Appendix I · Section §36
Inserts after HV 109.81
81 lines
Editorial note: “K Ñ V2 B1.2 Dn Ds2 D1-6 T2.4 G ins. after the first occurrence of 109.81ed (sic!); V1.3 B3 Ds1 after 109.81”
Line 1
प्रणम्याथ वचः प्राह वैनतेयो महाबलः
praṇamyātha vacaḥ prāha vainateyo mahābalaḥ
Line 2
वासुदेवं महात्मानं श्लक्ष्णं मधुरया गिरा
vāsudevaṃ mahātmānaṃ ślakṣṇaṃ madhurayā girā
Line 3
पद्मनाभ महाबाहो किम् अर्थं चिन्तितो ह्य् अहम्
padmanābha mahābāho kim arthaṃ cintito hy aham
Line 4
कृत्यं ते यद् इहात्रास्ति श्रोतुम् इच्छामि तत्त्वतः
kṛtyaṃ te yad ihātrāsti śrotum icchāmi tattvataḥ
Line 5
कस्य पक्षपरिक्षेपैर् नाशयामि पुरीं प्रभो
kasya pakṣaparikṣepair nāśayāmi purīṃ prabho
Line 6
प्रभावात् तव गोविन्द को न विद्याद् बलं मम
prabhāvāt tava govinda ko na vidyād balaṃ mama
Line 7
गदावेगं च ते वीर चक्राग्निं च महाभुज
gadāvegaṃ ca te vīra cakrāgniṃ ca mahābhuja
Line 8
नावबुध्यति मूढात्मा को दर्पान् नाशम् एष्यति
nāvabudhyati mūḍhātmā ko darpān nāśam eṣyati
Line 9
हलं सिंहमुखं कस्य वनमाली नियोक्ष्यति
halaṃ siṃhamukhaṃ kasya vanamālī niyokṣyati
Line 10
कस्य देहस् तु निर्भिन्नो मेदिनीं यास्यति प्रभो
kasya dehas tu nirbhinno medinīṃ yāsyati prabho
Line 11
कस्य शङ्खरवैः प्राणान् मोहयिष्यसि माधव
kasya śaṅkharavaiḥ prāṇān mohayiṣyasi mādhava
Line 12
को ऽयं सपरिवारो ऽद्य यास्यते यम् असादनम्
ko 'yaṃ saparivāro 'dya yāsyate yam asādanam
Line 13
एवम् उक्ते तु वचने वैनतेयेन धीमता
evam ukte tu vacane vainateyena dhīmatā
Line 14
वासुदेवो वचः प्राह शृणुष्व पततां वर
vāsudevo vacaḥ prāha śṛṇuṣva patatāṃ vara
Line 15
बलेः पुत्रेण बाणेन प्राद्युम्निर् अपराजितः
baleḥ putreṇa bāṇena prādyumnir aparājitaḥ
Line 16
उषायाः कारणे बद्धो नगरे शोणिताह्वये
uṣāyāḥ kāraṇe baddho nagare śoṇitāhvaye
Line 17
अनिरुद्धस् तु कामार्तो बद्धो नागैर् विषोल्बणैः
aniruddhas tu kāmārto baddho nāgair viṣolbaṇaiḥ
Line 18
तस्य मोक्षार्थम् आहूतो मया त्वं पतगेश्वर
tasya mokṣārtham āhūto mayā tvaṃ patageśvara
Line 19
अशक्यं च तद् अध्वानं गन्तुम् अन्येन वै द्विज
aśakyaṃ ca tad adhvānaṃ gantum anyena vai dvija
Line 20
तत्र प्रापय मां शीघ्रं प्राद्युम्निर् यत्र तिष्ठति
tatra prāpaya māṃ śīghraṃ prādyumnir yatra tiṣṭhati
Line 21
वैदर्भी ते स्नुषा वीर रुदते पुत्रगृद्धिनी
vaidarbhī te snuṣā vīra rudate putragṛddhinī
Line 22
त्वत्प्रसादाद् भवत्य् एषा पुत्रेण सह संगता
tvatprasādād bhavaty eṣā putreṇa saha saṃgatā
Line 23
अमृतं तु हृतं वीर त्वया पन्नगनाशन
amṛtaṃ tu hṛtaṃ vīra tvayā pannaganāśana
Line 24
स मया त्वं समागम्य तस्मिन् काले महाभुज
sa mayā tvaṃ samāgamya tasmin kāle mahābhuja
Line 25
भवान् मम ध्वजश् चैव त्वद्भक्ताः सर्ववृष्णयः
bhavān mama dhvajaś caiva tvadbhaktāḥ sarvavṛṣṇayaḥ
Line 26
सखित्वं मानयस्वाद्य भक्तिं च पतगेश्वर
sakhitvaṃ mānayasvādya bhaktiṃ ca patageśvara
Line 27
तव वेगसमो नास्ति पक्सिणां न च ते समः
tava vegasamo nāsti paksiṇāṃ na ca te samaḥ
Line 28
सुपर्ण सुकृतेन त्वां शपे पन्नगनाशन
suparṇa sukṛtena tvāṃ śape pannaganāśana
Line 29
दासीत्वाच् च त्वया माता मोक्षितैकाकिना पुरा
dāsītvāc ca tvayā mātā mokṣitaikākinā purā
Line 30
पक्षविक्षेपम् आश्रित्य हता योधास् त्वया पुरा
pakṣavikṣepam āśritya hatā yodhās tvayā purā
Line 31
भवान् सुरगणान् सर्वान् पृष्ठम् आरोप्य विक्रमात्
bhavān suragaṇān sarvān pṛṣṭham āropya vikramāt
Line 32
गच्छसे ह्य् अगमान् देशान् विजयश् च तवास्रयाट्
gacchase hy agamān deśān vijayaś ca tavāsrayāṭ
Line 33
गुरुत्वान् मेरुतुल्यस् त्वं लघुत्वात् पवनोपमः
gurutvān merutulyas tvaṃ laghutvāt pavanopamaḥ
Line 34
भुते भव्ये भविष्ये च न ते तुल्यो ऽस्ति विक्रमे
bhute bhavye bhaviṣye ca na te tulyo 'sti vikrame
Line 35
सत्यसंध महाभाग वैनतेय महाद्युते
satyasaṃdha mahābhāga vainateya mahādyute
Line 36
अनिरुद्धे क्षणेनास्य साहाय्यम् उपकल्प्यताम्
aniruddhe kṣaṇenāsya sāhāyyam upakalpyatām
Line 37
अत्यद्भुतम् इदं वाक्यं तव कृष्ण महाभुज
atyadbhutam idaṃ vākyaṃ tava kṛṣṇa mahābhuja
Line 38
त्वत्प्रसादात् तु विजयः सर्वत्र मम केशव
tvatprasādāt tu vijayaḥ sarvatra mama keśava
Line 39
धन्यो ऽस्म्य् अनुगृहीतो ऽस्मि संस् तवान् मधुसूदन
dhanyo 'smy anugṛhīto 'smi saṃs tavān madhusūdana
Line 40
स्तोतव्यस् त्वं मया कृष्ण स्तौषि मां त्वं महाभुज
stotavyas tvaṃ mayā kṛṣṇa stauṣi māṃ tvaṃ mahābhuja
Line 41
वेदाध्यक्षः सुराध्यक्षः सर्वकामप्रदो भवान्
vedādhyakṣaḥ surādhyakṣaḥ sarvakāmaprado bhavān
Line 42
अमोघदर्शनस् त्वं हि वरार्थिषु वरप्रदः
amoghadarśanas tvaṃ hi varārthiṣu varapradaḥ
Line 43
चतुर्भुजश् चतुर्मूर्तिश् चातुर्होत्रप्रवर्तकः
caturbhujaś caturmūrtiś cāturhotrapravartakaḥ
Line 44
चातुराश्रम्यहोता च चतुर्नेता महाकविः
cāturāśramyahotā ca caturnetā mahākaviḥ
Line 45
धनुर्धरश् चक्रधरो भवाञ् शङ्खधरो महान्
dhanurdharaś cakradharo bhavāñ śaṅkhadharo mahān
Line 46
भवान् पूर्वेषु देहेषु ख्यातो भूमिधरः प्रभो
bhavān pūrveṣu deheṣu khyāto bhūmidharaḥ prabho
Line 47
लाङ्गली मुसली चक्री देवकीतनयो भवान्
lāṅgalī musalī cakrī devakītanayo bhavān
Line 48
चाणूरमथनश् चैव गोप्रियः कंसहा भवान्
cāṇūramathanaś caiva gopriyaḥ kaṃsahā bhavān
Line 49
गोवर्धनधरश् चैव मल्लारिर् मल्लभावनः
govardhanadharaś caiva mallārir mallabhāvanaḥ
Line 50
मल्लप्रियो महामल्लो महापुरुष इत्य् अपि
mallapriyo mahāmallo mahāpuruṣa ity api
Line 51
विप्रप्रियो विप्रहितो विप्रज्ञो विप्रभावनः
viprapriyo viprahito viprajño viprabhāvanaḥ
Line 52
ब्रह्मण्यश् च वरेण्यश् च भवान् दामोधरः स्मृतः
brahmaṇyaś ca vareṇyaś ca bhavān dāmodharaḥ smṛtaḥ
Line 53
प्रलम्बमथनश् चैव केशिहा दानवान्तकः
pralambamathanaś caiva keśihā dānavāntakaḥ
Line 54
असिलोम्नश् च हन्ता च तथा रावणनाशनः
asilomnaś ca hantā ca tathā rāvaṇanāśanaḥ
Line 55
विभीषणस्य भगवान् राज्यदो वालिनाशनः
vibhīṣaṇasya bhagavān rājyado vālināśanaḥ
Line 56
सुग्रीवराज्यदाता त्वं बलिराज्यापहारकः
sugrīvarājyadātā tvaṃ balirājyāpahārakaḥ
Line 57
रत्नहर्ता महारत्नः समुद्रोदरसंभवः
ratnahartā mahāratnaḥ samudrodarasaṃbhavaḥ
Line 58
वरुणश् च भवान् ख्यातो भवांश् च सरिदुद्भवः
varuṇaś ca bhavān khyāto bhavāṃś ca saridudbhavaḥ
Line 59
भवान् खड्गधरो धन्वी धनुर्धरवरो महान्
bhavān khaḍgadharo dhanvī dhanurdharavaro mahān
Line 60
दाशार्ह इति विख्यातो महाधन्वा धनुः प्रियः
dāśārha iti vikhyāto mahādhanvā dhanuḥ priyaḥ
Line 61
गोविन्द इति विख्यात उदधिस् त्वं च सुव्रत
govinda iti vikhyāta udadhis tvaṃ ca suvrata
Line 62
आकाशश् च तपश् चैव समुद्रमथनो भवान्
ākāśaś ca tapaś caiva samudramathano bhavān
Line 63
भवान् स्वर्गो बहुफलो भवान् स्वर्गधरो महान्
bhavān svargo bahuphalo bhavān svargadharo mahān
Line 64
त्वम् एव च महामेघो बीजनिष्पत्तिर् एव च
tvam eva ca mahāmegho bījaniṣpattir eva ca
Line 65
त्रैलोक्यमथनस् त्वं च क्रोधलोभभयापहः
trailokyamathanas tvaṃ ca krodhalobhabhayāpahaḥ
Line 66
भवान् कामप्रदश् चैव कामः सर्वधनुर्धरः
bhavān kāmapradaś caiva kāmaḥ sarvadhanurdharaḥ
Line 67
संवर्तो वर्तनश् चैव प्रलयो निलयो महान्
saṃvarto vartanaś caiva pralayo nilayo mahān
Line 68
हिरण्यगर्भो रूपज्ञो रूपवान् मधुसूदनः
hiraṇyagarbho rūpajño rūpavān madhusūdanaḥ
Line 69
ईशस् त्वं च महादेव असंख्येयगुणान्वितः
īśas tvaṃ ca mahādeva asaṃkhyeyaguṇānvitaḥ
Line 70
स्तोतुम् इच्छसि मां देव स्तोतव्यस् त्वं यदूत्तम
stotum icchasi māṃ deva stotavyas tvaṃ yadūttama
Line 71
चक्षुषा ये त्वया घोराः प्राणिनस् तु निरीक्षिताः
cakṣuṣā ye tvayā ghorāḥ prāṇinas tu nirīkṣitāḥ
Line 72
हतास् ते यमदण्डेन तिर्यङ्निरयगामिनः
hatās te yamadaṇḍena tiryaṅnirayagāminaḥ
Line 73
ये त्वया परया प्रीत्या प्राणिनो वै निरीक्षिताः
ye tvayā parayā prītyā prāṇino vai nirīkṣitāḥ
Line 74
इह च प्रेत्य चापापाः सर्वे ते स्वर्गगामिनः
iha ca pretya cāpāpāḥ sarve te svargagāminaḥ
Line 75
एष ते ऽहं महाबाहो वशगः शासने स्थितः
eṣa te 'haṃ mahābāho vaśagaḥ śāsane sthitaḥ
Line 76
जयशब्दं ततः कृत्वा गरुडः प्राह केशवम्
jayaśabdaṃ tataḥ kṛtvā garuḍaḥ prāha keśavam
Line 77
अयम् अस्मि स्थितो वीर आरुहस्व महाबल
ayam asmi sthito vīra āruhasva mahābala
Line 78
ततः कण्ठे परिष्वज्य माधवो गरुडं ततः
tataḥ kaṇṭhe pariṣvajya mādhavo garuḍaṃ tataḥ
Line 79
सखे शत्रुविनाशाय अर्घो ऽयं प्रतिगृह्यतां
sakhe śatruvināśāya argho 'yaṃ pratigṛhyatāṃ
Line 80
दत्त्वार्घ्यं परया प्रीत्या शङ्खचक्रगदासिभृत्
dattvārghyaṃ parayā prītyā śaṅkhacakragadāsibhṛt
Line 81
आरुरोह महाबाहुः सुपर्णं पुरुषोत्तमः
āruroha mahābāhuḥ suparṇaṃ puruṣottamaḥ
GRETIL Zurich Apparatus I (Peter Schreiner et al.), based on Vaidya 1969 critical edition. Distributed under CC BY-NC-SA 4.0.