Inserts after HV 91.21

Line 1

संप्राप्य मानुषं लोकं नरको दानवोत्तमः

saṃprāpya mānuṣaṃ lokaṃ narako dānavottamaḥ

Line 2

द्वारवत्यां जगन्नाथे तस्मिन् रक्षति भूतलम्

dvāravatyāṃ jagannāthe tasmin rakṣati bhūtalam

Line 3

बबाधे मानुषान् सर्वान् ऋषीन् विप्रांश् च दानवः

babādhe mānuṣān sarvān ṛṣīn viprāṃś ca dānavaḥ

Line 4

रक्षत्य् एव जगन्नाथे विप्रान् मुनिगणांस् तथा

rakṣaty eva jagannāthe viprān munigaṇāṃs tathā

Line 5

बाधते स्म तदा दैत्यो विप्रान् मुनिगणांश् च सः

bādhate sma tadā daityo viprān munigaṇāṃś ca saḥ

Line 6

ततः कदाचिद् दैत्येन्द्र उर्वशीवचनं स्मरन्

tataḥ kadācid daityendra urvaśīvacanaṃ smaran

Line 7

बदर्यां हि महाराज यष्टुं मुनिगणांस् तदा

badaryāṃ hi mahārāja yaṣṭuṃ munigaṇāṃs tadā

Line 8

सत्रेण शक्रं देवेशं तथा देवगणान् अपि

satreṇa śakraṃ deveśaṃ tathā devagaṇān api

Line 9

दृष्ट्वा तान् मुनिवीरांस् तु नरको दानवोत्तमः

dṛṣṭvā tān munivīrāṃs tu narako dānavottamaḥ

Line 10

प्रोवाच वचनं काले यष्टव्यो ऽस्मि मुनीश्वराः

provāca vacanaṃ kāle yaṣṭavyo 'smi munīśvarāḥ

Line 11

अस्मिन् काले जगन्नाथ इन्द्रो ऽहं विबुधाधिपः

asmin kāle jagannātha indro 'haṃ vibudhādhipaḥ

Line 12

जितः शक्रो रणे विप्रा लोकपालैः सहामरैः

jitaḥ śakro raṇe viprā lokapālaiḥ sahāmaraiḥ

Line 13

तत इज्यो नमस्कार्यो वन्द्यो लोकहिताय वै

tata ijyo namaskāryo vandyo lokahitāya vai

Line 14

तद् एतद् वचनं श्रुत्वा नरकस्य दुरात्मनः

tad etad vacanaṃ śrutvā narakasya durātmanaḥ

Line 15

आहुस् ते मुनयः सर्वे बदरीवासतत्पराः

āhus te munayaḥ sarve badarīvāsatatparāḥ

Line 16

यक्ष्यामो न वयं दैत्य दानवो ऽसि दुरात्मवान्

yakṣyāmo na vayaṃ daitya dānavo 'si durātmavān

Line 17

इन्द्रं देवगणैः सार्धं यक्ष्यामो विगतज्वराः

indraṃ devagaṇaiḥ sārdhaṃ yakṣyāmo vigatajvarāḥ

Line 18

तच् छ्रुत्वा रोषताम्राक्षो दानवान् इदम् अब्रवीत्

tac chrutvā roṣatāmrākṣo dānavān idam abravīt

Line 19

वध्यन्ताम् ऋषयः सर्वे भिद्यन्तां यज्ञभूमयः

vadhyantām ṛṣayaḥ sarve bhidyantāṃ yajñabhūmayaḥ

Line 20

न त्वां यक्ष्याम हे दैत्य इत्य् ऊचुः किल तापसाः

na tvāṃ yakṣyāma he daitya ity ūcuḥ kila tāpasāḥ

Line 21

ते च सर्वं तथा चक्रुर् दानवा दुष्टचेतसः

te ca sarvaṃ tathā cakrur dānavā duṣṭacetasaḥ

Line 22

यज्ञभूमिं समालोड्य यज्ञभारांस् च सर्वशः

yajñabhūmiṃ samāloḍya yajñabhārāṃs ca sarvaśaḥ

Line 23

अग्नीन् संमिश्रयाम् आसुर् ददहुर् दर्भपुञ्जकान्

agnīn saṃmiśrayām āsur dadahur darbhapuñjakān

Line 24

कमण्डलून् द्विधाकृत्य जटा आच्छिद्य दूरतः

kamaṇḍalūn dvidhākṛtya jaṭā ācchidya dūrataḥ

Line 25

प्रक्षिप्य दानवाः सर्वे नरकेण समन्विताः

prakṣipya dānavāḥ sarve narakeṇa samanvitāḥ

Line 26

यज्ञवाटं समालोड्य चक्रुर् भस्म तदा नृप

yajñavāṭaṃ samāloḍya cakrur bhasma tadā nṛpa

Line 27

तावत् तानि हवींष्य् अत्र भक्षयाम् आसुर् ओजसा

tāvat tāni havīṃṣy atra bhakṣayām āsur ojasā

Line 28

आनीतान् यज्ञसिद्ध्यर्थं पशून् यज्ञसमागमे

ānītān yajñasiddhyarthaṃ paśūn yajñasamāgame

Line 29

तेष्व् एव चाग्निमुख्येषु दग्ध्वा ते दानवोत्तमाः

teṣv eva cāgnimukhyeṣu dagdhvā te dānavottamāḥ

Line 30

एवं ते दानवाः सर्वे चक्रुर् विघ्नक्रियां तदा

evaṃ te dānavāḥ sarve cakrur vighnakriyāṃ tadā

Line 31

ते च सर्वे मुनिवराः पलायन्ति दिशो दश

te ca sarve munivarāḥ palāyanti diśo daśa

Line 32

तत्र या मुनिकन्यास् तु जहार नरकस् तदा

tatra yā munikanyās tu jahāra narakas tadā

Line 33

प्राग्ज्योतिषं जगामाशु कन्याभिस् ताभिर् एव च

prāgjyotiṣaṃ jagāmāśu kanyābhis tābhir eva ca

Line 34

यथेष्टं मुमुदे तत्र प्रियाभिः सह दानवः

yatheṣṭaṃ mumude tatra priyābhiḥ saha dānavaḥ

Line 35

गतेषु दैत्यसैन्येषु मुनयो दैन्यपीडिताः

gateṣu daityasainyeṣu munayo dainyapīḍitāḥ

Line 36

तस्मिन्न् एवाश्रमे रम्ये मन्त्रयित्वा परस्परम्

tasminn evāśrame ramye mantrayitvā parasparam

Line 37

देवाय लोकनाथाय कृष्णाय च महात्मने

devāya lokanāthāya kṛṣṇāya ca mahātmane

Line 38

निवेदयामः पापस्य दानवस्य कृतं पुनः

nivedayāmaḥ pāpasya dānavasya kṛtaṃ punaḥ

Line 39

यदि स प्रतिकुर्याद्द् हि तन् नः श्रेयो भविष्यति

yadi sa pratikuryādd hi tan naḥ śreyo bhaviṣyati

Line 40

यदि जीवेद् असौ पापो नरको दानवोत्तमः

yadi jīved asau pāpo narako dānavottamaḥ

Line 41

जगन् न स्थास्यते सम्यग् विनष्टश् च भवेज् जनः

jagan na sthāsyate samyag vinaṣṭaś ca bhavej janaḥ

Line 42

इति संमन्त्र्य मुनयो बदरीसंनिवेशिनः

iti saṃmantrya munayo badarīsaṃniveśinaḥ

Line 43

यज्ञभारं तदाच्छिन्नं नरकेण दुरात्मना

yajñabhāraṃ tadācchinnaṃ narakeṇa durātmanā

Line 44

गृहीत्वा मुनयः सर्वे शिष्यैर् धमनिसंतताः

gṛhītvā munayaḥ sarve śiṣyair dhamanisaṃtatāḥ

Line 45

केशवाय च तस्मै तु बदरीफलसंहतिम्

keśavāya ca tasmai tu badarīphalasaṃhatim

Line 46

केशवेनोपभुक्तां तु तस्मिन्न् आश्रमसंपुटे

keśavenopabhuktāṃ tu tasminn āśramasaṃpuṭe

Line 47

ते गत्वा दूरम् अध्वानं दक्षिणं मार्गम् आस्थिताः

te gatvā dūram adhvānaṃ dakṣiṇaṃ mārgam āsthitāḥ

Line 48

वसिष्ठो वामदेवश् च जाबालिर् अथ काश्यपः

vasiṣṭho vāmadevaś ca jābālir atha kāśyapaḥ

Line 49

कण्वो धूम्रो बृहद्दुर्गो भरद्वाजश् च गालवह्

kaṇvo dhūmro bṛhaddurgo bharadvājaś ca gālavah

Line 50

कवषो धूम्रकेतुश् च काश्यः कापिलकस् तथा

kavaṣo dhūmraketuś ca kāśyaḥ kāpilakas tathā

Line 51

एते चान्ये च मुनयो नरकेण दुरात्मना

ete cānye ca munayo narakeṇa durātmanā

Line 52

बाधिताः पुण्डरीकाक्षं द्रष्टुकामास् तपस्विनः

bādhitāḥ puṇḍarīkākṣaṃ draṣṭukāmās tapasvinaḥ

Line 53

शिष्यैः सह समायाता आर्ता दानवपापिना

śiṣyaiḥ saha samāyātā ārtā dānavapāpinā

Line 54

कृतवेदार्थतत्त्वज्ञा द्रष्टुकामा जनार्दनम्

kṛtavedārthatattvajñā draṣṭukāmā janārdanam

Line 55

गङ्गां च समनुप्राप्य स्थितास् तस्यास् तटे तडा

gaṅgāṃ ca samanuprāpya sthitās tasyās taṭe taḍā

Line 56

तत्र स्नातुं समारब्धा मुनयः संशितव्रताः

tatra snātuṃ samārabdhā munayaḥ saṃśitavratāḥ

Line 57

अत्र स्नात्वा वयं यामो द्रष्टुं लोकहितैषिणं

atra snātvā vayaṃ yāmo draṣṭuṃ lokahitaiṣiṇaṃ

Line 58

नित्यशुद्धं जगन्नाथं वसन्तं द्वारकापुरे

nityaśuddhaṃ jagannāthaṃ vasantaṃ dvārakāpure

Line 59

इति संचिन्त्य मुनयः स्नानं चक्रुर् यथाविधि

iti saṃcintya munayaḥ snānaṃ cakrur yathāvidhi

Line 60

येन योग्या मुनिवरा द्रष्टुं केशवम् अव्ययम्

yena yogyā munivarā draṣṭuṃ keśavam avyayam

Line 61

तस्मिन् गङ्गाम्भसि स्नात्वा सर्वे शुद्धास् तपोधनाः

tasmin gaṅgāmbhasi snātvā sarve śuddhās tapodhanāḥ

Line 62

अवतीर्य ततो गङ्गां नौभिर् मुनिवरास् तदा

avatīrya tato gaṅgāṃ naubhir munivarās tadā

Line 63

क्रमेण समनुप्राप्ता द्वारकां कृष्णपालिताम्

krameṇa samanuprāptā dvārakāṃ kṛṣṇapālitām

Line 64

प्रविश्य द्वारकां ते तु वसिष्ठाद्या मुनीश्वराः

praviśya dvārakāṃ te tu vasiṣṭhādyā munīśvarāḥ

Line 65

अतीत्य यदुमुख्यानां भवनानि सहस्रशः

atītya yadumukhyānāṃ bhavanāni sahasraśaḥ

Line 66

या सभा लोकविख्याता सुधर्मेति च विश्रुता

yā sabhā lokavikhyātā sudharmeti ca viśrutā

Line 67

तस्या द्वारं समास्थाय द्वाःस्थं प्रोचुर् महर्षयः

tasyā dvāraṃ samāsthāya dvāḥsthaṃ procur maharṣayaḥ

Line 68

निवेद्यतां द्वारपाल केशवाय महात्मने

nivedyatāṃ dvārapāla keśavāya mahātmane

Line 69

बदर्यां वै समुषिता मुनयः संशितव्रताः

badaryāṃ vai samuṣitā munayaḥ saṃśitavratāḥ

Line 70

द्रष्टुं त्वां समनुप्राप्ता पीडिता दानवोत्तमैः

draṣṭuṃ tvāṃ samanuprāptā pīḍitā dānavottamaiḥ

Line 71

तच् छ्रुत्वा द्वारपालो ऽपि केशवाय महात्मने

tac chrutvā dvārapālo 'pi keśavāya mahātmane

Line 72

निवेदयाम् आस तदा यद् उक्तं मुनिसत्तमैः

nivedayām āsa tadā yad uktaṃ munisattamaiḥ

Line 73

श्रुत्वा तु देवदेवेशो मुनीन् यदुवरार्चितः

śrutvā tu devadeveśo munīn yaduvarārcitaḥ

Line 74

प्रवेश्यन्ताम् इति प्रोक्ताः प्रद्युम्नं समचोदयत्

praveśyantām iti proktāḥ pradyumnaṃ samacodayat

Line 75

अर्घ्यं पाद्यं तदा पात्रम् आसनानि समन्ततः

arghyaṃ pādyaṃ tadā pātram āsanāni samantataḥ

Line 76

आनीयन्तां यथायोगं स च सर्वं चकार ह

ānīyantāṃ yathāyogaṃ sa ca sarvaṃ cakāra ha

Line 77

ते प्रविष्टा मुनिवरास् तां सभां सभ्यपूजिताम्

te praviṣṭā munivarās tāṃ sabhāṃ sabhyapūjitām