Appendix I · Section §23
Inserts at HV 87 (adhyāya-level)
50 lines
Editorial note: “For 87. 49-77, D6 S (except G2) subst.”
Line 1
विवाहं घोषयामासुर् यादवाः शार्ङ्गधन्वनः
vivāhaṃ ghoṣayāmāsur yādavāḥ śārṅgadhanvanaḥ
Line 2
अलं कुर्वन्तु रथ्याश् च पताकाश् चैव सर्वशः
alaṃ kurvantu rathyāś ca patākāś caiva sarvaśaḥ
Line 3
आहूयन्तां नृपतयो ब्राह्मणाश्च सहस्रशः
āhūyantāṃ nṛpatayo brāhmaṇāśca sahasraśaḥ
Line 4
सूताश् च मागधाश् चैव बन्दिनश् च तथापरे
sūtāś ca māgadhāś caiva bandinaś ca tathāpare
Line 5
कलशाश् च प्रपूर्यन्तां सुमुद्रैर् अपि वारिभिः
kalaśāś ca prapūryantāṃ sumudrair api vāribhiḥ
Line 6
उच्छ्रीयन्तां ध्वजाः सर्वे आनेया वारयोषितः
ucchrīyantāṃ dhvajāḥ sarve āneyā vārayoṣitaḥ
Line 7
पुरोहिताश् च हूयन्तां कुमाराश् चैव सर्वतः
purohitāś ca hūyantāṃ kumārāś caiva sarvataḥ
Line 8
आहन्यन्तां महाभेर्यो मृदङ्गाः सर्वतः क्षितौ
āhanyantāṃ mahābheryo mṛdaṅgāḥ sarvataḥ kṣitau
Line 9
नृत्यन्तां नर्तकाः सर्वे गायन्तां गायकास् तथा
nṛtyantāṃ nartakāḥ sarve gāyantāṃ gāyakās tathā
Line 10
भोज्यन्तां ब्राह्मणाः सर्वे दीयन्तां च धनानि च
bhojyantāṃ brāhmaṇāḥ sarve dīyantāṃ ca dhanāni ca
Line 11
अलं क्रियन्तां सर्वत्र प्रासादाः सर्व एव हि
alaṃ kriyantāṃ sarvatra prāsādāḥ sarva eva hi
Line 12
एवम् आज्ञापयामासुर् यादवा उत्सवोत्सुकाः
evam ājñāpayāmāsur yādavā utsavotsukāḥ
Line 13
ते च सर्वे यथाज्ञप्तं चक्रुश् चैव सहस्रशः
te ca sarve yathājñaptaṃ cakruś caiva sahasraśaḥ
Line 14
क्वचिच् च सुस्वरं गेयं गायकाश् चक्रिरे तदा
kvacic ca susvaraṃ geyaṃ gāyakāś cakrire tadā
Line 15
क्वचिद् भेर्यः समाघ्नाता महाघोषं प्रपूरिरे
kvacid bheryaḥ samāghnātā mahāghoṣaṃ prapūrire
Line 16
रोदसी पूरयामासुः पातालं च प्रपूरितम्
rodasī pūrayāmāsuḥ pātālaṃ ca prapūritam
Line 17
क्वचिच् छङ्खा महाराज व्याध्माता यादवेश्वरैः
kvacic chaṅkhā mahārāja vyādhmātā yādaveśvaraiḥ
Line 18
पृथिवीं कम्पयन्तो वै समुद्रान् अभ्यवर्धयन्
pṛthivīṃ kampayanto vai samudrān abhyavardhayan
Line 19
क्वचिद् गजा हयाश् चैव हेषां चक्रुर् महोत्सवे
kvacid gajā hayāś caiva heṣāṃ cakrur mahotsave
Line 20
कुमारा यदुमुख्यानां सिंहनादम् अघोषयन्
kumārā yadumukhyānāṃ siṃhanādam aghoṣayan
Line 21
अध्यक्षः सात्यकिश् चासीत् केशवे ह्य् उत्सवोन्मुखे
adhyakṣaḥ sātyakiś cāsīt keśave hy utsavonmukhe
Line 22
इतश् चेतश् च संयाति नियुङ्क्ते तत्र तत्र ह
itaś cetaś ca saṃyāti niyuṅkte tatra tatra ha
Line 23
यस्य यस्य च यत्कार्यं तं तं तत्र नियुक्तवाण्
yasya yasya ca yatkāryaṃ taṃ taṃ tatra niyuktavāṇ
Line 24
बलदेवो æपि धर्मात्मा राजभिः सार्धम् अच्युतः
baladevo æpi dharmātmā rājabhiḥ sārdham acyutaḥ
Line 25
यथार्हं तु यथायोगं संमानं सम्योजयत्
yathārhaṃ tu yathāyogaṃ saṃmānaṃ samyojayat
Line 26
एवं कोलाहले तस्मिन् केशवः परवीरहा
evaṃ kolāhale tasmin keśavaḥ paravīrahā
Line 27
ब्राह्मणांश् च महाराज नानादिग्भ्यः समागतान्
brāhmaṇāṃś ca mahārāja nānādigbhyaḥ samāgatān
Line 28
यदुवृद्धांश् च राजेन्द्र उग्रसेनपुरोगमान्
yaduvṛddhāṃś ca rājendra ugrasenapurogamān
Line 29
नमस्कृत्य हृषीकेशो विवाहाय मनो दधे
namaskṛtya hṛṣīkeśo vivāhāya mano dadhe
Line 30
अनुज्ञातश् च तै राजन् धौतवासाः स्वलंकृतः
anujñātaś ca tai rājan dhautavāsāḥ svalaṃkṛtaḥ
Line 31
रुक्मिण्याः केशवः पाणिं जग्राह विधिवत् प्रभुः
rukmiṇyāḥ keśavaḥ pāṇiṃ jagrāha vidhivat prabhuḥ
Line 32
जयशब्दः समारब्धो ब्राह्मणैर् वेदपारगैः
jayaśabdaḥ samārabdho brāhmaṇair vedapāragaiḥ
Line 33
तुष्टुवुश् च जगन्नाथं सूतमागधबन्दिनः
tuṣṭuvuś ca jagannāthaṃ sūtamāgadhabandinaḥ
Line 34
आकाशे समपद्यन्त शङ्खभेरीस्वनास् तदा
ākāśe samapadyanta śaṅkhabherīsvanās tadā
Line 35
पपात पुष्पवर्षं च ववौ वायुः सुखं तथा
papāta puṣpavarṣaṃ ca vavau vāyuḥ sukhaṃ tathā
Line 36
ब्राह्मणेभ्यस् तदा दत्त्वा रत्नानि च जनार्दनः
brāhmaṇebhyas tadā dattvā ratnāni ca janārdanaḥ
Line 37
अष्टौ हयसहस्राणि प्रत्येकं विप्रपुंगवान्
aṣṭau hayasahasrāṇi pratyekaṃ viprapuṃgavān
Line 38
संयोज्य च हृषीकेशो वासांसि विविधानि च
saṃyojya ca hṛṣīkeśo vāsāṃsi vividhāni ca
Line 39
गजानां च शतं साग्रं सहस्रम् अयुतं गवाम्
gajānāṃ ca śataṃ sāgraṃ sahasram ayutaṃ gavām
Line 40
भाराश् चैव सुवर्णानां कोटीशतसहस्रशः
bhārāś caiva suvarṇānāṃ koṭīśatasahasraśaḥ
Line 41
इदं चोवाच राजेन्द्र केशवः परवीरहा
idaṃ covāca rājendra keśavaḥ paravīrahā
Line 42
यद् यच् च शोभनं वस्तु दीयन्ताम् रत्नसंज्ञितम्
yad yac ca śobhanaṃ vastu dīyantām ratnasaṃjñitam
Line 43
अर्चिताश् चार्थिनो राजन् भूयासुश् च महोत्सवे
arcitāś cārthino rājan bhūyāsuś ca mahotsave
Line 44
एवम् आज्ञाप्य गोविन्दो रुक्मिण्या सह यादवान्
evam ājñāpya govindo rukmiṇyā saha yādavān
Line 45
अभिवाद्य स्वपितरं देवकीं तदनन्तरम्
abhivādya svapitaraṃ devakīṃ tadanantaram
Line 46
उग्रसेनं च राजेन्द्रं वृद्धान् अन्यान् सयादवान्
ugrasenaṃ ca rājendraṃ vṛddhān anyān sayādavān
Line 47
ते सर्वे चक्रुर् अश्रूणि हर्षजानि यदूत्तमाः
te sarve cakrur aśrūṇi harṣajāni yadūttamāḥ
Line 48
निर्वृत्ते तु तदा राजन् विवाहे केशवस्य ह
nirvṛtte tu tadā rājan vivāhe keśavasya ha
Line 49
ये ये समागतास् तत्र नृपा विप्राः समन्ततः
ye ye samāgatās tatra nṛpā viprāḥ samantataḥ
Line 50
अनुभूय विवाहं तु जग्मुः सर्वे यथागतम्
anubhūya vivāhaṃ tu jagmuḥ sarve yathāgatam
GRETIL Zurich Apparatus I (Peter Schreiner et al.), based on Vaidya 1969 critical edition. Distributed under CC BY-NC-SA 4.0.