Appendix I · Section §15
Inserts after HV 73.18
54 lines
Editorial note: “After 73.18ab, all Mss. (except Ś1,Ñ1,M1-3), G(ed.) ins. App. I, 15.”
Line 1
भविष्यद्दैवयोगेन विधात्रा तत्र नीयते
bhaviṣyaddaivayogena vidhātrā tatra nīyate
Line 2
कामगेन रथेनाशु तरुणादित्यवर्चसा
kāmagena rathenāśu taruṇādityavarcasā
Line 3
यदृच्छयागतस् तत्र सुयामुनदिदृक्षया
yadṛcchayāgatas tatra suyāmunadidṛkṣayā
Line 4
विहायसा कामगमो मनसो ऽप्य् आशुगामिना
vihāyasā kāmagamo manaso 'py āśugāminā
Line 5
स तं प्राप्य पर्वतेन्द्रम् अवतीर्य रथोत्तमात्
sa taṃ prāpya parvatendram avatīrya rathottamāt
Line 6
पर्वतोपवने न्यस्य रथं पररथारुजम्
parvatopavane nyasya rathaṃ pararathārujam
Line 7
उभौ तौ सूतसहितौ चेरतुर् नगमूर्धनि
ubhau tau sūtasahitau ceratur nagamūrdhani
Line 8
ततो बहून्य् अपश्येतां काननानि वनानि च
tato bahūny apaśyetāṃ kānanāni vanāni ca
Line 9
सर्वर्तुगुणसंपन्ने नन्दनस्येव कानने
sarvartuguṇasaṃpanne nandanasyeva kānane
Line 10
चेरतुर् नगशृङ्गेषु कन्दरेषु नदीषु च
ceratur nagaśṛṅgeṣu kandareṣu nadīṣu ca
Line 11
नानाधातुपिनद्धैश् च शृङ्गैर् बहुभिर् उच्छ्रितैः
nānādhātupinaddhaiś ca śṛṅgair bahubhir ucchritaiḥ
Line 12
नानावर्णविचित्रेषु काञ्चनाञ्चनराजतान्
nānāvarṇavicitreṣu kāñcanāñcanarājatān
Line 13
नानाकुसुमगन्धाढ्यान् नानासत्त्वगणैर् युतान्
nānākusumagandhāḍhyān nānāsattvagaṇair yutān
Line 14
नानाद्विजगणोद्धुष्टान् नानापुष्पफलद्रुमान्
nānādvijagaṇoddhuṣṭān nānāpuṣpaphaladrumān
Line 15
नानौषधिसमायुक्तान् ऋषिसिद्धानुसेवितान्
nānauṣadhisamāyuktān ṛṣisiddhānusevitān
Line 16
विदाधरान् किंपुरुषान् ऋक्षवानरराक्षसान्
vidādharān kiṃpuruṣān ṛkṣavānararākṣasān
Line 17
सिंहान् व्याघ्रान् वराहांश् च महिषाञ् श्रभाञ् शशान्
siṃhān vyāghrān varāhāṃś ca mahiṣāñ śrabhāñ śaśān
Line 18
सृमरांश् चमरान् न्यङ्कून् मातङ्गान् यक्षराक्षसान्
sṛmarāṃś camarān nyaṅkūn mātaṅgān yakṣarākṣasān
Line 19
एवं बहुविधान् पश्यंश् चरमाणो नगोत्तमे
evaṃ bahuvidhān paśyaṃś caramāṇo nagottame
Line 20
दूराद् ददर्श नृपतिर् देवीं सुरसुतोपमाम्
dūrād dadarśa nṛpatir devīṃ surasutopamām
Line 21
क्रीडमानां सखीभिश् च पुष्पाणि प्रविचिन्वतीम्
krīḍamānāṃ sakhībhiś ca puṣpāṇi pravicinvatīm
Line 22
ततश् चरन्तीं सुश्रोणीं सखीभिः सह संवृताम्
tataś carantīṃ suśroṇīṃ sakhībhiḥ saha saṃvṛtām
Line 23
दृष्ट्वा भौमपतिर् दूराद् विस्मयन् सूतम् अब्रवीत्
dṛṣṭvā bhaumapatir dūrād vismayan sūtam abravīt
Line 24
कस्येयं मृगशावाक्षी वनान्तरविचारिणी
kasyeyaṃ mṛgaśāvākṣī vanāntaravicāriṇī
Line 25
रूपौदार्यगुणोपेता मन्मथस्य रतिर् यथा
rūpaudāryaguṇopetā manmathasya ratir yathā
Line 26
शचीव पुरुहूतस्य उताहो वा तिलोत्तमा
śacīva puruhūtasya utāho vā tilottamā
Line 27
नारायणोरुं निर्भिद्य संभूता वरवर्णिनी
nārāyaṇoruṃ nirbhidya saṃbhūtā varavarṇinī
Line 28
ऐलस्य दयिता देवी योषिद्रत्नं किम् उर्वशी
ailasya dayitā devī yoṣidratnaṃ kim urvaśī
Line 29
क्षीरार्णवे मथ्यमाने सुरासुरगणैः सह
kṣīrārṇave mathyamāne surāsuragaṇaiḥ saha
Line 30
मन्थानं मन्दरं कृत्वा अमृतार्थेति नः श्रुतम्
manthānaṃ mandaraṃ kṛtvā amṛtārtheti naḥ śrutam
Line 31
ततो अमृतात् समुत्तस्थौ देवी श्रीर् लोकभावनी
tato amṛtāt samuttasthau devī śrīr lokabhāvanī
Line 32
नारायणाङ्कललिता किं श्रीर् एषा वराङ्गना
nārāyaṇāṅkalalitā kiṃ śrīr eṣā varāṅganā
Line 33
नीलमेघान्तरगता द्योतयन्त्य् अचिरप्रभा
nīlameghāntaragatā dyotayanty aciraprabhā
Line 34
तथा योषिद्गणान् मध्ये रूपं प्रद्योतयद् वनम्
tathā yoṣidgaṇān madhye rūpaṃ pradyotayad vanam
Line 35
अतीव सुकुमाराङ्गी प्रभेवेन्दुनिभानना
atīva sukumārāṅgī prabhevendunibhānanā
Line 36
दृष्ट्वा रूपम् अनिद्याङ्ग्या विभ्रान्तो व्याकुलेन्द्रियः
dṛṣṭvā rūpam anidyāṅgyā vibhrānto vyākulendriyaḥ
Line 37
कामस्य वशम् आपन्नो मनो विह्वलतीव मे
kāmasya vaśam āpanno mano vihvalatīva me
Line 38
भृशं कृन्तन्ति मे ऽङ्गानि कुसुमायुधसायकाः
bhṛśaṃ kṛntanti me 'ṅgāni kusumāyudhasāyakāḥ
Line 39
भित्त्वा हृदि शराः पञ्च निर्दहन्तीव मे मनः
bhittvā hṛdi śarāḥ pañca nirdahantīva me manaḥ
Line 40
हृदयाग्निर् वर्धयति आज्यसिक्त इवानलः
hṛdayāgnir vardhayati ājyasikta ivānalaḥ
Line 41
कथम् अद्य भवेत् कार्यं शान्त्यर्थं मन्मथार्चिषः
katham adya bhavet kāryaṃ śāntyarthaṃ manmathārciṣaḥ
Line 42
केनोपायेन किं कुर्म भजेन् मां मत्तकाशिनी
kenopāyena kiṃ kurma bhajen māṃ mattakāśinī
Line 43
एवं बहु चिन्तयानो नोपलभ्य च दानवः
evaṃ bahu cintayāno nopalabhya ca dānavaḥ
Line 44
सूतम् आह मुहूर्तं तु तिष्ठस्व त्वम् इहानघ
sūtam āha muhūrtaṃ tu tiṣṭhasva tvam ihānagha
Line 45
अहं यास्यामि तां द्रष्टुं कस्येयम् इति योषितम्
ahaṃ yāsyāmi tāṃ draṣṭuṃ kasyeyam iti yoṣitam
Line 46
प्रतीक्षमाणस् तिष्ठस्व यावदागमनं मम
pratīkṣamāṇas tiṣṭhasva yāvadāgamanaṃ mama
Line 47
श्रुत्वा तु वचनं सूतस् तथास्त्व् इति च सो ऽब्रवीत्
śrutvā tu vacanaṃ sūtas tathāstv iti ca so 'bravīt
Line 48
एवम् उक्त्वा दानवेन्द्रो गमनाय मनो दधे
evam uktvā dānavendro gamanāya mano dadhe
Line 49
वार्य् उपस्पृश्य बलवान् ध्यानम् एवान्वपद्यत
vāry upaspṛśya balavān dhyānam evānvapadyata
Line 50
मुहूर्तं ध्यानमात्रेण दृष्टं ज्ञानबलात् ततः
muhūrtaṃ dhyānamātreṇa dṛṣṭaṃ jñānabalāt tataḥ
Line 51
उग्रसेनस्य पत्नीति ज्ञात्वा हर्षम् अवाप सः
ugrasenasya patnīti jñātvā harṣam avāpa saḥ
Line 52
उग्रसेनस्य वै रूपं कृत्वा स्वं परिवर्त्य सः
ugrasenasya vai rūpaṃ kṛtvā svaṃ parivartya saḥ
Line 53
उपासर्पन् महाबाहुः प्रहसन् दानवेशरः
upāsarpan mahābāhuḥ prahasan dānaveśaraḥ
Line 54
स्मयमानश् च शनकैर् जग्राहामितवीर्यवान्
smayamānaś ca śanakair jagrāhāmitavīryavān
GRETIL Zurich Apparatus I (Peter Schreiner et al.), based on Vaidya 1969 critical edition. Distributed under CC BY-NC-SA 4.0.