राम

Appendix I · Section §19

Inserts at HV 82 (adhyāya-level)

36 lines

Editorial note: “T1.3 G3 M cont. after App.I No. 18:

Line 1

पराजितो जरासंधः कृष्णेन द्विजसत्तम

parājito jarāsaṃdhaḥ kṛṣṇena dvijasattama

Line 2

सबलः सानुगश् चैव किं मत्वा स्वगृहं गतः

sabalaḥ sānugaś caiva kiṃ matvā svagṛhaṃ gataḥ

Line 3

कष्टम् एतज् जरासंधः कृतवान् बलसंमितः

kaṣṭam etaj jarāsaṃdhaḥ kṛtavān balasaṃmitaḥ

Line 4

पलायनं द्विजश्रेष्ठ तयोर् यादवसिंहयोः

palāyanaṃ dvijaśreṣṭha tayor yādavasiṃhayoḥ

Line 5

पुरतः कृतवान् ब्रह्मन् न युक्तं प्रतिभाति मे

purataḥ kṛtavān brahman na yuktaṃ pratibhāti me

Line 6

जरासंधो ऽपि राजेन्द्रः सर्वेषाम् अग्रणीः स्थितः

jarāsaṃdho 'pi rājendraḥ sarveṣām agraṇīḥ sthitaḥ

Line 7

लज्जाकरम् इदं मन्ये तस्य राज्ञो द्विजोत्तम

lajjākaram idaṃ manye tasya rājño dvijottama

Line 8

पृष्ठतश् च समागम्य पुरस्तात् पश्यतोर् ययौ

pṛṣṭhataś ca samāgamya purastāt paśyator yayau

Line 9

किम् उत्तरं ततो राजा जरासंधः प्रतापवान्

kim uttaraṃ tato rājā jarāsaṃdhaḥ pratāpavān

Line 10

अकरोद् यदुसिंहस्य माधवस्य द्विजोत्तम

akarod yadusiṃhasya mādhavasya dvijottama

Line 11

एतद् आचक्ष्व मे ब्रह्मन् विस्तरेण तपोधन

etad ācakṣva me brahman vistareṇa tapodhana

Line 12

दग्ध्वा प्रयातो गोमन्ताद् राजा स मगधेश्वरः

dagdhvā prayāto gomantād rājā sa magadheśvaraḥ

Line 13

व्रीॡअयावनतो भूत्वा स्वपुरीं प्रविवेश ह

vrīḹayāvanato bhūtvā svapurīṃ praviveśa ha

Line 14

प्रविश्य स्वपुरं सो ऽथ पादस्पृष्ट इवोरगः

praviśya svapuraṃ so 'tha pādaspṛṣṭa ivoragaḥ

Line 15

न शर्म लभते रात्रौ न दिवा शोककर्शितः

na śarma labhate rātrau na divā śokakarśitaḥ

Line 16

ततः कदाचिद् राजा तु दुःखशोकसमन्वितः

tataḥ kadācid rājā tu duḥkhaśokasamanvitaḥ

Line 17

नृपान् सर्वान् समाहूय वचनं चेदम् अब्रवीत्

nṛpān sarvān samāhūya vacanaṃ cedam abravīt

Line 18

मन्त्रयामो नृपश्रेष्ठा महत् कार्यम् उपस्थितम्

mantrayāmo nṛpaśreṣṭhā mahat kāryam upasthitam

Line 19

पराजितो ऽस्मि राजेन्द्रा गोपाभ्यां राजसंसदि

parājito 'smi rājendrā gopābhyāṃ rājasaṃsadi

Line 20

स सर्वैः पार्थिवैः सार्धं मन्त्रयाम् आस मन्त्रवित्

sa sarvaiḥ pārthivaiḥ sārdhaṃ mantrayām āsa mantravit

Line 21

अहो धिक् पौरुषं मन्ये यद् अस्मान् प्रति पार्थिवाः

aho dhik pauruṣaṃ manye yad asmān prati pārthivāḥ

Line 22

ये नृपा बलकृष्णाभ्यां निर्जिताः सबलानुगाः

ye nṛpā balakṛṣṇābhyāṃ nirjitāḥ sabalānugāḥ

Line 23

निरोत्स्यामः पुरीं रम्यां मधुरां यादवैर् वृताम्

nirotsyāmaḥ purīṃ ramyāṃ madhurāṃ yādavair vṛtām

Line 24

भगवन्तः पुरीं तत्र मधुरां चतुरङ्गिणः

bhagavantaḥ purīṃ tatra madhurāṃ caturaṅgiṇaḥ

Line 25

बलेन महता युक्ता हन्तुं तौ गोपकिल्बिषौ

balena mahatā yuktā hantuṃ tau gopakilbiṣau

Line 26

अन्यथा ह्य् अयशो ऽस्माकं यावल्लोको वपुष्मताम्

anyathā hy ayaśo 'smākaṃ yāvalloko vapuṣmatām

Line 27

प्रतिज्ञा च ममाप्य्प् एषा श्रूयतां पार्थिवोत्तमाः

pratijñā ca mamāpyp eṣā śrūyatāṃ pārthivottamāḥ

Line 28

यौ तौ गोपकवीरौ हि तौ हत्वा तु स्वकं पुरम्

yau tau gopakavīrau hi tau hatvā tu svakaṃ puram

Line 29

यास्यामि सत्यम् एतद् धि बलैर् बहुभिर् अन्वितः

yāsyāmi satyam etad dhi balair bahubhir anvitaḥ

Line 30

बलानि बहुरापाणि मम सन्ति नृपोत्तमाः

balāni bahurāpāṇi mama santi nṛpottamāḥ

Line 31

निःसाधनौ यादवकौ निष्कोशा दुर्बला हि ते

niḥsādhanau yādavakau niṣkośā durbalā hi te

Line 32

अथ साध्या पुरी सर्वा नात्र कार्या विचारणा

atha sādhyā purī sarvā nātra kāryā vicāraṇā

Line 33

ततो यूयं स्थिरा कृत्वा बुद्धिं युद्धाय पार्थिवाः

tato yūyaṃ sthirā kṛtvā buddhiṃ yuddhāya pārthivāḥ

Line 34

प्रयान्तु सर्वे राजानः कम्पयन्तो वसुंधराम्

prayāntu sarve rājānaḥ kampayanto vasuṃdharām

Line 35

सर्वतः परिरोद्धव्या पुरी यादवपालिता

sarvataḥ pariroddhavyā purī yādavapālitā

Line 36

निर्मूला चैव सा कार्या भवद्भिः ख्यातकीर्तिभिः

nirmūlā caiva sā kāryā bhavadbhiḥ khyātakīrtibhiḥ

GRETIL Zurich Apparatus I (Peter Schreiner et al.), based on Vaidya 1969 critical edition. Distributed under CC BY-NC-SA 4.0.