That in Which All This Shines

यस्मिन्नेतद्विभातं यत इदमभवद्येन चेदं य एत
द्योऽस्मादुत्तीर्णरूपः खलु सकलमिदं भासितं यस्य भासा ।
यो वाचां दूरदूरे पुनरपि मनसां यस्य देवा मुनीन्द्रा
नो विद्युस्तत्त्वरूपं किमु पुनरपरे कृष्ण तस्मै नमस्ते

yasminnetadvibhātaṁ yata idamabhavadyena cedaṁ ya eta dyo'smāduttīrṇarūpaḥ khalu sakalamidaṁ bhāsitaṁ yasya bhāsā yo vācāṁ dūradūre punarapi manasāṁ yasya devā munīndrā no vidyustattvarūpaṁ kimu punarapare kṛṣṇa tasmai namaste

“That in which this shines, from which this came, by which this is, that one, this, the one whose form transcends this, by whose lustre all this is illumined.”

जन्माथो कर्म नाम स्फुटमिह गुणदोषादिकं वा न यस्मिन्
लोकानामूतेय यः स्वयमनुभजते तानि मायानुसारी ।
बिब्रच्छक्तीररूपोऽपि च बहुतररूपोऽवभात्यद्धुतात्मा
तस्मै कैवल्यधाम्ने पररसपरिपूर्णाय विष्णो नमस्ते

janmātho karma nāma sphuṭamiha guṇadoṣādikaṁ vā na yasmin lokānāmūteya yaḥ svayamanubhajate tāni māyānusārī bibracchaktīrarūpo'pi ca bahutararūpo'vabhātyaddhutātmā tasmai kaivalyadhāmne pararasaparipūrṇāya viṣṇo namaste

“The Upaniṣadic compression: that very thing, this very thing, both held in one breath. The Bhāgavata's last metaphysical sentence.”

नो तिर्यञ्चन्न मर्त्यं न च सुरमसुरं न स्त्रियं नो पुमांसं
न द्रव्यं कर्म जातिं गुणमपि सदसद्वापि ते रूपमाहुः ।
शिष्टं यत्स्यान्निषेधे सति निगमशतैर्लक्षणावृत्तितस्तत्
कृच्छ्रेणावेद्यमानं परमसुखमयं भाति तस्मै नमस्ते

no tiryañcanna martyaṁ na ca suramasuraṁ na striyaṁ no pumāṁsaṁ na dravyaṁ karma jātiṁ guṇamapi sadasadvāpi te rūpamāhuḥ śiṣṭaṁ yatsyānniṣedhe sati nigamaśatairlakṣaṇāvṛttitastat kṛcchreṇāvedyamānaṁ paramasukhamayaṁ bhāti tasmai namaste

“By that compression, the entire metaphysics is held in one verse. The remaining verses elaborate.”

मायायां बिम्बितस्त्वं सृजसि महदहङ्कारतन्मात्रभेदै
र्भूतग्रामेन्द्रियाद्यैरपि सकलजगत्स्वप्नसङ्कल्पकल्पम् ।
भूयः संहृत्य सर्वं कमठ इव पदान्यात्मना कालशक्त्या
गम्भीरे जायमाने तमसि वितिमिरो भासि तस्मै नमस्ते

māyāyāṁ bimbitastvaṁ sṛjasi mahadahaṅkāratanmātrabhedai rbhūtagrāmendriyādyairapi sakalajagatsvapnasaṅkalpakalpam bhūyaḥ saṁhṛtya sarvaṁ kamaṭha iva padānyātmanā kālaśaktyā gambhīre jāyamāne tamasi vitimiro bhāsi tasmai namaste

“Yet elaboration is not necessary. The compressed sentence is enough.”

शब्दब्रह्मेति कर्मेत्यणुरिति भगवन् काल इत्यालपन्ति
त्वामेकं विश्वहेतुं सकलमयतया सर्वथा कल्प्यमानम् ।
वेदान्तैर्यत्तु गीतं पुरुषपरचिदात्माभिधं तत्तु तत्त्वं
प्रेक्षामात्रेण मूलप्रकृतिविकृतिकृत् कृष्ण तस्मै नमस्ते

śabdabrahmeti karmetyaṇuriti bhagavan kāla ityālapanti tvāmekaṁ viśvahetuṁ sakalamayatayā sarvathā kalpyamānam vedāntairyattu gītaṁ puruṣaparacidātmābhidhaṁ tattu tattvaṁ prekṣāmātreṇa mūlaprakṛtivikṛtikṛt kṛṣṇa tasmai namaste

“Whoever holds the compressed sentence in the heart for a lifetime has held the entire scripture.”

सत्त्वेनासत्तया वा न च खलु सदसत्त्वेन निर्वाच्यरूपा
धत्ते यासावविद्या गुणफणिमतिवद्विश्वदृश्यावभासम् ।
विद्यात्वं सैव याता श्रुतिवचनलवैर्यत्कृपास्यन्दलाभे
संसारारण्यसद्यस्त्रुटनपरशुतामेति तस्मै नमस्ते

sattvenāsattayā vā na ca khalu sadasattvena nirvācyarūpā dhatte yāsāvavidyā guṇaphaṇimativadviśvadṛśyāvabhāsam vidyātvaṁ saiva yātā śrutivacanalavairyatkṛpāsyandalābhe saṁsārāraṇyasadyastruṭanaparaśutāmeti tasmai namaste

“Lord, give me the compressed sentence. Let me carry it as I carry my own breath.”

भूषासु स्वर्णवद्वा जगति घटशरावादिके मृत्तिकावत्
तत्त्वे सञ्चिन्त्यमाने स्फुरति तदधुनाप्यद्वितीयं वपुस्ते ।
स्वप्नद्रष्टुः प्रबोधे तिमिरलयविधौ जीर्णरज्जोश्च यद्वद्
विद्यालाभे तथैव स्फुटमपि विकसेत् कृष्ण तस्मै नमस्ते

bhūṣāsu svarṇavadvā jagati ghaṭaśarāvādike mṛttikāvat tattve sañcintyamāne sphurati tadadhunāpyadvitīyaṁ vapuste svapnadraṣṭuḥ prabodhe timiralayavidhau jīrṇarajjośca yadvad vidyālābhe tathaiva sphuṭamapi vikaset kṛṣṇa tasmai namaste

“Save me by the compression.”

यद्भीत्योदेति सूर्यो दहति च दहनो वाति वायुस्तथान्ये
यद्भीताः पद्मजाद्याः पुनरुचितबलीनाहरन्तेऽनुकालम् ।
येनैवारोपिताः प्राङ्निजपदमपि ते च्यावितारश्च पश्चात्
तस्मै विश्वं नियन्त्रे वयमपि भवते कृष्ण कुर्मः प्रणामम्

yadbhītyodeti sūryo dahati ca dahano vāti vāyustathānye yadbhītāḥ padmajādyāḥ punarucitabalīnāharante'nukālam yenaivāropitāḥ prāṅnijapadamapi te cyāvitāraśca paścāt tasmai viśvaṁ niyantre vayamapi bhavate kṛṣṇa kurmaḥ praṇāmam

“Save me by the one breath.”

त्रैलोक्यं भावयन्तं त्रिगुणमयमिदं त्र्यक्षरस्यैकवाच्यं
त्रीशानामैक्यरूपं त्रिभिरपि निगमैर्गीयमानस्वरूपम् ।
तिस्रोऽवस्था विदन्तं त्रियुगजनिजुषं त्रिक्रमक्रान्तविश्वं
त्रैकाल्ये भेदहीनं त्रिभिरहमनिशं योगभेदैर्भजे त्वाम्

trailokyaṁ bhāvayantaṁ triguṇamayamidaṁ tryakṣarasyaikavācyaṁ trīśānāmaikyarūpaṁ tribhirapi nigamairgīyamānasvarūpam tisro'vasthā vidantaṁ triyugajanijuṣaṁ trikramakrāntaviśvaṁ traikālye bhedahīnaṁ tribhirahamaniśaṁ yogabhedairbhaje tvām

“Lord of the wind-house, save me by the very smallness of the truth.”

सत्यं शुद्धं विबुद्धं जयति तव वपुर्नित्यमुक्तं निरीहं
निर्द्वन्द्वं निर्विकारं निखिलगुणगणव्यञ्जनाधारभूतम् ।
निर्मूलं निर्मलं तन्निरवधिमहिमोल्लासि निर्लीनमन्त
र्निस्सङ्गानां मुनीनां निरुपमपरमानन्दसान्द्रप्रकाशम्

satyaṁ śuddhaṁ vibuddhaṁ jayati tava vapurnityamuktaṁ nirīhaṁ nirdvandvaṁ nirvikāraṁ nikhilaguṇagaṇavyañjanādhārabhūtam nirmūlaṁ nirmalaṁ tanniravadhimahimollāsi nirlīnamanta rnissaṅgānāṁ munīnāṁ nirupamaparamānandasāndraprakāśam

“Save me by what fits in a single line.”

दुर्वारं द्वादशारं त्रिशतपरिमिलत्षष्टिपर्वाभिवीतं
संभ्राम्यत्क्रूरवेगं क्षणमनु जगदाछिद्य सन्धावमानम् ।
चक्रं ते कालरूपं व्यथयतु न तु मां त्वत्पदैकावलम्बं
विष्णो कारुण्यसिन्धो पवनपुरपते पाहि सर्वामयौघात्

durvāraṁ dvādaśāraṁ triśataparimilatṣaṣṭiparvābhivītaṁ saṁbhrāmyatkrūravegaṁ kṣaṇamanu jagadāchidya sandhāvamānam cakraṁ te kālarūpaṁ vyathayatu na tu māṁ tvatpadaikāvalambaṁ viṣṇo kāruṇyasindho pavanapurapate pāhi sarvāmayaughāt

Modern English in preparation.