Inserts after HV 91.24

Line 1

तां सभां विविशुर् हृष्टाः सशिष्या मुनिसत्तमाः

tāṃ sabhāṃ viviśur hṛṣṭāḥ saśiṣyā munisattamāḥ

Line 2

तान् दृष्ट्वा समनुप्राप्तान् केशवः केशिसूदनः

tān dṛṣṭvā samanuprāptān keśavaḥ keśisūdanaḥ

Line 3

नमस्कृत्य मुनीन् सर्वान् आसनानीत्य् अवोचत

namaskṛtya munīn sarvān āsanānīty avocata

Line 4

आसनानि समाविश्य मुनयः संशितव्रताः

āsanāni samāviśya munayaḥ saṃśitavratāḥ

Line 5

अर्घ्यं च तेभ्यः प्रददौ पाद्यम् आचमनं तथा

arghyaṃ ca tebhyaḥ pradadau pādyam ācamanaṃ tathā

Line 6

उत्सृज्य गां जगन्नाथो मधुपर्कं ददौ पुनः

utsṛjya gāṃ jagannātho madhuparkaṃ dadau punaḥ

Line 7

अन्धका वृष्णयश् चैव प्रणामं चक्रिरे मुनीन्

andhakā vṛṣṇayaś caiva praṇāmaṃ cakrire munīn

Line 8

तैर् अप्य् अनुमताः सर्वे यादवा मुनिसत्तमैः

tair apy anumatāḥ sarve yādavā munisattamaiḥ

Line 9

स्वं स्वं हि भेजिरे ते तु आसनं लोकविश्रुताः

svaṃ svaṃ hi bhejire te tu āsanaṃ lokaviśrutāḥ

Line 10

केशवो ऽपि महाराज स्वं स्थानं समवाप ह

keśavo 'pi mahārāja svaṃ sthānaṃ samavāpa ha

Line 11

आसीनेषु जगन्नाथो मुनिवीरेषु तत्र ह

āsīneṣu jagannātho munivīreṣu tatra ha

Line 12

उवाच वचनं काले सोपस्करम् इदं हरिः

uvāca vacanaṃ kāle sopaskaram idaṃ hariḥ

Line 13

कुशलं सर्वकार्येषु तपःसु च तपोधनाः

kuśalaṃ sarvakāryeṣu tapaḥsu ca tapodhanāḥ

Line 14

युष्मदागमनं मह्यं प्रीणाति सततं भृशम्

yuṣmadāgamanaṃ mahyaṃ prīṇāti satataṃ bhṛśam

Line 15

यादवाश् च परां प्रीतिम् आस्थिता मुनिसत्तमाः

yādavāś ca parāṃ prītim āsthitā munisattamāḥ

Line 16

युष्मदागमनाद् विप्राः किम् उ वक्तव्यम् अत्र ह

yuṣmadāgamanād viprāḥ kim u vaktavyam atra ha

Line 17

कुलं पूतं सदा विप्रा यस्मिन् विप्राः समागताः

kulaṃ pūtaṃ sadā viprā yasmin viprāḥ samāgatāḥ

Line 18

युष्मदागमनप्रश्नो न युक्तो वक्तुम् अत्र नः

yuṣmadāgamanapraśno na yukto vaktum atra naḥ

Line 19

तथापि नो मनांसीह प्रसह्य मुनिसत्तमाः

tathāpi no manāṃsīha prasahya munisattamāḥ

Line 20

कौतूहलं समायान्ति प्रश्नश्रवणसंनिधौ

kautūhalaṃ samāyānti praśnaśravaṇasaṃnidhau

Line 21

तस्माद् विप्रा यथातत्त्वं वक्तव्यं कारणं तदा

tasmād viprā yathātattvaṃ vaktavyaṃ kāraṇaṃ tadā

Line 22

एवं पृष्टास् तदा विप्राः केशवेन महात्मना

evaṃ pṛṣṭās tadā viprāḥ keśavena mahātmanā

Line 23

ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे केशवं केशिसूदनम्

ūcuḥ prāñjalayaḥ sarve keśavaṃ keśisūdanam

Line 24

शृणु देव जगन्नाथ कारणं कारणात्मक

śṛṇu deva jagannātha kāraṇaṃ kāraṇātmaka

Line 25

नरको नाम देवेश भौमो दानवसत्तमः

narako nāma deveśa bhaumo dānavasattamaḥ

Line 26

बाधते नो जगन्नाथ दानवैर् दानवाधमः

bādhate no jagannātha dānavair dānavādhamaḥ

Line 27

जघ्नुस् ते दानवा देव हुतं होतव्यम् एव च

jaghnus te dānavā deva hutaṃ hotavyam eva ca

Line 28

अभक्षयन्त ते देव यज्ञभाण्डान् सहस्रशः

abhakṣayanta te deva yajñabhāṇḍān sahasraśaḥ

Line 29

इदं चोवाच दुष्टात्मा इज्यो ऽस्मीति च माधव

idaṃ covāca duṣṭātmā ijyo 'smīti ca mādhava

Line 30

बिभिदुस् ते दुरात्मानो दानवा नगयोधिनः

bibhidus te durātmāno dānavā nagayodhinaḥ

Line 31

कमण्डलूञ् जटाश् चैव उटजानि सहस्रशः

kamaṇḍalūñ jaṭāś caiva uṭajāni sahasraśaḥ

Line 32

न क्वचिच् छर्म देवेश लप्स्यामो यदि जीवति

na kvacic charma deveśa lapsyāmo yadi jīvati

Line 33

तस्मिन् दुष्टे जगन्नाथ धिग् गता निरयं वयम्

tasmin duṣṭe jagannātha dhig gatā nirayaṃ vayam

Line 34

जहि तं देवदेवेश दानवं दुष्टचेतसम्

jahi taṃ devadeveśa dānavaṃ duṣṭacetasam

Line 35

रक्ष नः सकलान् हत्वा दानवान् दुष्टपौरुषान्

rakṣa naḥ sakalān hatvā dānavān duṣṭapauruṣān

Line 36

ऋषिपत्नीः समानीय स्वपुरं नीतवान् दनुः

ṛṣipatnīḥ samānīya svapuraṃ nītavān danuḥ

Line 37

रक्षा हि त्वयि गोविन्द स्थिता नित्यं जगत्पते

rakṣā hi tvayi govinda sthitā nityaṃ jagatpate

Line 38

क्षात्रं वृत्तं समास्थाय द्वारवत्यां वसन् हरे

kṣātraṃ vṛttaṃ samāsthāya dvāravatyāṃ vasan hare

Line 39

निगृह्य दुष्टान् रक्षस्व साधून् साधुप्रियो ह्य् असि

nigṛhya duṣṭān rakṣasva sādhūn sādhupriyo hy asi

Line 40

आर्ता वयं जगन्नाथ हतास् तेन दुरात्मना

ārtā vayaṃ jagannātha hatās tena durātmanā

Line 41

इयं च भवते देव नीता ह्य् अस्माभिर् अच्युत

iyaṃ ca bhavate deva nītā hy asmābhir acyuta

Line 42

बदरीसंहतिर् देव पूर्वभुक्ता त्वया विभो

badarīsaṃhatir deva pūrvabhuktā tvayā vibho

Line 43

इत्य् उक्त्वा मुनयस् ते तु ददुः सर्वं जगत्पतेः

ity uktvā munayas te tu daduḥ sarvaṃ jagatpateḥ

Line 44

आहृताञ् छिष्यवर्गेण भिन्नान् दानवसत्तमैः

āhṛtāñ chiṣyavargeṇa bhinnān dānavasattamaiḥ

Line 45

यज्ञभारान् महाराज दर्शयाम् आसुर् अञ्जसा

yajñabhārān mahārāja darśayām āsur añjasā

Line 46

दृष्ट्वा श्रुत्वा च देवेशो रोषताम्राकुलेक्षणः

dṛṣṭvā śrutvā ca deveśo roṣatāmrākulekṣaṇaḥ

Line 47

कष्टं कष्टं महज् जातम् ऋषीणां भावितात्मनाम्

kaṣṭaṃ kaṣṭaṃ mahaj jātam ṛṣīṇāṃ bhāvitātmanām

Line 48

इति मत्वा जगन्नाथो नोत्तरं प्रत्यपद्यत

iti matvā jagannātho nottaraṃ pratyapadyata

Line 49

चिन्ताविष्टे जगन्नाथे रक्षम् आत्मनि चिन्तिते

cintāviṣṭe jagannāthe rakṣam ātmani cintite

Line 50

तुष्टवुः पुण्डरीकाक्षम् ऋषयो वीतमत्सराः

tuṣṭavuḥ puṇḍarīkākṣam ṛṣayo vītamatsarāḥ

Line 51

अर्थ्याभिर् वाग्भिर् इष्टाभिर् ईश्वरं प्रणतास् तदा

arthyābhir vāgbhir iṣṭābhir īśvaraṃ praṇatās tadā

Line 52

नमः प्रपन्नार्तिहरादिदेव @

namaḥ prapannārtiharādideva @

Line 53

जगत्पते कारण कारणात्मन् ।

jagatpate kāraṇa kāraṇātman |

Line 54

स्वभावशुद्धान्तपुरोधसे नमः @

svabhāvaśuddhāntapurodhase namaḥ @

Line 55

प्रसन्नगोविन्दगुनानुरूपिणे ॥

prasannagovindagunānurūpiṇe ||

Line 56

नमो नमो देव सनातनात्मने @

namo namo deva sanātanātmane @

Line 57

नमो नमो देव जनार्दनो ऽसि ।

namo namo deva janārdano 'si |

Line 58

नमो नमो माधव भक्तवत्सल @

namo namo mādhava bhaktavatsala @

Line 59

नमो नमो वामन वामनाकृते ॥

namo namo vāmana vāmanākṛte ||

Line 60

नमः स्वभावप्रभव प्रभो हरे @

namaḥ svabhāvaprabhava prabho hare @

Line 61

जयाच्युतानन्त जगन्निवास ।

jayācyutānanta jagannivāsa |

Line 62

जय प्रपन्नार्तिहरामरेश @

jaya prapannārtiharāmareśa @

Line 63

जयामरेशेश सनातनो ऽसि ॥

jayāmareśeśa sanātano 'si ||

Line 64

त्वयि प्रबुद्धे जगदादिदेव @

tvayi prabuddhe jagadādideva @

Line 65

प्रबुद्धम् आसीत् सकलं सदैवम् ।

prabuddham āsīt sakalaṃ sadaivam |

Line 66

सुप्तोत्थिते देव जगन्निवास @

suptotthite deva jagannivāsa @

Line 67

प्रबोधम् आयाति कथं नु लोकः ॥

prabodham āyāti kathaṃ nu lokaḥ ||

Line 68

अनन्यतुल्या तव शक्तिर् एषा @

ananyatulyā tava śaktir eṣā @

Line 69

दुर्बोधरूपा सकलैः सुरैर् अपि ।

durbodharūpā sakalaiḥ surair api |

Line 70

अद्यापि तां वेत्तुम् अनन्यचेता @

adyāpi tāṃ vettum ananyacetā @

Line 71

ब्रह्मा समीष्टे नियतं जनार्दन ॥

brahmā samīṣṭe niyataṃ janārdana ||

Line 72

कथं वयं वेत्तुम् अलं जगत्पते @

kathaṃ vayaṃ vettum alaṃ jagatpate @

Line 73

मग्ना हि संसारमहार्णवे हरे ।

magnā hi saṃsāramahārṇave hare |

Line 74

निरूपयन्तः सततं भवन्तं @

nirūpayantaḥ satataṃ bhavantaṃ @

Line 75

ज्ञातुं वयं देव यतामहे गुरो ॥

jñātuṃ vayaṃ deva yatāmahe guro ||

Line 76

तथापि सूक्ष्मं सकलेश्वरस्य @

tathāpi sūkṣmaṃ sakaleśvarasya @

Line 77

जगत्पते ते सततं नियामक ।

jagatpate te satataṃ niyāmaka |

Line 78

स्थूलं तु नित्यं जगतां निवास @

sthūlaṃ tu nityaṃ jagatāṃ nivāsa @

Line 79

तम् अर्चयामो वयम् आदिदेव ॥

tam arcayāmo vayam ādideva ||

Line 80

तम् एव नित्यं जनकादयस् ते @

tam eva nityaṃ janakādayas te @

Line 81

भजन्ति सन्तो भगवन् यतीन्द्राः ।

bhajanti santo bhagavan yatīndrāḥ |

Line 82

तम् अर्चयामः सततं पुरातन @

tam arcayāmaḥ satataṃ purātana @

Line 83

प्रभो प्रपन्नार्तिहरादिदेव ॥

prabho prapannārtiharādideva ||

Line 84

नताः स्म नित्यं जगतां निवास @

natāḥ sma nityaṃ jagatāṃ nivāsa @

Line 85

भवत्पदं यत् परमं सनातनम् ।

bhavatpadaṃ yat paramaṃ sanātanam |

Line 86

नताः स्म गोविन्द गुणानुरूप @

natāḥ sma govinda guṇānurūpa @

Line 87

जगत्पते कारण कारणात्मन् ॥

jagatpate kāraṇa kāraṇātman ||

Line 88

नमस् तुभ्यं नमस् तुभ्यं देव देव हरे हरे

namas tubhyaṃ namas tubhyaṃ deva deva hare hare

Line 89

नमो गोविन्द दुर्ज्ञेय योगिध्येयाङ्घ्रिपङ्कज

namo govinda durjñeya yogidhyeyāṅghripaṅkaja

Line 90

यत् पदं परमं नित्यं तव विष्णो हरे परम्

yat padaṃ paramaṃ nityaṃ tava viṣṇo hare param

Line 91

तं नमाम जगन्नाथ यत् तु पश्यन्ति योगिनः

taṃ namāma jagannātha yat tu paśyanti yoginaḥ

Line 92

नमो नमो हरे विष्णो नमो माधव केशव

namo namo hare viṣṇo namo mādhava keśava

Line 93

यत् तु पश्यन्ति सततं योगिनो यतचेतसः

yat tu paśyanti satataṃ yogino yatacetasaḥ

Line 94

यत् प्राप्य न निवर्तन्ते तन् नमाम पदं तव

yat prāpya na nivartante tan namāma padaṃ tava

Line 95

या माया तव गोविन्द दुर्ज्ञेया योगचिन्तकैः

yā māyā tava govinda durjñeyā yogacintakaiḥ

Line 96

तां नताः स्म जगन्नाथ याम् आश्रित्य स्थितिं स्थिताः

tāṃ natāḥ sma jagannātha yām āśritya sthitiṃ sthitāḥ

Line 97

या रक्षति जगद्विष्णो तां नमाम हरे सदा

yā rakṣati jagadviṣṇo tāṃ namāma hare sadā

Line 98

ऋग्यजुश् च तथा साम यं स्तौति सततं हरे

ṛgyajuś ca tathā sāma yaṃ stauti satataṃ hare

Line 99

द्वाभ्यां द्वाभ्यां त्रिभिश् चैव पञ्चभिश् च जनार्दन

dvābhyāṃ dvābhyāṃ tribhiś caiva pañcabhiś ca janārdana

Line 100

पुनश् चैव जगन्नाथ द्वाभ्यां स्तौति जगद्पते

punaś caiva jagannātha dvābhyāṃ stauti jagadpate

Line 101

तं त्वां नताः स्म देवेश ऋग्यजुःसामरूपिणम्

taṃ tvāṃ natāḥ sma deveśa ṛgyajuḥsāmarūpiṇam

Line 102

अकारो ऽसि जगन्नाथ तथैवोकारसंज्ञितः

akāro 'si jagannātha tathaivokārasaṃjñitaḥ

Line 103

मकारो ऽसि तथा विष्णो नमस् ते प्रणवात्मक

makāro 'si tathā viṣṇo namas te praṇavātmaka

Line 104

उद्गीथाय नमो नित्यं नमो होत्रे जनार्दन

udgīthāya namo nityaṃ namo hotre janārdana

Line 105

अध्वर्यवे नमस् तुभ्यं यष्टृरूपाय ते नमः

adhvaryave namas tubhyaṃ yaṣṭṛrūpāya te namaḥ

Line 106

चातुर्होत्र नमस् तुभ्यं चातुर्वर्ण्यविभावन

cāturhotra namas tubhyaṃ cāturvarṇyavibhāvana

Line 107

जगत् सर्वं त्वम् एवासि जगच् च त्वयि तिष्ठति

jagat sarvaṃ tvam evāsi jagac ca tvayi tiṣṭhati

Line 108

संहर्ता चासि जगतां तथा पाता जगत्पते

saṃhartā cāsi jagatāṃ tathā pātā jagatpate

Line 109

स्रष्टासि च तथा देव स्थितौ स्थितिमतां वर

sraṣṭāsi ca tathā deva sthitau sthitimatāṃ vara

Line 110

नमः सर्वात्मने तुभ्यं सर्वभूतहृदि स्थित

namaḥ sarvātmane tubhyaṃ sarvabhūtahṛdi sthita

Line 111

सर्वात्मन् सर्वकर्तासि सर्वभावनभावन

sarvātman sarvakartāsi sarvabhāvanabhāvana

Line 112

नमः सर्वात्मने तुभ्यं भूयो भूयो नमो नमः

namaḥ sarvātmane tubhyaṃ bhūyo bhūyo namo namaḥ

Line 113

एवं स्तुत्वा जगन्नाथं प्रणामं चक्रिरे हरेः

evaṃ stutvā jagannāthaṃ praṇāmaṃ cakrire hareḥ

Line 114

ततश् च वृष्णयः सर्वे शिनिवीरपुरोगमाः

tataś ca vṛṣṇayaḥ sarve śinivīrapurogamāḥ

Line 115

उत्थाय चासनात् सर्वे प्रणामं चक्रिरे हरेः

utthāya cāsanāt sarve praṇāmaṃ cakrire hareḥ

Line 116

सर्वे ते यादवास् तत्र प्रसन्नमनसो ऽभवन्

sarve te yādavās tatra prasannamanaso 'bhavan

Line 117

सो ऽयम् एष जगन्नाथः पाति नो ऽस्मिन् वसन् सदा

so 'yam eṣa jagannāthaḥ pāti no 'smin vasan sadā

Line 118

आश्रित्यैनं सुखं सर्वे वत्स्यामो यादवीं पुरीम्

āśrityainaṃ sukhaṃ sarve vatsyāmo yādavīṃ purīm

Line 119

इति मत्वा तदा सर्वे यादवाः कृष्णम् अव्ययम्

iti matvā tadā sarve yādavāḥ kṛṣṇam avyayam

Line 120

ववन्दिरे महाभागाः स्तुतं मुनिभिर् अव्ययम्

vavandire mahābhāgāḥ stutaṃ munibhir avyayam

Line 121

एवं स्तुतो जगन्नाथो मुनिभिः पुण्यकीर्तिभिः

evaṃ stuto jagannātho munibhiḥ puṇyakīrtibhiḥ

Line 122

परिबृंहितम् आत्मानं मेने यादवसत्तमः

paribṛṃhitam ātmānaṃ mene yādavasattamaḥ

Line 123

अन्तः प्रीतियुतश् चासीत् प्रकृतिस्थो ऽपि केशवः

antaḥ prītiyutaś cāsīt prakṛtistho 'pi keśavaḥ

Line 124

प्रतिज्ञाम् अकरोत् तेभ्यो मुनिभ्यो यदुसंसदि

pratijñām akarot tebhyo munibhyo yadusaṃsadi

Line 125

एषो ऽस्मि सगणं हत्वा नरकं दुष्टपूरुषम्

eṣo 'smi sagaṇaṃ hatvā narakaṃ duṣṭapūruṣam

Line 126

निष्कण्टकम् इमं लोकं करिष्यामि मुनीश्वराः

niṣkaṇṭakam imaṃ lokaṃ kariṣyāmi munīśvarāḥ

Line 127

स्थावरं जङ्गमं चैव सुखं स्वप्स्यति माचिरम्

sthāvaraṃ jaṅgamaṃ caiva sukhaṃ svapsyati māciram

Line 128

चक्रेण निशितेनैव शिरश् छेत्स्यामि दानवम्

cakreṇa niśitenaiva śiraś chetsyāmi dānavam

Line 129

मुरं च दानवं विप्रा हतग्रीवं च दानवम्

muraṃ ca dānavaṃ viprā hatagrīvaṃ ca dānavam

Line 130

सर्वान् एतान् हनिष्यामि गच्छध्वं विगतज्वराः

sarvān etān haniṣyāmi gacchadhvaṃ vigatajvarāḥ

Line 131

आरभ्यन्तां क्रियाः सर्वाः किं विलम्बथ माचिरम्

ārabhyantāṃ kriyāḥ sarvāḥ kiṃ vilambatha māciram

Line 132

प्रतिज्ञाते जगन्नाथे विनेदुर् यादवास् तदा

pratijñāte jagannāthe vinedur yādavās tadā

Line 133

मुनयश् च तदा देवे प्रतिज्ञाते तु केशवे

munayaś ca tadā deve pratijñāte tu keśave

Line 134

आशीर्वादांस् तदा विप्रा ददुस् तस्मै महात्मने

āśīrvādāṃs tadā viprā dadus tasmai mahātmane

Line 135

निर्विघ्ना तव देवेश प्रतिज्ञा शत्रुतापन

nirvighnā tava deveśa pratijñā śatrutāpana

Line 136

भूयाद्भूतहितार्थाय साधयाम इतो वयम्

bhūyādbhūtahitārthāya sādhayāma ito vayam

Line 137

स्वस्ति ते ऽस्तु गमिष्यामो बदरीं तव शोभनाम्

svasti te 'stu gamiṣyāmo badarīṃ tava śobhanām

Line 138

इत्य् उक्त्वा मुनयः सर्वे प्रणिपत्य च केशवम्

ity uktvā munayaḥ sarve praṇipatya ca keśavam

Line 139

जग्मुः शिष्यैर् महाराज बदरीं तां तपोधनाः

jagmuḥ śiṣyair mahārāja badarīṃ tāṃ tapodhanāḥ

Line 140

गतेषु तेषु विप्रेषु सहशिष्येषु यादवाः

gateṣu teṣu vipreṣu sahaśiṣyeṣu yādavāḥ

Line 141

विस्मयं परमं गत्वा यथायोगम् उपासते

vismayaṃ paramaṃ gatvā yathāyogam upāsate