदिकसंकाशं वैदूर्यमणितोरणम्

vajravedikasaṃkāśaṃ vaidūryamaṇitoraṇam

Line 84

हेमजालपरिक्षिप्तं प्रवालवलभीमुखम्

hemajālaparikṣiptaṃ pravālavalabhīmukham

Line 85

गन्धर्वैर् गीतकुशलैर् अप्सरोभिश् च शोभितम्

gandharvair gītakuśalair apsarobhiś ca śobhitam

Line 86

विमानं विबुधावासं सुखेनैवोपपद्यते

vimānaṃ vibudhāvāsaṃ sukhenaivopapadyate

Line 87

मुकुटेनाग्निवर्णेन जाम्बूनदविभूषणः

mukuṭenāgnivarṇena jāmbūnadavibhūṣaṇaḥ

Line 88

दिव्यचन्दनदिग्धाङ्गो दिव्यमाल्यविभूषितः

divyacandanadigdhāṅgo divyamālyavibhūṣitaḥ

Line 89

दिव्यांल् लोकान् विचरति दिव्यैर् भोगैः समन्वितः

divyāṃl lokān vicarati divyair bhogaiḥ samanvitaḥ

Line 90

विबुधानां प्रसादेन श्रिया परमया युतः

vibudhānāṃ prasādena śriyā paramayā yutaḥ

Line 91

अथ वर्षगणान् एवं स्वर्गलोके महीयते

atha varṣagaṇān evaṃ svargaloke mahīyate

Line 92

ततो गन्धर्वसहितः सहस्राण्य् एकविंशतिम्

tato gandharvasahitaḥ sahasrāṇy ekaviṃśatim

Line 93

पुरंदरपुरे रम्ये शक्रेण सह मोदते

puraṃdarapure ramye śakreṇa saha modate

Line 94

दीप्यमानो विमानेषु लोकेषु विविधेषु च

dīpyamāno vimāneṣu lokeṣu vividheṣu ca

Line 95

दिव्यनारीगणाकीर्णो निवसत्य् अमरो यथा

divyanārīgaṇākīrṇo nivasaty amaro yathā

Line 96

ततः सूर्यस्य भवने चन्द्रस्य भवने तथा

tataḥ sūryasya bhavane candrasya bhavane tathā

Line 97

शिवस्य भवने राजन् विष्णोर् याति सलोकताम्

śivasya bhavane rājan viṣṇor yāti salokatām

Line 98

एवम् एतन् महाराज नात्र कार्या विचारणा

evam etan mahārāja nātra kāryā vicāraṇā

Line 99

श्रद्धधानेन वै भाव्यम् एवम् आह गुरुर् मम

śraddhadhānena vai bhāvyam evam āha gurur mama

Line 100

लेखकस्य तु दातव्यं मनसा यद् यद् इच्छति

lekhakasya tu dātavyaṃ manasā yad yad icchati

Line 101

हस्त्यश्वरथयानानि वाहनं च विशेषतः

hastyaśvarathayānāni vāhanaṃ ca viśeṣataḥ

Line 102

कटके कुण्डले चैव ब्रह्मसूत्रं तथापरम्

kaṭake kuṇḍale caiva brahmasūtraṃ tathāparam

Line 103

अतः परं प्रवक्ष्यामि यानि देयानि भारत

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi yāni deyāni bhārata

Line 104

वाच्यमाने च विप्रेभ्यो राजन् पर्वणि पर्वणि

vācyamāne ca viprebhyo rājan parvaṇi parvaṇi

Line 105

जातिं देशं च सत्त्वं च माहात्म्यं भरतर्षभ

jātiṃ deśaṃ ca sattvaṃ ca māhātmyaṃ bharatarṣabha

Line 106

धर्मं वृत्तिं च विज्ञाय क्षत्रियाणां नराधिप

dharmaṃ vṛttiṃ ca vijñāya kṣatriyāṇāṃ narādhipa

Line 107

स्वस्ति वाच्य द्विजान् आदौ ततः कार्यं प्रवर्तते

svasti vācya dvijān ādau tataḥ kāryaṃ pravartate

Line 108

समाप्ते पर्वणि ततः स्वशक्त्या तर्पयेद् द्विजान्

samāpte parvaṇi tataḥ svaśaktyā tarpayed dvijān

Line 109

आदौ तु भरतश्रेष्ठ गन्धमाल्यार्चितान् द्विजान्

ādau tu bharataśreṣṭha gandhamālyārcitān dvijān

Line 110

विधिवद् भोजयेद् राजन् मधुपायसम् उत्तमम्

vidhivad bhojayed rājan madhupāyasam uttamam

Line 111

ततो मूलफलप्रायं पायसं मधुसर्पिषा

tato mūlaphalaprāyaṃ pāyasaṃ madhusarpiṣā

Line 112

आस्तिके भोजयेद् राजन् दद्याच् चैव गुडौदनम्

āstike bhojayed rājan dadyāc caiva guḍaudanam

Line 113

अपूपैश् चैव पूपैश् च मोदकैश् च समन्वितम्

apūpaiś caiva pūpaiś ca modakaiś ca samanvitam

Line 114

सभापर्वणि राजेन्द्र हविष्यं भोजयेद् द्विजान्

sabhāparvaṇi rājendra haviṣyaṃ bhojayed dvijān

Line 115

आरण्यके मूलफलैस् तर्पयेत द्विजोत्तमान्

āraṇyake mūlaphalais tarpayeta dvijottamān

Line 116

आरण्यपर्वम् आसाद्य जलकुम्भं प्रदापयेत्

āraṇyaparvam āsādya jalakumbhaṃ pradāpayet

Line 117

तर्पणानि च मुख्यानि वन्यमूलफलानि च

tarpaṇāni ca mukhyāni vanyamūlaphalāni ca

Line 118

सर्वकामगुणोपेतं विप्रेभ्यो ऽन्नं प्रदापयेत्

sarvakāmaguṇopetaṃ viprebhyo 'nnaṃ pradāpayet

Line 119

विराटपर्वणि तथा वासांसि विविधानि च

virāṭaparvaṇi tathā vāsāṃsi vividhāni ca

Line 120

उद्योगे भरतश्रेष्ठ सर्वकामगुणान्वितम्

udyoge bharataśreṣṭha sarvakāmaguṇānvitam

Line 121

भोजनं भोजयेद् विप्रान् गन्धमाल्यैर् अलंकृतान्

bhojanaṃ bhojayed viprān gandhamālyair alaṃkṛtān

Line 122

भीष्मपर्वणि राजेन्द्र दत्त्वा यानम् अनुत्तमम्

bhīṣmaparvaṇi rājendra dattvā yānam anuttamam

Line 123

ततः सर्वगुणोपेतम् अन्नं दद्यात् सुसंस्कृतम्

tataḥ sarvaguṇopetam annaṃ dadyāt susaṃskṛtam

Line 124

द्रोणपर्वणि विप्रेभ्यो भोजनं परमार्चितम्

droṇaparvaṇi viprebhyo bhojanaṃ paramārcitam

Line 125

शराश् च देया राजेन्द्र चापान्य् असिवरास् तथा

śarāś ca deyā rājendra cāpāny asivarās tathā

Line 126

कर्णपर्वण्य् अपि तथा भोजनं सार्वकामिकम्

karṇaparvaṇy api tathā bhojanaṃ sārvakāmikam

Line 127

शल्यपर्वणि राजेन्द्र मोदकैः सगुडौदनैः

śalyaparvaṇi rājendra modakaiḥ saguḍaudanaiḥ

Line 128

अपूपैस् तर्पणैश् चैव सर्वम् अन्नं प्रदापयेत्

apūpais tarpaṇaiś caiva sarvam annaṃ pradāpayet

Line 129

गदापर्वण्य् अपि तथा मुद्गमिश्रं प्रदापयेत्

gadāparvaṇy api tathā mudgamiśraṃ pradāpayet

Line 130

स्त्रीपर्वणि तथा रत्नैस् तर्पयेत द्विजोत्तमान्

strīparvaṇi tathā ratnais tarpayeta dvijottamān

Line 131

घृतौदनं पुरस्ताच् च ऐषीके दापयेत् पुनः

ghṛtaudanaṃ purastāc ca aiṣīke dāpayet punaḥ

Line 132

ततः सर्वगुणोपेतम् अन्नं दद्यात् सुसंस्कृतम्

tataḥ sarvaguṇopetam annaṃ dadyāt susaṃskṛtam

Line 133

शान्तिपर्वण्य् अपि गते हविष्यं भोजयेद् द्विजान्

śāntiparvaṇy api gate haviṣyaṃ bhojayed dvijān

Line 134

आश्वमेधिकम् आसाद्य भोजनं सार्वकामिकम्

āśvamedhikam āsādya bhojanaṃ sārvakāmikam

Line 135

तथाश्रमनिवासे तु हविष्यं भोजयेद् द्विजान्

tathāśramanivāse tu haviṣyaṃ bhojayed dvijān

Line 136

मौसले सार्वगुणिकं गन्धमाल्यानुलेपनम्

mausale sārvaguṇikaṃ gandhamālyānulepanam

Line 137

महाप्रस्थानिके तद्वत् सर्वकामगुणान्वितम्

mahāprasthānike tadvat sarvakāmaguṇānvitam

Line 138

स्वर्गपर्वण्य् अपि तथा हविष्यं भोजयेद् द्विजान्

svargaparvaṇy api tathā haviṣyaṃ bhojayed dvijān

Line 139

हरिवंशसमाप्तौ तु सहस्रं भोजयेद् द्विजान्

harivaṃśasamāptau tu sahasraṃ bhojayed dvijān

Line 140

पारणे पारणे राजन् यथावद् भरतर्षभ

pāraṇe pāraṇe rājan yathāvad bharatarṣabha

Line 141

समाप्य सर्वाः प्रयतः संहिताः शास्त्रकोविदः

samāpya sarvāḥ prayataḥ saṃhitāḥ śāstrakovidaḥ

Line 142

शुभे देशे निवेश्याथ क्षौमवस्त्राभिसंवृताः

śubhe deśe niveśyātha kṣaumavastrābhisaṃvṛtāḥ

Line 143

शुक्लाम्बरधरः स्रग्वी शुचिर् भूत्वा स्वलंकृतः

śuklāmbaradharaḥ sragvī śucir bhūtvā svalaṃkṛtaḥ

Line 144

अर्चयेत यथान्यायं गन्धमाल्यैः पृथक् पृथक्

arcayeta yathānyāyaṃ gandhamālyaiḥ pṛthak pṛthak

Line 145

संहितापुस्तकान् राजन् प्रयतः सुसमाहितः

saṃhitāpustakān rājan prayataḥ susamāhitaḥ

Line 146

भक्तैर् मांसैश् च पेयैश् च कामैश् च विविधैः शुभैः

bhaktair māṃsaiś ca peyaiś ca kāmaiś ca vividhaiḥ śubhaiḥ

Line 147

हिरण्यं च सुवर्णं च दक्षिणाम् अथ दापयेत्

hiraṇyaṃ ca suvarṇaṃ ca dakṣiṇām atha dāpayet

Line 148

देवताः कीर्तयेत् सर्वा नरनारायणौ तथा

devatāḥ kīrtayet sarvā naranārāyaṇau tathā

Line 149

ततो गन्धैश् च माल्यैश् च स्वलंकृत्य द्विजोत्तमान्

tato gandhaiś ca mālyaiś ca svalaṃkṛtya dvijottamān

Line 150

तर्पयेद् द्विविधैः कामैर् दानैश् चोच्चावचैस् तथा

tarpayed dvividhaiḥ kāmair dānaiś coccāvacais tathā

Line 151

अतिरात्रस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः

atirātrasya yajñasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ

Line 152

प्राप्नुयाच् च क्रतुफलं तथा पर्वणि पर्वणि

prāpnuyāc ca kratuphalaṃ tathā parvaṇi parvaṇi

Line 153

वाचकं भरतश्रेष्ठ भोजयित्वा स्वलंकृतम्

vācakaṃ bharataśreṣṭha bhojayitvā svalaṃkṛtam

Line 154

वाचकः परितुष्टश् च शुभां प्रीतिम् अनुत्तमाम्

vācakaḥ parituṣṭaś ca śubhāṃ prītim anuttamām

Line 155

ततो हि वरणं कार्यं द्विजानां भरतर्षभ

tato hi varaṇaṃ kāryaṃ dvijānāṃ bharatarṣabha

Line 156

इत्य् एष विधिर् उद्दिष्टो मया ते द्विपदां वर

ity eṣa vidhir uddiṣṭo mayā te dvipadāṃ vara

Line 157

श्रद्दधानेन वै भाव्यं यन् मां त्वं परिपृच्छसि

śraddadhānena vai bhāvyaṃ yan māṃ tvaṃ paripṛcchasi

Line 158

भारतश्रवणे राजन् पारणे च नृपोत्तम

bhārataśravaṇe rājan pāraṇe ca nṛpottama

Line 159

सदा यत्नवता भाव्यं श्रेयस् तु परम् इच्छता

sadā yatnavatā bhāvyaṃ śreyas tu param icchatā

Line 160

भारतं शृणुयान् नित्यं भारतं परिकीर्तयेत्

bhārataṃ śṛṇuyān nityaṃ bhārataṃ parikīrtayet

Line 161

भारतं भवने यस्य तस्य हस्तगतो जयः

bhārataṃ bhavane yasya tasya hastagato jayaḥ

Line 162

भारतं परमं पुण्यं भारते विविधाः कथाः

bhārataṃ paramaṃ puṇyaṃ bhārate vividhāḥ kathāḥ

Line 163

भारतं सेव्यते देवैर् भारतं परमं पदम्

bhārataṃ sevyate devair bhārataṃ paramaṃ padam

Line 164

भारतं सर्वशास्त्राणाम् उत्तमं भरतर्षभ

bhārataṃ sarvaśāstrāṇām uttamaṃ bharatarṣabha

Line 165

भारतात् प्राप्यते मोक्षस् तत्त्वम् एतद् ब्रवीमि ते

bhāratāt prāpyate mokṣas tattvam etad bravīmi te

Line 166

महाभारतम् आख्यानं क्षितिं गां च सरस्वतीम्

mahābhāratam ākhyānaṃ kṣitiṃ gāṃ ca sarasvatīm

Line 167

ब्रह्माणं केशवं चैव कीर्तयन् नावसीदति

brahmāṇaṃ keśavaṃ caiva kīrtayan nāvasīdati

Line 168

वेदे रामायणे पुण्ये भारते भरतर्षभ

vede rāmāyaṇe puṇye bhārate bharatarṣabha

Line 169

आदौ चान्ते च मध्ये च हरिः सर्वत्र गीयते

ādau cānte ca madhye ca hariḥ sarvatra gīyate

Line 170

यत्र विष्णुकथा दिव्याः श्रुतयश् च सनातनाः

yatra viṣṇukathā divyāḥ śrutayaś ca sanātanāḥ

Line 171

तच् छ्रोतव्यं मनुष्येन परं पदम् इहेच्छता

tac chrotavyaṃ manuṣyena paraṃ padam ihecchatā

Line 172

एतत् पवित्रं परमम् एतद् धर्मनिदर्शनम्

etat pavitraṃ paramam etad dharmanidarśanam

Line 173

एतत् सर्वगुणोपेतं श्रोतव्यं भूतिम् इच्छता

etat sarvaguṇopetaṃ śrotavyaṃ bhūtim icchatā