राम

Appendix I · Section §14

Inserts after HV 73.9

38 lines

Editorial note: “After 73.9, N(except Ś1,Ñ1),T,G,M4,G(ed.) ins. App.I No. 14.

Line 1

कथम् उक्तं नारदेन राजन् देवर्षिणा पुरा

katham uktaṃ nāradena rājan devarṣiṇā purā

Line 2

आश्चर्यम् एतत् कथितं त्वत्तः श्रुतम् अरिंदम

āścaryam etat kathitaṃ tvattaḥ śrutam ariṃdama

Line 3

कथम् अन्येन जातस् त्वम् उग्रसेन पितुर् विना

katham anyena jātas tvam ugrasena pitur vinā

Line 4

तव मात्रा कथं राजन् कृतं कर्मेदम् ईदृशम्

tava mātrā kathaṃ rājan kṛtaṃ karmedam īdṛśam

Line 5

अन्यापि प्राकृता नारी न कुर्याच् च जुगुप्सितम्

anyāpi prākṛtā nārī na kuryāc ca jugupsitam

Line 6

विस्तरं श्रोतुम् इच्छामि ह्य् अत्र कौतूहलं हि मे

vistaraṃ śrotum icchāmi hy atra kautūhalaṃ hi me

Line 7

यथा कथितवान् विप्रो महर्षिर् नारदः प्रभुः

yathā kathitavān vipro maharṣir nāradaḥ prabhuḥ

Line 8

तथाहं संप्रवक्ष्यामि यदि ते श्रवणे मतिः

tathāhaṃ saṃpravakṣyāmi yadi te śravaṇe matiḥ

Line 9

आगतः शक्रसदनात् स वै शक्रसखो मुनिः

āgataḥ śakrasadanāt sa vai śakrasakho muniḥ

Line 10

चन्द्रांशुशुक्लवसनो जटामण्डलम् उद्वहन्

candrāṃśuśuklavasano jaṭāmaṇḍalam udvahan

Line 11

कृष्णाजिनोत्तरीयेण रुक्मयज्ञोपवीतवान्

kṛṣṇājinottarīyeṇa rukmayajñopavītavān

Line 12

दण्डी कमण्डलुधरः प्रजापतिर् इवापरः

daṇḍī kamaṇḍaludharaḥ prajāpatir ivāparaḥ

Line 13

गाता चतुर्णां वेदानां विद्वान् गन्धर्ववेदवित्

gātā caturṇāṃ vedānāṃ vidvān gandharvavedavit

Line 14

स नारदो ऽथ देवर्षिर् ब्रह्मलोकचरो ऽव्ययः

sa nārado 'tha devarṣir brahmalokacaro 'vyayaḥ

Line 15

तम् आगतम् ऋषिं दृष्ट्वा पूजयित्वा यथाविधि

tam āgatam ṛṣiṃ dṛṣṭvā pūjayitvā yathāvidhi

Line 16

पाद्यार्घ्यम् आसनं दत्त्वा संप्रवेश्योपवेश्य ह

pādyārghyam āsanaṃ dattvā saṃpraveśyopaveśya ha

Line 17

मुखüउपविष्टो ऽथ मुनिः दृष्ट्वा च कुशलं मम

mukhaüupaviṣṭo 'tha muniḥ dṛṣṭvā ca kuśalaṃ mama

Line 18

उवाच च प्रीतमना देवर्षिर् भावितात्मवान्

uvāca ca prītamanā devarṣir bhāvitātmavān

Line 19

पूजितो ऽहं त्वया वीर विधिदृष्टेन कर्मणा

pūjito 'haṃ tvayā vīra vidhidṛṣṭena karmaṇā

Line 20

इदं एको मम वचः श्रूयतां प्रतिगृह्यताम्

idaṃ eko mama vacaḥ śrūyatāṃ pratigṛhyatām

Line 21

गतो ऽहं देवसदनं सौवर्णं मेरुपर्वतम्

gato 'haṃ devasadanaṃ sauvarṇaṃ meruparvatam

Line 22

सो ऽहं कदाचिद् देवानां समाजे मेरुमूर्धनि

so 'haṃ kadācid devānāṃ samāje merumūrdhani

Line 23

तत्र मन्त्रयताम् एव देवतानां मया श्रुतम्

tatra mantrayatām eva devatānāṃ mayā śrutam

Line 24

भवतः सानुगस्येह वधोपायः सुदारुणः

bhavataḥ sānugasyeha vadhopāyaḥ sudāruṇaḥ

Line 25

तत्रैष देवकीगर्भो विष्णुर् लोकनमस्कृतः

tatraiṣa devakīgarbho viṣṇur lokanamaskṛtaḥ

Line 26

यो ऽस्या गर्भो ऽष्टमः कंस स ते मृत्युर् भविष्यति

yo 'syā garbho 'ṣṭamaḥ kaṃsa sa te mṛtyur bhaviṣyati

Line 27

देवानां स तु सर्वस्वं त्रिदिवस्य गतिश् च सः

devānāṃ sa tu sarvasvaṃ tridivasya gatiś ca saḥ

Line 28

परं रहस्यं देवानां स ते मृत्युर् भविष्यति

paraṃ rahasyaṃ devānāṃ sa te mṛtyur bhaviṣyati

Line 29

यत्नश् च क्रियतां कंस गर्भानां पातनं प्रति

yatnaś ca kriyatāṃ kaṃsa garbhānāṃ pātanaṃ prati

Line 30

नावज्ञा रिपवे कार्या सुबलेष्व् अबलेषु वा

nāvajñā ripave kāryā subaleṣv abaleṣu vā

Line 31

न चायम् उग्रसेनस् तु पिता तव महाबल

na cāyam ugrasenas tu pitā tava mahābala

Line 32

द्रुमिलो नाम तेजस्वी सौभस्य पतिर् ऊर्जितः

drumilo nāma tejasvī saubhasya patir ūrjitaḥ

Line 33

श्रुत्वाहं तद् वचस् तस्य किंचिद् रोषसमन्वितः

śrutvāhaṃ tad vacas tasya kiṃcid roṣasamanvitaḥ

Line 34

भूयो ऽपृच्छं कथं ब्रह्मन् द्रुमिलो नाम दानवः

bhūyo 'pṛcchaṃ kathaṃ brahman drumilo nāma dānavaḥ

Line 35

मम मात्रा कथं तस्य ब्रूहि विप्र समागमः

mama mātrā kathaṃ tasya brūhi vipra samāgamaḥ

Line 36

एतद् इच्छाम्य् अहं श्रोतुं विस्तरेण तपोधन

etad icchāmy ahaṃ śrotuṃ vistareṇa tapodhana

Line 37

हन्त ते वर्तयिष्यामि शृणु राजन् यथार्थतः

hanta te vartayiṣyāmi śṛṇu rājan yathārthataḥ

Line 38

द्रुमिलस्य च मात्रा ते संवादं च समागमम्

drumilasya ca mātrā te saṃvādaṃ ca samāgamam

GRETIL Zurich Apparatus I (Peter Schreiner et al.), based on Vaidya 1969 critical edition. Distributed under CC BY-NC-SA 4.0.