Skip to main content
राम

Complete located text with marked doubtful readings

Śrī Rāma-stava-rāja

श्रीरामस्तवराजस्तोत्रम्

Traditional · Sanatkumāra named as seer · Nārada’s praise in the terminal formula

Source and English rendering

Original Sanskrit and IAST follow the checksum-controlled ten-page source, with fresh English prepared for Ananta Satsang. The terminal formula names the Śrī Rāmacandra-stavarāja-stotra in the Sanatkumāra Saṃhitā. No historical commentary or source facsimile is included; no explicit facsimile redistribution licence was established.

Title

Source PDF page 1 · Checked against source

Original Sanskrit

श्रीरामस्तवराजस्तोत्रम्

IAST

śrīrāmastavarājastotram

Fresh English

The Royal Hymn of Praise to Śrī Rāma

Invocation

Source PDF page 1 · Checked against source

Original Sanskrit

श्रीगणेशाय नमः। अस्य श्रीरामचन्द्रस्तवराजस्तोत्रमन्त्रस्य सनत्कुमार-ऋषिः। श्रीरामो देवता। अनुष्टुप् छन्दः। सीता बीजम्। हनुमान्-शक्तिः। श्रीरामप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः।

IAST

śrīgaṇeśāya namaḥ| asya śrīrāmacandrastavarājastotramantrasya sanatkumāra-ṛṣiḥ| śrīrāmo devatā| anuṣṭup chandaḥ| sītā bījam| hanumān-śaktiḥ| śrīrāmaprītyarthe jape viniyogaḥ|

Fresh English

Homage to Śrī Gaṇeśa. The seer of the mantra of this royal hymn of praise to Śrī Rāmacandra is Sanatkumāra; its deity is Śrī Rāma; its metre is anuṣṭubh; Sītā is its seed; Hanumān is its power. It is applied in recitation for the pleasure of Śrī Rāma.

Speaker heading

Source PDF page 1 · Checked against source

Original Sanskrit

सूत उवाच

IAST

sūta uvāca

Fresh English

Sūta said:

Verse 1

Source PDF page 1 · Checked against source

Original Sanskrit

सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञं व्यासं सत्यवतीसुतम्। धर्मपुत्रः प्रहृष्टात्मा प्रत्युवाच मुनीश्वरम्॥१॥

IAST

sarvaśāstrārthatattvajñaṃ vyāsaṃ satyavatīsutam| dharmaputraḥ prahṛṣṭātmā pratyuvāca munīśvaram||1||

Fresh English

The son of Dharma, his heart delighted, addressed Vyāsa, son of Satyavatī, the lord of sages who knew the true meaning of all the scriptures.

Verse 2

Source PDF page 1 · Provisional — marked doubtful reading

Original Sanskrit

भगवन् योगिनां श्रेष्ठ सर्वशास्त्रविशारद। किं तत्त्वं किं परं जाप्यं किं धनं मुक्तिसाधनम्॥२॥

IAST

bhagavan yogināṃ śreṣṭha sarvaśāstraviśārada| kiṃ tattvaṃ kiṃ paraṃ jāpyaṃ kiṃ dhanaṃ muktisādhanam||2||

Fresh English · provisional

“Revered one, best of yogins, learned in every scripture: what is reality? What is the supreme formula to recite? What wealth is a means to liberation?”

Verse 3

Source PDF page 1 · Checked against source

Original Sanskrit

श्रोतुमिच्छामि तत्सर्वं ब्रूहि मे मुनिसत्तम॥३॥

IAST

śrotumicchāmi tatsarvaṃ brūhi me munisattama||3||

Fresh English

“I wish to hear all of this. Tell me, most excellent sage.”

Speaker heading

Source PDF page 1 · Checked against source

Original Sanskrit

वेदव्यास उवाच

IAST

vedavyāsa uvāca

Fresh English

Vedavyāsa said:

Verse 4

Source PDF page 1 · Checked against source

Original Sanskrit

धर्मराज महाभाग शृणु वक्ष्यामि तत्त्वतः॥४॥

IAST

dharmarāja mahābhāga śṛṇu vakṣyāmi tattvataḥ||4||

Fresh English

“Greatly blessed king of Dharma, listen: I shall explain it as it truly is.”

Verse 5

Source PDF page 1 · Checked against source

Original Sanskrit

यत्परं यद्गुणातीतं यज्ज्योतिरमलं शिवम्। तदेव परमं तत्त्वं कैवल्यपदकारणम्॥५॥

IAST

yatparaṃ yadguṇātītaṃ yajjyotiramalaṃ śivam| tadeva paramaṃ tattvaṃ kaivalyapadakāraṇam||5||

Fresh English

That which is supreme, beyond the qualities, the stainless, auspicious light: that alone is the highest reality, the cause of the state of liberation.

Verse 6

Source PDF page 1 · Checked against source

Original Sanskrit

श्रीरामेति परं जाप्यं तारकं ब्रह्मसंज्ञकम्। ब्रह्महत्यादिपापघ्नमिति वेदविदो विदुः॥६॥

IAST

śrīrāmeti paraṃ jāpyaṃ tārakaṃ brahmasaṃjñakam| brahmahatyādipāpaghnamiti vedavido viduḥ||6||

Fresh English

“Śrī Rāma” is the supreme formula for recitation, carrying one across, known as Brahman. Those who know the Vedas recognize it as destroying sins such as the killing of a brahmin.

Verse 7

Source PDF page 1 · Checked against source

Original Sanskrit

श्रीराम रामेति जना ये जपन्ति च सर्वदा। तेषां भुक्तिश्च मुक्तिश्च भविष्यति न संशयः॥७॥

IAST

śrīrāma rāmeti janā ye japanti ca sarvadā| teṣāṃ bhuktiśca muktiśca bhaviṣyati na saṃśayaḥ||7||

Fresh English

For those people who always recite “Śrī Rāma, Rāma,” enjoyment and liberation will come; there is no doubt.

Verse 8

Source PDF page 1 · Checked against source

Original Sanskrit

स्तवराजं पुरा प्रोक्तं नारदेन च धीमता। तत्सर्वं सम्प्रवक्ष्यामि हरिध्यानपुरःसरम्॥८॥

IAST

stavarājaṃ purā proktaṃ nāradena ca dhīmatā| tatsarvaṃ sampravakṣyāmi haridhyānapuraḥsaram||8||

Fresh English

I shall relate in full the royal hymn once spoken by wise Nārada, beginning with meditation on Hari.

Verse 9

Source PDF page 1 · Checked against source

Original Sanskrit

तापत्रयाग्निशमनं सर्वाघौघनिकृन्तनम्। दारिद्र्यदुःखशमनं सर्वसम्पत्करं शिवम्॥९॥

IAST

tāpatrayāgniśamanaṃ sarvāghaughanikṛntanam| dāridryaduḥkhaśamanaṃ sarvasampatkaraṃ śivam||9||

Fresh English

It quenches the fire of the threefold suffering, cuts away every mass of sin, stills poverty and sorrow, brings every prosperity, and is auspicious.

Verse 10

Source PDF page 2 · Checked against source

Original Sanskrit

विज्ञानफलदं दिव्यं मोक्षैकफलसाधनम्। नमस्कृत्य प्रवक्ष्यामि रामं कृष्णं जगन्मयम्॥१०॥

IAST

vijñānaphaladaṃ divyaṃ mokṣaikaphalasādhanam| namaskṛtya pravakṣyāmi rāmaṃ kṛṣṇaṃ jaganmayam||10||

Fresh English

It is divine, bestows the fruit of realization, and accomplishes liberation as its sole reward. Bowing to Rāma, to Kṛṣṇa who pervades the universe, I shall proclaim it.

Verse 11

Source PDF page 2 · Checked against source

Original Sanskrit

अयोध्यानगरे रम्ये रत्नमण्डपमध्यगे। स्मरेत्कल्पतरोर्मूले रत्नसिंहासनं शुभम्॥११॥

IAST

ayodhyānagare ramye ratnamaṇḍapamadhyage| smaretkalpatarormūle ratnasiṃhāsanaṃ śubham||11||

Fresh English

In lovely Ayodhyā, within a pavilion of jewels, one should visualize a splendid jewelled throne at the foot of the wish-fulfilling tree.

Verse 12

Source PDF page 2 · Provisional — marked doubtful reading

Original Sanskrit

तन्मध्येऽष्टदलं पद्मं नानारत्नैश्च वेष्टितम्। स्मरेन्मध्ये दशरथिं सहस्रादित्यतेजसम्॥१२॥

IAST

tanmadhye'ṣṭadalaṃ padmaṃ nānāratnaiśca veṣṭitam| smarenmadhye daśarathiṃ sahasrādityatejasam||12||

Fresh English · provisional

Within it is an eight-petalled lotus surrounded by many kinds of jewels. At its centre one should visualize the son of Daśaratha, radiant as a thousand suns.

Verse 13

Source PDF page 2 · Checked against source

Original Sanskrit

पितुरङ्कगतं राममिन्द्रनीलमणिप्रभम्। कोमलाङ्गं विशालाक्षं विद्युद्वर्णाम्बरावृतम्॥१३॥

IAST

pituraṅkagataṃ rāmamindranīlamaṇiprabham| komalāṅgaṃ viśālākṣaṃ vidyudvarṇāmbarāvṛtam||13||

Fresh English

Rāma sits on his father’s lap, shining like a sapphire, with tender limbs and large eyes, wrapped in a garment the colour of lightning.

Verse 14

Source PDF page 2 · Provisional — marked doubtful reading

Original Sanskrit

भानुकोटिप्रतीकाश किरीटेन विराजितम्। रत्नग्रैवेयकेयूर रत्न कुण्डलमण्डितम्॥१४॥

IAST

bhānukoṭipratīkāśa kirīṭena virājitam| ratnagraiveyakeyūra ratna kuṇḍalamaṇḍitam||14||

Fresh English · provisional

He shines with a crown like ten million suns, adorned with a jewelled necklace, armlets and jewelled earrings.

Verse 15

Source PDF page 2 · Checked against source

Original Sanskrit

रत्नकङ्कणमञ्जीर कटिसूत्रैरलंकृतम्। श्रीवत्सकौस्तुभोरस्कं मुक्ताहारोपशोभितम्॥१५॥

IAST

ratnakaṅkaṇamañjīra kaṭisūtrairalaṃkṛtam| śrīvatsakaustubhoraskaṃ muktāhāropaśobhitam||15||

Fresh English

He is adorned with jewelled bracelets, anklets and waistbands; his chest bears the Śrīvatsa mark and the Kaustubha jewel, and pearl necklaces enhance his beauty.

Verse 16

Source PDF page 2 · Checked against source

Original Sanskrit

दिव्यरत्नसमायुक्तं मुद्रिकाभिरलंकृतम्। राघवं द्विभुजं बालं राममीषत्स्मिताननम्॥१६॥

IAST

divyaratnasamāyuktaṃ mudrikābhiralaṃkṛtam| rāghavaṃ dvibhujaṃ bālaṃ rāmamīṣatsmitānanam||16||

Fresh English

Adorned with rings set with divine jewels, the two-armed child Rāma of Raghu’s line has a gently smiling face.

Verse 17

Source PDF page 2 · Checked against source

Original Sanskrit

तुलसीकुन्दमन्दार पुष्पमाल्यैरलंकृतम्। कर्पूरागुरुकस्तूरी दिव्यगन्धानुलेपनम्॥१७॥

IAST

tulasīkundamandāra puṣpamālyairalaṃkṛtam| karpūrāgurukastūrī divyagandhānulepanam||17||

Fresh English

He is adorned with garlands of tulasī, jasmine and mandāra flowers, and anointed with heavenly fragrances of camphor, agarwood and musk.

Verse 18

Source PDF page 2 · Checked against source

Original Sanskrit

योगशास्त्रेष्वभिरतं योगेशं योगदायकम्। सदा भरतसौमित्रशत्रुघ्नैरुपशोभितम्॥१८॥

IAST

yogaśāstreṣvabhirataṃ yogeśaṃ yogadāyakam| sadā bharatasaumitraśatrughnairupaśobhitam||18||

Fresh English

Devoted to the teachings of yoga, lord of yoga and giver of yoga, he is always graced by the presence of Bharata, Lakṣmaṇa, son of Sumitrā, and Śatrughna.

Verse 19

Source PDF page 2 · Checked against source

Original Sanskrit

विद्याधरसुराधीश सिद्धगन्धर्वकिन्नरैः। योगीन्द्रैर्नारदाद्यैश्च स्तूयमानमहर्निशम्॥१९॥

IAST

vidyādharasurādhīśa siddhagandharvakinnaraiḥ| yogīndrairnāradādyaiśca stūyamānamaharniśam||19||

Fresh English

Day and night he is praised by vidyādharas, lords of the gods, perfected beings, gandharvas and kinnaras, and by great yogins such as Nārada.

Verse 20

Source PDF page 2 · Checked against source

Original Sanskrit

विश्वामित्रवसिष्ठादिमुनिभिः परिसेवितम्। सनकादिमुनिश्रेष्ठैर्योगिवृन्दैश्च सेवितम्॥२०॥

IAST

viśvāmitravasiṣṭhādimunibhiḥ parisevitam| sanakādimuniśreṣṭhairyogivṛndaiśca sevitam||20||

Fresh English

He is attended by sages such as Viśvāmitra and Vasiṣṭha, served by eminent sages such as Sanaka and by companies of yogins.

Verse 21

Source PDF page 3 · Checked against source

Original Sanskrit

रामं रघुवरं वीरं धनुर्वेदविशारदम्। मङ्गलायतनं देवं रामं राजीवलोचनम्॥२१॥

IAST

rāmaṃ raghuvaraṃ vīraṃ dhanurvedaviśāradam| maṅgalāyatanaṃ devaṃ rāmaṃ rājīvalocanam||21||

Fresh English

[Visualize] heroic Rāma, best of Raghu’s line, skilled in the science of archery: the divine abode of auspiciousness, Rāma with lotus eyes.

Verse 22

Source PDF page 3 · Checked against source

Original Sanskrit

सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञम् आनन्दकरसुन्दरम्। कौसल्यानन्दनं रामं धनुर्बाणधरं हरिम्॥२२॥

IAST

sarvaśāstrārthatattvajñam ānandakarasundaram| kausalyānandanaṃ rāmaṃ dhanurbāṇadharaṃ harim||22||

Fresh English

He knows the true meaning of all scriptures, is beautiful and brings joy: Rāma, delight of Kausalyā, Hari bearing bow and arrow.

Verse 23

Source PDF page 3 · Checked against source

Original Sanskrit

एवं संचिन्तयन् विष्णुं यज्ज्योतिरमलं विभुम्। प्रहृष्टमानसो भूत्वा मुनिवर्यः स नारदः॥२३॥

IAST

evaṃ saṃcintayan viṣṇuṃ yajjyotiramalaṃ vibhum| prahṛṣṭamānaso bhūtvā munivaryaḥ sa nāradaḥ||23||

Fresh English

Thus contemplating Viṣṇu, the stainless light, the all-pervading one, that excellent sage Nārada became glad at heart.

Verse 24

Source PDF page 3 · Checked against source

Original Sanskrit

सर्वलोकहितार्थाय तुष्टाव रघुनन्दनम्। कृताञ्जलिपुटो भूत्वा चिन्तयन्नद्भुतं हरिम्॥२४॥

IAST

sarvalokahitārthāya tuṣṭāva raghunandanam| kṛtāñjalipuṭo bhūtvā cintayannadbhutaṃ harim||24||

Fresh English

For the welfare of all worlds he praised the delight of Raghu’s line, joining his palms and contemplating wondrous Hari.

Verse 25

Source PDF page 3 · Checked against source

Original Sanskrit

यदेकं यत्परं नित्यं यदनन्तं चिदात्मकम्। यदेकं व्यापकं लोके तद्रूपं चिन्तयाम्यहम्॥२५॥

IAST

yadekaṃ yatparaṃ nityaṃ yadanantaṃ cidātmakam| yadekaṃ vyāpakaṃ loke tadrūpaṃ cintayāmyaham||25||

Fresh English

I contemplate that form which is one, supreme, eternal, infinite and made of consciousness, the one that pervades the world.

Verse 26

Source PDF page 3 · Checked against source

Original Sanskrit

विज्ञानहेतुं विमलायताक्षं प्रज्ञानरूपं स्वसुखैकहेतुम्। श्रीरामचन्द्रं हरिमादिदेवं परात्परं राममहं भजामि॥२६॥

IAST

vijñānahetuṃ vimalāyatākṣaṃ prajñānarūpaṃ svasukhaikahetum| śrīrāmacandraṃ harimādidevaṃ parātparaṃ rāmamahaṃ bhajāmi||26||

Fresh English

I worship Rāma, Śrī Rāmacandra, Hari, the primal god, higher than the highest: the source of realization, with pure, large eyes, the very form of wisdom, the sole source of his own bliss.

Verse 27

Source PDF page 3 · Checked against source

Original Sanskrit

कविं पुराणं पुरुषं पुरस्तात् सनातनं योगिनमीशितारम्। अणोरणीयांसमनन्तवीर्यं प्राणेश्वरं राममसौ ददर्श॥२७॥

IAST

kaviṃ purāṇaṃ puruṣaṃ purastāt sanātanaṃ yoginamīśitāram| aṇoraṇīyāṃsamanantavīryaṃ prāṇeśvaraṃ rāmamasau dadarśa||27||

Fresh English

He beheld Rāma, the wise one, the ancient person who existed before all, eternal, the yogin and ruler, smaller than the smallest, of infinite power, the lord of life.

Speaker heading

Source PDF page 3 · Checked against source

Original Sanskrit

श्री नारद उवाच

IAST

śrī nārada uvāca

Fresh English

Śrī Nārada said:

Verse 28

Source PDF page 3 · Checked against source

Original Sanskrit

नारायणं जगन्नाथमभिरामं जगत्पतिम्। कविं पुराणं वागीशं रामं दशरथात्मजम्॥२८॥

IAST

nārāyaṇaṃ jagannāthamabhirāmaṃ jagatpatim| kaviṃ purāṇaṃ vāgīśaṃ rāmaṃ daśarathātmajam||28||

Fresh English

[I praise] Nārāyaṇa, lord of the universe, delightful lord of the world, the wise and ancient one, lord of speech: Rāma, son of Daśaratha.

Verse 29

Source PDF page 3 · Provisional — marked doubtful reading

Original Sanskrit

राजराजं रघुवरं कौसल्यानन्दवर्धनम्। भर्ग वरेण्यं विश्वेशं रघुनाथं जगद्गुरुम्॥२९॥

IAST

rājarājaṃ raghuvaraṃ kausalyānandavardhanam| bharga vareṇyaṃ viśveśaṃ raghunāthaṃ jagadgurum||29||

Fresh English · provisional

King of kings, best of Raghu’s line, who increases Kausalyā’s joy; the radiant one worthy of choice, lord of all, lord of Raghu’s line, teacher of the world.

Verse 30

Source PDF page 3 · Checked against source

Original Sanskrit

सत्यं सत्यप्रियं श्रेष्ठं जानकीवल्लभं विभुम्। सौमित्रिपूर्वजं शान्तं कामदं कमलेक्षणम्॥३०॥

IAST

satyaṃ satyapriyaṃ śreṣṭhaṃ jānakīvallabhaṃ vibhum| saumitripūrvajaṃ śāntaṃ kāmadaṃ kamalekṣaṇam||30||

Fresh English

Truth itself, lover of truth, the foremost, Jānakī’s beloved, all-pervading; Lakṣmaṇa’s elder brother, peaceful, fulfiller of wishes, lotus-eyed.

Verse 31

Source PDF page 3 · Checked against source

Original Sanskrit

आदित्यं रविमीशानं घृणिं सूर्यमनामयम्। आनन्दरूपिणं सौम्यं राघवं करुणामयम्॥३१॥

IAST

ādityaṃ ravimīśānaṃ ghṛṇiṃ sūryamanāmayam| ānandarūpiṇaṃ saumyaṃ rāghavaṃ karuṇāmayam||31||

Fresh English

Āditya, Ravi, the sovereign, the radiant sun, free from affliction; the embodiment of bliss, gentle Rāghava, full of compassion.

Verse 32

Source PDF page 4 · Checked against source

Original Sanskrit

जामदग्निं तपोमूर्तिं रामं परशुधारिणम्। वाक्पतिं वरदं वाच्यं श्रीपतिं पक्षिवाहनम्॥३२॥

IAST

jāmadagniṃ tapomūrtiṃ rāmaṃ paraśudhāriṇam| vākpatiṃ varadaṃ vācyaṃ śrīpatiṃ pakṣivāhanam||32||

Fresh English

[I praise] Rama, the son of Jamadagni, the embodiment of austerity, who carries the axe; the lord of speech, giver of boons, the one expressed by words, the lord of Shri, whose mount is a bird.

Verse 33

Source PDF page 4 · Checked against source

Original Sanskrit

श्रीशार्ङ्गधारिणं रामं चिन्मयानन्दविग्रहम्। हलधृग्विष्णुमीशानं बलरामं कृपानिधिम्॥३३॥

IAST

śrīśārṅgadhāriṇaṃ rāmaṃ cinmayānandavigraham| haladhṛgviṣṇumīśānaṃ balarāmaṃ kṛpānidhim||33||

Fresh English

[I praise] Rama, bearer of the glorious Sharnga bow, whose form is consciousness and bliss; the plough-bearer, Vishnu, the sovereign Lord, Balarama, the treasury of compassion.

Verse 34

Source PDF page 4 · Checked against source

Original Sanskrit

श्रीवल्लभं कृपानाथं जगन्मोहनमच्युतम्। मत्स्यकूर्मवराहादि रूपधारिणमव्ययम्॥३४॥

IAST

śrīvallabhaṃ kṛpānāthaṃ jaganmohanamacyutam| matsyakūrmavarāhādi rūpadhāriṇamavyayam||34||

Fresh English

[I praise] the beloved of Shri, the lord of compassion, the unfailing one who enchants the world; the imperishable one who assumes the forms of the Fish, Tortoise, Boar, and other incarnations.

Verse 35

Source PDF page 4 · Checked against source

Original Sanskrit

वासुदेवं जगद्योनिमनादिनिधनं हरिम्। गोविन्दं गोपतिं विष्णुं गोपीजनमनोहरम्॥३५॥

IAST

vāsudevaṃ jagadyonimanādinidhanaṃ harim| govindaṃ gopatiṃ viṣṇuṃ gopījanamanoharam||35||

Fresh English

[I praise] Vasudeva, Hari, the source of the world, without beginning or end; Govinda, lord of the cows, Vishnu, who captivates the hearts of the cowherd women.

Verse 36

Source PDF page 4 · Checked against source

Original Sanskrit

गोगोपालपरीवारं गोपकन्यासमावृतम्। विद्युत्पुञ्जप्रतीकाशं रामं कृष्णं जगन्मयम्॥३६॥

IAST

gogopālaparīvāraṃ gopakanyāsamāvṛtam| vidyutpuñjapratīkāśaṃ rāmaṃ kṛṣṇaṃ jaganmayam||36||

Fresh English

[I praise] Rama, Krishna, who encompasses the world, attended by cows and cowherds, surrounded by cowherd maidens, and resembling a mass of lightning.

Verse 37

Source PDF page 4 · Checked against source

Original Sanskrit

गोगोपिकासमाकीर्णं वेणुवादनतत्परम्। कामरूपं कलावन्तं कामिनीकामदं विभुम्॥३७॥

IAST

gogopikāsamākīrṇaṃ veṇuvādanatatparam| kāmarūpaṃ kalāvantaṃ kāminīkāmadaṃ vibhum||37||

Fresh English

[I praise] the all-pervading Lord, surrounded by cows and cowherd women and absorbed in playing the flute; the one who assumes forms at will, who is skilled in the arts and grants the desires of loving women.

Verse 38

Source PDF page 4 · Checked against source

Original Sanskrit

मन्मथं मथुरानाथं माधवं मकरध्वजम्। श्रीधरं श्रीकरं श्रीशं श्रीनिवासं परात्परम्॥३८॥

IAST

manmathaṃ mathurānāthaṃ mādhavaṃ makaradhvajam| śrīdharaṃ śrīkaraṃ śrīśaṃ śrīnivāsaṃ parātparam||38||

Fresh English

[I praise] Manmatha, lord of Mathura, Madhava, whose banner bears the makara; the bearer of Shri, the giver of prosperity, the lord of Shri, her abode, and the one beyond the highest.

Verse 39

Source PDF page 4 · Checked against source

Original Sanskrit

भूतेशं भूपतिं भद्रं विभूतिं भूमिभूषणम्। सर्वदुःखहरं वीरं दुष्टदानववैरिणम्॥३९॥

IAST

bhūteśaṃ bhūpatiṃ bhadraṃ vibhūtiṃ bhūmibhūṣaṇam| sarvaduḥkhaharaṃ vīraṃ duṣṭadānavavairiṇam||39||

Fresh English

[I praise] the lord of beings, the king, the auspicious one, divine glory itself, the adornment of the earth; the hero who removes every sorrow and is the enemy of wicked demons.

Verse 40

Source PDF page 4 · Checked against source

Original Sanskrit

श्रीनृसिंहं महाबाहुं महान्तं दीप्ततेजसम्। चिदानन्दमयं नित्यं प्रणवं ज्योतिरूपिणम्॥४०॥

IAST

śrīnṛsiṃhaṃ mahābāhuṃ mahāntaṃ dīptatejasam| cidānandamayaṃ nityaṃ praṇavaṃ jyotirūpiṇam||40||

Fresh English

[I praise] glorious Narasimha, mighty-armed and great, with blazing radiance; the eternal one consisting of consciousness and bliss, the sacred syllable Om, whose form is light.

Verse 41

Source PDF page 4 · Checked against source

Original Sanskrit

आदित्यमण्डलगतं निश्चितार्थस्वरूपिणम्। भक्तिप्रियं पद्मनेत्रं भक्तानामीप्सितप्रदम्॥४१॥

IAST

ādityamaṇḍalagataṃ niścitārthasvarūpiṇam| bhaktipriyaṃ padmanetraṃ bhaktānāmīpsitapradam||41||

Fresh English

[I praise] the one dwelling in the sun's orb, whose very form is the definitively established truth; the lotus-eyed one who loves devotion and grants devotees what they desire.

Verse 42

Source PDF page 4 · Checked against source

Original Sanskrit

कौसल्येयं कलामूर्तिं काकुत्स्थं कमलाप्रियम्। सिंहासने समासीनं नित्यव्रतमकल्मषम्॥४२॥

IAST

kausalyeyaṃ kalāmūrtiṃ kākutsthaṃ kamalāpriyam| siṃhāsane samāsīnaṃ nityavratamakalmaṣam||42||

Fresh English

[I praise] Kausalya's son, the embodiment of the arts, the descendant of Kakutstha, beloved of Kamala; seated upon the lion throne, unwavering in his vows and free of stain.

Verse 43

Source PDF page 5 · Checked against source

Original Sanskrit

विश्वामित्रप्रियं दान्तं स्वदारनियतव्रतम्। यज्ञेशं यज्ञपुरुषं यज्ञपालनतत्परम्॥४३॥

IAST

viśvāmitrapriyaṃ dāntaṃ svadāraniyatavratam| yajñeśaṃ yajñapuruṣaṃ yajñapālanatatparam||43||

Fresh English

[I praise] the one dear to Vishvamitra, self-controlled and firmly vowed to his own wife; the lord of sacrifice, the person embodied in sacrifice, intent on protecting sacrificial rites.

Verse 44

Source PDF page 5 · Checked against source

Original Sanskrit

सत्यसन्धं जितक्रोधं शरणागतवत्सलम्। सर्वक्लेशापहरणं विभीषणवरप्रदम्॥४४॥

IAST

satyasandhaṃ jitakrodhaṃ śaraṇāgatavatsalam| sarvakleśāpaharaṇaṃ vibhīṣaṇavarapradam||44||

Fresh English

[I praise] the one true to his promise, who has conquered anger and cherishes those who seek refuge; who removes every affliction and grants boons to Vibhishana.

Verse 45

Source PDF page 5 · Checked against source

Original Sanskrit

दशग्रीवहरं रौद्रं केशवं केशिमर्दनम्। वालिप्रमथनं वीरं सुग्रीवेप्सितराज्यदम्॥४५॥

IAST

daśagrīvaharaṃ raudraṃ keśavaṃ keśimardanam| vālipramathanaṃ vīraṃ sugrīvepsitarājyadam||45||

Fresh English

[I praise] the fierce destroyer of the ten-necked Ravana, Keshava, the crusher of Keshi; the hero who struck down Vali and gave Sugriva the kingdom he desired.

Verse 46

Source PDF page 5 · Checked against source

Original Sanskrit

नरवानरदेवैश्च सेवितं हनुमत्प्रियम्। शुद्धं सूक्ष्मं परं शान्तं तारकं ब्रह्मरूपिणम्॥४६॥

IAST

naravānaradevaiśca sevitaṃ hanumatpriyam| śuddhaṃ sūkṣmaṃ paraṃ śāntaṃ tārakaṃ brahmarūpiṇam||46||

Fresh English

[I praise] the one served by humans, monkeys, and gods, dear to Hanuman; pure, subtle, supreme, peaceful, the deliverer whose form is Brahman.

Verse 47

Source PDF page 5 · Checked against source

Original Sanskrit

सर्वभूतात्मभूतस्थं सर्वाधारं सनातनम्। सर्वकारणकर्तारं निदानं प्रकृतेः परम्॥४७॥

IAST

sarvabhūtātmabhūtasthaṃ sarvādhāraṃ sanātanam| sarvakāraṇakartāraṃ nidānaṃ prakṛteḥ param||47||

Fresh English

[I praise] the eternal support of all, present as the self of every being; the maker of every cause, the ultimate source beyond primordial nature.

Verse 48

Source PDF page 5 · Checked against source

Original Sanskrit

निरामयं निराभासं निरवद्यं निरञ्जनम्। नित्यानन्दं निराकारमद्वैतं तमसः परम्॥४८॥

IAST

nirāmayaṃ nirābhāsaṃ niravadyaṃ nirañjanam| nityānandaṃ nirākāramadvaitaṃ tamasaḥ param||48||

Fresh English

[I praise] the one free of affliction, free of deceptive appearance, faultless and unstained; eternal bliss, formless, without a second, beyond darkness.

Verse 49

Source PDF page 5 · Checked against source

Original Sanskrit

परात्परतरं तत्त्वं सत्यानन्दं चिदात्मकम्। मनसा शिरसा नित्यं प्रणमामि रघूत्तमम्॥४९॥

IAST

parātparataraṃ tattvaṃ satyānandaṃ cidātmakam| manasā śirasā nityaṃ praṇamāmi raghūttamam||49||

Fresh English

With my mind and bowed head, I always salute the best of the Raghus: the reality higher than the highest, truth and bliss, whose essence is consciousness.

Verse 50

Source PDF page 5 · Checked against source

Original Sanskrit

सूर्यमण्डलमध्यस्थं रामं सीतासमन्वितम्। नमामि पुण्डरीकाक्षममेयं गुरुतत्परम्॥५०॥

IAST

sūryamaṇḍalamadhyasthaṃ rāmaṃ sītāsamanvitam| namāmi puṇḍarīkākṣamameyaṃ gurutatparam||50||

Fresh English

I bow to Rama, standing in the midst of the sun's orb together with Sita: lotus-eyed, immeasurable, and wholly devoted to the teacher.

Verse 51

Source PDF page 5 · Checked against source

Original Sanskrit

नमोऽस्तु वासुदेवाय ज्योतिषां पतये नमः। नमोऽस्तु रामदेवाय जगदानन्दरूपिणे॥५१॥

IAST

namo'stu vāsudevāya jyotiṣāṃ pataye namaḥ| namo'stu rāmadevāya jagadānandarūpiṇe||51||

Fresh English

Salutation to Vasudeva! Salutation to the lord of lights! Salutation to the divine Rama, whose form is the world's bliss.

Verse 52

Source PDF page 5 · Checked against source

Original Sanskrit

नमो वेदान्तनिष्ठाय योगिने ब्रह्मवादिने। मायामयनिरासाय प्रपन्नजनसेविने॥५२॥

IAST

namo vedāntaniṣṭhāya yogine brahmavādine| māyāmayanirāsāya prapannajanasevine||52||

Fresh English

Salutation to the one established in Vedanta, the yogin who expounds Brahman; who dispels what is made of illusion and attends to those who have surrendered to him.

Verse 53

Source PDF page 5 · Checked against source

Original Sanskrit

वन्दामहे महेशानचण्डकोदण्डखण्डनम्। जानकीहृदयानन्दवर्धनं रघुनन्दनम्॥५३॥

IAST

vandāmahe maheśānacaṇḍakodaṇḍakhaṇḍanam| jānakīhṛdayānandavardhanaṃ raghunandanam||53||

Fresh English

We worship the delight of the Raghu lineage, who broke the mighty bow of the great Lord Shiva and increases the joy in Janaki's heart.

Verse 54

Source PDF page 6 · Checked against source

Original Sanskrit

उत्फुल्लामलकोमलोत्पलदलश्यामाय रामाय तेऽ कामाय प्रमदामनोहरगुणग्रामाय रामात्मने। योगारूढमुनीन्द्रमानससरोहंसाय संसारवि- ध्वंसाय स्फुरदोजसे रघुकुलोत्तंसाय पुंसे नमः॥५४॥

IAST

utphullāmalakomalotpaladalaśyāmāya rāmāya te' kāmāya pramadāmanoharaguṇagrāmāya rāmātmane| yogārūḍhamunīndramānasasarohaṃsāya saṃsāravi- dhvaṃsāya sphuradojase raghukulottaṃsāya puṃse namaḥ||54||

Fresh English

Salutation to you, Rama, dark as the petals of a fully opened, pure, tender blue lotus; free of desire, possessed of a host of qualities that captivate women's hearts, and of a delightful nature; the swan in the lake of the minds of great sages established in yoga, the destroyer of worldly bondage, radiant in vigor, the supreme person who is the crest-jewel of the Raghu lineage.

Verse 55

Source PDF page 6 · Checked against source

Original Sanskrit

भवोद्भवं वेदविदां वरिष्ठमादित्यचन्द्रानलसुप्रभावम्। सर्वात्मकं सर्वगतस्वरूपं नमामि रामं तमसः परस्तात्॥५५॥

IAST

bhavodbhavaṃ vedavidāṃ variṣṭhamādityacandrānalasuprabhāvam| sarvātmakaṃ sarvagatasvarūpaṃ namāmi rāmaṃ tamasaḥ parastāt||55||

Fresh English

I bow to Rama beyond darkness: the source of existence, foremost among knowers of the Vedas, splendidly radiant as the sun, moon, and fire; the self of all, whose nature pervades everything.

Verse 56

Source PDF page 6 · Checked against source

Original Sanskrit

निरञ्जनं निष्प्रतिमं निरीहं निराश्रयं निष्कलमप्रपञ्चम्। नित्यं ध्रुवं निर्विषयस्वरूपं निरन्तरं राममहं भजामि॥५६॥

IAST

nirañjanaṃ niṣpratimaṃ nirīhaṃ nirāśrayaṃ niṣkalamaprapañcam| nityaṃ dhruvaṃ nirviṣayasvarūpaṃ nirantaraṃ rāmamahaṃ bhajāmi||56||

Fresh English

I worship Rama without cease: unstained, incomparable, without striving, dependent on nothing, without parts and free of worldly multiplicity; eternal, unchanging, whose nature lies beyond the objects of the senses.

Verse 57

Source PDF page 6 · Provisional — marked doubtful reading

Original Sanskrit

भवाब्धिपोतं भरताग्रजं तं भक्तिप्रियं भानुकुलप्रदीपम्। भूतत्रिनाथं भुवनाधिपं तं भजामि रामं भवरोगवैद्यम्॥५७॥

IAST

bhavābdhipotaṃ bharatāgrajaṃ taṃ bhaktipriyaṃ bhānukulapradīpam| bhūtatrināthaṃ bhuvanādhipaṃ taṃ bhajāmi rāmaṃ bhavarogavaidyam||57||

Fresh English · provisional

I worship Rama, Bharata's elder brother: the boat across the ocean of worldly existence, who loves devotion, the lamp of the solar lineage; [the epithet भूतत्रिनाथं is uncertain in meaning], the ruler of the worlds, the physician who heals the disease of worldly existence.

Verse 58

Source PDF page 6 · Checked against source

Original Sanskrit

सर्वाधिपत्यं समराङ्गधीरं सत्यं चिदानन्दमयस्वरूपम्। सत्यं शिवं शान्तिमयं शरण्यं सनातनं राममहं भजामि॥५८॥

IAST

sarvādhipatyaṃ samarāṅgadhīraṃ satyaṃ cidānandamayasvarūpam| satyaṃ śivaṃ śāntimayaṃ śaraṇyaṃ sanātanaṃ rāmamahaṃ bhajāmi||58||

Fresh English

I worship the eternal Rama: sovereignty over all, steadfast on the battlefield, truth, whose nature consists of consciousness and bliss; true, auspicious, full of peace, and a refuge for all.

Verse 59

Source PDF page 6 · Checked against source

Original Sanskrit

कार्यक्रियाकारणमप्रमेयं कविं पुराणं कमलायताक्षम्। कुमारवेद्यं करुणामयं तं कल्पद्रुमं राममहं भजामि॥५९॥

IAST

kāryakriyākāraṇamaprameyaṃ kaviṃ purāṇaṃ kamalāyatākṣam| kumāravedyaṃ karuṇāmayaṃ taṃ kalpadrumaṃ rāmamahaṃ bhajāmi||59||

Fresh English

I worship Rama, the cause of effects and actions, immeasurable, the ancient seer, with wide lotus eyes; known by Kumara, full of compassion, the wish-fulfilling tree.

Verse 60

Source PDF page 6 · Checked against source

Original Sanskrit

त्रैलोक्यनाथं सरसीरुहाक्षं दयानिधिं द्वन्द्वविनाशहेतुम्। महाबलं वेदनिधिं सुरेशं सनातनं राममहं भजामि॥६०॥

IAST

trailokyanāthaṃ sarasīruhākṣaṃ dayānidhiṃ dvandvavināśahetum| mahābalaṃ vedanidhiṃ sureśaṃ sanātanaṃ rāmamahaṃ bhajāmi||60||

Fresh English

I worship the eternal Rama, lord of the three worlds, lotus-eyed, the treasury of mercy, the cause of the destruction of opposing dualities; mighty in strength, the treasury of the Vedas, the lord of the gods.

Verse 61

Source PDF page 6 · Checked against source

Original Sanskrit

वेदान्तवेद्यं कविमीशितारमनादिमध्यान्तमचिन्त्यमाद्यम्। अगोचरं निर्मलमेकरूपं नमामि रामं तमसः परस्तात्॥६१॥

IAST

vedāntavedyaṃ kavimīśitāramanādimadhyāntamacintyamādyam| agocaraṃ nirmalamekarūpaṃ namāmi rāmaṃ tamasaḥ parastāt||61||

Fresh English

I bow to Rama beyond darkness: known through Vedanta, the seer and sovereign ruler, without beginning, middle, or end, inconceivable and primordial; beyond perception, pure, and of one undivided nature.

Verse 62

Source PDF page 6 · Checked against source

Original Sanskrit

अशेषवेदात्मकमादिसंज्ञमजं हरिं विष्णुमनन्तमाद्यम्। अपारसंवित्सुखमेकरूपं परात्परं राममहं भजामि॥६२॥

IAST

aśeṣavedātmakamādisaṃjñamajaṃ hariṃ viṣṇumanantamādyam| apārasaṃvitsukhamekarūpaṃ parātparaṃ rāmamahaṃ bhajāmi||62||

Fresh English

I worship Rama, higher than the highest: the essence of all the Vedas, designated as the first, unborn Hari, Vishnu, endless and primordial; boundless conscious bliss, of one undivided nature.

Verse 63

Source PDF page 6 · Checked against source

Original Sanskrit

तत्त्वस्वरूपं पुरुषं पुराणं स्वतेजसा पूरितविश्वमेकम्। राजाधिराजं रविमण्डलस्थं विश्वेश्वरं राममहं भजामि॥६३॥

IAST

tattvasvarūpaṃ puruṣaṃ purāṇaṃ svatejasā pūritaviśvamekam| rājādhirājaṃ ravimaṇḍalasthaṃ viśveśvaraṃ rāmamahaṃ bhajāmi||63||

Fresh English

I worship Rama: reality itself, the ancient supreme person, the one who fills the universe with his own radiance; king of kings, dwelling in the sun's orb, lord of the universe.

Verse 64

Source PDF page 7 · Checked against source

Original Sanskrit

लोकाभिरामं रघुवंशनाथं हरिं चिदानन्दमयं मुकुन्दम्। अशेषविद्याधिपतिं कवीन्द्रं नमामि रामं तमसः परस्तात्॥६४॥

IAST

lokābhirāmaṃ raghuvaṃśanāthaṃ hariṃ cidānandamayaṃ mukundam| aśeṣavidyādhipatiṃ kavīndraṃ namāmi rāmaṃ tamasaḥ parastāt||64||

Fresh English

I bow to Rama, delight of the world, lord of Raghu’s lineage, Hari and Mukunda, filled with consciousness and bliss; lord of all learning and foremost among poets, beyond darkness.

Verse 65

Source PDF page 7 · Checked against source

Original Sanskrit

योगीन्द्रसङ्घैश्च सुसेव्यमानं नारायणं निर्मलमादिदेवम्। नतोऽस्मि नित्यं जगदेकनाथमादित्यवर्णं तमसः परस्तात्॥६५॥

IAST

yogīndrasaṅghaiśca susevyamānaṃ nārāyaṇaṃ nirmalamādidevam| nato'smi nityaṃ jagadekanāthamādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt||65||

Fresh English

I bow forever to Narayana, devotedly served by assemblies of great yogis: spotless primal God, sole lord of the world, radiant as the sun and beyond darkness.

Verse 66

Source PDF page 7 · Checked against source

Original Sanskrit

विभूतिदं विश्वसृजं विरामं राजेन्द्रमीशं रघुवंशनाथम्। अचिन्त्यमव्यक्तमनन्तमूर्तिं ज्योतिर्मयं राममहं भजामि॥६६॥

IAST

vibhūtidaṃ viśvasṛjaṃ virāmaṃ rājendramīśaṃ raghuvaṃśanātham| acintyamavyaktamanantamūrtiṃ jyotirmayaṃ rāmamahaṃ bhajāmi||66||

Fresh English

I worship Rama, giver of divine power, creator of the universe and its repose; king of kings, sovereign and lord of Raghu’s lineage; inconceivable, unmanifest, of infinite forms and filled with light.

Verse 67

Source PDF page 7 · Checked against source

Original Sanskrit

अशेषसंसारविहारहीनमादित्यगं पूर्णसुखाभिरामम्। समस्तसाक्षिं तमसः परस्तान्नारायणं विष्णुमहं भजामि॥६७॥

IAST

aśeṣasaṃsāravihārahīnamādityagaṃ pūrṇasukhābhirāmam| samastasākṣiṃ tamasaḥ parastānnārāyaṇaṃ viṣṇumahaṃ bhajāmi||67||

Fresh English

I worship Narayana, Vishnu, free from all wandering in worldly existence, present in the sun and delightful in perfect happiness; witness of everything, beyond darkness.

Verse 68

Source PDF page 7 · Checked against source

Original Sanskrit

मुनीन्द्रगुह्यं परिपूर्णकामं कलानिधिं कल्मषनाशहेतुम्। परात्परं यत्परमं पवित्रं नमामि रामं महतो महान्तम्॥६८॥

IAST

munīndraguhyaṃ paripūrṇakāmaṃ kalānidhiṃ kalmaṣanāśahetum| parātparaṃ yatparamaṃ pavitraṃ namāmi rāmaṃ mahato mahāntam||68||

Fresh English

I bow to Rama, secret of the foremost sages, whose desires are wholly fulfilled, treasury of excellences and cause of the destruction of impurity; higher than the highest, supremely pure and greater than the great.

Verse 69

Source PDF page 7 · Checked against source

Original Sanskrit

ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च देवेन्द्रो देवतास्तथा। आदित्यादिग्रहाश्चैव त्वमेव रघुनन्दन॥६९॥

IAST

brahmā viṣṇuśca rudraśca devendro devatāstathā| ādityādigrahāścaiva tvameva raghunandana||69||

Fresh English

Brahma, Vishnu, Rudra, the king of the gods, the deities, and the heavenly bodies beginning with the sun—you yourself are all these, delight of Raghu’s lineage.

Verse 70

Source PDF page 7 · Checked against source

Original Sanskrit

तापसा ऋषयः सिद्धाः साध्याश्च मरुतस्तथा। विप्रा वेदास्तथा यज्ञाः पुराणं धर्मसंहिताः॥७०॥

IAST

tāpasā ṛṣayaḥ siddhāḥ sādhyāśca marutastathā| viprā vedāstathā yajñāḥ purāṇaṃ dharmasaṃhitāḥ||70||

Fresh English

Ascetics, seers, perfected beings, the Sadhyas and Maruts; brahmins, the Vedas, sacrifices, the Purana and collections of sacred law [are also you].

Verse 71

Source PDF page 7 · Checked against source

Original Sanskrit

वर्णाश्रमास्तथा धर्मा वर्णधर्मास्तथैव च। यक्षराक्षसगन्धर्वा दिक्पाला दिग्गजादयः॥७१॥

IAST

varṇāśramāstathā dharmā varṇadharmāstathaiva ca| yakṣarākṣasagandharvā dikpālā diggajādayaḥ||71||

Fresh English

The social classes and stages of life, religious duties and the duties of the classes; yakshas, rakshasas, gandharvas, guardians of the directions and their elephants, and the rest [are you].

Verse 72

Source PDF page 7 · Provisional — marked doubtful reading

Original Sanskrit

सनकादिमुनिश्रेष्ठास्त्वमेव रघुपुंगव। वासवोऽष्टौ त्रयः काला रुद्रा एकादश स्मृताः॥७२॥

IAST

sanakādimuniśreṣṭhāstvameva raghupuṃgava| vāsavo'ṣṭau trayaḥ kālā rudrā ekādaśa smṛtāḥ||72||

Fresh English · provisional

You yourself are the foremost sages beginning with Sanaka, best of Raghu’s lineage; [the witness’s list continues with] Vasava, eight, the three times, and those known as the eleven Rudras.

Verse 73

Source PDF page 7 · Checked against source

Original Sanskrit

तारकाः दश दिक् चैव त्वमेव रघुनन्दन। सप्तद्वीपाः समुद्राश्च नगाः नद्यस्तथा द्रुमाः॥७३॥

IAST

tārakāḥ daśa dik caiva tvameva raghunandana| saptadvīpāḥ samudrāśca nagāḥ nadyastathā drumāḥ||73||

Fresh English

The stars and the ten directions are you yourself, delight of Raghu’s lineage; so too the seven continents, oceans, mountains, rivers and trees.

Verse 74

Source PDF page 7 · Checked against source

Original Sanskrit

स्थावराः जङ्गमाश्चैव त्वमेव रघुनायक। देवतिर्यङ्मनुष्याणां दानवानां तथैव च॥७४॥

IAST

sthāvarāḥ jaṅgamāścaiva tvameva raghunāyaka| devatiryaṅmanuṣyāṇāṃ dānavānāṃ tathaiva ca||74||

Fresh English

You yourself are the immobile and the moving, leader of Raghu’s lineage; for gods, animals, human beings and demons alike—

Verse 75

Source PDF page 8 · Checked against source

Original Sanskrit

माता पिता तथा भ्राता त्वमेव रघुवल्लभ। सर्वेषां त्वं परं ब्रह्म त्वन्मयं सर्वमेव हि॥७५॥

IAST

mātā pitā tathā bhrātā tvameva raghuvallabha| sarveṣāṃ tvaṃ paraṃ brahma tvanmayaṃ sarvameva hi||75||

Fresh English

—you yourself are mother, father and brother, beloved of Raghu’s lineage. You are the supreme Brahman of all; everything is indeed filled with you.

Verse 76

Source PDF page 8 · Checked against source

Original Sanskrit

त्वमक्षरं परं ज्योतिस्त्वमेव पुरुषोत्तम। त्वमेव तारकं ब्रह्म त्वत्तोऽन्यन्नैव किञ्चन॥७६॥

IAST

tvamakṣaraṃ paraṃ jyotistvameva puruṣottama| tvameva tārakaṃ brahma tvatto'nyannaiva kiñcana||76||

Fresh English

You are the imperishable supreme light, you yourself, highest Person. You yourself are the Brahman that carries one across; there is absolutely nothing other than you.

Verse 77

Source PDF page 8 · Checked against source

Original Sanskrit

शान्तं सर्वगतं सूक्ष्मं परं ब्रह्म सनातनम्। राजीवलोचनं रामं प्रणमामि जगत्पतिम्॥७७॥

IAST

śāntaṃ sarvagataṃ sūkṣmaṃ paraṃ brahma sanātanam| rājīvalocanaṃ rāmaṃ praṇamāmi jagatpatim||77||

Fresh English

I bow to lotus-eyed Rama, lord of the world: peaceful, all-pervading and subtle, the eternal supreme Brahman.

Verse 78

Source PDF page 8 · Checked against source

Original Sanskrit

ततः प्रसन्नः श्रीरामः प्रोवाच मुनिपुंगवम्। तुष्टोऽस्मि मुनिशार्दूल वृणीष्व वरमुत्तमम्॥७८॥

IAST

tataḥ prasannaḥ śrīrāmaḥ provāca munipuṃgavam| tuṣṭo'smi muniśārdūla vṛṇīṣva varamuttamam||78||

Fresh English

Then the gracious Sri Rama addressed that foremost sage: “I am pleased, tiger among sages. Choose an excellent boon.”

Verse 79

Source PDF page 8 · Checked against source

Original Sanskrit

यदि तुष्टोऽसि सर्वज्ञ श्रीराम करुणानिधे। त्वन्मूर्तिदर्शनेनैव कृतार्थोऽहं च सर्वदा॥७९॥

IAST

yadi tuṣṭo'si sarvajña śrīrāma karuṇānidhe| tvanmūrtidarśanenaiva kṛtārtho'haṃ ca sarvadā||79||

Fresh English

Narada said: “If you are pleased, all-knowing Sri Rama, treasury of compassion, I am forever fulfilled simply by seeing your form.”

Verse 80

Source PDF page 8 · Checked against source

Original Sanskrit

धन्योऽहं कृत्कृत्योऽहं पुण्योऽहं पुरुषोत्तम। अद्य मे सफलं जन्म जीवितं सफलं च मे॥८०॥

IAST

dhanyo'haṃ kṛtkṛtyo'haṃ puṇyo'haṃ puruṣottama| adya me saphalaṃ janma jīvitaṃ saphalaṃ ca me||80||

Fresh English

“I am blessed, I have accomplished my purpose, I am fortunate, highest Person. Today my birth has borne fruit, and my life too has borne fruit.”

Verse 81

Source PDF page 8 · Checked against source

Original Sanskrit

अद्य मे सफलं ज्ञानमद्य मे सफलं तपः। अद्य मे सफलं कर्म त्वत्पादाम्भोजदर्शनात्॥८१॥

IAST

adya me saphalaṃ jñānamadya me saphalaṃ tapaḥ| adya me saphalaṃ karma tvatpādāmbhojadarśanāt||81||

Fresh English

“Today my knowledge has borne fruit; today my austerity has borne fruit; today my action has borne fruit through the sight of your lotus feet.”

Verse 82

Source PDF page 8 · Checked against source

Original Sanskrit

अद्य मे सफलं सर्वं त्वन्नामस्मरणं तथा॥ त्वत्पादाम्भोरुहद्वन्द्वसद्भक्तिं देहि राघव॥८२॥

IAST

adya me saphalaṃ sarvaṃ tvannāmasmaraṇaṃ tathā|| tvatpādāmbhoruhadvandvasadbhaktiṃ dehi rāghava||82||

Fresh English

“Today everything of mine has borne fruit, as has remembrance of your name. Grant me true devotion to your pair of lotus feet, Raghava.”

Verse 83

Source PDF page 8 · Checked against source

Original Sanskrit

ततः परमसम्प्रीतः स रामः प्राह नारदम्। मेघगम्भीरया वाचा धन्वी विजितमन्मथः॥८३॥

IAST

tataḥ paramasamprītaḥ sa rāmaḥ prāha nāradam| meghagambhīrayā vācā dhanvī vijitamanmathaḥ||83||

Fresh English

Then Rama, exceedingly pleased, spoke to Narada in a voice deep as thunderclouds—the bow-bearer whose beauty surpasses the god of love.

Verse 84

Source PDF page 8 · Checked against source

Original Sanskrit

मुनिवर्य महाभाग मुने त्विष्टं ददामि ते। यत्त्वया चेप्सितं सर्वं मनसा तद् भविष्यति॥८४॥

IAST

munivarya mahābhāga mune tviṣṭaṃ dadāmi te| yattvayā cepsitaṃ sarvaṃ manasā tad bhaviṣyati||84||

Fresh English

Sri Rama said: “Foremost sage, greatly blessed one, I grant you what you desire. Everything you have wished for in your mind will come to be.”

Verse 85

Source PDF page 9 · Checked against source

Original Sanskrit

वरं न याचे रघुनाथ युष्मत्पादाब्जभक्तिः सततं ममास्तु। इदं प्रियं नाथ वरं प्रयच्छ पुनः पुनस्त्वामिदमेव याचे॥८५॥

IAST

varaṃ na yāce raghunātha yuṣmatpādābjabhaktiḥ satataṃ mamāstu| idaṃ priyaṃ nātha varaṃ prayaccha punaḥ punastvāmidameva yāce||85||

Fresh English

“I ask for no boon, lord of Raghu’s lineage; may devotion to your lotus feet remain mine forever. Grant this dear boon, Lord. Again and again I ask you for this alone.”

Verse 86

Source PDF page 9 · Checked against source

Original Sanskrit

इत्येवमीडितो रामः प्रादात् तस्मै वरान्तरम्। वीरो रामो महातेजाः सच्चिदानन्दविग्रहः॥८६॥

IAST

ityevamīḍito rāmaḥ prādāt tasmai varāntaram| vīro rāmo mahātejāḥ saccidānandavigrahaḥ||86||

Fresh English

Vyasa said: “Praised in this way, Rama granted him a further boon—heroic Rama of mighty splendor, whose form is being, consciousness and bliss:”

Verse 87

Source PDF page 9 · Checked against source

Original Sanskrit

अद्वैतममलं ज्ञानं स्वनामस्मरणं तथा। अन्तर्दधौ जगन्नाथः पुरतस्तस्य राघवः॥८७॥

IAST

advaitamamalaṃ jñānaṃ svanāmasmaraṇaṃ tathā| antardadhau jagannāthaḥ puratastasya rāghavaḥ||87||

Fresh English

“spotless knowledge of nonduality, and remembrance of his own name. Then Raghava, lord of the world, disappeared from before him.”

Verse 88

Source PDF page 9 · Checked against source

Original Sanskrit

इति श्रीरघुनाथस्य स्तवराजमनुत्तमम्। सर्वसौभाग्यसम्पत्तिदायकं मुक्तिदं शुभम्॥८८॥

IAST

iti śrīraghunāthasya stavarājamanuttamam| sarvasaubhāgyasampattidāyakaṃ muktidaṃ śubham||88||

Fresh English

Such is the unsurpassed king of hymns to Sri Raghunatha, auspicious, granting liberation and every fortunate blessing and prosperity.

Verse 89

Source PDF page 9 · Checked against source

Original Sanskrit

कथितं ब्रह्मपुत्रेण वेदानां सारमुत्तमम्। गुह्याद्गुह्यतमं दिव्यं तव स्नेहात्प्रकीर्तितम्॥८९॥

IAST

kathitaṃ brahmaputreṇa vedānāṃ sāramuttamam| guhyādguhyatamaṃ divyaṃ tava snehātprakīrtitam||89||

Fresh English

Spoken by Brahma’s son, it is the supreme essence of the Vedas, divine and more secret than the secret; it has been related to you out of affection.

Verse 90

Source PDF page 9 · Checked against source

Original Sanskrit

यः पठेच्छृणुयाद्वापि त्रिसंध्यं श्रद्धयान्वितः। ब्रह्महत्यादिपापानि तत्समानि बहूनि च॥९०॥

IAST

yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi trisaṃdhyaṃ śraddhayānvitaḥ| brahmahatyādipāpāni tatsamāni bahūni ca||90||

Fresh English

Whoever recites or hears it, filled with faith, at the three daily twilight observances [is freed from] sins such as killing a brahmin and many others equal to them—

Verse 91

Source PDF page 9 · Checked against source

Original Sanskrit

स्वर्णस्तेयं सुरापानं गुरुतल्पगतिस्तथा। गोवधाद्युपपापानि अनृतात्सम्भवानि च॥९१॥

IAST

svarṇasteyaṃ surāpānaṃ gurutalpagatistathā| govadhādyupapāpāni anṛtātsambhavāni ca||91||

Fresh English

—theft of gold, drinking liquor, violating one’s teacher’s bed, lesser sins such as killing a cow, and those arising from falsehood.

Verse 92

Source PDF page 9 · Checked against source

Original Sanskrit

सर्वैः प्रमुच्यते पापैः कल्पायुतशतोद्भवैः। मानसं वाचिकं पापं कर्मणा समुपार्जितम्॥९२॥

IAST

sarvaiḥ pramucyate pāpaiḥ kalpāyutaśatodbhavaiḥ| mānasaṃ vācikaṃ pāpaṃ karmaṇā samupārjitam||92||

Fresh English

One is freed from all sins arising over a hundred times ten thousand cosmic ages. Sin committed in thought, speech, or deed—

Verse 93

Source PDF page 9 · Checked against source

Original Sanskrit

श्रीरामस्मरणेनैव तत्क्षणान्नश्यति ध्रुवम्। इदं सत्यमिदं सत्यं सत्यमेतदिहोच्यते॥९३॥

IAST

śrīrāmasmaraṇenaiva tatkṣaṇānnaśyati dhruvam| idaṃ satyamidaṃ satyaṃ satyametadihocyate||93||

Fresh English

—surely perishes that very moment through remembrance of Sri Rama alone. This is true, this is true; what is stated here is true.

Verse 94

Source PDF page 9 · Checked against source

Original Sanskrit

रामः सत्यं परं ब्रह्म रामात् किंचिन्न विद्यते। तस्माद्रामस्वरूपं हि सत्यं सत्यमिदं जगत्॥९४॥

IAST

rāmaḥ satyaṃ paraṃ brahma rāmāt kiṃcinna vidyate| tasmādrāmasvarūpaṃ hi satyaṃ satyamidaṃ jagat||94||

Fresh English

Rama is truth, the supreme Brahman; nothing exists apart from Rama. Therefore this world, being truly Rama’s own form, is true—true indeed.

Verse 95

Source PDF page 10 · Checked against source

Original Sanskrit

श्रीरामचन्द्र रघुपुंगव राजवर्य राजेन्द्र राम रघुनायक राघवेश। राजाधिराज रघुनन्दन रामचन्द्र दासोऽहमद्य भवतः शरणागतोऽस्मि॥९५॥

IAST

śrīrāmacandra raghupuṃgava rājavarya rājendra rāma raghunāyaka rāghaveśa| rājādhirāja raghunandana rāmacandra dāso'hamadya bhavataḥ śaraṇāgato'smi||95||

Fresh English

Sri Ramachandra, foremost of Raghu’s lineage, best of kings; king of kings, Rama, leader of Raghu’s lineage, lord of the Raghavas; sovereign of sovereigns, delight of Raghu’s lineage, Ramachandra: today I am your servant and have taken refuge in you.

Verse 96

Source PDF page 10 · Checked against source

Original Sanskrit

वैदेहीसहितं सुरद्रुमतले हैमे महामण्डपे मध्ये पुष्पकमासने मणिमये वीरासने सुस्थितम्। अग्रे वाचयति प्रभञ्जनसुते तत्त्वं मुनिभ्यः परं व्याख्यातं भरतादिभिः परिवृतं रामं भजे श्यामलम्॥९६॥

IAST

vaidehīsahitaṃ suradrumatale haime mahāmaṇḍape madhye puṣpakamāsane maṇimaye vīrāsane susthitam| agre vācayati prabhañjanasute tattvaṃ munibhyaḥ paraṃ vyākhyātaṃ bharatādibhiḥ parivṛtaṃ rāmaṃ bhaje śyāmalam||96||

Fresh English

I worship dark-hued Rama, together with Vaidehi beneath the divine tree, in a great golden pavilion; firmly seated in the heroic posture on the jeweled Pushpaka seat at its center; surrounded by Bharata and the others, with the son of the wind reciting before him, and the supreme truth explained to the sages.

Verse 97

Source PDF page 10 · Checked against source

Original Sanskrit

रामं रत्नकिरीटकुण्डलयुतं केयूरहारान्वितं सीतालंकृतवामभागममलं सिंहासनस्थं विभुम्। सुग्रीवादिहरीश्वरैः सुरगणैः संसेव्यमानं सदा विश्वामित्रपराशरादिमुनिभिः संस्तूयमानं प्रभुम्॥९७॥

IAST

rāmaṃ ratnakirīṭakuṇḍalayutaṃ keyūrahārānvitaṃ sītālaṃkṛtavāmabhāgamamalaṃ siṃhāsanasthaṃ vibhum| sugrīvādiharīśvaraiḥ suragaṇaiḥ saṃsevyamānaṃ sadā viśvāmitraparāśarādimunibhiḥ saṃstūyamānaṃ prabhum||97||

Fresh English

[I worship] Rama, adorned with a jeweled crown and earrings, armlets and necklaces; spotless, seated on a throne, the all-pervading lord whose left side is graced by Sita; forever served by Sugriva and the other monkey chiefs and by hosts of gods, and praised by sages such as Vishvamitra and Parashara.

Verse 98

Source PDF page 10 · Provisional — marked doubtful reading

Original Sanskrit

सकलगुणनिधानं योगिभिः स्तूयमानं भुजविजितसमानं राक्षसेन्द्रादिमानम्। महितनृपभयानं सीतया शोभमानं स्मर हृदयविमानं ब्रह्म रामाभिधानम्॥९८॥

IAST

sakalaguṇanidhānaṃ yogibhiḥ stūyamānaṃ bhujavijitasamānaṃ rākṣasendrādimānam| mahitanṛpabhayānaṃ sītayā śobhamānaṃ smara hṛdayavimānaṃ brahma rāmābhidhānam||98||

Fresh English · provisional

Remember Brahman called Rama, treasury of every virtue, praised by yogis; one whose arm has conquered his equals; [an unclear description involving the king of demons]; [an unclear description involving honored kings and fear]; resplendent with Sita, whose dwelling is the heart.

Verse 99

Source PDF page 10 · Checked against source

Original Sanskrit

रघुवर तव मूर्तिर्मामके मानसाब्जे नरकगतिहरं ते नामधेयं मुखे मे। अनिशमतुलभक्त्या मस्तकं त्वत्पदाब्जे भवजलनिधिमग्नं रक्ष मामार्तबन्धो॥९९॥

IAST

raghuvara tava mūrtirmāmake mānasābje narakagatiharaṃ te nāmadheyaṃ mukhe me| aniśamatulabhaktyā mastakaṃ tvatpadābje bhavajalanidhimagnaṃ rakṣa māmārtabandho||99||

Fresh English

Best of Raghu’s lineage, may your form dwell in the lotus of my mind; may your name, which removes the journey to hell, be on my lips; may my head rest always at your lotus feet with incomparable devotion. Protect me, sunk in the ocean of worldly existence, friend of the afflicted.

Verse 100

Source PDF page 10 · Checked against source

Original Sanskrit

रामरत्नमहं वन्दे चित्रकूटपतिं हरिम्। कौसल्याशुक्तिसम्भूतं जानकीकण्ठभूषणम्॥१००॥

IAST

rāmaratnamahaṃ vande citrakūṭapatiṃ harim| kausalyāśuktisambhūtaṃ jānakīkaṇṭhabhūṣaṇam||100||

Fresh English

I bow to the jewel Rama, Hari, lord of Chitrakuta, born from Kaushalya as a pearl from its shell, the ornament upon Janaki’s neck.

Colophon

Source PDF page 10 · Checked against source

Original Sanskrit

इति श्रीसनत्कुमारसंहितायां नारदोक्तं श्रीरामचन्द्रस्तवराजस्तोत्रं सम्पूर्णम्।

IAST

iti śrīsanatkumārasaṃhitāyāṃ nāradoktaṃ śrīrāmacandrastavarājastotraṃ sampūrṇam|

Fresh English

Thus the Sri Ramachandra Stavaraja hymn spoken by Narada in the Sri Sanatkumara Samhita is complete.

Programme context and remaining work

The 1957 study’s approximate 99 verses differs from the located witness’s 100. Its meditation citations numbered 95–96 correspond to this witness’s verses 96–97. Other Rāma-stavarāja witnesses and the larger parent recension remain uncollated; these qualifications do not disappear when every numbered verse is represented.