Appendix I · Section §43
Inserts at HV 118 (adhyāya-level)
172 lines
Editorial note: “K1 V1.3 B Dn Ds D3-5 cont. after Appendix I, No. 40; Ñ2 ins. after Adhyāya 118, V2 after line 13 of Appendix I, No. 41; D6 cont. after Appendix I, No. 42B, G3 after Appendix I, No. 41”
Line 1
त्र्यक्षाद् वधम् अहं ब्रह्मञ् श्रोतुम् इच्छामि तत्त्वतः
tryakṣād vadham ahaṃ brahmañ śrotum icchāmi tattvataḥ
Line 2
त्रयाणां पुरसंज्ञानां खेचराणां समासतः
trayāṇāṃ purasaṃjñānāṃ khecarāṇāṃ samāsataḥ
Line 3
शृणु विस्तरतः सर्वं यन् मां पृच्छसि नैधनम्
śṛṇu vistarataḥ sarvaṃ yan māṃ pṛcchasi naidhanam
Line 4
दैत्यानां बाहुबलिनां सर्वप्राणिविरोधिनां
daityānāṃ bāhubalināṃ sarvaprāṇivirodhināṃ
Line 5
शंकरेण वधं राजञ् शूलैस् त्रिभिर् अजिह्मगैः
śaṃkareṇa vadhaṃ rājañ śūlais tribhir ajihmagaiḥ
Line 6
कृतं पुरासुरेन्द्राणां सर्वभूतवधैषिणाम्
kṛtaṃ purāsurendrāṇāṃ sarvabhūtavadhaiṣiṇām
Line 7
त्रिपुरं पुरुषव्याघ्र बृहद्धातुसमीरितम्
tripuraṃ puruṣavyāghra bṛhaddhātusamīritam
Line 8
विक्रामति नभोमध्ये मेघवृन्दम् इवोत्थितम्
vikrāmati nabhomadhye meghavṛndam ivotthitam
Line 9
प्राकारेण प्रवृद्धेन काञ्चनेन विराजिता
prākāreṇa pravṛddhena kāñcanena virājitā
Line 10
मणिभिश् च प्रकाशद्भिः सर्वरत्नैश् च तोरणैः
maṇibhiś ca prakāśadbhiḥ sarvaratnaiś ca toraṇaiḥ
Line 11
बभासे नभसो मध्ये श्रिया परमया ज्वलत्
babhāse nabhaso madhye śriyā paramayā jvalat
Line 12
गन्धर्वाणाम् इवोदग्रं कर्मणा साधितं पुरं
gandharvāṇām ivodagraṃ karmaṇā sādhitaṃ puraṃ
Line 13
वाजिनः पक्षसंयुक्ता वहन्ति बलदर्पिताः
vājinaḥ pakṣasaṃyuktā vahanti baladarpitāḥ
Line 14
पुरं प्रभाकरं श्रेष्ठं मनोभिः कामचारिणः
puraṃ prabhākaraṃ śreṣṭhaṃ manobhiḥ kāmacāriṇaḥ
Line 15
धावन्तो ह्रेषमाणास् ते विक्रमैः प्राणसंभृतैः
dhāvanto hreṣamāṇās te vikramaiḥ prāṇasaṃbhṛtaiḥ
Line 16
आह्वयन्त इवाकाशं खुरैः श्यामदलप्रभैः
āhvayanta ivākāśaṃ khuraiḥ śyāmadalaprabhaiḥ
Line 17
वायुवेगसमैर् वेगैः कम्पयन्त इवाम्बरम्
vāyuvegasamair vegaiḥ kampayanta ivāmbaram
Line 18
सर्वतः समदृश्यन्त चक्षुर्भिर् विहितात्मभिः
sarvataḥ samadṛśyanta cakṣurbhir vihitātmabhiḥ
Line 19
ऋषिभिर् ज्वलनप्रख्यैस् तपसा दग्धकिल्बिषैः
ṛṣibhir jvalanaprakhyais tapasā dagdhakilbiṣaiḥ
Line 20
गीतवादित्रबहुलं गन्धर्वनगरोपमम्
gītavāditrabahulaṃ gandharvanagaropamam
Line 21
चित्रायुधसमाकीर्णैः प्रतप्तकनकप्रभैः
citrāyudhasamākīrṇaiḥ prataptakanakaprabhaiḥ
Line 22
भवनैर् बहुवर्णैश् च प्रांशुभिः समलंकृतैः
bhavanair bahuvarṇaiś ca prāṃśubhiḥ samalaṃkṛtaiḥ
Line 23
देवेन्द्रभवनाकारैः शुशुभे तन् महाद्युति
devendrabhavanākāraiḥ śuśubhe tan mahādyuti
Line 24
प्रासादाग्रैः प्रवृद्धैश् च कैलासशिखरप्रभैः
prāsādāgraiḥ pravṛddhaiś ca kailāsaśikharaprabhaiḥ
Line 25
शुशुभे दैत्यनगरं बहुसूर्यम् इवाम्बरम्
śuśubhe daityanagaraṃ bahusūryam ivāmbaram
Line 26
चयाट्टालकसंपन्नं तप्तकाञ्चनसप्रभम्
cayāṭṭālakasaṃpannaṃ taptakāñcanasaprabham
Line 27
क्ष्वेडितोत्क्रुष्टबहुलं सिंहनादविनादितम्
kṣveḍitotkruṣṭabahulaṃ siṃhanādavināditam
Line 28
बभौ वल्गुजनाकीर्णं वनं चैत्ररथं यथा
babhau valgujanākīrṇaṃ vanaṃ caitrarathaṃ yathā
Line 29
समुद्धूतपताकं तद् असिभिश् च विराजितम्
samuddhūtapatākaṃ tad asibhiś ca virājitam
Line 30
रराज त्रिपुरं राजन् महद्विद्युद् इवाम्बरम्
rarāja tripuraṃ rājan mahadvidyud ivāmbaram
Line 31
सूर्यनाभश् च दैत्येन्द्रश् चन्द्रनाभश् च भारत
sūryanābhaś ca daityendraś candranābhaś ca bhārata
Line 32
तथान्ये च महावीर्या दानवा बलदर्पिताः
tathānye ca mahāvīryā dānavā baladarpitāḥ
Line 33
ममृदुश् च बभञ्जुश् च मोहिताः परमेष्ठिना
mamṛduś ca babhañjuś ca mohitāḥ parameṣṭhinā
Line 34
पन्थानं देवगमनं पितृयानं च भारत
panthānaṃ devagamanaṃ pitṛyānaṃ ca bhārata
Line 35
तैर् एवम् असुराग्रैश् च प्रगृहीतशरासनैः
tair evam asurāgraiś ca pragṛhītaśarāsanaiḥ
Line 36
दानवैर् नरशार्दूल देवयाने महापथे
dānavair naraśārdūla devayāne mahāpathe
Line 37
पितृवह्निबलोपेते हृते भरतसत्तम
pitṛvahnibalopete hṛte bharatasattama
Line 38
ब्रह्माणम् अभ्यधावन्त सर्वे सुरगणास् तथा
brahmāṇam abhyadhāvanta sarve suragaṇās tathā
Line 39
विवर्णवदना दीनाश् छिन्ने च गतिकर्मणि
vivarṇavadanā dīnāś chinne ca gatikarmaṇi
Line 40
अब्रुवंश् चाग्रतः स्थित्वा स्वरेणार्तनिनादिना
abruvaṃś cāgrataḥ sthitvā svareṇārtaninādinā
Line 41
हन्यामहे शत्रुगणैर् भागोच्छेदेन भागद
hanyāmahe śatrugaṇair bhāgocchedena bhāgada
Line 42
तेषां चैव वधोपायं वदस्व वदतां वर
teṣāṃ caiva vadhopāyaṃ vadasva vadatāṃ vara
Line 43
यं ज्ञात्वा बाहुबलिनो वधेम समरे परान्
yaṃ jñātvā bāhubalino vadhema samare parān
Line 44
सान्त्वयित्वाथ वरदो ब्रह्मा प्रोवाच देवताः
sāntvayitvātha varado brahmā provāca devatāḥ
Line 45
शृणुध्वं देवताः सर्वाः शत्रुप्रतिकृतिं पराम्
śṛṇudhvaṃ devatāḥ sarvāḥ śatrupratikṛtiṃ parām
Line 46
अवध्या दानवाः सर्वे ऋते शंकरम् अव्ययम्
avadhyā dānavāḥ sarve ṛte śaṃkaram avyayam
Line 47
प्रतिगृह्य च तद्वाक्यं मनोभिर् वाग्भिर् एव च
pratigṛhya ca tadvākyaṃ manobhir vāgbhir eva ca
Line 48
भूमौ प्रपेदिरे सर्वे सह रुद्रैश् च भारत
bhūmau prapedire sarve saha rudraiś ca bhārata
Line 49
विन्ध्यपादे च मेरौ च मध्ये च पृथिवीतले
vindhyapāde ca merau ca madhye ca pṛthivītale
Line 50
तपसोग्रेण योगज्ञाः सर्वे ते मुनयो ऽभवन्
tapasogreṇa yogajñāḥ sarve te munayo 'bhavan
Line 51
काश्यपेया हरं प्राप्ता जपन्तो ब्रह्मसंहितां
kāśyapeyā haraṃ prāptā japanto brahmasaṃhitāṃ
Line 52
तेषां परमनारीणाम् अभवद् धव्यवाहने
teṣāṃ paramanārīṇām abhavad dhavyavāhane
Line 53
विन्यस्तदर्भनिचये ताम्रं लोहं च भूषणम्
vinyastadarbhanicaye tāmraṃ lohaṃ ca bhūṣaṇam
Line 54
परिधानानि चर्माणि मृदूनि च शुभानि च
paridhānāni carmāṇi mṛdūni ca śubhāni ca
Line 55
स्वयंमृतानां कृष्णानां मृगाणां कुरुसत्तम
svayaṃmṛtānāṃ kṛṣṇānāṃ mṛgāṇāṃ kurusattama
Line 56
गृहीतानि विमुक्तानि देहेभ्यो वनचारिणाम्
gṛhītāni vimuktāni dehebhyo vanacāriṇām
Line 57
ते ऽन्तरिक्षम् अथोपेत्य विविशुर् मायया वृताः
te 'ntarikṣam athopetya viviśur māyayā vṛtāḥ
Line 58
हरालयं सुराः सर्वे व्याघ्रचर्मनिवासिनः
harālayaṃ surāḥ sarve vyāghracarmanivāsinaḥ
Line 59
प्रणिपत्याथ ते दीना भगवन्तं जगत्पतिम्
praṇipatyātha te dīnā bhagavantaṃ jagatpatim
Line 60
सुव्यक्तेनाभिधानेन प्रभाषन्ते हरं ततः
suvyaktenābhidhānena prabhāṣante haraṃ tataḥ
Line 61
हविर् दत्तम् इवाज्ञानाद् भस्मच्छन्नेषु वह्निषु
havir dattam ivājñānād bhasmacchanneṣu vahniṣu
Line 62
वरदानं वृथास्मासु भगवन् विमुखे त्वयि
varadānaṃ vṛthāsmāsu bhagavan vimukhe tvayi
Line 63
यथादेशं यथाकालं क्रियतां ब्रह्मणो वचः
yathādeśaṃ yathākālaṃ kriyatāṃ brahmaṇo vacaḥ
Line 64
यद् उक्तं देवदेवेन खेचराणां समीपतः
yad uktaṃ devadevena khecarāṇāṃ samīpataḥ
Line 65
एवं देववचोभिश् च भाविनो ऽर्थस्य वै बलात्
evaṃ devavacobhiś ca bhāvino 'rthasya vai balāt
Line 66
समनह्यन् महादेवो देवैः सह सवासवैः
samanahyan mahādevo devaiḥ saha savāsavaiḥ
Line 67
आदित्या रथम् आस्थाय संनद्धाः समलंकृताः
ādityā ratham āsthāya saṃnaddhāḥ samalaṃkṛtāḥ
Line 68
सर्वे काञ्चन वर्णाभा बभुर् दीप्ता इवाग्नयः
sarve kāñcana varṇābhā babhur dīptā ivāgnayaḥ
Line 69
रुद्रेण सहिता रुद्रा दहन्त इव तेजसा
rudreṇa sahitā rudrā dahanta iva tejasā
Line 70
संनद्धाश् चारुमुकुटाः प्रांशवः पर्वता इव
saṃnaddhāś cārumukuṭāḥ prāṃśavaḥ parvatā iva
Line 71
विश्वे विश्वेन वपुषा बलिनः कामरूपिणः
viśve viśvena vapuṣā balinaḥ kāmarūpiṇaḥ
Line 72
समनह्यन् महात्मानो दानवान्तं विधित्सवः
samanahyan mahātmāno dānavāntaṃ vidhitsavaḥ
Line 73
एभिः सह बलाध्यक्षैः समन्तात् परिवारितः
ebhiḥ saha balādhyakṣaiḥ samantāt parivāritaḥ
Line 74
त्रिपुरं योधयत् त्र्यक्षः प्रगृह्य सशरं धनुः
tripuraṃ yodhayat tryakṣaḥ pragṛhya saśaraṃ dhanuḥ
Line 75
अथ दैत्या भिन्नदेहाः पुराट् टालगता इव
atha daityā bhinnadehāḥ purāṭ ṭālagatā iva
Line 76
न्यपतन् भुवि देहैस् ते विशीर्णा इव पर्वताः
nyapatan bhuvi dehais te viśīrṇā iva parvatāḥ
Line 77
अभिविद्धाः प्रविद्धाश् च चयाट् टालगता नृप
abhividdhāḥ praviddhāś ca cayāṭ ṭālagatā nṛpa
Line 78
न्यपतन् दैत्यसंघाश् च वज्रेणेव हता नगाः
nyapatan daityasaṃghāś ca vajreṇeva hatā nagāḥ
Line 79
असिभिश् च हता देवैः शक्तिचक्रपरश्वधैः
asibhiś ca hatā devaiḥ śakticakraparaśvadhaiḥ
Line 80
बाणैश् च भिन्नमर्माणो दैत्येन्द्रा युधि गोचरे
bāṇaiś ca bhinnamarmāṇo daityendrā yudhi gocare
Line 81
प्रपेतुः सहिता उर्व्यां छिन्नपक्षा इवाचलाः
prapetuḥ sahitā urvyāṃ chinnapakṣā ivācalāḥ
Line 82
तत्र संज्ञां व्यमुञ्चन्त तेन दीप्तेन तेजसा
tatra saṃjñāṃ vyamuñcanta tena dīptena tejasā
Line 83
एवं ते ऽन्योन्यसंबाधे क्षीयन्ते क्षयकर्मणा
evaṃ te 'nyonyasaṃbādhe kṣīyante kṣayakarmaṇā
Line 84
नोपालभ्यन्त चक्षुर्भ्याम् अपि दिव्येन चक्षुषा
nopālabhyanta cakṣurbhyām api divyena cakṣuṣā
Line 85
अस्तं प्राप्ते दिनकरे सुरेन्द्रास् ते निशामुखे
astaṃ prāpte dinakare surendrās te niśāmukhe
Line 86
छिन्नभिन्नक्षतमुखा निपेतुर् वसुधातले
chinnabhinnakṣatamukhā nipetur vasudhātale
Line 87
अथ दैत्या जयं प्राप्ता निशायां निशितैः शरैः
atha daityā jayaṃ prāptā niśāyāṃ niśitaiḥ śaraiḥ
Line 88
विनेदुर् विपुलैर् नादैर् मेघा इव महारवाः
vinedur vipulair nādair meghā iva mahāravāḥ
Line 89
जयप्राप्त्यासुराश् चैव ते ऽन्योन्यम् अभिजल्पिरे
jayaprāptyāsurāś caiva te 'nyonyam abhijalpire
Line 90
त्रासितास् त्रिदशाः सर्वे संग्रामे जयकाङ्क्षिणः
trāsitās tridaśāḥ sarve saṃgrāme jayakāṅkṣiṇaḥ
Line 91
अस्माभिर् बलसंपन्नैः सह प्रासासितोमरैः
asmābhir balasaṃpannaiḥ saha prāsāsitomaraiḥ
Line 92
विरेजुश् च जयं प्राप्ता उशनोहव्यबोधिताः
virejuś ca jayaṃ prāptā uśanohavyabodhitāḥ
Line 93
समरे बलसंपन्नाः सायुधा दैत्यसत्तमाः
samare balasaṃpannāḥ sāyudhā daityasattamāḥ
Line 94
सुरैश् च सहितः सर्वै रथम् आस्थाय शंकरः
suraiś ca sahitaḥ sarvai ratham āsthāya śaṃkaraḥ
Line 95
दर्पितान् अभिनद् दैत्यान् प्रभिन्दन्न् इव वै दिशः
darpitān abhinad daityān prabhindann iva vai diśaḥ
Line 96
युगान्तकाले विततो रश्मिवान् इव निर्दहन्
yugāntakāle vitato raśmivān iva nirdahan
Line 97
सर्वभूतानि भूताग्र्यः प्रलये समुपस्थिते
sarvabhūtāni bhūtāgryaḥ pralaye samupasthite
Line 98
स रथो वाजिभिः शीघ्रैर् उह्यमानो मनोजवैः
sa ratho vājibhiḥ śīghrair uhyamāno manojavaiḥ
Line 99
विबभौ नभसो मध्ये सविद्युद् इव तोयदः
vibabhau nabhaso madhye savidyud iva toyadaḥ
Line 100
वृषभेण ध्वजाग्रेण गर्जमानेन भारत
vṛṣabheṇa dhvajāgreṇa garjamānena bhārata
Line 101
भाति स्म स रथो राजन् सेन्द्रायुध इवाम्बुदः
bhāti sma sa ratho rājan sendrāyudha ivāmbudaḥ
Line 102
ततो ऽम्बरगताः सिद्धास् तुष्टुवुर् वृषभध्वजम्
tato 'mbaragatāḥ siddhās tuṣṭuvur vṛṣabhadhvajam
Line 103
कर्मभिः पूर्वजं पूर्वैः शुचिभिस् त्र्यम्बकं तदा
karmabhiḥ pūrvajaṃ pūrvaiḥ śucibhis tryambakaṃ tadā
Line 104
ऋषयश् च तपःश्रान्ताः सत्यव्रतपरायणाः
ṛṣayaś ca tapaḥśrāntāḥ satyavrataparāyaṇāḥ
Line 105
अमृतप्राशिनश् चैव सुरसंघाः सहस्रशः
amṛtaprāśinaś caiva surasaṃghāḥ sahasraśaḥ
Line 106
गन्धर्वाश् चोपगायन्ति गान्धर्वेण स्वरेण वै
gandharvāś copagāyanti gāndharveṇa svareṇa vai
Line 107
प्रहृष्टवदनाः सौम्याः पैत्र्ये स्थानान्तरे नृप
prahṛṣṭavadanāḥ saumyāḥ paitrye sthānāntare nṛpa
Line 108
चयाट्टालकसंपन्ने शतघ्नीशतसंकुले
cayāṭṭālakasaṃpanne śataghnīśatasaṃkule
Line 109
तस्मिंस् तु दैत्यनगरे सर्वभूतभयावहे
tasmiṃs tu daityanagare sarvabhūtabhayāvahe
Line 110
ततस् तु शरवर्षाणि मुमुचुर् दैत्यदानवाः
tatas tu śaravarṣāṇi mumucur daityadānavāḥ
Line 111
सुराणाम् अरयो मध्ये तीक्ष्णाग्राणि समन्ततः
surāṇām arayo madhye tīkṣṇāgrāṇi samantataḥ
Line 112
शतघ्नीभिश् च निघ्नन्तो भल्लैः शूलैश् च भारत
śataghnībhiś ca nighnanto bhallaiḥ śūlaiś ca bhārata
Line 113
ते चक्रिरे महत्कर्म दानवा युद्धकोविदाः
te cakrire mahatkarma dānavā yuddhakovidāḥ
Line 114
गदाभिश् च गदा जघ्नुर् भल्लैर् भल्लांश् च चिच्छिदुः
gadābhiś ca gadā jaghnur bhallair bhallāṃś ca cicchiduḥ
Line 115
अस्त्रैर् अस्त्राण्य् अबाधन्त मायां मायाभिर् एव च
astrair astrāṇy abādhanta māyāṃ māyābhir eva ca
Line 116
ततो ऽपरे समुद्यम्य शरशक्तिपरश्वधान्
tato 'pare samudyamya śaraśaktiparaśvadhān
Line 117
अशनीश् च महाघोरा युक्ताः शतसहस्रशः
aśanīś ca mahāghorā yuktāḥ śatasahasraśaḥ
Line 118
असिभिर् मायाविहितैर् मृत्योर् विषयगोचरैः
asibhir māyāvihitair mṛtyor viṣayagocaraiḥ
Line 119
ते वध्यमाना विबुधाः शरवर्षैर् अवस्थिताः
te vadhyamānā vibudhāḥ śaravarṣair avasthitāḥ
Line 120
गन्धर्वनगराकारः सो ऽसीदत् सहरो रथः
gandharvanagarākāraḥ so 'sīdat saharo rathaḥ
Line 121
हन्यमानो ऽसुरगणैः सार्धं प्रासासितोमरैः
hanyamāno 'suragaṇaiḥ sārdhaṃ prāsāsitomaraiḥ
Line 122
दैत्यप्रहरणैस् तैश् च गुरुभिर् भारसादिभिः
daityapraharaṇais taiś ca gurubhir bhārasādibhiḥ
Line 123
चित्रैश् च बहुभिः शस्त्रैर् अतिष्ठत शचीपतिः
citraiś ca bahubhiḥ śastrair atiṣṭhata śacīpatiḥ
Line 124
ततो मध्ये दिव्यशब्दः प्रादुर् आसीन् महीपते
tato madhye divyaśabdaḥ prādur āsīn mahīpate
Line 125
ऋषीणां ब्रह्मपुत्राणां महताम् अपि भारत
ṛṣīṇāṃ brahmaputrāṇāṃ mahatām api bhārata
Line 126
स एष शंकरस्याग्रे रथो भूमिं प्रतिष्ठितः
sa eṣa śaṃkarasyāgre ratho bhūmiṃ pratiṣṭhitaḥ
Line 127
अजेयो जय्यतां प्राप्तः सर्वलोकस्य पश्यतः
ajeyo jayyatāṃ prāptaḥ sarvalokasya paśyataḥ
Line 128
तस्मिन् निपतिते राजन् रथानां प्रवरे रथे
tasmin nipatite rājan rathānāṃ pravare rathe
Line 129
निपेतुः सर्वभूतानि वसुधां वसुधाधिप
nipetuḥ sarvabhūtāni vasudhāṃ vasudhādhipa
Line 130
विचेलुः पर्वताग्राणि चेलुश् चैव महाद्रुमाः
viceluḥ parvatāgrāṇi celuś caiva mahādrumāḥ
Line 131
विचुक्षुभुः समुद्राश् च न रेजुश् च दिशो दश
vicukṣubhuḥ samudrāś ca na rejuś ca diśo daśa
Line 132
वृद्धाश् च ब्राह्मणास् तत्र जेपुश् च परमं जपम्
vṛddhāś ca brāhmaṇās tatra jepuś ca paramaṃ japam
Line 133
यत् तद् ब्रह्ममयं तेजः सर्वत्र विजयैषिणाम्
yat tad brahmamayaṃ tejaḥ sarvatra vijayaiṣiṇām
Line 134
शान्त्यर्थम् इह भूतानाम् इह लोके परत्र च
śāntyartham iha bhūtānām iha loke paratra ca
Line 135
समाधायात्मनात्मानं योगप्राप्तेन हेतुना
samādhāyātmanātmānaṃ yogaprāptena hetunā
Line 136
रथन्तरेण साम्नाथ ब्रह्मभूतेन भारत
rathantareṇa sāmnātha brahmabhūtena bhārata
Line 137
तेजसा ज्वलयन् विष्णोस् त्र्यक्षस्य च महात्मनः
tejasā jvalayan viṣṇos tryakṣasya ca mahātmanaḥ
Line 138
सर्वेषां चैव देवानां बलिनां कामरूपिणाम्
sarveṣāṃ caiva devānāṃ balināṃ kāmarūpiṇām
Line 139
ऋषीणां तपसाढ्यानां वसतां विजने वने
ṛṣīṇāṃ tapasāḍhyānāṃ vasatāṃ vijane vane
Line 140
अथ विष्णुर् महायोगी सर्वतो दृष्य तत्त्वतः
atha viṣṇur mahāyogī sarvato dṛṣya tattvataḥ
Line 141
वृषरूपं समास्थाय प्रोज्जहार रथोत्तमम्
vṛṣarūpaṃ samāsthāya projjahāra rathottamam
Line 142
समाक्रान्तं देवगणैः समग्रबलपौरुषैः
samākrāntaṃ devagaṇaiḥ samagrabalapauruṣaiḥ
Line 143
बलवांस् तोलयित्वा तु विषाणाभ्यां महाबलः
balavāṃs tolayitvā tu viṣāṇābhyāṃ mahābalaḥ
Line 144
ननाद प्राणयोगेन मथ्यमान इवार्णवः
nanāda prāṇayogena mathyamāna ivārṇavaḥ
Line 145
तृतीयं वायुविषयं समाक्रम्य विषाणवान्
tṛtīyaṃ vāyuviṣayaṃ samākramya viṣāṇavān
Line 146
ननाद बलवन् नादं समुद्र इव पर्वणि
nanāda balavan nādaṃ samudra iva parvaṇi
Line 147
ततो नादेन वित्रस्ता दैतेया युद्धदुर्मदाः
tato nādena vitrastā daiteyā yuddhadurmadāḥ
Line 148
पुनस् ते कृतसंनाहा युयुधुः सुमहाबलाः
punas te kṛtasaṃnāhā yuyudhuḥ sumahābalāḥ
Line 149
सर्वे वै बाहुबलिनः समर्थबलपौरुषाः
sarve vai bāhubalinaḥ samarthabalapauruṣāḥ
Line 150
सुरसैन्यं प्रमर्दन्ति प्रगृहीतशरासनाः
surasainyaṃ pramardanti pragṛhītaśarāsanāḥ
Line 151
अग्निं संधाय धनुषि तं च बाणं सुयन्त्रितम्
agniṃ saṃdhāya dhanuṣi taṃ ca bāṇaṃ suyantritam
Line 152
ब्रह्मास्त्रेणाभिसंयोज्य ब्रह्मदण्डम् इवाव्ययः
brahmāstreṇābhisaṃyojya brahmadaṇḍam ivāvyayaḥ
Line 153
मुमुचे दैत्यनगरे त्रिधा शब्देन संज्ञितम्
mumuce daityanagare tridhā śabdena saṃjñitam
Line 154
तं बाणं त्रिविधं वीर्यात् संधाय मनसा प्रभुः
taṃ bāṇaṃ trividhaṃ vīryāt saṃdhāya manasā prabhuḥ
Line 155
सत्येन ब्रह्मयोगेन तपोग्रेण च भारत
satyena brahmayogena tapogreṇa ca bhārata
Line 156
मुमुचे दैत्यनगरे सर्वप्राणहराञ् शरान्
mumuce daityanagare sarvaprāṇaharāñ śarān
Line 157
दीप्तान् कनकवर्णाभान् सुपर्णांश् च सुनिर्मलान्
dīptān kanakavarṇābhān suparṇāṃś ca sunirmalān
Line 158
मुक्त्वा शरवरान् घोरान् सविषान् इव पन्नगान्
muktvā śaravarān ghorān saviṣān iva pannagān
Line 159
सुप्रदीप्तैस् त्रिभिर् बाणैर् वेगिभिस् तद् विदारितम्
supradīptais tribhir bāṇair vegibhis tad vidāritam
Line 160
शरपातप्रदीप्तानि विन्ध्याग्राणीव भारत
śarapātapradīptāni vindhyāgrāṇīva bhārata
Line 161
गोपुराण्य् असुरैः सार्धं दह्यमानानि भारत
gopurāṇy asuraiḥ sārdhaṃ dahyamānāni bhārata
Line 162
विशीर्यन्त इवाभान्ति मनुजेन्द्र धराधराः
viśīryanta ivābhānti manujendra dharādharāḥ
Line 163
अग्निना संप्रदीप्तानि वह्निगर्भाणि भारत
agninā saṃpradīptāni vahnigarbhāṇi bhārata
Line 164
धरणीं प्रत्यपद्यन्त पुराणि वसुधाधिप
dharaṇīṃ pratyapadyanta purāṇi vasudhādhipa
Line 165
तानि तस्य तु दग्धानि वैदूर्यसदृशानि वै
tāni tasya tu dagdhāni vaidūryasadṛśāni vai
Line 166
निपेतुर् दह्यमानानि शिखराणि गिरेर् इव
nipetur dahyamānāni śikharāṇi girer iva
Line 167
शङ्करेण प्रदग्धानि ब्रह्मास्त्रेणापतन् नृप
śaṅkareṇa pradagdhāni brahmāstreṇāpatan nṛpa
Line 168
हते तु त्रिपुरे देवैर् वाचो हर्षात् किलेरिताः
hate tu tripure devair vāco harṣāt kileritāḥ
Line 169
सर्वाञ् जहीति शत्रूंस् त्वं प्रवृद्धान् पुरुषोत्तम
sarvāñ jahīti śatrūṃs tvaṃ pravṛddhān puruṣottama
Line 170
विष्णुर् एव महायोगी योगेन प्रस्मयन्न् इव
viṣṇur eva mahāyogī yogena prasmayann iva
Line 171
स्तूयते ब्रह्मसदृशैर् ऋषिभिः शंकरेण च
stūyate brahmasadṛśair ṛṣibhiḥ śaṃkareṇa ca
Line 172
ब्रह्मणा सहितैर् देवैः संपन्नबलपौरुषैः
brahmaṇā sahitair devaiḥ saṃpannabalapauruṣaiḥ
GRETIL Zurich Apparatus I (Peter Schreiner et al.), based on Vaidya 1969 critical edition. Distributed under CC BY-NC-SA 4.0.