Lakṣmī's Lord

रमाजाने जाने यदिह तव भक्तेषु विभवो
न सम्पद्यः सद्यस्तदिह मदकृत्त्वादशमिनाम् ।
प्रशान्तिं कृत्वैव प्रदिशसि ततः काममखिलं
प्रशान्तेषु क्षिप्रं न खलु भवदीये च्युतिकथा

ramājāne jāne yadiha tava bhakteṣu vibhavo na sampadyaḥ sadyastadiha madakṛttvādaśaminām praśāntiṁ kṛtvaiva pradiśasi tataḥ kāmamakhilaṁ praśānteṣu kṣipraṁ na khalu bhavadīye cyutikathā

“O Lord of Ramā, I know that for your devotees, in this very world, prosperity is not at hand; for, when at once the pride-makers in the disciplined are calmed, only then do you grant.”

सद्यःप्रसादरुषितान्विधिशङ्करादीन्
कचिद्विभो निजगुणानुगुणं भजन्तः ।
भ्रष्टा भवन्ति बत कष्टमदीर्घदृष्ट्या
स्पष्टं वृकासर उदाहरणं किलास्मिन्

sadyaḥprasādaruṣitānvidhiśaṅkarādīn kacidvibho nijaguṇānuguṇaṁ bhajantaḥ bhraṣṭā bhavanti bata kaṣṭamadīrghadṛṣṭyā spaṣṭaṁ vṛkāsara udāharaṇaṁ kilāsmin

“Even Vṛka the asura, whose tapas of Śiva had made him able to burn anyone whose head he placed his hand upon, was tricked by you in human form into placing his hand on his own head.”

शकुनिजः स हि नारदमेकदा त्वरिततोषमपृच्छदधीश्वरम् ।
स च दिदेश गिरीशमुपासितुं न तु भवन्तमबन्धुमसाधुषु

śakunijaḥ sa hi nāradamekadā tvaritatoṣamapṛcchadadhīśvaram sa ca dideśa girīśamupāsituṁ na tu bhavantamabandhumasādhuṣu

“The boon of an angry god, given without thought, can destroy the world; the lord, given without thought, would not have to undo it. But you do undo what the gods give carelessly.”

तपस्तप्त्व् घोरं स खलु कुपितः सप्तमदिने
शिरश्छित्त्वा सद्यः पुरहरमुपस्थाप्य पुरतः ।
अतिक्षुद्रं रौद्रं शिरसि करदानेन निधनं
जगन्नाथाद्वव्रे भवति विमुखानां क्व शुभधीः

tapastaptv ghoraṁ sa khalu kupitaḥ saptamadine śiraśchittvā sadyaḥ puraharamupasthāpya purataḥ atikṣudraṁ raudraṁ śirasi karadānena nidhanaṁ jagannāthādvavre bhavati vimukhānāṁ kva śubhadhīḥ

“By such daily correction of the gods' mistakes, the lord keeps the cosmos. Each god has limits; only you have none.”

मोक्तारं बन्धमुक्तो हरिणपतिरिव प्राद्रवत्सोऽथ रुद्रं
दैत्याद्भीत्या स्म देवो दिशि दिशि वलते पृष्ठतो दत्तदृष्टिः ।
तूष्णीके सर्वलोके तव पदमधिरोक्ष्यन्तमुद्वीक्ष्य शर्वं
दूरादेवाग्रतस्त्वं पटुवटुवपुषा तस्थिषे दानवाय

moktāraṁ bandhamukto hariṇapatiriva prādravatso'tha rudraṁ daityādbhītyā sma devo diśi diśi valate pṛṣṭhato dattadṛṣṭiḥ tūṣṇīke sarvaloke tava padamadhirokṣyantamudvīkṣya śarvaṁ dūrādevāgratastvaṁ paṭuvaṭuvapuṣā tasthiṣe dānavāya

“By such, the Bhāgavata's deepest insight is given: the gods, bhṛṅgu and the rest, are all worshippers of you; you alone are the worshipped.”

भद्रं ते शाकुनेय भ्रमसि किमधुना त्वं पिशाचस्य वाचा
सन्देहश्चेन्मदुक्तौ तव किमु न करोष्यङ्गुलीमङ्ग मौलौ ।
इत्थं त्वद्वाक्यमूढः शिरसि कृतकरः सोऽपतच्छिन्नपातं
भ्रंशो ह्येवं परोपासितुरपि च गतिः शूलिनोऽपि त्वमेव

bhadraṁ te śākuneya bhramasi kimadhunā tvaṁ piśācasya vācā sandehaścenmaduktau tava kimu na karoṣyaṅgulīmaṅga maulau itthaṁ tvadvākyamūḍhaḥ śirasi kṛtakaraḥ so'patacchinnapātaṁ bhraṁśo hyevaṁ paropāsiturapi ca gatiḥ śūlino'pi tvameva

“Yet you do not advertise this. The gods continue to look like the highest. You let them be.”

भृगुं किल सरस्वतीनिकटवासिनस्तापसा
स्त्रिमुर्तिषु समादिशन्नधिकसत्त्वतां वेदितुम् ।
अयं पुनरनादरादुदितरुद्धरोषे विधौ
हरेऽपि च जिहिंसिषौ गिरिजया धृते त्वामगात्

bhṛguṁ kila sarasvatīnikaṭavāsinastāpasā strimurtiṣu samādiśannadhikasattvatāṁ veditum ayaṁ punaranādarāduditaruddharoṣe vidhau hare'pi ca jihiṁsiṣau girijayā dhṛte tvāmagāt

“By that letting-be, the cosmic order is kept. The reverence of the gods is maintained even though it is, finally, you who is being revered.”

सुप्तं रमाङ्कभुवि पङ्कजलोचनं त्वां
विप्रे विनिघ्नति पदेन मुदोत्थितस्त्वम् ।
सर्वं क्षमस्व मुनिवर्य भवेत्सदा मे
त्वत्पादचिह्नमिह भूषणमित्यवादीः

suptaṁ ramāṅkabhuvi paṅkajalocanaṁ tvāṁ vipre vinighnati padena mudotthitastvam sarvaṁ kṣamasva munivarya bhavetsadā me tvatpādacihnamiha bhūṣaṇamityavādīḥ

“By such generosity to the lesser gods, the lord is the lord.”

निश्चित्य ते च सुदृढं त्वयि बद्धभावाः
सारस्वता मुनिवरा दधिरे विमोक्षम् ।
त्वामेवमच्युत पुनश्च्युतिदोषहीनं
सत्त्वोच्चयैकतनुमेव वयं भजामः

niścitya te ca sudṛḍhaṁ tvayi baddhabhāvāḥ sārasvatā munivarā dadhire vimokṣam tvāmevamacyuta punaścyutidoṣahīnaṁ sattvoccayaikatanumeva vayaṁ bhajāmaḥ

“Lord, by such daily underwriting of the lesser gods, the cosmos is kept. Underwrite my own daily failures the same way.”

जगत्सृष्ट्यादौ त्वां निगमनिवहैर्वन्दिभिरिव
स्तुतं विष्णो सच्चित्परमरसनिर्द्वैतवपुषम् ।
परात्मानं भूमन् पशुपविनताभाग्यनिवहं
परीतपश्रान्त्यै पवनपुरवासिन् परिभजे

jagatsṛṣṭyādau tvāṁ nigamanivahairvandibhiriva stutaṁ viṣṇo saccitparamarasanirdvaitavapuṣam parātmānaṁ bhūman paśupavinatābhāgyanivahaṁ parītapaśrāntyai pavanapuravāsin paribhaje

“Lord of the wind-house, save me by such hidden underwriting.”