Inserts after HV 91.6

Line 1

चतुर्मुखाल् लब्धवरो बबाधे सुरसत्तमान्

caturmukhāl labdhavaro babādhe surasattamān

Line 2

स जातु विस्मयं कुर्वन् दिशां दानवसत्तमः

sa jātu vismayaṃ kurvan diśāṃ dānavasattamaḥ

Line 3

अनेकशतसाहस्रैर् दानवैश् च समन्वितः

anekaśatasāhasrair dānavaiś ca samanvitaḥ

Line 4

देवलोकं जगामाशु कुर्वन् सिंहध्वनिं मुहुः

devalokaṃ jagāmāśu kurvan siṃhadhvaniṃ muhuḥ

Line 5

इन्द्रस्य सदनं गत्वा कवाटं घट्टयन् दनुः

indrasya sadanaṃ gatvā kavāṭaṃ ghaṭṭayan danuḥ

Line 6

युध्यताम् इति होवाच जयो वा प्रतिदीयताम्

yudhyatām iti hovāca jayo vā pratidīyatām

Line 7

तच् छ्रुत्वा देवराजो ऽपि देवैः सर्वैः समन्वितः

tac chrutvā devarājo 'pi devaiḥ sarvaiḥ samanvitaḥ

Line 8

ऐरावतं समारुह्य देवसैन्यैश् च पालितः

airāvataṃ samāruhya devasainyaiś ca pālitaḥ

Line 9

युद्धाय दानवेन्द्रेण नरकेण महात्मना

yuddhāya dānavendreṇa narakeṇa mahātmanā

Line 10

निर्जगाम पुरात् तस्माद् दानवानां समीपतः

nirjagāma purāt tasmād dānavānāṃ samīpataḥ

Line 11

ऐरावतं समास्थाय तस्थौ तत्र शचीपतिः

airāvataṃ samāsthāya tasthau tatra śacīpatiḥ

Line 12

ततो युद्धं समभवद् दानवानां दुरात्मनाम्

tato yuddhaṃ samabhavad dānavānāṃ durātmanām

Line 13

देवैः शक्रसहायैश् च निघ्नताम् इतरेतरम्

devaiḥ śakrasahāyaiś ca nighnatām itaretaram

Line 14

देवाः शरैः समाजघ्नुर् दानवान् नगसंनिभान्

devāḥ śaraiḥ samājaghnur dānavān nagasaṃnibhān

Line 15

दानवाश् च महाराज देवान् इन्द्रपुरोगमान्

dānavāś ca mahārāja devān indrapurogamān

Line 16

निजघ्नुः समरे तत्र खङ्गैः प्रासैः परश्वधैः

nijaghnuḥ samare tatra khaṅgaiḥ prāsaiḥ paraśvadhaiḥ

Line 17

सिंहनादं महच् चक्रुर् दैत्या युधि महाबलाः

siṃhanādaṃ mahac cakrur daityā yudhi mahābalāḥ

Line 18

देवान् बबाधिरे ते तु प्रत्यक्षं च शचीपतेः

devān babādhire te tu pratyakṣaṃ ca śacīpateḥ

Line 19

आर्ता युद्धपरिश्रान्ता देवागच्छन् दिशो दश

ārtā yuddhapariśrāntā devāgacchan diśo daśa

Line 20

शक्रेण वारिताश् चापि स्थातुं शक्ता न देवताः

śakreṇa vāritāś cāpi sthātuṃ śaktā na devatāḥ

Line 21

तांस् तु विद्रावितान् दृष्ट्वा वृत्रहा बलसूदनः

tāṃs tu vidrāvitān dṛṣṭvā vṛtrahā balasūdanaḥ

Line 22

स्थातव्यम् इति होवाच निर्जरान् स महाप्रभुः

sthātavyam iti hovāca nirjarān sa mahāprabhuḥ

Line 23

धनुर् आदाय विधिवज् ज्याघोषं समवासृजत्

dhanur ādāya vidhivaj jyāghoṣaṃ samavāsṛjat

Line 24

ततः शरसहस्राणि मुमोच युधि वासवः

tataḥ śarasahasrāṇi mumoca yudhi vāsavaḥ

Line 25

लोकपालास् तथा राजन् समाजग्मुः समन्ततः

lokapālās tathā rājan samājagmuḥ samantataḥ

Line 26

यक्षैश् च गुह्यकैश् चैव सह वैश्रवणस् तथा

yakṣaiś ca guhyakaiś caiva saha vaiśravaṇas tathā

Line 27

वरुणो यादसां राजा वारुणैश् च समन्वितः

varuṇo yādasāṃ rājā vāruṇaiś ca samanvitaḥ

Line 28

नागैश् च शतसाहस्रैर् अनुयातो दिगीश्वरः

nāgaiś ca śatasāhasrair anuyāto digīśvaraḥ

Line 29

यमो ऽपि राजा राजेन्द्र कालमृत्युसमन्वितः

yamo 'pi rājā rājendra kālamṛtyusamanvitaḥ

Line 30

ययौ योद्धुं महाराज नरकं दानवोत्तमम्

yayau yoddhuṃ mahārāja narakaṃ dānavottamam

Line 31

तैः सार्धं देवराजो ऽपि युद्धं चक्रे महामतिः

taiḥ sārdhaṃ devarājo 'pi yuddhaṃ cakre mahāmatiḥ

Line 32

नरको ऽपि महाराज युद्धं चक्रे सुदारुणम्

narako 'pi mahārāja yuddhaṃ cakre sudāruṇam

Line 33

हयग्रीवो निसुम्भश् च मुरश् च रिपुमर्दनः

hayagrīvo nisumbhaś ca muraś ca ripumardanaḥ

Line 34

चक्रुर् युद्धं महाघोरं नरकेण सह प्रभो

cakrur yuddhaṃ mahāghoraṃ narakeṇa saha prabho

Line 35

लोकपाला महाराज संसक्ता योद्धुम् ईहते

lokapālā mahārāja saṃsaktā yoddhum īhate

Line 36

हयग्रीवो महाराज वरुणेन समागतः

hayagrīvo mahārāja varuṇena samāgataḥ

Line 37

चक्रे युद्धं महाघोरं यथा वृत्रवधे पुरा

cakre yuddhaṃ mahāghoraṃ yathā vṛtravadhe purā

Line 38

निसुम्भो दण्डहस्तेन यमेन सह संगतः

nisumbho daṇḍahastena yamena saha saṃgataḥ

Line 39

मुरो ऽपि राजन् विक्रान्तो राजराजेन संगतः

muro 'pi rājan vikrānto rājarājena saṃgataḥ

Line 40

नरको ऽपि महाराज देवराजेन संगतः

narako 'pi mahārāja devarājena saṃgataḥ

Line 41

ते च देवा महाराज दानवैः सह संगताः

te ca devā mahārāja dānavaiḥ saha saṃgatāḥ

Line 42

ते देवा दानवाश् चैव परस्परजयैषिणः

te devā dānavāś caiva parasparajayaiṣiṇaḥ

Line 43

युद्धं चक्रुर् महाघोरं प्रासशक्त्यृष्टितोमरैः

yuddhaṃ cakrur mahāghoraṃ prāsaśaktyṛṣṭitomaraiḥ

Line 44

हयग्रीवं महाराज वरुणो यादसां पतिः

hayagrīvaṃ mahārāja varuṇo yādasāṃ patiḥ

Line 45

जघान निशितैर् बाणैर् मर्मभेदिभिर् आशुगैः

jaghāna niśitair bāṇair marmabhedibhir āśugaiḥ

Line 46

वरुणं लोकपालेशं यादवो नगसंनिभः

varuṇaṃ lokapāleśaṃ yādavo nagasaṃnibhaḥ

Line 47

परःशतैः शराणां तु विव्याध युधि दानवः

paraḥśataiḥ śarāṇāṃ tu vivyādha yudhi dānavaḥ

Line 48

शराणां च सहस्राणि तत्र देवपती रणे

śarāṇāṃ ca sahasrāṇi tatra devapatī raṇe

Line 49

मुमोच युधि पाशेशस् तम् अस्यन्तं शिताञ् शरान्

mumoca yudhi pāśeśas tam asyantaṃ śitāñ śarān

Line 50

पुनः क्रुद्धो महाराज दानवो नगसंनिभः

punaḥ kruddho mahārāja dānavo nagasaṃnibhaḥ

Line 51

वरुणस्य महच्चापं मुष्टिदेशे बभञ्ज ह

varuṇasya mahaccāpaṃ muṣṭideśe babhañja ha

Line 52

क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन देवराजस्य पश्यतः

kṣurapreṇa sutīkṣṇena devarājasya paśyataḥ

Line 53

विसृज्य सशरं चापं पाशम् आदाय पाशभृत्

visṛjya saśaraṃ cāpaṃ pāśam ādāya pāśabhṛt

Line 54

समाजघ्ने स पाशेन हयग्रीवं महाबलम्

samājaghne sa pāśena hayagrīvaṃ mahābalam

Line 55

तम् आपतन्तं वेगेन पाशं जग्राह दानवः

tam āpatantaṃ vegena pāśaṃ jagrāha dānavaḥ

Line 56

तेनैव तं समाजघ्ने वरुणं यादसां पतिम्

tenaiva taṃ samājaghne varuṇaṃ yādasāṃ patim

Line 57

स तु पाशो ऽत्र निर्वीर्यः स्वामिनं न बबाध ह

sa tu pāśo 'tra nirvīryaḥ svāminaṃ na babādha ha

Line 58

ततः क्रुद्धो हयग्रीवो वरुणं यादसां पतिम्

tataḥ kruddho hayagrīvo varuṇaṃ yādasāṃ patim

Line 59

जघान गदया राजन् मूर्ध्नि देशे महाबलम्

jaghāna gadayā rājan mūrdhni deśe mahābalam

Line 60

स तेनाभिहतो मूर्ध्नि वमञ् सोणितम् उल्बणम्

sa tenābhihato mūrdhni vamañ soṇitam ulbaṇam

Line 61

विसंज्ञो ऽथ जगामाशु तस्मात् संग्रामदुस्तरात्

visaṃjño 'tha jagāmāśu tasmāt saṃgrāmadustarāt

Line 62

वारुणैस् तैः समायुक्तोः निर्जितो दानवोत्तमैः

vāruṇais taiḥ samāyuktoḥ nirjito dānavottamaiḥ

Line 63

निसुम्भः पञ्चविंशत्या यमं जघ्ने महाबलः

nisumbhaḥ pañcaviṃśatyā yamaṃ jaghne mahābalaḥ

Line 64

यमो ऽपि धनुर् आदाय शरेण नतपर्वणा

yamo 'pi dhanur ādāya śareṇa nataparvaṇā

Line 65

जघान दानवं संख्ये पश्यतस् तु शचीपतेः

jaghāna dānavaṃ saṃkhye paśyatas tu śacīpateḥ

Line 66

निसुम्भो रोषताम्राक्षो धनुश् चिच्छेद तस्य तत्

nisumbho roṣatāmrākṣo dhanuś ciccheda tasya tat

Line 67

उत्सृज्य धनुरत्नं च दण्डम् उद्यम्य दानवम्

utsṛjya dhanuratnaṃ ca daṇḍam udyamya dānavam

Line 68

धावति स्म यमो राजन् हन्तुकामो महाबलः

dhāvati sma yamo rājan hantukāmo mahābalaḥ

Line 69

उत्सृज्य तु महाराज दानवो धनुर् उत्तमम्

utsṛjya tu mahārāja dānavo dhanur uttamam

Line 70

आदाय निशितं खङ्गं प्रायात् प्रेतपतिं तदा

ādāya niśitaṃ khaṅgaṃ prāyāt pretapatiṃ tadā

Line 71

तयोस् ताभ्यां महायुद्धम् आयुधाभ्यां तदाभवत्

tayos tābhyāṃ mahāyuddham āyudhābhyāṃ tadābhavat

Line 72

पुरा देवासुरे युद्धे बलिवासवयोर् इव

purā devāsure yuddhe balivāsavayor iva

Line 73

दण्डेनाभ्यहनन् मूर्ध्नि निसुम्भस्य दुरात्मनः

daṇḍenābhyahanan mūrdhni nisumbhasya durātmanaḥ

Line 74

आहतो दण्डधारेण यमेन सुमहात्मना

āhato daṇḍadhāreṇa yamena sumahātmanā

Line 75

किंचिद् आयस्तनयनो निसुम्भो दानवोत्तमः

kiṃcid āyastanayano nisumbho dānavottamaḥ

Line 76

खङ्गेन प्राहरत् तं तु यमं वैवस्वतं युधि

khaṅgena prāharat taṃ tu yamaṃ vaivasvataṃ yudhi

Line 77

संछिन्नवर्मा देवेशो यमो याम्यैः समन्वितः

saṃchinnavarmā deveśo yamo yāmyaiḥ samanvitaḥ

Line 78

विसंज्ञेन्दियभूतात्मा निःश्वसन् प्राणसंशये

visaṃjñendiyabhūtātmā niḥśvasan prāṇasaṃśaye

Line 79

जगामाशु पुरं युद्धाद् भीतो दानवसत्तमात्

jagāmāśu puraṃ yuddhād bhīto dānavasattamāt

Line 80

राजराजस् तथा सार्धं गुह्यकैर् देवसंनिभैः

rājarājas tathā sārdhaṃ guhyakair devasaṃnibhaiḥ

Line 81

यक्षैर् विद्याधरैः सार्धं माणिभद्रपुरोगमैः

yakṣair vidyādharaiḥ sārdhaṃ māṇibhadrapurogamaiḥ

Line 82

मुरं तु मौरवैः सार्धं समाजघ्ने परःशतैः

muraṃ tu mauravaiḥ sārdhaṃ samājaghne paraḥśataiḥ

Line 83

शराणां शितधाराणां राजराजो महामतिः

śarāṇāṃ śitadhārāṇāṃ rājarājo mahāmatiḥ

Line 84

मुरः सप्ततिसाहस्रैर् मौरवैर् युद्धकोविदैः

muraḥ saptatisāhasrair mauravair yuddhakovidaiḥ

Line 85

जघान राजराजं तु शरैः सुनिशितैर् अपि

jaghāna rājarājaṃ tu śaraiḥ suniśitair api

Line 86

विध्वा तु राजराजं तं गुह्यकांश् च समाहनत्

vidhvā tu rājarājaṃ taṃ guhyakāṃś ca samāhanat

Line 87

खड्गैः पाशैः समाजघ्ने यक्षान् देवरिपुस् तदा

khaḍgaiḥ pāśaiḥ samājaghne yakṣān devaripus tadā

Line 88

यक्षाश् च गुह्यकाश् चैव भीता दुद्रुवुर् आहवात्

yakṣāś ca guhyakāś caiva bhītā dudruvur āhavāt

Line 89

परित्यज्यायुधं मुख्यं माणिभद्रपुरोगमाः

parityajyāyudhaṃ mukhyaṃ māṇibhadrapurogamāḥ

Line 90

यक्षसैन्यं पराजित्य मुरो वैश्रवणं तदा

yakṣasainyaṃ parājitya muro vaiśravaṇaṃ tadā

Line 91

शरैर् आशीविषाकारैर् विव्याध युधि दानवः

śarair āśīviṣākārair vivyādha yudhi dānavaḥ

Line 92

स्तनयोर् वक्षसि तथा चक्षुषोर् नेत्रसंपुटे

stanayor vakṣasi tathā cakṣuṣor netrasaṃpuṭe

Line 93

यथेष्टं धर्षयाम् आस दानवो युद्धदुर्मदः

yatheṣṭaṃ dharṣayām āsa dānavo yuddhadurmadaḥ

Line 94

स चाप्य् आर्तो विषण्णश् च निर्जगाम रणाजिरात्

sa cāpy ārto viṣaṇṇaś ca nirjagāma raṇājirāt

Line 95

ते च यक्षास् तदा राजन् गुह्यकाश् च समन्ततः

te ca yakṣās tadā rājan guhyakāś ca samantataḥ

Line 96

अलकां च समाजग्मुर् भीता युद्धपराङ्मुखाः

alakāṃ ca samājagmur bhītā yuddhaparāṅmukhāḥ

Line 97

यमो ऽथ वरुणश् चैव कुबेरश् च महामतिः

yamo 'tha varuṇaś caiva kuberaś ca mahāmatiḥ

Line 98

निर्जिता दानवेन्द्रेण स्वं स्वं नगरम् आययुः

nirjitā dānavendreṇa svaṃ svaṃ nagaram āyayuḥ

Line 99

देवाश् च निर्जिताः सर्वे दानवैर् नगसंनिभैः

devāś ca nirjitāḥ sarve dānavair nagasaṃnibhaiḥ

Line 100

दिशो दश द्रुताः सर्वे भीता वृत्तविलोचनाः

diśo daśa drutāḥ sarve bhītā vṛttavilocanāḥ

Line 101

निर्जितं स्वबलं दृष्ट्वा देवराजः शचीपतिः

nirjitaṃ svabalaṃ dṛṣṭvā devarājaḥ śacīpatiḥ

Line 102

आरुह्यैरावतं नागं प्रांशुं शशिनिभं तदा

āruhyairāvataṃ nāgaṃ prāṃśuṃ śaśinibhaṃ tadā

Line 103

माहेन्द्रम् अथ चापं च सज्यं कृत्वा सुदारुणम्

māhendram atha cāpaṃ ca sajyaṃ kṛtvā sudāruṇam

Line 104

चक्रे युद्धं महाघोरं नरकेण दुरात्मना

cakre yuddhaṃ mahāghoraṃ narakeṇa durātmanā

Line 105

नरको ऽपि महाराज शक्रं दृष्ट्वा शचीपतिम्

narako 'pi mahārāja śakraṃ dṛṣṭvā śacīpatim

Line 106

ननाद विविधं नादं सिंहो गजपतिं यथा

nanāda vividhaṃ nādaṃ siṃho gajapatiṃ yathā

Line 107

आगच्छेति तदोवाच ज्याघोषं च चकार सः

āgaccheti tadovāca jyāghoṣaṃ ca cakāra saḥ

Line 108

तयोः समभवद् युद्धं यथा वृत्रवधे पुरा

tayoḥ samabhavad yuddhaṃ yathā vṛtravadhe purā

Line 109

आदाय निशितं बाणं नरको दुष्टचेतनः

ādāya niśitaṃ bāṇaṃ narako duṣṭacetanaḥ

Line 110

आकर्णपूर्णं संधाय जघ्ने वृत्ररिपुं पुनः

ākarṇapūrṇaṃ saṃdhāya jaghne vṛtraripuṃ punaḥ

Line 111

आहतस् तेन देवेन्द्रो विह्वलः समपद्यत

āhatas tena devendro vihvalaḥ samapadyata

Line 112

सुस्राव रुधिरं शक्रो गतसंज्ञस् तदाभवत्

susrāva rudhiraṃ śakro gatasaṃjñas tadābhavat

Line 113

समाश्वस्तस् तदा शक्रः शरैर् विव्याध चाष्टभिः

samāśvastas tadā śakraḥ śarair vivyādha cāṣṭabhiḥ

Line 114

रथं विव्याध सप्तत्या सारथिं नवभिः शरैः

rathaṃ vivyādha saptatyā sārathiṃ navabhiḥ śaraiḥ

Line 115

क्षुरप्रेण तदा राजन् ध्वजं चिच्छेद चोत्तमम्

kṣurapreṇa tadā rājan dhvajaṃ ciccheda cottamam

Line 116

सारथिं प्राहिणोत् तस्य यमाय निशितैः शरैः

sārathiṃ prāhiṇot tasya yamāya niśitaiḥ śaraiḥ

Line 117

जघानाश्वांश् चतुर्भिस् तु बाणैः सुनिशितैर् अपि

jaghānāśvāṃś caturbhis tu bāṇaiḥ suniśitair api

Line 118

धनुश् चिच्छेद भल्लेन नरकस्य दुरात्मनः

dhanuś ciccheda bhallena narakasya durātmanaḥ

Line 119

स च्छिन्नधन्वा विरथो विबाणो हतसारथिः

sa cchinnadhanvā viratho vibāṇo hatasārathiḥ

Line 120

आदाय निशितं खड्गम् उत्पपात शचीपतिम्

ādāya niśitaṃ khaḍgam utpapāta śacīpatim

Line 121

आरुह्यैरावतं कुम्भे देवराजम् अपोथयत्

āruhyairāvataṃ kumbhe devarājam apothayat

Line 122

व्याविध्य तु पुनर् दैत्यो देवराजस्य वक्षसि

vyāvidhya tu punar daityo devarājasya vakṣasi

Line 123

खङ्गेन पोथयाम् आस देवगन्धर्वसंसदि

khaṅgena pothayām āsa devagandharvasaṃsadi

Line 124

विसंज्ञो विह्वलश् चैव देवराजः शतक्रतुः

visaṃjño vihvalaś caiva devarājaḥ śatakratuḥ

Line 125

उत्सृज्यैरावतं नागं गच्छति स्म तदार्तवत्

utsṛjyairāvataṃ nāgaṃ gacchati sma tadārtavat

Line 126

नागं तं पोथयाम् आस कुम्भदेशे स दानवः

nāgaṃ taṃ pothayām āsa kumbhadeśe sa dānavaḥ

Line 127

स च नागो महाराज प्राद्रवच् च भयात् तदा

sa ca nāgo mahārāja prādravac ca bhayāt tadā

Line 128

जित्वाथ नरको भौमो वृत्रहन्तारम् आहवे

jitvātha narako bhaumo vṛtrahantāram āhave

Line 129

ननाद विविधान् नादान् रोदसी च विनादयन्

nanāda vividhān nādān rodasī ca vinādayan

Line 130

निर्जित्याखण्डलं शक्रं लोकापालांस् तथैव च

nirjityākhaṇḍalaṃ śakraṃ lokāpālāṃs tathaiva ca

Line 131

जयम् आघोषयाम् आस नरको दानवोत्तमः

jayam āghoṣayām āsa narako dānavottamaḥ

Line 132

अमरावतीं तदा दैत्यः प्रविश्य च महासुरैः

amarāvatīṃ tadā daityaḥ praviśya ca mahāsuraiḥ

Line 133

उर्वशीं च समाहूय वचनं चेदम् अब्रवीत्

urvaśīṃ ca samāhūya vacanaṃ cedam abravīt

Line 134

भज माम् इह वामोरु निर्जितः शक्र आहवे

bhaja mām iha vāmoru nirjitaḥ śakra āhave

Line 135

अहम् इन्द्रो यमो राजा वरुणो यादसां पतिः

aham indro yamo rājā varuṇo yādasāṃ patiḥ

Line 136

अहम् एव सदा भद्रे राजराजो ऽस्मि सुप्रभे

aham eva sadā bhadre rājarājo 'smi suprabhe

Line 137

ऋषयो यदि ते राजन् यक्ष्यन्ति क्रतुभिः सदा

ṛṣayo yadi te rājan yakṣyanti kratubhiḥ sadā

Line 138

तदा भजामि दैत्येन्द्र नात्र कार्या विचारणा

tadā bhajāmi daityendra nātra kāryā vicāraṇā

Line 139

एवम् उक्तस् तदा दैत्यो बाढम् इत्य् अब्रवीद् वचः

evam uktas tadā daityo bāḍham ity abravīd vacaḥ

Line 140

स्वर्गश्रेणीर् महाराज प्रमथ्य दितिजैः सह

svargaśreṇīr mahārāja pramathya ditijaiḥ saha

Line 141

स्वर्गद्रुमान् समादाय देवकन्यास् तथापराः

svargadrumān samādāya devakanyās tathāparāḥ

Line 142

अष्टौ राजन्सहस्राणि गृहीत्वा दानवोत्तमः

aṣṭau rājansahasrāṇi gṛhītvā dānavottamaḥ

Line 143

जगाम दैत्यराजस् तु यथेष्टं दानवैः सह

jagāma daityarājas tu yatheṣṭaṃ dānavaiḥ saha