राम

Appendix I · Section §10

Inserts after HV 53.7

47 lines

Editorial note: “After 53.7, D6,S,G(ed.) ins. a passage given in App. I, No. 10

Line 1

प्राग् एव वसुदेवस् तु नन्दगोपेन वारितः

prāg eva vasudevas tu nandagopena vāritaḥ

Line 2

वृन्दावननिवासस् ते परिहर्तव्य इत्य् अपि

vṛndāvananivāsas te parihartavya ity api

Line 3

स पुत्रगुरुतां पश्यन् वनं चासुरसेवितम्

sa putragurutāṃ paśyan vanaṃ cāsurasevitam

Line 4

विममर्शाथ बुद्ध्यैव नन्दगोपो महामतिः

vimamarśātha buddhyaiva nandagopo mahāmatiḥ

Line 5

बहुसंपदम् आलोक्य गवां वृन्दावने वने

bahusaṃpadam ālokya gavāṃ vṛndāvane vane

Line 6

गोपाः प्रवेष्टुम् इच्छन्ति प्रलम्बस् तत्र चासुरः

gopāḥ praveṣṭum icchanti pralambas tatra cāsuraḥ

Line 7

नान्यद् वनं च पश्यामि समीपे संपदा युतम्

nānyad vanaṃ ca paśyāmi samīpe saṃpadā yutam

Line 8

किं नु कर्तव्यम् इति मे पुत्रयोश् च हितं भवेत्

kiṃ nu kartavyam iti me putrayoś ca hitaṃ bhavet

Line 9

एवं विचारयन्तं तं नारदो ऽभ्यागमन् मिथः

evaṃ vicārayantaṃ taṃ nārado 'bhyāgaman mithaḥ

Line 10

ब्रह्मणा चोदितो विप्र इन्द्रेण च महात्मना

brahmaṇā codito vipra indreṇa ca mahātmanā

Line 11

यदृच्छया महायोगी नित्यं लोकहिते रतः

yadṛcchayā mahāyogī nityaṃ lokahite rataḥ

Line 12

ववन्दे नन्दगोपस् तु तस्य वै चरणौ मुनेः

vavande nandagopas tu tasya vai caraṇau muneḥ

Line 13

तम् आह सस्मितं विप्रः संभ्रमाकुलमानसम्

tam āha sasmitaṃ vipraḥ saṃbhramākulamānasam

Line 14

ज्ञात्वा त्वयि मनोदुःखं प्रणयात् ते ऽहम् आगतः

jñātvā tvayi manoduḥkhaṃ praṇayāt te 'ham āgataḥ

Line 15

इदं रहस्यं देवानां नाख्यातव्यं कदाचन

idaṃ rahasyaṃ devānāṃ nākhyātavyaṃ kadācana

Line 16

अस्मिन् काले महाप्राज्ञ काले ज्ञास्यति वै भवान्

asmin kāle mahāprājña kāle jñāsyati vai bhavān

Line 17

यत् त्वां वक्ष्यामि घोषेश तत् त्वं ज्ञास्यसि वै विभो

yat tvāṃ vakṣyāmi ghoṣeśa tat tvaṃ jñāsyasi vai vibho

Line 18

न केवलौ तव सुतौ देवौ मानुषतां गतौ

na kevalau tava sutau devau mānuṣatāṃ gatau

Line 19

रामकृष्णाव् इमौ जातौ दैत्यमूलहराव् इति

rāmakṛṣṇāv imau jātau daityamūlaharāv iti

Line 20

असुरं पक्षम् उद्धर्तुं जायमानं जनार्दनम्

asuraṃ pakṣam uddhartuṃ jāyamānaṃ janārdanam

Line 21

दैत्यः शकटवेषेण ज्ञात्वा त्वाम् आश्रितो ऽसुरः

daityaḥ śakaṭaveṣeṇa jñātvā tvām āśrito 'suraḥ

Line 22

शकटस्य त्व् अधः सुप्तं निहन्तुं निश्चितं शिशुम्

śakaṭasya tv adhaḥ suptaṃ nihantuṃ niścitaṃ śiśum

Line 23

रक्षाहीनं युवाभ्यां च वियुक्तं वीक्ष्य दानवः

rakṣāhīnaṃ yuvābhyāṃ ca viyuktaṃ vīkṣya dānavaḥ

Line 24

लब्धरन्ध्रश् च निष्पेष्टुं तत्क्षणाच् छिशुना हतः

labdharandhraś ca niṣpeṣṭuṃ tatkṣaṇāc chiśunā hataḥ

Line 25

ताडितो वामपादेन विपर्यस्तो ममार ह

tāḍito vāmapādena viparyasto mamāra ha

Line 26

प्रबुद्धस्य तु बालस्य तन्मुहूर्तं विजृम्भतः

prabuddhasya tu bālasya tanmuhūrtaṃ vijṛmbhataḥ

Line 27

तस्याम् एव निशायां च पूतनां नाम राक्षसीम्

tasyām eva niśāyāṃ ca pūtanāṃ nāma rākṣasīm

Line 28

पाययन्तीं विषपयः सस्तन्यं प्राणम् आहरत्

pāyayantīṃ viṣapayaḥ sastanyaṃ prāṇam āharat

Line 29

पुनर् अर्जुनभूतौ तौ दैत्यौ तच्छिद्रदर्शिनौ

punar arjunabhūtau tau daityau tacchidradarśinau

Line 30

हन्तुकामौ तदा बालः स्वयम् एव जघान ह

hantukāmau tadā bālaḥ svayam eva jaghāna ha

Line 31

नानारूपधरान् दैत्यान् एवं हन्ता तवात्मजः

nānārūpadharān daityān evaṃ hantā tavātmajaḥ

Line 32

भयस्थानं न ते गोप विश वृन्दावनं वनम्

bhayasthānaṃ na te gopa viśa vṛndāvanaṃ vanam

Line 33

तत्रापि सुमहत्कार्यं कर्ता कृष्णो ऽयम् ईदृशम्

tatrāpi sumahatkāryaṃ kartā kṛṣṇo 'yam īdṛśam

Line 34

प्रत्यक्षं तव चैतानि कर्माणीह कृतानि च

pratyakṣaṃ tava caitāni karmāṇīha kṛtāni ca

Line 35

हनिष्यति प्रलम्बं च रामः परबलार्दनः

haniṣyati pralambaṃ ca rāmaḥ parabalārdanaḥ

Line 36

कृष्णश् चासुरसंघातं न भीस् त्वाम् उपसर्प तु

kṛṣṇaś cāsurasaṃghātaṃ na bhīs tvām upasarpa tu

Line 37

इत्य् उक्त्वा नन्दगोपं तु कृष्णं तुष्टाव नारदः

ity uktvā nandagopaṃ tu kṛṣṇaṃ tuṣṭāva nāradaḥ

Line 38

नमस् तुभ्यं जगद्धात्रे विश्वकर्त्रे नमो नमः

namas tubhyaṃ jagaddhātre viśvakartre namo namaḥ

Line 39

कृष्णाय बलरूपाय बहुरूपाय ते नमः

kṛṣṇāya balarūpāya bahurūpāya te namaḥ

Line 40

नीलजीमूतवर्णाय गोपवेणुप्रवादिने

nīlajīmūtavarṇāya gopaveṇupravādine

Line 41

नमस् ते देवकीमतर् नमस् ते यादवेश्वर

namas te devakīmatar namas te yādaveśvara

Line 42

नमस् ते देवदेवेश नमो मायाविधायिने

namas te devadeveśa namo māyāvidhāyine

Line 43

त्रैलोक्यस्थितिसंहार+ सृष्टिकर्त्रे नमो नमः

trailokyasthitisaṃhāra+ sṛṣṭikartre namo namaḥ

Line 44

विश वृन्दावनां देव विहर त्वं यथासुखम्

viśa vṛndāvanāṃ deva vihara tvaṃ yathāsukham

Line 45

तत्र दैत्यान् महावीर्याञ् जहि यत्नपरो भव

tatra daityān mahāvīryāñ jahi yatnaparo bhava

Line 46

इत्य् उक्त्वा नारदे याते नन्दगोपो महामतिः

ity uktvā nārade yāte nandagopo mahāmatiḥ

Line 47

व्यपेतभयसंत्रासः पुत्रयोर् मुदम् आवहत्

vyapetabhayasaṃtrāsaḥ putrayor mudam āvahat

GRETIL Zurich Apparatus I (Peter Schreiner et al.), based on Vaidya 1969 critical edition. Distributed under CC BY-NC-SA 4.0.