राम

Appendix I · Section §43

Inserts at HV 118 (adhyāya-level)

172 lines

Editorial note: “K1 V1.3 B Dn Ds D3-5 cont. after Appendix I, No. 40; Ñ2 ins. after Adhyāya 118, V2 after line 13 of Appendix I, No. 41; D6 cont. after Appendix I, No. 42B, G3 after Appendix I, No. 41

Line 1

त्र्यक्षाद् वधम् अहं ब्रह्मञ् श्रोतुम् इच्छामि तत्त्वतः

tryakṣād vadham ahaṃ brahmañ śrotum icchāmi tattvataḥ

Line 2

त्रयाणां पुरसंज्ञानां खेचराणां समासतः

trayāṇāṃ purasaṃjñānāṃ khecarāṇāṃ samāsataḥ

Line 3

शृणु विस्तरतः सर्वं यन् मां पृच्छसि नैधनम्

śṛṇu vistarataḥ sarvaṃ yan māṃ pṛcchasi naidhanam

Line 4

दैत्यानां बाहुबलिनां सर्वप्राणिविरोधिनां

daityānāṃ bāhubalināṃ sarvaprāṇivirodhināṃ

Line 5

शंकरेण वधं राजञ् शूलैस् त्रिभिर् अजिह्मगैः

śaṃkareṇa vadhaṃ rājañ śūlais tribhir ajihmagaiḥ

Line 6

कृतं पुरासुरेन्द्राणां सर्वभूतवधैषिणाम्

kṛtaṃ purāsurendrāṇāṃ sarvabhūtavadhaiṣiṇām

Line 7

त्रिपुरं पुरुषव्याघ्र बृहद्धातुसमीरितम्

tripuraṃ puruṣavyāghra bṛhaddhātusamīritam

Line 8

विक्रामति नभोमध्ये मेघवृन्दम् इवोत्थितम्

vikrāmati nabhomadhye meghavṛndam ivotthitam

Line 9

प्राकारेण प्रवृद्धेन काञ्चनेन विराजिता

prākāreṇa pravṛddhena kāñcanena virājitā

Line 10

मणिभिश् च प्रकाशद्भिः सर्वरत्नैश् च तोरणैः

maṇibhiś ca prakāśadbhiḥ sarvaratnaiś ca toraṇaiḥ

Line 11

बभासे नभसो मध्ये श्रिया परमया ज्वलत्

babhāse nabhaso madhye śriyā paramayā jvalat

Line 12

गन्धर्वाणाम् इवोदग्रं कर्मणा साधितं पुरं

gandharvāṇām ivodagraṃ karmaṇā sādhitaṃ puraṃ

Line 13

वाजिनः पक्षसंयुक्ता वहन्ति बलदर्पिताः

vājinaḥ pakṣasaṃyuktā vahanti baladarpitāḥ

Line 14

पुरं प्रभाकरं श्रेष्ठं मनोभिः कामचारिणः

puraṃ prabhākaraṃ śreṣṭhaṃ manobhiḥ kāmacāriṇaḥ

Line 15

धावन्तो ह्रेषमाणास् ते विक्रमैः प्राणसंभृतैः

dhāvanto hreṣamāṇās te vikramaiḥ prāṇasaṃbhṛtaiḥ

Line 16

आह्वयन्त इवाकाशं खुरैः श्यामदलप्रभैः

āhvayanta ivākāśaṃ khuraiḥ śyāmadalaprabhaiḥ

Line 17

वायुवेगसमैर् वेगैः कम्पयन्त इवाम्बरम्

vāyuvegasamair vegaiḥ kampayanta ivāmbaram

Line 18

सर्वतः समदृश्यन्त चक्षुर्भिर् विहितात्मभिः

sarvataḥ samadṛśyanta cakṣurbhir vihitātmabhiḥ

Line 19

ऋषिभिर् ज्वलनप्रख्यैस् तपसा दग्धकिल्बिषैः

ṛṣibhir jvalanaprakhyais tapasā dagdhakilbiṣaiḥ

Line 20

गीतवादित्रबहुलं गन्धर्वनगरोपमम्

gītavāditrabahulaṃ gandharvanagaropamam

Line 21

चित्रायुधसमाकीर्णैः प्रतप्तकनकप्रभैः

citrāyudhasamākīrṇaiḥ prataptakanakaprabhaiḥ

Line 22

भवनैर् बहुवर्णैश् च प्रांशुभिः समलंकृतैः

bhavanair bahuvarṇaiś ca prāṃśubhiḥ samalaṃkṛtaiḥ

Line 23

देवेन्द्रभवनाकारैः शुशुभे तन् महाद्युति

devendrabhavanākāraiḥ śuśubhe tan mahādyuti

Line 24

प्रासादाग्रैः प्रवृद्धैश् च कैलासशिखरप्रभैः

prāsādāgraiḥ pravṛddhaiś ca kailāsaśikharaprabhaiḥ

Line 25

शुशुभे दैत्यनगरं बहुसूर्यम् इवाम्बरम्

śuśubhe daityanagaraṃ bahusūryam ivāmbaram

Line 26

चयाट्टालकसंपन्नं तप्तकाञ्चनसप्रभम्

cayāṭṭālakasaṃpannaṃ taptakāñcanasaprabham

Line 27

क्ष्वेडितोत्क्रुष्टबहुलं सिंहनादविनादितम्

kṣveḍitotkruṣṭabahulaṃ siṃhanādavināditam

Line 28

बभौ वल्गुजनाकीर्णं वनं चैत्ररथं यथा

babhau valgujanākīrṇaṃ vanaṃ caitrarathaṃ yathā

Line 29

समुद्धूतपताकं तद् असिभिश् च विराजितम्

samuddhūtapatākaṃ tad asibhiś ca virājitam

Line 30

रराज त्रिपुरं राजन् महद्विद्युद् इवाम्बरम्

rarāja tripuraṃ rājan mahadvidyud ivāmbaram

Line 31

सूर्यनाभश् च दैत्येन्द्रश् चन्द्रनाभश् च भारत

sūryanābhaś ca daityendraś candranābhaś ca bhārata

Line 32

तथान्ये च महावीर्या दानवा बलदर्पिताः

tathānye ca mahāvīryā dānavā baladarpitāḥ

Line 33

ममृदुश् च बभञ्जुश् च मोहिताः परमेष्ठिना

mamṛduś ca babhañjuś ca mohitāḥ parameṣṭhinā

Line 34

पन्थानं देवगमनं पितृयानं च भारत

panthānaṃ devagamanaṃ pitṛyānaṃ ca bhārata

Line 35

तैर् एवम् असुराग्रैश् च प्रगृहीतशरासनैः

tair evam asurāgraiś ca pragṛhītaśarāsanaiḥ

Line 36

दानवैर् नरशार्दूल देवयाने महापथे

dānavair naraśārdūla devayāne mahāpathe

Line 37

पितृवह्निबलोपेते हृते भरतसत्तम

pitṛvahnibalopete hṛte bharatasattama

Line 38

ब्रह्माणम् अभ्यधावन्त सर्वे सुरगणास् तथा

brahmāṇam abhyadhāvanta sarve suragaṇās tathā

Line 39

विवर्णवदना दीनाश् छिन्ने च गतिकर्मणि

vivarṇavadanā dīnāś chinne ca gatikarmaṇi

Line 40

अब्रुवंश् चाग्रतः स्थित्वा स्वरेणार्तनिनादिना

abruvaṃś cāgrataḥ sthitvā svareṇārtaninādinā

Line 41

हन्यामहे शत्रुगणैर् भागोच्छेदेन भागद

hanyāmahe śatrugaṇair bhāgocchedena bhāgada

Line 42

तेषां चैव वधोपायं वदस्व वदतां वर

teṣāṃ caiva vadhopāyaṃ vadasva vadatāṃ vara

Line 43

यं ज्ञात्वा बाहुबलिनो वधेम समरे परान्

yaṃ jñātvā bāhubalino vadhema samare parān

Line 44

सान्त्वयित्वाथ वरदो ब्रह्मा प्रोवाच देवताः

sāntvayitvātha varado brahmā provāca devatāḥ

Line 45

शृणुध्वं देवताः सर्वाः शत्रुप्रतिकृतिं पराम्

śṛṇudhvaṃ devatāḥ sarvāḥ śatrupratikṛtiṃ parām

Line 46

अवध्या दानवाः सर्वे ऋते शंकरम् अव्ययम्

avadhyā dānavāḥ sarve ṛte śaṃkaram avyayam

Line 47

प्रतिगृह्य च तद्वाक्यं मनोभिर् वाग्भिर् एव च

pratigṛhya ca tadvākyaṃ manobhir vāgbhir eva ca

Line 48

भूमौ प्रपेदिरे सर्वे सह रुद्रैश् च भारत

bhūmau prapedire sarve saha rudraiś ca bhārata

Line 49

विन्ध्यपादे च मेरौ च मध्ये च पृथिवीतले

vindhyapāde ca merau ca madhye ca pṛthivītale

Line 50

तपसोग्रेण योगज्ञाः सर्वे ते मुनयो ऽभवन्

tapasogreṇa yogajñāḥ sarve te munayo 'bhavan

Line 51

काश्यपेया हरं प्राप्ता जपन्तो ब्रह्मसंहितां

kāśyapeyā haraṃ prāptā japanto brahmasaṃhitāṃ

Line 52

तेषां परमनारीणाम् अभवद् धव्यवाहने

teṣāṃ paramanārīṇām abhavad dhavyavāhane

Line 53

विन्यस्तदर्भनिचये ताम्रं लोहं च भूषणम्

vinyastadarbhanicaye tāmraṃ lohaṃ ca bhūṣaṇam

Line 54

परिधानानि चर्माणि मृदूनि च शुभानि च

paridhānāni carmāṇi mṛdūni ca śubhāni ca

Line 55

स्वयंमृतानां कृष्णानां मृगाणां कुरुसत्तम

svayaṃmṛtānāṃ kṛṣṇānāṃ mṛgāṇāṃ kurusattama

Line 56

गृहीतानि विमुक्तानि देहेभ्यो वनचारिणाम्

gṛhītāni vimuktāni dehebhyo vanacāriṇām

Line 57

ते ऽन्तरिक्षम् अथोपेत्य विविशुर् मायया वृताः

te 'ntarikṣam athopetya viviśur māyayā vṛtāḥ

Line 58

हरालयं सुराः सर्वे व्याघ्रचर्मनिवासिनः

harālayaṃ surāḥ sarve vyāghracarmanivāsinaḥ

Line 59

प्रणिपत्याथ ते दीना भगवन्तं जगत्पतिम्

praṇipatyātha te dīnā bhagavantaṃ jagatpatim

Line 60

सुव्यक्तेनाभिधानेन प्रभाषन्ते हरं ततः

suvyaktenābhidhānena prabhāṣante haraṃ tataḥ

Line 61

हविर् दत्तम् इवाज्ञानाद् भस्मच्छन्नेषु वह्निषु

havir dattam ivājñānād bhasmacchanneṣu vahniṣu

Line 62

वरदानं वृथास्मासु भगवन् विमुखे त्वयि

varadānaṃ vṛthāsmāsu bhagavan vimukhe tvayi

Line 63

यथादेशं यथाकालं क्रियतां ब्रह्मणो वचः

yathādeśaṃ yathākālaṃ kriyatāṃ brahmaṇo vacaḥ

Line 64

यद् उक्तं देवदेवेन खेचराणां समीपतः

yad uktaṃ devadevena khecarāṇāṃ samīpataḥ

Line 65

एवं देववचोभिश् च भाविनो ऽर्थस्य वै बलात्

evaṃ devavacobhiś ca bhāvino 'rthasya vai balāt

Line 66

समनह्यन् महादेवो देवैः सह सवासवैः

samanahyan mahādevo devaiḥ saha savāsavaiḥ

Line 67

आदित्या रथम् आस्थाय संनद्धाः समलंकृताः

ādityā ratham āsthāya saṃnaddhāḥ samalaṃkṛtāḥ

Line 68

सर्वे काञ्चन वर्णाभा बभुर् दीप्ता इवाग्नयः

sarve kāñcana varṇābhā babhur dīptā ivāgnayaḥ

Line 69

रुद्रेण सहिता रुद्रा दहन्त इव तेजसा

rudreṇa sahitā rudrā dahanta iva tejasā

Line 70

संनद्धाश् चारुमुकुटाः प्रांशवः पर्वता इव

saṃnaddhāś cārumukuṭāḥ prāṃśavaḥ parvatā iva

Line 71

विश्वे विश्वेन वपुषा बलिनः कामरूपिणः

viśve viśvena vapuṣā balinaḥ kāmarūpiṇaḥ

Line 72

समनह्यन् महात्मानो दानवान्तं विधित्सवः

samanahyan mahātmāno dānavāntaṃ vidhitsavaḥ

Line 73

एभिः सह बलाध्यक्षैः समन्तात् परिवारितः

ebhiḥ saha balādhyakṣaiḥ samantāt parivāritaḥ

Line 74

त्रिपुरं योधयत् त्र्यक्षः प्रगृह्य सशरं धनुः

tripuraṃ yodhayat tryakṣaḥ pragṛhya saśaraṃ dhanuḥ

Line 75

अथ दैत्या भिन्नदेहाः पुराट् टालगता इव

atha daityā bhinnadehāḥ purāṭ ṭālagatā iva

Line 76

न्यपतन् भुवि देहैस् ते विशीर्णा इव पर्वताः

nyapatan bhuvi dehais te viśīrṇā iva parvatāḥ

Line 77

अभिविद्धाः प्रविद्धाश् च चयाट् टालगता नृप

abhividdhāḥ praviddhāś ca cayāṭ ṭālagatā nṛpa

Line 78

न्यपतन् दैत्यसंघाश् च वज्रेणेव हता नगाः

nyapatan daityasaṃghāś ca vajreṇeva hatā nagāḥ

Line 79

असिभिश् च हता देवैः शक्तिचक्रपरश्वधैः

asibhiś ca hatā devaiḥ śakticakraparaśvadhaiḥ

Line 80

बाणैश् च भिन्नमर्माणो दैत्येन्द्रा युधि गोचरे

bāṇaiś ca bhinnamarmāṇo daityendrā yudhi gocare

Line 81

प्रपेतुः सहिता उर्व्यां छिन्नपक्षा इवाचलाः

prapetuḥ sahitā urvyāṃ chinnapakṣā ivācalāḥ

Line 82

तत्र संज्ञां व्यमुञ्चन्त तेन दीप्तेन तेजसा

tatra saṃjñāṃ vyamuñcanta tena dīptena tejasā

Line 83

एवं ते ऽन्योन्यसंबाधे क्षीयन्ते क्षयकर्मणा

evaṃ te 'nyonyasaṃbādhe kṣīyante kṣayakarmaṇā

Line 84

नोपालभ्यन्त चक्षुर्भ्याम् अपि दिव्येन चक्षुषा

nopālabhyanta cakṣurbhyām api divyena cakṣuṣā

Line 85

अस्तं प्राप्ते दिनकरे सुरेन्द्रास् ते निशामुखे

astaṃ prāpte dinakare surendrās te niśāmukhe

Line 86

छिन्नभिन्नक्षतमुखा निपेतुर् वसुधातले

chinnabhinnakṣatamukhā nipetur vasudhātale

Line 87

अथ दैत्या जयं प्राप्ता निशायां निशितैः शरैः

atha daityā jayaṃ prāptā niśāyāṃ niśitaiḥ śaraiḥ

Line 88

विनेदुर् विपुलैर् नादैर् मेघा इव महारवाः

vinedur vipulair nādair meghā iva mahāravāḥ

Line 89

जयप्राप्त्यासुराश् चैव ते ऽन्योन्यम् अभिजल्पिरे

jayaprāptyāsurāś caiva te 'nyonyam abhijalpire

Line 90

त्रासितास् त्रिदशाः सर्वे संग्रामे जयकाङ्क्षिणः

trāsitās tridaśāḥ sarve saṃgrāme jayakāṅkṣiṇaḥ

Line 91

अस्माभिर् बलसंपन्नैः सह प्रासासितोमरैः

asmābhir balasaṃpannaiḥ saha prāsāsitomaraiḥ

Line 92

विरेजुश् च जयं प्राप्ता उशनोहव्यबोधिताः

virejuś ca jayaṃ prāptā uśanohavyabodhitāḥ

Line 93

समरे बलसंपन्नाः सायुधा दैत्यसत्तमाः

samare balasaṃpannāḥ sāyudhā daityasattamāḥ

Line 94

सुरैश् च सहितः सर्वै रथम् आस्थाय शंकरः

suraiś ca sahitaḥ sarvai ratham āsthāya śaṃkaraḥ

Line 95

दर्पितान् अभिनद् दैत्यान् प्रभिन्दन्न् इव वै दिशः

darpitān abhinad daityān prabhindann iva vai diśaḥ

Line 96

युगान्तकाले विततो रश्मिवान् इव निर्दहन्

yugāntakāle vitato raśmivān iva nirdahan

Line 97

सर्वभूतानि भूताग्र्यः प्रलये समुपस्थिते

sarvabhūtāni bhūtāgryaḥ pralaye samupasthite

Line 98

स रथो वाजिभिः शीघ्रैर् उह्यमानो मनोजवैः

sa ratho vājibhiḥ śīghrair uhyamāno manojavaiḥ

Line 99

विबभौ नभसो मध्ये सविद्युद् इव तोयदः

vibabhau nabhaso madhye savidyud iva toyadaḥ

Line 100

वृषभेण ध्वजाग्रेण गर्जमानेन भारत

vṛṣabheṇa dhvajāgreṇa garjamānena bhārata

Line 101

भाति स्म स रथो राजन् सेन्द्रायुध इवाम्बुदः

bhāti sma sa ratho rājan sendrāyudha ivāmbudaḥ

Line 102

ततो ऽम्बरगताः सिद्धास् तुष्टुवुर् वृषभध्वजम्

tato 'mbaragatāḥ siddhās tuṣṭuvur vṛṣabhadhvajam

Line 103

कर्मभिः पूर्वजं पूर्वैः शुचिभिस् त्र्यम्बकं तदा

karmabhiḥ pūrvajaṃ pūrvaiḥ śucibhis tryambakaṃ tadā

Line 104

ऋषयश् च तपःश्रान्ताः सत्यव्रतपरायणाः

ṛṣayaś ca tapaḥśrāntāḥ satyavrataparāyaṇāḥ

Line 105

अमृतप्राशिनश् चैव सुरसंघाः सहस्रशः

amṛtaprāśinaś caiva surasaṃghāḥ sahasraśaḥ

Line 106

गन्धर्वाश् चोपगायन्ति गान्धर्वेण स्वरेण वै

gandharvāś copagāyanti gāndharveṇa svareṇa vai

Line 107

प्रहृष्टवदनाः सौम्याः पैत्र्ये स्थानान्तरे नृप

prahṛṣṭavadanāḥ saumyāḥ paitrye sthānāntare nṛpa

Line 108

चयाट्टालकसंपन्ने शतघ्नीशतसंकुले

cayāṭṭālakasaṃpanne śataghnīśatasaṃkule

Line 109

तस्मिंस् तु दैत्यनगरे सर्वभूतभयावहे

tasmiṃs tu daityanagare sarvabhūtabhayāvahe

Line 110

ततस् तु शरवर्षाणि मुमुचुर् दैत्यदानवाः

tatas tu śaravarṣāṇi mumucur daityadānavāḥ

Line 111

सुराणाम् अरयो मध्ये तीक्ष्णाग्राणि समन्ततः

surāṇām arayo madhye tīkṣṇāgrāṇi samantataḥ

Line 112

शतघ्नीभिश् च निघ्नन्तो भल्लैः शूलैश् च भारत

śataghnībhiś ca nighnanto bhallaiḥ śūlaiś ca bhārata

Line 113

ते चक्रिरे महत्कर्म दानवा युद्धकोविदाः

te cakrire mahatkarma dānavā yuddhakovidāḥ

Line 114

गदाभिश् च गदा जघ्नुर् भल्लैर् भल्लांश् च चिच्छिदुः

gadābhiś ca gadā jaghnur bhallair bhallāṃś ca cicchiduḥ

Line 115

अस्त्रैर् अस्त्राण्य् अबाधन्त मायां मायाभिर् एव च

astrair astrāṇy abādhanta māyāṃ māyābhir eva ca

Line 116

ततो ऽपरे समुद्यम्य शरशक्तिपरश्वधान्

tato 'pare samudyamya śaraśaktiparaśvadhān

Line 117

अशनीश् च महाघोरा युक्ताः शतसहस्रशः

aśanīś ca mahāghorā yuktāḥ śatasahasraśaḥ

Line 118

असिभिर् मायाविहितैर् मृत्योर् विषयगोचरैः

asibhir māyāvihitair mṛtyor viṣayagocaraiḥ

Line 119

ते वध्यमाना विबुधाः शरवर्षैर् अवस्थिताः

te vadhyamānā vibudhāḥ śaravarṣair avasthitāḥ

Line 120

गन्धर्वनगराकारः सो ऽसीदत् सहरो रथः

gandharvanagarākāraḥ so 'sīdat saharo rathaḥ

Line 121

हन्यमानो ऽसुरगणैः सार्धं प्रासासितोमरैः

hanyamāno 'suragaṇaiḥ sārdhaṃ prāsāsitomaraiḥ

Line 122

दैत्यप्रहरणैस् तैश् च गुरुभिर् भारसादिभिः

daityapraharaṇais taiś ca gurubhir bhārasādibhiḥ

Line 123

चित्रैश् च बहुभिः शस्त्रैर् अतिष्ठत शचीपतिः

citraiś ca bahubhiḥ śastrair atiṣṭhata śacīpatiḥ

Line 124

ततो मध्ये दिव्यशब्दः प्रादुर् आसीन् महीपते

tato madhye divyaśabdaḥ prādur āsīn mahīpate

Line 125

ऋषीणां ब्रह्मपुत्राणां महताम् अपि भारत

ṛṣīṇāṃ brahmaputrāṇāṃ mahatām api bhārata

Line 126

स एष शंकरस्याग्रे रथो भूमिं प्रतिष्ठितः

sa eṣa śaṃkarasyāgre ratho bhūmiṃ pratiṣṭhitaḥ

Line 127

अजेयो जय्यतां प्राप्तः सर्वलोकस्य पश्यतः

ajeyo jayyatāṃ prāptaḥ sarvalokasya paśyataḥ

Line 128

तस्मिन् निपतिते राजन् रथानां प्रवरे रथे

tasmin nipatite rājan rathānāṃ pravare rathe

Line 129

निपेतुः सर्वभूतानि वसुधां वसुधाधिप

nipetuḥ sarvabhūtāni vasudhāṃ vasudhādhipa

Line 130

विचेलुः पर्वताग्राणि चेलुश् चैव महाद्रुमाः

viceluḥ parvatāgrāṇi celuś caiva mahādrumāḥ

Line 131

विचुक्षुभुः समुद्राश् च न रेजुश् च दिशो दश

vicukṣubhuḥ samudrāś ca na rejuś ca diśo daśa

Line 132

वृद्धाश् च ब्राह्मणास् तत्र जेपुश् च परमं जपम्

vṛddhāś ca brāhmaṇās tatra jepuś ca paramaṃ japam

Line 133

यत् तद् ब्रह्ममयं तेजः सर्वत्र विजयैषिणाम्

yat tad brahmamayaṃ tejaḥ sarvatra vijayaiṣiṇām

Line 134

शान्त्यर्थम् इह भूतानाम् इह लोके परत्र च

śāntyartham iha bhūtānām iha loke paratra ca

Line 135

समाधायात्मनात्मानं योगप्राप्तेन हेतुना

samādhāyātmanātmānaṃ yogaprāptena hetunā

Line 136

रथन्तरेण साम्नाथ ब्रह्मभूतेन भारत

rathantareṇa sāmnātha brahmabhūtena bhārata

Line 137

तेजसा ज्वलयन् विष्णोस् त्र्यक्षस्य च महात्मनः

tejasā jvalayan viṣṇos tryakṣasya ca mahātmanaḥ

Line 138

सर्वेषां चैव देवानां बलिनां कामरूपिणाम्

sarveṣāṃ caiva devānāṃ balināṃ kāmarūpiṇām

Line 139

ऋषीणां तपसाढ्यानां वसतां विजने वने

ṛṣīṇāṃ tapasāḍhyānāṃ vasatāṃ vijane vane

Line 140

अथ विष्णुर् महायोगी सर्वतो दृष्य तत्त्वतः

atha viṣṇur mahāyogī sarvato dṛṣya tattvataḥ

Line 141

वृषरूपं समास्थाय प्रोज्जहार रथोत्तमम्

vṛṣarūpaṃ samāsthāya projjahāra rathottamam

Line 142

समाक्रान्तं देवगणैः समग्रबलपौरुषैः

samākrāntaṃ devagaṇaiḥ samagrabalapauruṣaiḥ

Line 143

बलवांस् तोलयित्वा तु विषाणाभ्यां महाबलः

balavāṃs tolayitvā tu viṣāṇābhyāṃ mahābalaḥ

Line 144

ननाद प्राणयोगेन मथ्यमान इवार्णवः

nanāda prāṇayogena mathyamāna ivārṇavaḥ

Line 145

तृतीयं वायुविषयं समाक्रम्य विषाणवान्

tṛtīyaṃ vāyuviṣayaṃ samākramya viṣāṇavān

Line 146

ननाद बलवन् नादं समुद्र इव पर्वणि

nanāda balavan nādaṃ samudra iva parvaṇi

Line 147

ततो नादेन वित्रस्ता दैतेया युद्धदुर्मदाः

tato nādena vitrastā daiteyā yuddhadurmadāḥ

Line 148

पुनस् ते कृतसंनाहा युयुधुः सुमहाबलाः

punas te kṛtasaṃnāhā yuyudhuḥ sumahābalāḥ

Line 149

सर्वे वै बाहुबलिनः समर्थबलपौरुषाः

sarve vai bāhubalinaḥ samarthabalapauruṣāḥ

Line 150

सुरसैन्यं प्रमर्दन्ति प्रगृहीतशरासनाः

surasainyaṃ pramardanti pragṛhītaśarāsanāḥ

Line 151

अग्निं संधाय धनुषि तं च बाणं सुयन्त्रितम्

agniṃ saṃdhāya dhanuṣi taṃ ca bāṇaṃ suyantritam

Line 152

ब्रह्मास्त्रेणाभिसंयोज्य ब्रह्मदण्डम् इवाव्ययः

brahmāstreṇābhisaṃyojya brahmadaṇḍam ivāvyayaḥ

Line 153

मुमुचे दैत्यनगरे त्रिधा शब्देन संज्ञितम्

mumuce daityanagare tridhā śabdena saṃjñitam

Line 154

तं बाणं त्रिविधं वीर्यात् संधाय मनसा प्रभुः

taṃ bāṇaṃ trividhaṃ vīryāt saṃdhāya manasā prabhuḥ

Line 155

सत्येन ब्रह्मयोगेन तपोग्रेण च भारत

satyena brahmayogena tapogreṇa ca bhārata

Line 156

मुमुचे दैत्यनगरे सर्वप्राणहराञ् शरान्

mumuce daityanagare sarvaprāṇaharāñ śarān

Line 157

दीप्तान् कनकवर्णाभान् सुपर्णांश् च सुनिर्मलान्

dīptān kanakavarṇābhān suparṇāṃś ca sunirmalān

Line 158

मुक्त्वा शरवरान् घोरान् सविषान् इव पन्नगान्

muktvā śaravarān ghorān saviṣān iva pannagān

Line 159

सुप्रदीप्तैस् त्रिभिर् बाणैर् वेगिभिस् तद् विदारितम्

supradīptais tribhir bāṇair vegibhis tad vidāritam

Line 160

शरपातप्रदीप्तानि विन्ध्याग्राणीव भारत

śarapātapradīptāni vindhyāgrāṇīva bhārata

Line 161

गोपुराण्य् असुरैः सार्धं दह्यमानानि भारत

gopurāṇy asuraiḥ sārdhaṃ dahyamānāni bhārata

Line 162

विशीर्यन्त इवाभान्ति मनुजेन्द्र धराधराः

viśīryanta ivābhānti manujendra dharādharāḥ

Line 163

अग्निना संप्रदीप्तानि वह्निगर्भाणि भारत

agninā saṃpradīptāni vahnigarbhāṇi bhārata

Line 164

धरणीं प्रत्यपद्यन्त पुराणि वसुधाधिप

dharaṇīṃ pratyapadyanta purāṇi vasudhādhipa

Line 165

तानि तस्य तु दग्धानि वैदूर्यसदृशानि वै

tāni tasya tu dagdhāni vaidūryasadṛśāni vai

Line 166

निपेतुर् दह्यमानानि शिखराणि गिरेर् इव

nipetur dahyamānāni śikharāṇi girer iva

Line 167

शङ्करेण प्रदग्धानि ब्रह्मास्त्रेणापतन् नृप

śaṅkareṇa pradagdhāni brahmāstreṇāpatan nṛpa

Line 168

हते तु त्रिपुरे देवैर् वाचो हर्षात् किलेरिताः

hate tu tripure devair vāco harṣāt kileritāḥ

Line 169

सर्वाञ् जहीति शत्रूंस् त्वं प्रवृद्धान् पुरुषोत्तम

sarvāñ jahīti śatrūṃs tvaṃ pravṛddhān puruṣottama

Line 170

विष्णुर् एव महायोगी योगेन प्रस्मयन्न् इव

viṣṇur eva mahāyogī yogena prasmayann iva

Line 171

स्तूयते ब्रह्मसदृशैर् ऋषिभिः शंकरेण च

stūyate brahmasadṛśair ṛṣibhiḥ śaṃkareṇa ca

Line 172

ब्रह्मणा सहितैर् देवैः संपन्नबलपौरुषैः

brahmaṇā sahitair devaiḥ saṃpannabalapauruṣaiḥ

GRETIL Zurich Apparatus I (Peter Schreiner et al.), based on Vaidya 1969 critical edition. Distributed under CC BY-NC-SA 4.0.